WorksheetsБиосфера куиз
Total questions: 150
Worksheet time: 2hrs 47mins
Жердің тірі ағзалар мекендеген және олардың әсерінен өзгерген қабаты
атмосфера
литосфера
биосфера
гидросфера
Белгілі бір табиғи ортаға шоғырланған ағзалардың тіршілік бірлестігі
биосфера
биогеография
экожүйе
биоценоз
Биоценоз құрамына кіретіндер
минералдар
жануарлар, өсімдіктер
құмдар мен жыныстар
топырақ пен су
Грек тілінен аударғанда биоценоз сөзінің мағынасы
табиғи шеңбер
қозғалысты тіршілік
ортақ тіршілік
биологиялық тепе-теңдік
Биоценоздардың географиялық таралу заңдылықтарын зерттейтін ғылым
экология
биогеография
геология
топырақтану
Солтүстік Америкада «прерий» деп аталады
ылғалды ормандар
қалың бұталы аймақтар
биік шөптерден тұратын далалар
мәңгі жасыл орман
Солтүстік Американың солтүстігіндегі табиғат зонасы
тайга
шөл
арктикалық шөл
саванна
Карибу мекендейтін табиғат зонасы
тундра
дала
тайга
шөлейт
Солтүстік Американың тайга зонасында мекендейтін аю түрлері
қоңыр, ақ аю
гризли, барибал
панда, койот
шиншилла, лама
Солтүстік Америкадағы жасы 4 мың жылға жететін ағаштар
пальма, банан
секвойя, мамонт ағашы
баобаб, эвкалипт
қарағай, қайың
Льянос – бұл
амазонканың орманы
перудің жазығы
ориноко саваннасы
бразилия саваннасы
Оңтүстік Американың субтропиктік дала зонасы
пампа
льянос
сельвас
гилея
Ауыспалы ылғалды ормандарда мекендейтін әлемдегі ең кішкентай құс
тоғай
колибри
лори
балқарағай
Оңтүстік Американың ылғалды экваторлық ормандар зонасы
сельвас
гилея
пампа
прерий
Аустралия материгінің басым бөлігін алып жатқан зона
қоңыржай орман
экваторлық орман
тропиктік шөл
саванна
Аустралияға тән эндемик өсімдік
эвкалипт
секвойя
кактус
банан
Аустралия материгінің эндемик жануары
түлкі, ехидна
үйректұмсық, кенгуру
қойот, қасқыр
бұғы, ақ аю
Антарктида жағалауындағы құстың ерекше түрі
шағала
аққу
пингвин
қаз
Тропиктік шөл зонасына тән ерекшелік
жауын-шашынның мол түсуі
өсімдіктердің көптүрлілігі
ылғалдың жетіспеушілігі
батпақты аймақтар
Тундра зонасына тән өсімдіктер
қалың ормандар
мәңгі жасыл бұталар
мүктер мен қыналар
пальмалар мен банан
21. Антропогендік табиғат кешені
орман
канал
көл
өзен
Шөлейттер мен шөлді өңірді қорғауға алынған жануарлар дүниесі
жабайы жылқы, арқар
бұлан, сілеусін
ақбөкен, қарақұйрық
жолбарыс, барыс
Шөл зонасының қорығы
марқакөл
қорғалжын
барсакелмес
баянтау
Еліміздегі орманды дала зонасының алып жатқан аймағы
орталығы
шығысы
оңтүстігі
солтүстігі
Қазақстан аумағының 44% алып жатқан табиғат зонасы
орман
дала
шөл
батпақ
Маңғыстау облысында орналасқан қорық
Қаратау
Ақсу-Жабағылы
Үстірт
Баянауыл
Тянь-Шань тауының қорықтары
Қорғалжын, Үстірт
Ақсу-Жабағылы, Алматы
Алакөл, Наурызым
Барсакелмес, Қаратау
2004 жылы құрылған ең жас қорық
Алакөл
Қаратау
Қорғалжын
Барсакелмес
Алакөл қорығы құрылған жыл
1992 ж
1998 ж
2004 ж
2084 ж
Жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарларды қорғайтын табиғи аймақ
қорықтар
табиғат ескерткіштері
қорықшалар
ұлттық сабақтар
Еліміздегі алғашқы ұлттық сабақ
Қарқаралы
Көкшетау
Алтынемел
Баянауыл
Республиканың қара топырақты зонасында орналасқан облыс
Ақмола
Маңғыстау
Атырау
Алматы
Қазақстанның солтүстігіндегі орманды далаларында таралған қара топырақ тобы
оңтүстік қара топырақ
сұр-қоңыр топырақ
сілтісізденген қара топырақ
кәдімгі қара топырақ
Жер ресурстарын тиімсіз пайдалану әсерінен болатын жағдай
топырақ құнарлылығы азаюы
озон қабатының жұқаруы
ормандардың жойылуы
ауа қабатының ластануы
1926 жылы құрылған алғашқы қорық
Үстірт
Ақсу-Жабағылы
Барсакелмес
Наурызым
В. Вернадский жіктемесі бойынша мұнай, таскөмір жататын биосфера бөлігі
биокосты зат
тірі зат
биогенді зат
өлі зат
Табиғатта зат және энергия алмасуына жатпайтын үдеріс
су айналымы
жыл мезгілдерінің ауысуы
атмосфера циркуляциясы
өсімдіктердің өсуі құралуы
Берілген суреттегі карта түрі
тұздылық картасы
климаттық карта
топырақ картасы
тарихи карта
Қорғалжын қорығының ерекшелігі
биік таулы аймақта орналасқан
еліміздегі ең ірі қорық
майқат балығы қорығының белгісі
еліміздегі ең алғашқы қорық
Үстірт қорығында мекендейтін, Қызыл кітапқа енгізілген жануарлар
құлан, ақбөкен
қоңыр аю, сілеусін
реликті шағала, қызылтұмсық қоқиқаз
муфлон, қарақұйрық
Топырақты жақсартуға бағытталған іс-шаралар жиынтығы
топырақ эрозиясы
топырақ мелиорациясы
топырақ деградациясы
механикалық денудация
Еліміздегі ең жас қорық орналасқан бөлік
оңтүстік
солтүстік
шығыс
батыс
Суреттегі картада “3” санымен көрсетілген аймақта орналасқан қорық
Наурызым
Батыс-Алтай
Қорғалжын
Барсакелмес
Қазақстанның ұлттық саябақтары
Барсакелмес, Қаратау, Үстірт
Алтынемел, Көкшетау, Баянауыл
Қазығұрт қайтуы, Шыңғытұры, Шарын каньоны
Ертіс орманы, Семей орманы, Шарын каньоны
Еліміздегі ең үлкен қорықтың белгісі болып табылатын су құсы
Шағыл мысығы
Майқат құсы
Сібір қазуызы
Қызылтұмсық қоқиқаз
Ең биік нүктесі 4506 м болатын таулы өлкенің қорығы
Қаратау
Алакөл
Марқакөл
Алматы
Шөл зонасының өзендері
Шу, Іле, Талас
Ойыл, Жем, Есіл
Сарысу, Лепсі, Үлбі
Торғай, Жем, Ойыл
Секвойя ағашы қорғауға алынған ұлттық саябақ
Флорида
Йеллоустоун
Редвуд
Эверглейдс
Орталық Азия өңіріндегі ЮНЕСКО-ның табиғат мұралары тізіміне енгізілген қорығы
Батыс Алтай
Үстірт
Барсакелмес
Оңтүстік Американың ылғалды экваторлық ормандар зонасын “пилез” деп атаған ғалым
Э. Зюсс
А. Гумбольдт
В. Докучаев
В. Вернадский
Моңғол тілінен аударғанда “қорғасын” деген мағына беретін қорықтың ерекшелігі
биік таулы аймақта орналасқан
еліміздің ең ірі қорығы
майқан балықты қорықтың белгісі
еліміздегі ең алғашқы қорық
Қазақстан аумағының 29%-дан астам жерін алып жатқан зона өзендерінің негізгі алабы
Каспий теңізі
Балқаш-Алакөл
Солтүстік Мұзды мұхит
Теңіз-Қорғалжын
Кеме және вагон жасауда суда шірімейтін, өте қатты сүрегі пайдаланылатын ағаш:
шырша
секвойя
тик
қарағай
Солтүстік Америкадағы Сеңгір тауларының шығыс етегін бойлай орналасқан орманды дала зонасы
прерий
пампа
гилея
сельвас
1875 жылы “Биосфера” ұғымын ғылымға енгізген австриялық геолог ғалым
В.И. Вернадский
А. Гумбольдт
Э. Зюсс
В.В. Докучаев
Дүниежүзінде тұңғыш рет 1872 жылы құрылған АҚШ ұлттық саябағы
Миссисипи
Йеллоустоун
Алтын емел
Шри-Ланка
Қазақстан аумағындағы шөлейттенген жерлер
Алтай
Тянь-Шань
Тарбағатай
Арал маңы
Ең басты белгісі ылғалды және құрғақ кезеңдердің айқын ажыратылуы болатын табиғат зонасы
саванна және сирек орман
ауысмалы ылғалды орман
орманды дала
тайга
Саваннаның негізгі топырағы
қоңыр
қара
сұр
қызыл
Топырақ түзуші факторлар
шірінділер, органикалық заттар, климат
климат, өсімдіктер, жануарлар, жер бедері
су, тірі организмдер, литосфера
химиялық заттар, оттегі, көміртегі
Дүниежүзінде ең алғаш ашылған ұлттық саябақта қорғалады
гейзерлер
кондор мен лама
жанартаулар
емдік батпақтар
Қазақстан аумағындағы ең ірі мұздық орналасқан қорық
Алакөл
Ақсу-Жабағылы
Алматы
Батыс Алтай
Боз бен бетеге өсетін табиғат зонасында орналасқан қорық
Алматы
Барсакелмес
Үстірт
Қорғалжын
Тәуелсіздік жылдарында құрылған қорықтар саны
10
5
1
3
Батыс Тянь-Шань табиғи кешенін қорғау мақсатта ашылған алғашқы қорық
Қаратау
Қорғалжын
Алматы
Ақсу-Жабағылы
Биік таулы аймақта орналасқан қорық
Батыс Алтай
Қорғалжын
Барсакелмес
Үстірт
Шөлейттер мен шөлді өңірдің қорғауға алынған жануарлар дүниесі
бұғы, түлкі
ақбөкен, қарақұйрық
тиын, күзен
тау теке, қоңыр аю
Барсакелмес қорығының ерекшелігі
елімізде ашылған тұңғыш қорық
еліміздегі ең жас қорық
өзі аттас аралда орналасқан
реликті шағыланы қорғайды
Үстірт қорығы жатқан географиялық нысан
Жем үстірті
Каспий маңы ойпаты
Тұран жазығы
Мұғалжар тауы
Сахара шөлі орналасқан географиялық белдеу
қоңыржай
субэкваторлық
субтропиктік
тропиктік
Тянь-Шань тауының қорықтары
Ақсу-Жабағылы, Алматы
Қорғалжын, Қаратау
Үстірт, Қорғалжын
Наурызым, Марқакөл
Қазақстан қорықтары
Қызылқ қайтуғы, Шыңтүрген, Шарын каньоны
Алтынемел, Көкшетау, Баянауыл
Барсакелмес, Қаратау, Үстірт
Зеренді, Рахман қайнары, Балқаш маңы
Қазақстанда топырақтың құнарлылығы артатын бағыт
оңтүстіктен батысқа
шығыстан батысқа
батыстан шығысқа
оңтүстіктен солтүстікке
Шөлейт және шөл зонасына сәйкес келетін тұжырым
тек қана қылқанжапырақты ағаштар өседі
Үндістанның батыс жағалауын алып жатыр
негізгі жануарлары – қарақ, қасқыр, түлкі
жазы аптап ыстық, қурақ, ал қысы суық
Барсакелмес қорығы орналасқан экономикалық аудан
Оңтүстік Қазақстан
Солтүстік Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Орталық Қазақстан
«1» санымен берілген қорықта қорғалатын жануар
ақбөкен
көкқаз
жабайы муфлон
қой
Таулы аудандарда орналасқан тәуелсіздік алғаннан кейінгі ашылған қорық
Алматы
Қаратау
Наурызым
Ақсу-Жабағылы
Жабайы муфлон қорғалатын қорық
Үстірт
Наурызым
Алакөл
Батыс Алтай
Мұхитта белсенді жүзетін ағза
планктон
бентос
нектон
фауна
Планктонға жататын ағзалар
балдырлар, шаяндар
балықтар, тасбақалар
киттер, шекшекұштар
скаттар, балықтар
Бүлінген жерлерді қайта қалпына келтіру және шаруашылықта қайта пайдалану
рекультивация
деградация
демаркация
делимитация
Сазды шөлдер таралған жер
Шу аңғары
Мойынқұм
Бетпақдала
Қызылқұм
Ұлттық сабақтар саны
8
10
12
14
Қазақстан аумағындағы ең ірі мұздық орналасқан қорық
Алакөл
Ақсу-Жабағылы
Алматы
Батыс Алтай
Қызыл кітапқа енген ағаш түрі
Сібір қарағайы
Зеравшан аршасы
Балқарағай
Шырша
Батыс Тянь-Шань табиғатын қорғауға арналған қорық
Алтынемел
Ақсу-Жабағылы
Марқакөл
Қатонқарағай
Солтүстік Қазақстандағы табиғат ескерткіші
Күміс борлар
Шарын тоғайы
Қаздың қайтуы
Жоңғар қақпасы
Жерасты сулары тұзды болып келетін табиғат зонасының өсімдіктері
шырша, соран
жусан, соран
бетеге, самырсын
қайың, сексеуіл
Қорықшалар қорғалатын нысан сипатына қарай бөлінеді
A) тарихи, мәдени, этнографиялық
B) ботаникалық, зоологиялық, геологиялық
C) орманды, далалы, шөлейт
Зоналылықтың табиғат заңдылығы екенін дәлелдеді
А. Гумбольдт
В.И. Вернадский
В.В. Докучаев
Л.С. Берг
Дүниежүзінде ең алғаш ашылған ұлттық сабақта қорғалады
гейзерлер
кондор мен лама
жанартаулар
емдік батпақтар
Антарктика жағалауында жиі кездесетін пингвин түрі
император
корольдік
адели
ақ құсрқаты
Еуразия шөлдерінде ең ыстық әрі құрғақ климат тән аймақ
Тар шөлі
Сахара
Такла-Макан
Қарақұм
Жерорта теңізінің жағалауындағы қатты жапырақты мәңгі жасыл ормандар таралған белдеу
экваторлық
субтропиктік
қоңыржай
арктикалық
Тундрада кең таралған өсімдік
сексеуіл
қарағай
бұғы мүгі
шырша
Орман мен дала зонасы арасындағы өтпелі зона
орманды тундра
шөлейт
орманды дала
саванна
Бір географиялық белдеуде ғана таралған табиғат зонасы
тундра
саванна
арктикалық шөл
тайга
Арктикалық және субарктикалық белдеулер шегінде материк жағалауында орналасқан табиғат зонасы
орманды тундра
арктикалық шөл
тундра
тайга
Оңтүстік Америкада Ла-Плата ойпатында орналасқан субтропиктік дала зонасы
прерий
пампа
шөлейт
саванна
Сыртқы пішініне қарай аталатын тасты шөл
эрг
тақыр
хамада
шұрат
Табиғат зоналары мен олардың таралған
аймақтарын сәйкестендіріңіз
1. Пампа (a)
2. Прерий (b)
Саванналар мен олардың орналасқан
оындарынсәйкестендіріңіз
1. Ориноко саваннасы (a)
2. Бразилия саваннасы (b)
TСуккуленттердің шығу тегі бойынша
орналасуын сәйкестендіріңіз
1 Бірінші отаны (a)
2 Екінші отаны (b)
Вернадский жіктеген биосфера бөліктерін
аңықтамалырымен сәйкестендіріңіз
1. Биогенді зат (a)
2. Биокосты зат (b)
Мұхиттағы тіршілік дүниесі мен олардың
түрлерін сәйкестендіріңіз
1. Мұхиттың беткі бөлігінде еркін жүзетін ағзалар (a)
2. Мұхит түбінде бекініп тіршілік ететін ағзалар (b)
Аустралияның эндемик өсімдіктері мен
жануарларын сәйкестендіріңіз
1. Эндемик өсімдіктер (a)
2. Эндемик жануарлар (b)
Қазақстандағы ерекше қорғалатын табиғи
кешендерді мәйкестендіріңіз
1. Қорық (a)
2. Ұлттық саябақ (b)
Табиғат нысандары мен олардың орналасқан
жерлерін сәйкестендіріңіз
1. Әнші құм (a)
2. Шарлы сайы (b)
Табиғат ескерткіштері мен олардың
орналасқан облыстарын сәйкестендіріңіз
1 Қаздың қайтуы (a)
2 Шарын шатқалы (b)
Қорықтар мен олардың табиғат зоналарын
сәйкестендіріңіз
1. Қорғалжың (a)
2. Үстірт (b)
Табиғат зоналары мен кешендерді
сәйкестендіріңіз
1. Шөл (a)
2. Орманды дала (b)
Еліміздегі қорықтардың құрылған жылдарын
сәйкестендіріңіз
1. Марқакөл (a)
2. Наурызым (b)
Шөлдер мен олардың түрлерін
сәйкестендіріңіз
1. Сазды шөлдер (a)
2. Тасты шөлдер (b)
Табиғат зоналарын климаттық белдеулермен
сәйкестендіріңіз
1. Жалпақ жапырақты орман (a)
2. Ауыспалы-ылғалды ормандар (b)
Топырақтар мен олардың тараған зоналарын
сәйкестендіріңіз
1. Сілтісізденген қара топырақ (a)
2. Cұр-қоңыр топырақ (b)
Солтүстік Америка материгінің табиғат
зоналарына тән жануарларды сәйкестендіріңіз
1. Тундра зонасына тән бұғыларының айрықша
түрі (a)
2. Тайга зонасында мекендейтін аю түрі (b)
Анд тауында мекендейтін жануарларды
түрлерімен сәйкестендіріңіз
1. Жыртқыш құс (a)
2. Жабайы лама (b)
Антарктида материгіндегі пингвинвиндерді
сипаттамаларымен сәйкестендіріңіз
1. Ең ірісі (a)
2. Кең тараған түрі (b)
Қорықтарды орналасқан зонамен сәйкестендір
1. Дала зонасы (a)
2. Шөл зонасы (b)
Терминдер мен олардың анықтамаларын
сәйкестендіріңіз
1. Мелиорация (a)
2. Рекультивация (b)
Қорықтар мен орналасқан облыстарын
сәйкестендіріңіз
1. Наурызым (a)
2. Қорғалжың (b)
Зоналар мен олардың жануарларын
сәйкестендіріңіз
1. Тайга (a)
2. Шөлейт және шөл (b)
Зоналар мен олардың жануарларын
сәйкестендіріңіз
1. Тайга (a)
2. Шөлейт және шөл (b)
Қазақстанның зоналық ландшафттарын үлесі
бойынша сәйкестендіріңіз
1. Дала зонасы (a)
2. Шөл зонасы (b)
Эрозия және олардың анықтамаларын
сәйкестендіріңіз
1. Су эрозиясы (a)
2. Жел эрозиясы (b)
Өсімдік түрлерін таралуы бойынша табиғат
зоналарымен сәйкестендіріңіз
1. Оңтүстік дала зонасы (a)
2. Шөл зонасы (b)
Қоңыржай белдеуге тән табиғат зонасы (зоналары)
арктикалық шөл
мәңгі жасыл ормандар
орманды дала
шөл
шөлейт
Қазақстанның ұлттық саябағы (саябақтары)
Қаратау
Алтынемел
Шынтүрген шыршалары
Көкшетау
Баянауыл
Аустралия материгінің эндемик жануары (жануарлары)
үйректұмсық
эму түйеқұсы
жабайы ит динго
кенгуру
ехидна
Тұран жазығына кіретін қорық (-тар)
Батыс Алтай
Алтынемел
Ақсу-Жабағылы
Барсакелмес
Үстірт
Қазақтың ұсақ шоқысвнда орналасқан қорық(-тар)
Наурызым
АлматыҚорғалжың
Қорғалжың
Барсакелмес
Үстірт
Республика аумағының 44% жуығын қамтитын зона нысаны(-дары)
Қызылқұм
Торғай
Мойынқұм
Жем үстірті
Мұғалжар
Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін ашылған
Наурызым
Батыс Алтай
Қорғалжың
Алакөл
Қаратау
Дүниежүзіндегі эндемик түрлер ең көп кездесетін материкте орналасқан ұлттық саябақтар
Улуру
Йеллоустоун
Какаду
Редвуд
Үлкен Тосқауыл
Анд тауының символы саналатын, аса ірі жыртқыш құс (-тар)
кайот
лама
барибал
кондор
карибу
Қорғалжын қорығына сәйкес дұрыс дерек(-тер)
Шөл зонасында орналасқан
1939 жылы құрылған
қорықтың символы- қызғылт қоқиқаз
Ақмола облысында орналасқан
Теңіз- Қорғалжың көлдерін қорғау мақсатында құрылған
Шөл зонасының өзені (өзендері)
Іле
Жайық
Ертіс
Сырдария
Шу
Аустралияның эндемик өсімдігі (өсімдіктері)
қызғалдақ
акация
эвкалипт
ағаш тәрізді папоротник
казуарина
6 және 7 саны белгіленген аймаққа кіретін қорық(-тар)
Қорғалжың
Наурызым
Батыс Алтай
Алакөл
Марқакөл
Тундра зонасында ғана өсетін өсімдік (-тер)
мүк
боз
қына
эвкалипт
самырсын
Скандинавия тауларында кездесетін зона (-лар)
тайга
орманды тундра
саванна
тундра
арктикалық шөл
Дала зонасының өзен (-дері)
Жем
Сырдария
Есіл
Жайық
Тобыл
Анд тауының символы саналатын, аса ірі жыртқыш құс (-тар)
кайот
лама
барибал
кондор
карибу
Cазды шөлдер кең таралған үстірт (-тер)
Каспий маңы ойпаты
Үстірт
Бетпақдала
Сарыарқа
Алтай
Қостанай облысында орналасқан қорық (-тар)
Қорғалжың
Наурызым
Ақсу-Жабағалы
Қаратау
Марқакөл
Табиғат зоналарының өтпелі типтері
шөлейт
саванна
орманды дала
дала
шөл
Суда жүзетін құстарға бағытталған қорықтар
Қорғалжын
Алакөл
Марқакөл
Үстірт
Қаратау
Тұран жазығына кіретін қорық(-тар)
Батыс Алтай
Алтынемел
Қорғалжың
Барсакелмес
Үстірт
Қазақстанның алғашқы және соңғы қорықтары орналасқан табиғи аумақ(-тар)
Шығыс Еуропа
Тянь-Шань
Алтай
Тұран
Жетісу Алатауы
Таулы аудандарда орналасқан қорық(-тар)
Қорғалжың
Қаратау
Алматы
Батыс Алтай
Барсакелмес
