Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ ойшылдары туралы тест

Total questions: 70

Worksheet time: 35mins

Name
Class
Date
1.

Грек ойшылдары Платон мен Аристотельдің саяси және этикалық көзқарастарына сүйеніп, қоғам туралы құнды қағидасын ұсынған Шығыстың ұлы ойшылы кім?

a)

әл-Фараби

b)

әл-Марвази

c)

әл-Макдиси

d)

Ибн Хаукәл

2.

Жүсіп Баласағұнидің есімін әлемге танытқан дастаны қандай?

a)

«Құтадғу білік» («Құт негізі–білік»)

b)

«Ақиқат сыйы»

c)

«Даналық кітабы»

d)

«Жүсіп-Зылиқа»

3.

Жүсіп Баласағұнидің патша сарайында атқарған қызметі қандай?

a)

хас-хажиб(бас уәзір)

b)

муфти

c)

қажы-тархан

d)

атабек

4.

Өзінің «Құтты білік» дастанында өмірдегі ең өзекті мәселелерді көтерген кім?

a)

Ж.Баласағұни

b)

М.Қашғари

c)

Әл-Омари

d)

Рашид ад-Дин

5.

«Диуани луғат-ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі») еңбегін жазды?

a)

Махмұт Қашғари

b)

Ахмет Иугнеки

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Сүлеймен Бақырғани

6.

Алғашқы болып түркі тілдерінің ғылыми грамматикасын жасады?

a)

Махмұт Қашғари

b)

Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Сүлеймен Бақырғани

7.

«Бұл кітап ұрпақтан ұрпаққа халықтық мұраны қаз-қалпында жеткізу мақсатымен қиянға қанат қағып, мәңгілік өмірге біржола жолдама алды» деген кітап қандай?

a)

«Түрік тілдерінің сөздігі»(«Диуани лұғат ат-түрік»)

b)

«Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші»

c)

«Жүсіп-Зылиқа»

d)

«Құт негізі–білік»(«Құтадғу білік»)

8.

Ілімі Түркістанда ғана емес, сонымен қатар Мауараннахр, Хорасан, Еділ бойы, Әзірбайжан, Анадолыға дейін жеткен белгілі сопылық ақын кім?

a)

Қожа Ахмет Ясауи

b)

Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Сүлеймен Бақырғани

9.

Қожа Ахмет Ясауидің ислам қағидаларын түркілер дүниетанымымен байланыстыратын басты еңбегі

a)

«Диуани хикмет»

b)

«Оғызнама»

c)

«Тарих-и Рашиди»

d)

«Түрік шежіресі»

10.

Есімі Түркістан қаласындағы университетке берілген ұлы ойшыл

a)

Қожа Ахмет Ясауи

b)

Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Сүлеймен Бақырғани

11.

Шығыс Түрік қағанаты әскерінің бас қолбасшысы, саяси қайраткер

a)

Күлтегін

b)

Иштеми

c)

Мөде

d)

Томирис

12.

ХV ғасырдың орта кезінде Қазақ жерінің батысында өмір сүрген мемлекет

a)

Ноғай Ордасы

b)

Моғол хандығы

c)

Қазан хандығы

d)

Қырым хандығы

13.

1465 жылы әлемнің тарихи картасында пайда болған жаңа мемлекет

a)

Қазақ хандығы

b)

Ноғай Ордасы

c)

Моғол хандығы

d)

Қазан хандығы

14.

Қазақ хандығының негізін салушы

a)

Керей мен Жәнібек хандар

b)

Абылай хан

c)

Тәуке хан

d)

Шығай хан

15.

XVI ғасырдың басындағы ірі саяси тұлғаның бірі ретінде танылған, «қазақ жерлерін біріктіруші»

a)

Қасым хан

b)

Тәуке хан

c)

Есім хан

d)

Тәуекел хан

16.

Қасым хан ел басқарған жылдары біржола хандық құрамына енген аймақ

a)

Еділ мен Жайыққа дейін

b)

Енисейге дейін

c)

Лена өзеніне дейін

d)

Байкал көліне дейін

17.

Бұрынғы Алтын Орда мен Шағатай ұлысы аумағындағы елдер алдында Қазақ хандығының ықпалын қалпына келтіруге күш салған Қасым ханның ұлы

a)

Хақназар

b)

Бұрындық

c)

Есім

d)

Тәуке

18.

Хан Алатау қырғыздарымен және Арал қарақалпақтарымен әскери одақ құруға қол жеткізген қазақ ханы

a)

Тәуке хан

b)

Бұрындық хан

c)

Есім хан

d)

Қасым хан

19.

Қазақ халқының «алтын ғасыры»

a)

Тәуке хан билік кезеңі

b)

Тәуекел хан билік кезеңі

c)

Шығай хан билік кезеңі

d)

Хақназар хан билік кезеңі

20.

«Қасым ханның қасқа жолы» және «Есім ханның ескі жолын» одан әрі жетілдіріп, жаңа заң жүйесін жасады

a)

Тәуке хан

b)

Тәуекел хан

c)

Шығай хан

d)

Хақназар хан

21.

Үш жүздің атақты билерін жиналып, Тәуке ханның «Жеті жарғысы» қабылданған құрылтай

a)

Күлтөбе

b)

Майтөбе

c)

Ордабасы

d)

Қарақорым

22.

Мемлекеттік мәселелерді талқылайтын хан кеңесін құрды

a)

Тәуке хан

b)

Тәуекел хан

c)

Шығай хан

d)

Хақназар хан

23.

Тәуке ханның ақылымен ақсақалдар қазақ жүздерін басқаруды реттеу ниетімен үш атақты биді сайлады, оларға әр ауыл билерінің немесе төрелік етушілерінің, сот істерін қалай жүргізіп жатқанын қадағалау міндетін жүктеді» деп жазған

a)

Гавердовский

b)

Красовский

c)

Преображенский

d)

Романовский

24.

«Қазақ мемлекеттілігі, халқының тұтастығы мен бірлігін сақтау үшін күрес жүргізуші әрі әділетті билеуші хан. Оған дейін де, одан кейін де далада дәл сондай билік болған емес»,–деп Тәукені жоғары бағалаған Ресей зерттеушісі

a)

Красовский

b)

Гавердовский

c)

Преображенский

d)

Романовский

25.

Тәуке ханның хандық биліктің заң негізінде нығаюына зор үлес қосқан заңдар жинағы

a)

«Жеті жарғы»

b)

«Дала ережесі»

c)

«Бес жарғы»

d)

«Қасқа жол»

26.

«Жайық өзені қашан сарқылып, арнасы кеуіп қалғанша қазақтар оның бойынан кетпейді»,–деп ашық айтқан

a)

Әбілқайыр хан

b)

Мұхаммед Шайбани

c)

Ұбайдаллах

d)

Әмір Темір

27.

«Абылай айрықша қасиеті бар киелі, керемет құдірет иесі болып саналады. Ешбір ханның Абылайдай шексіз билікке қолы жеткен жоқ»,-деп жазған

a)

Ш.Уәлиханов

b)

Қ.И.Сәтпаев

c)

Ә.Төлеубаев

d)

Ә.Х.Марғұлан

28.

Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды

a)

1771 ж.

b)

1767 ж.

c)

1777 ж.

d)

1787 ж.

29.

1767 жылы қазақтарға бұрынғы Жоңғар аумағының бір бөлігіне көшіп-қонып жүруіне рұқсат берді:

a)

Ресей патшасы

b)

Қытай өкіметі

c)

Хиуа хандығы

d)

Қоқанд ха

30.

1767 жылы қазақтарға бұрынғы Жоңғар аумағының бір бөлігіне көшіп-қонып жүруіне рұқсат берді:

a)

Ресей патшасы

b)

Қытай өкіметі

c)

Хиуа хандығы

d)

Қоқанд хандығы

31.

Жерұйықты іздеген, Қазақ хандығының құрылуы кезінде өмір сүрген ұлы тұлға

a)

Асанқайғы

b)

Үмбетей

c)

Тәттіқара

d)

Ақжол би

32.

Жайық пен Еділ аралығындағы қыстаулар мен жайылымдарды суреттеп, осындай керемет өлкеде бақытты да бақуатты өмір сүре алады деп жырлады

a)

Асанқайғы

b)

Доспамбет жырау

c)

Үмбетей

d)

Тәттіқара

33.

«Жатқа тізгін бермеңіз, жаламенен бас кетер» деп ел-жұртты басқыншы жауға қарсы күресте біріктіруге, бір тудың астына топтастыруға күш салды:

a)

Бұқар

b)

Үмбетей

c)

Абай

d)

Қазыбек би

34.

Отары бар ірі монархиялық мемлекет

a)

Империя

b)

Провинция

c)

Колония

d)

Эскадрилия

35.

«Біз қазақ деген мал баққан елміз, ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, жеріміздің шетін жау баспасын деп, Найзаға үкі таққан елміз, ешбір дұшпан басынбаған елміз. Басымыздан сөз асырмаған елміз, достықты сақтай білген елміз. Дәм-тұзды ақтай білген елміз»,-деп айтты

a)

Қазыбек би

b)

Әнет баба

c)

Әйтеке би

d)

Төле би

36.

1992 ж. Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын ұсынды

a)

Н.Ә.Назарбаев

b)

С.Әбділдин

c)

М.Шаханов

d)

С.Нұрмағамбетов

37.

Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылды

a)

1995 жылғы наурызда

b)

1991 жылғы наурызда

c)

1992 жылғы наурызда

d)

1998 жылғы наурызда

38.

Қазақстан Республикасы ұлттық саясатының сенімді тетігіне айналған ұйым

a)

Қазақстан халқы Ассамблеясы

b)

Сенат

c)

Мәжіліс

d)

Парламент

39.

ҚР Президенті Жарлығымен Қазақстан халқы Ассамблеясының стратегиясы бекітілді

a)

2002 жылы 26 сәуірде

b)

2005 жылы 26 сәуірде

c)

2008 жылы 26 сәуірде

d)

2009 жылы 26 сәуірде

40.

Бүгінгі күні Қазақстан халқы Ассамблеясының қоғамда атқаратын маңызды қызметтердің бірі

a)

Қазақстан халқының бірлігін нығайту

b)

мемлекет шегарасын қорғау

c)

саяси қылмыскерлерді тергеу

d)

Ислам дінінің сопылық ағымымының ізбасарлар санын көбейту

41.

Этносаралық қатынастар саласындағы атқарылған іс-шаралар туралы ақпараттар тарататын,Қазақстан халқы Ассамблеясының жанынан шығатын басылым

a)

«Менің елім»

b)

«Егемен Қазақстан»

c)

«Сарыарқа»

d)

«Ұран»

42.

Қазақстан халқы Ассамблеясы маңызды жиыны өткізілетін Бейбітшілік және келісім сарайы орналасқан қала

a)

Нұр-Сұлтан

b)

Алматы

c)

Семей

d)

Қызылорда

e)

Түркістан

43.

Қазақ халқының ХVIII ғасырдағы тәуелсіздік үшін күрес кезеңі

a)

«Ерлік дәуірі»

b)

«Күміс ғасыр»

c)

«Темір дәуірі»

d)

«Зар заман» дәуірі

44.

ХІХ ғ. Қазақстан бірте-бірте отарына айналды

a)

Ресей империясының

b)

Қоқанд хандығының

c)

Германия империясының

d)

Хиуа хандығының

45.

1810 жылы қазақтар айырылған шұрайлы жайылымдарының аумағы

a)

600 мың десятина

b)

1000 мың десятина

c)

1800 мың десятина

d)

900 мың десятина

46.

И.Тайманұлы және М. Өтемісұлы, К.Қасымұлы, Ж. Нұрмұхамедұлы, Е.Көтібарұлы бастаған бірқатар көтерілістердің басталуына себеп болды:

a)

қазақ халқының өз жерлерінен айырылуы

b)

Ақпан револциясы

c)

Қазан революциясы

d)

Ұжымдастыру

47.

Әдебиеттану ғылымына «зар заман ақындары» ұғымын алғаш қолданысқа енгізген ғалым

a)

М.Әуезов

b)

С.Сейфуллин

c)

А.Байтұрсынов

d)

Ы.Дүйсенбаев

48.

«Біз бірлік-берекеден айырылып барамыз, бүйте берсек құримыз»,–деп қайғы-мұңға берілу сарыны да байқалатын қазақ әдебиетінің жанрлық кезеңі

a)

«Зар заман»

b)

«Алтын ғасыр»

c)

«Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама жылдары»

d)

«Қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған кез»

49.

«Зар заман» дәуірінің ақындары

a)

Д.Бабатайұлы

b)

Д.Шығайұлы

c)

Қ.Сағырбайұлы

d)

Т.Қазанғапұлы

50.

Мұрат Мөңкеұлының елде жаппай қоныстанушылар пайда болып, қазақтардың жерінен айырылғанына қатты күйінген жырлары

a)

«Үш қиян», «Қазтуған»

b)

«Әсемпаз болма әрнеге»,«Жаз»

c)

«Анама хат», «Қазақ қалпы»

d)

«Замана», «Насихат»

51.

Ш.Қанайұлының «Зар заман» өлеңінде батыл айыптаған патша үкіметі отарлау саясатының теріс салдары арасынан артығын табыңыз

a)

мал шаруашылығының дамуы

b)

шаруалардың жаппай қоныс аударуы

c)

әскери шептер мен бекіністер салынуы

d)

қазақтың егіншілікке көшуі

52.

1888 жылы Шортанбай ақынның «Қисса Шортанбай», «Бала зары» шығармалары жарық көрген қала

a)

Қазан

b)

Орынбор

c)

Семей

d)

Ақмешіт

53.

Мұрат Мөңкеұлының жер, құтты қоныс жайлы жырлары

a)

«Әттең, қапы дүние-ай», «Қазтуған»

b)

«Өлсе, өлер табиғат, адам өлмес»

c)

«Жетісу суреттері», «О, Ақтан жас, Ақтан жас»

d)

«Сөз жазып, өлең өлшемек», «Кәмшат қыз»

54.

Қоғам өміріндегі білімнің орны мен маңызы туралы: «Бай білімсіз болса кедейшілікке ұшырайды»,–деп ескерткен «зар заман» дәуірінің өкілі

a)

Әбубәкір Кердері

b)

Мұрат Мөңкеұлы

c)

Дулат Бабатайұлы

d)

Нарманбет Орманбетұлы

55.

Қазақ қоғамын құқықтық тұрғыда реттеудің дәстүрлі билік құрылымы

a)

Билер соты

b)

Әкімдер соты

c)

Әскери сот

d)

Патша соты

56.

1860 жылы Санкт-Петербургте орденмен марапатталып, әскери шені де өскен қазақ ағартушы ғалымы

a)

Ш.Уәлиханов

b)

А.Байтұрсынов

c)

М.Өтемісұлы

d)

А.Құнанбайұлы

57.

1862 жылы Шоқан Уәлиханов өз халқына пайдасын тигізуді ойлап, аға сұлтан болып сайлануға кандидатурасын ұсынды

a)

Атбасар округі бойынша

b)

Баянауылокругі бойынша

c)

Верный округі бойынша

d)

Қапал округі бойынша

58.

Орта жүзде хандық билік жойылды

a)

1822 жылы

b)

1825 жылы

c)

1852 жылы

d)

1868 жылы

59.

Ш.Уәлихановтың шығыс тілдері саласындағы білімін елеулі түрде тереңдете түсіп, қосымша ғылыми және көркем әдебиеттерді көп оқып, білім алған орны

a)

Омбы кадет корпусы

b)

Азиялық училище

c)

Семей ерлер гимназиясы

d)

Верный әскери гимназиясы

60.

Шоқан Уәлихановтың Омбы кадет корпусында достасып кеткен белгілі ғалым, саяси-қоғам қайраткері

a)

Г.Н.Потанин

b)

Костылецкий

c)

С.Дуров

d)

С.Сотников

61.

Ш.Уәлихановтың: «Реформа оңтайлы, яғни қоғамдық организм жан-жақты дами алатын мызғымас прогресс заңына негізделіп жасалғанда ғана ұтымды болады»,–деп жазған мақаласы

a)

«Сот реформасы туралы жазбалар»

b)

«Манас»

c)

«Қашғарияға сапар туралы»

d)

«Жоңғар очерктері»

62.

1879 жылы Ыбырай мектеп инспекторлығына тағайындалған облыс

a)

Торғай

b)

Көкшетау

c)

Қызылжар

d)

Орынбор

63.

Ыбырай Алтынсарин Орынборда оқып жүрген кезінде жақын танысқан

a)

В.В.Григорьевпен

b)

Н.Г.Чернышевскиймен

c)

Н.А.Добролюбовпен

d)

А.И.Герценмен

64.

2020 жылы Қазақстанда 175 жылдық мерей-тойы аталып өткен қазақтың әйгілі ағартушысы

a)

А.Құнанбайұлы

b)

Ш.Уәлиханов

c)

Ы.Алтынсарин

d)

Ш.Құдайбердіұлы

65.

Қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы

a)

А.Құнанбайұлы

b)

Ы.Алтынсарин

c)

А.Байтұрсынов

d)

М.Өтемісұлы

66.

ХІХ ғасырдың ІІ жартысында көрнекті ағартушы, қоғам қайраткері, жаңашыл педагог:

a)

Ы.Алтынсарин

b)

Ш.Уәлиханов

c)

А.Құнанбайұлы

d)

Ш.Құдайбердіұлы

67.

Алаш қозғалысының жетекшісі, Алашорда автономиялық үкіметінің төрағасы, публицист, ғалым, аудармашы

a)

Ә.Бөкейхан

b)

Ш.Қосшығұлұлы

c)

А.Қалменұлы

d)

Б.Құлманов

68.

Көне заманда, түркі халықтары бөліне қоймаған қауым кезінде дүниеге келген ұғым

a)

Алаш

b)

Авеста

c)

003EТәңір

d)

Кемеңгер

69.

Алаш идеясының өзегі

a)

ұлттық мемлекет құру

b)

30 дамыған елдер қатарына қосысу

c)

«Азия жолбарысы» елін құру

d)

Ресейді бағындыру

70.

Қарқаралы петициясының маңызды мәселелерінің бірі

a)

Мемлекеттік Думаға қазақ депутаттарын қатыстыру

b)

қазақ тілінің қолданылу аясын кеңейту

c)

мешіттер мен медреселерді салу

d)

исламның сопылық бағытын кеңейту