WorksheetsSAT BASA JAWA KELAS 7
Total questions: 86
Worksheet time: 1hrs 9mins
Puisi basa jawa gagrag anyar (modern) kang ora kaiket dening aturan sing gumathok. diarani ....
Geguritan
Paribasan
Pantun
Tembung
Sapu Sada
(Dening: Astuti)
Jumat asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Irah-irahan geguritan ing ndhuwur yaiku ....
Guyub rukun
Sapu sada
Adiwiyata murih rahayu
Jumat asri
Sapu Sada
(Dening: Astuti)
Jumat asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Tema geguritan ing ndhuwur yaiku ....
Guyub rukun ing keluarga
Guyub rukun ing sekolah
Guyub rukun ing lingkungan
Guyub rukun ing masyarakat
Sapu Sada
(Dening: Astuti)
Jumat asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Para murid ngelakoni kerja bakti ngeresiki sekolahan ing dina ....
Jumat asri
Sabtu asri
Minggu asri
Senin asri
Tembung-tembung sing dipilih kanggo nulis geguritan yaiku tembung-tembung kang ....
Mentes lan mantesi
Lumrah digunake
Angel dingerteni
Ora tau digunakake
Supaya bisa maca geguritan kanthi becik, kudu...
Mangerteni isine
Mangerteni wujude
Mangerteni tulisane
Mangerteni macane
Pahlawanku
(R. Tantiningsih)
Pahlawanku
Wutahing ludirmu
Nyiram ibu pertiwi
Nadyan sang ibu
Kudu muwun sedhih
Karajang-rajang manahe
Karujit-rujit rasa pangrasane
Sapa kang nulis geguritan ing ndhuwur?
R. Tantiningsih
R. Tanti
R.A. ningsih
R.A. Kartini
Kang ora kalebu titikane geguritan yaiku ....
Isine mentes
Nganggo basa padinan
Cacahe larikan ora katemtokake
Migunakake tembung-tembung kang pinilih
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Ing geguritan dhuwur, panggurit dadi ...
bapak
ibu
anak
putu
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Isi saka geguritan dhuwur yaiku ...
bapak kang goleki bojone nganti tekan lor kali
susahe bapak dening tangise anak, sebab kangen ibune kang lagi nyambut gawe ing hongkong
bapak kang goleki ibu tekan hongkong amarga anake lara
susahe bapak marang ibu kang nyambut gawe golek duit nganti tekan hongkong gawe anak
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
purwakanthi sing digunakake yaiku purwakanthi guru ...
swara i
sastra t
basa/lumaksita kali
sastra g
jalaran dheweke jatining tresna
asalira tresna
busana tresna
watak tresna
jatining tresna.
tembung sing dibolan baleni dening panggurit diarani ...
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi lumaksita
diksi
Kembang Mlathi
(R. Widiyati)
Daksebar kembang mlathi
Ing Taman Makam Pahlawan
Kusuma Bangsa kang sejati
Luhku tumetes... tes... netesi bumi
Aku rumangsa dosa
Durung bisa melu labuh negara
Amung sekar mlathi iki
Tandha setya lan janji
Bakal melu napak suci
Labuh nagri alelandhesan ati suci
Dadi pepenget Agustus iki dina mulya lan suci
Luhku tumetes...tes...nelesi bumi. Ukara ing ngarep nggambarake wong sing lagi...
Ngguyu
Nesu
Nangis
Susah
Supaya bisa mengerteni isine geguritan, mula sing kudu ditindakake yaiku ...
negesi tembung-tembung
maca kanthi mimik kang trep
pocapan kudu cetha
nalika maca kudu nduweni ekspresi
Ing ngisor iki sing ora klebu titikane geguritan, yaiku...
cacahe gatra bebas
basane endah
klebu karya sastra Jawa gagarag anyar
cacahe bait utawa pada kaiket paugeran (aturan)
Gusti...
Aku pengen bali
Ndandani kabeh kaluputan
Awakku kebak nista
Mugi Panjenengan paring pangapura
Panulis geguritan ing ndhuwur lagi ngrasakake....
seneng
getun
gumbira
belasungkawa
Gusti...
Aku pengen bali
Ndandani kabeh kaluputan
Awakku kebak nista
Mugi Panjenengan paring pangapura
Ing geguritan kasebut, si penggurit (penulis) nggunakake tembung "Panjenengan". Sapa sing dikarepake dening tembung "panjenengan"?
Juragane
Kancane
Anake
Allah SWT
Gusti...
Aku pengen bali
Ndandani kabeh kaluputan
Awakku kebak nista
Mugi Panjenengan paring pangapura
Sapa sing ngripta (ngarang) geguritan kasebut?
adik
aku
Gusti
Panjenengan
Gusti...
Aku pengen bali
Ndandani kabeh kaluputan
Awakku kebak nista
Mugi Panjenengan paring pangapura
Apa pesen kang kinandhut sajrone pethikan geguritan ing ndhuwur?
awake dhewe yen dolan kudu eling bali nyang omah
manungsa kudu eling marang Gustine lan enggal mertobat marang dosa-dosane
yen ngrusak barange wong kudu tanggung jawab didandani
kudu njaluk sepura marang wong tuwa yen nduwe kesalahan
Serbet, sapu datan keri
Ukara mau migunakake purwakanthi sastra ....
S
B
K
L
Urip ing donya iki,
Kudu tansah gemi, setiti, lan ngati-ati
Duwe pakarti kang edi peni.
Geguritan kasebut nganggo Purwakanthi ....
Purwakanthi sastra
Purwakanthi basa
Purwakanthi swara
Purwakanthi lumaksita
Ing ngisor iki sing ora kalebu struktur batin teks geguritan :
Tema
Amanat
Swasana
Purwakanthi
Tembung – tembung sing migunakake swara a miring yaiku…
layang , balang , saka
bata , kala , supaya
larang,paring, layang
jagang , ngajak , mata
Unen – unen utawa ukara sing runtut swarane,sastrane utawa basane diarani...
parikan
purwakanthi
cangkriman
geguritan
.Purwakanthi ,miturut wujude dibedakne dadi 3 .Pamilahe kaya ing ngisor iki, kajaba...
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi guru lagu
Purwakanthi guru lumaksitha
Aja dumeh menang ,banjur tumindak sawenang – wenang.Ukara iku tuladha saka purwakanthi.
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi guru basa
purwakanthi guru lumaksitha
Gatri ala gotri nagasari-ri-riwul awal awul jenang grendul – dul-dolan awan awan ndelok manten
ten- titenono mbesuk gedhe dadi apa...lan sateruse.
Rakitaning tembung kaya kasebut diarani...
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi guru lagu
Purwakanthi guru lumaksitha
Timun - munte - tela - landa - ndemok asu - sugih utang - tanggal siji - jimantolo - lopas lapis - pista raja - jaka bagus - gusti kula - lombok abang - bangku dhuwur - wura-wari - rina wengi - ngilo kaca - cara landa
tatembungan kasebut diarani ...
purwakanthi guru swara
purwakanthi guru sastra
purwakanthi guru lagu
purwakanthi lumaksita
Merapi....,
Saumpama kowe bisa crita
Kabeh kadadean ing tanah Jawa
Wiwit jaman Mataram kuna
Nganti madege Kraton Ngayogyakarta
Purwakanthi sing tinemu ing geguritan kasebut yaiku .....
Purwakanthi guru basa
Purwakathi lumaksita
Purwakanthi guru sastra
Purwakanthi guru swara
Tuladha iki sing kalebu purwkanthi guru sastra yaiku .....
Ana awan, ana pangan
Tiwas sayah, ora paedah
Tata titi titig tatag, tanggung tertib
Urip iki ora angel, angele sok ginawe dhewe,
Sing kalebu tuladha purwakanthi guru basa yaiku .....
Tindak-taduk lan tutur kang kalantur
Ora cepet, ora ngliwet
Tata titi titig tatag, tanggung tertib
Nandang lara, laraning wong lara lapa
Runtute wanda ing pungkasane gatra ngarep karo wanda wiwitan ngarep gatra diarani …
Purwakanthi guru basa
Purwakanthi guru sastra
Purwakanthi guru swara
Purwakanthi guru lagu
Pangucapane aksara swara ing basa Jawa kaperang dadi 2, yaiku swara ....
jejeg lan miring
jejeg lan tugel
tugel lan miring
Swara sampurna iku uga diarani swara ....
miring
jejeg
tugel
Swara jejeg iku olehe maca ..... kaya tulisane
beda
ganti
padha
Swara miring iku olehe maca .... saka tulisane
owah
padha
pancet
Swara ora sampurna iku diarani swara ....
tugel
jejeg
miring
Sing kalebu swara a jejeg yaiku ...
anak
mangan
apa
Sing kalebu swara a miring yaiku ...
anak
apa
maca
Sing kalebu swara i jejeg yaiku ...
siram
lapis
dhuwit
Sing kalebu swara i miring yaiku ...
ibu
uwis
kursi
Aksara Jawa ing pinggir unine yaiku ...
Cara
Coro
Soro
Cono
Aksara Jawa ing pinggir unine yaiku ....
Bakso
Sakti
Bakmi
Bakwi
Aksara Jawa ing pinggir unine yaiku ....
Trampil
Srampil
Krambil
Trampol
Sandhangan sing digunakake ing ukara kasebut, yaiku....
Taling
Pepet
Suku
Wulu
Supaya konsonan "r" ing tembung "Seger" bisa diwaca luluh/mati, ditulis kanthi nggunakake sandhangan.....
Wignyan
Pepet
Layar
Taling
Jangkepana/lengkapi urutan aksara Jawa iki!
Ha ..... Ca ..... Ka
Da Ta Sa ..... .....
Pa, Sa
Ga, Ma
Na, Ra
Wa, La
Wa, Sa
Pa, Dha
Na, Ra
Nya, Nga
Ukara aksara Jawa kasebut nggunakake sandhangan....
Wulu
Layar
Pepet
Wignyan
Tembung "Ora" yen ditulis nganggo aksara Jawa nggunakake sandhangan......
Taling tarung
Taling
Pepet
Wulu
Menawa ditulis latin unine ....
Dasasila
Pancasila
Dasamuka
Dasawarna
Tulisan aksara taling tarung yaiku ....
Tulisan aksara jawa sing bener kanggo tembung ukara yaiku ....
Cacahe sandhangan saka ukara kasebut yaiku
3
4
5
6
Kopyah putih, yen ditulis nganggo aksara Jawa yaiku
sandhangan kanggo menehi ng mati ana ing aksara yaiku ....
Pasangan aksara ha yaiku ....
Pasangan aksara Jawa tha yaiku ....
Tembung-tembung iki sing nggunakake sandhangan pepet yen ditulis nganggo aksara Jawa yaiku
Sambel
Tempe
Enak
Jare
Tembung kasebut nduweni pasangan
da
wa
ma
ca
Tembung sing panulisane nggunakake cakra keret yaiku
Pramuka
Kreteg
Krupuk
Ambyar
Aksara Jawa ing pinggir unine yaiku ....
Nyambung
Nampung
Sambung
Sambang
1. Tembung loro sing tegese padha tegese dienggo bareng kanggo mbangetake diarani...
Saroja
Entar
Camboran
Kawi
1. Gagah prakosa iku kalebu tembung...
Saroja
Entar
Camboran
Kawi
3.Edi peni tegese ...
Endah banget
Seneng banget
Gedhe banget
Cilik banget
4.Tembung camboran iku diperang dadi...
Telu
Loro
Papat
Lima
5.Tembung silihan sing tegese dudu teges samesthine diarani tembung ...
Saroja
Camboran
Lingga
Entar
6. Gedhe endase tegese...
Muring-muring
Seneng njupuk barange liyan
Dumeh/ sombong
Seneng omong
7. Bocah kuwi seneng ngabangake kuping. Ngabangake kuping tegese...
Kupinge dadi abang
Kupinge getihen
Kupinge kabangen
Nggawe nesu
8. Ing ngisor iki sing kalebu tembung camboran tugel yaiku...
Siswa-siswi
Pakdhe
Enom tuwa
Gedhe cilik
9.Ukara ing ngisor iki sing ngandut tembung camboran yaiku...
Malem Minggu aku nonton bal-balan
Adhiku dolan ing omahe Bulik
Ibu mundhut jeruk rong kilo
Mbak Sari nyirami kembang
10.Ukara ing ngisor iki sing ngandhut tembung entar yaiku...
Mas Bagas awake gagah prakosa
Amar disenengi kanca-kancane amarga seneng guyon
Sela ora disenengi kanca-kancane amarga dawa tangane
Adik seneng nggawe klambi werna bangjo
Yen tindak daleme Pakdhe, aja lali welingane Bapak diaturke Pakdhe ya, Le! Basa kang digunakake yaiku …
krama lugu
Krama inggil
Ngoko lugu
Ngoko alus
Adhik .... susu, kula .... es teh ugi bapak .... kopi
Tembung-tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Ngombe, nginum, ngunjuk
Nginum, nginum, ngunjuk
Ngombe, ngombe, ngombe
Nginum, nginum, ngunjuk
Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....
Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Dhahar, nedha
Nedha, nedha
Nedha, mangan
Nedha, dhahar
Kanca-kanca, dina iki bu Susi ora rawuh.
Ukara ing dhuwur kalebu basa Jawa ragam... .
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama lugu
Krama alus
Sedaya kemawon saget rawuh sakmenika.
Ukara kasebut menawa diowahi menyang basa ngoko lugu yaiku ....
Kabeh wae bisa mulih saiki
Kabeh wae bisa teka saiki
Kabeh wae bisa lunga saiki
Kabeh mawon saget dugi saiki
Simbah kandha marang bapak yen arisane trah diundur minggu ngarep.
Tembung kramane "kandha" ing ukara nduwur yaiku...
Ngomong
Ngendika
Matur
Caos atur
Kandhane Dea,dheweke ngrasa wis ora kuwat dadi ketua kelas. Ukara kasebut mujudake ukara ...
Langsung
Ora langsung
Tanduk
Tanggap
Ing ngisor iki sing kalebu ukara ora langsung yaiku... .
Shafira takon, “Dina iki awakmu arep ing ngendhi?”
"Coba njaluk tulung Bapak,” kandha ibu, “Panjenegane mesti bisa bantu awakmu.”
Nia takon marang ibu yen dheweke kelangan dhuwit sewu.
“Mau menyang endi ?” takon Arya marang Feni.
Ukara ing ngisor iki sing kalebu ukara langsung yaiku ... .
“Pancen Gita kuwi bocah sing sregep,” jare budhe Sita.
Dheweke mangan sate wae cukup jarene Galuh marang Dika.
Aji ngomong yen dheweke ketemu idolane.
Rini kandha yen dheweke dhek wingi oleh sepedha.
Jare Shafira, “Aku mengko sore arep menyang omahe Dita.”
Ukara ora langsung saka ukara langsung ing dhuwur yaiku ... .
Shafira ngomong yen aku mengko sore arep menyang omahe Dita.
Shafira ngomong, aku mengko sore arep menyang omahe Dita.
Shafira ngomong yen dheweke mengko sore arep menyang omahe Dita.
Aku arep menyang omahe Dita mengko sore, kandha Shafira.
