wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

7 сынып көбею/өсу/даму очкур

Total questions: 99

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Өсімдіктердің көбею формасының негізгі екі түрі қандай?

a)

жыныссыз және жынысты

b)

фотосинтез және тыныс алу

c)

тамыр және жапырақ

d)

су және топырақ

2.

Саңырауқұлақтарда жыныссыз көбею қалай аталады?

a)

спора

b)

гүлдену

c)

жапырақтану

d)

тамырлану

3.

204-суретке қарап, саңырауқұлақтарда қандай көбею түрі көрсетілген?

a)

жыныссыз көбею (спора арқылы)

b)

жынысты көбею

c)

вегетативті көбею

d)

бөліну арқылы көбею

4.

Жыныссыз көбеюдің барлық формалары қандай үдерістің негізінде жүреді?

a)

жасушаның бөлінуі

b)

зат алмасу

c)

фотосинтез

d)

тыныс алу

5.

Төменгі сатыдағы өсімдіктерде жыныссыз көбею кезінде не түзіледі?

a)

Споралар

b)

Тұқымдар

c)

Гүлдер

d)

Жапырақтар

6.

Көбеюдің бұл әдісі табиғатта өсімдіктердің басым көпшілігінде кездеседі. Жыныссыз көбеюдің ең қарапайым формасы қалай аталады?

a)

жасушаның бөлінуі

b)

тозаңдану

c)

ұрықтану

d)

гүлдену

7.

Табиғатта жыныссыз көбеюдің кең таралған жолы не болып табылады?

a)

Тозаңдану

b)

Спора түзілу

c)

Ұрықтану

d)

Гүлдену

8.

Гүлді өсімдіктердің даму циклі қандай кезеңдерден тұрады?

a)

Көпжылдық өсімдік → Жас өсімдік → Өсім → Гүл → Тозаңдану → Тұқым → Жеміс

b)

Тұқым → Жеміс → Гүл → Тозаңдану → Өсім → Жас өсімдік → Көпжылдық өсімдік

c)

Гүл → Тозаңдану → Жеміс → Тұқым → Өсім → Жас өсімдік → Көпжылдық өсімдік

d)

Жас өсімдік → Өсім → Көпжылдық өсімдік → Тозаңдану → Гүл → Тұқым → Жеміс

9.

Каланхоэ өсімдігінің жапырақтарында не түзіледі?

a)

көптеген бүршіктер

b)

жемістер

c)

тамырлар

d)

гүлдер

10.

Өсімдіктерде көбеюдің формалары төмендегілердің қайсысы болып табылады?

a)

Жынысты және жыныссыз көбею

b)

Тек фотосинтез арқылы көбею

c)

Тек тұқым арқылы көбею

d)

Тек вегетативті көбею

11.

Өсімдіктерде жыныссыз көбеюдің формаларына қайсысы жатады?

a)

Вегетативті көбею, спора арқылы көбею

b)

Тозаңдану, ұрықтану

c)

Гүлдену, жеміс түзу

d)

Тозаң түзу, тұқым шашу

12.

Жынысты көбеюдің мәні:

a)

Түрдің генетикалық әртүрлілігін арттырады

b)

Тек бір ата-анадан ұрпақ пайда болады

c)

Ұрпақтар бірдей болады

d)

Тек өсімдіктерге тән процесс

13.

Суреттегі жыныссыз көбею тәсілдерін атаңдар.

a)

1. Бөліну, 2. Бүршіктену, 3. Спора арқылы көбею, 4. Вегетативті көбею.

b)

1. Ұрықтану, 2. Тозаңдану, 3. Жыныстық көбею, 4. Мейозды бөліну.

c)

1. Митоз, 2. Гаметогенез, 3. Кроссинговер, 4. Мейоз.

d)

1. Тозаңдану, 2. Ұрықтану, 3. Жыныстық көбею, 4. Мейоз.

14.

Термин сөздер: 1. Жыныссыз және жынысты көбею 2. Спора 3. Спорогонй 4. Спора түзу 5. Аталық және аналық гүлдер. Осы терминдердің анықтамасын жазыңыз.

a)

1. Жыныссыз және жынысты көбею – көбеюдің екі негізгі түрі. 2. Спора – өсімдіктердің көбеюге арналған жасушасы. 3. Спорогонй – спора түзетін орган. 4. Спора түзу – спора арқылы көбею процесі. 5. Аталық және аналық гүлдер – жынысты көбеюге қатысатын гүлдер.

b)

1. Жыныссыз және жынысты көбею – өсімдіктердің тыныс алу жолдары. 2. Спора – фотосинтезге қатысатын орган. 3. Спорогонй – гүлдің тозаңдану бөлігі. 4. Спора түзу – тамыр арқылы көбею процесі. 5. Аталық және аналық гүлдер – жапырақтың түрлері.

c)

1. Жыныссыз және жынысты көбею – өсімдіктердің өсу кезеңдері. 2. Спора – суды сіңіретін жасуша. 3. Спорогонй – жапырақтың жасушасы. 4. Спора түзу – фотосинтез процесі. 5. Аталық және аналық гүлдер – тамырдың түрлері.

d)

1. Жыныссыз және жынысты көбею – өсімдіктердің қоректену тәсілдері. 2. Спора – гүлдің түсін анықтайтын бөлік. 3. Спорогонй – өсімдіктің өсу нүктесі. 4. Спора түзу – тозаңдану процесі. 5. Аталық және аналық гүлдер – сабақтың түрлері.

15.

Жынысты және жыныссыз көбеюді салыстырыңдар. Айырмашылықтарын атаңдар.

a)

Жынысты көбеюде екі дара қатысады, гаметалардың қатысуымен жүреді, ұрпақ ата-анасына ұқсамауы мүмкін. Жыныссыз көбеюде бір дара қатысады, гаметалардың қатысуынсыз жүреді, ұрпақ ата-анасына ұқсайды.

b)

Жынысты көбеюде бір дара қатысады, ұрпақ ата-анасына толықтай ұқсайды. Жыныссыз көбеюде екі дара қатысады, ұрпақ ата-анасына ұқсамайды.

c)

Жынысты көбеюде гаметалар қатыспайды, ұрпақ ата-анасына ұқсайды. Жыныссыз көбеюде гаметалар қатысады, ұрпақ ата-анасына ұқсамайды.

d)

Жынысты көбеюде тек өсімдіктер қатысады, жыныссыз көбеюде тек жануарлар қатысады.

16.

Иттерге көбеюдің қандай формасы тән?

a)

Жынысты көбею

b)

Жыныссыз көбею

17.

206-суретке қараңыз. Суретте қандай өсімдіктің көбею тәсілі көрсетілген?

a)

Тұқым арқылы

b)

Сұлатпа бұтақ арқылы

c)

Гүл арқылы

d)

Жеміс арқылы

18.

Келесі өсімдіктердің қайсысы түйнек арқылы көбейеді?

a)

Сарымсақ

b)

Қызғалдақ

c)

Картоп

d)

Жуа

19.

Вегетативті мүшелерді бөліктерімен немесе қалемшелерімен көбейту дегеніміз не?

a)

Бұл тәсіл бақша және гүл өсіруде кеңінен қолданылады. Қалемшелер сабақ, жапырақ, тамыр түрінде болуы мүмкін.

b)

Бұл тек тұқым арқылы көбейту әдісі.

c)

Бұл жануарларды будандастыру тәсілі.

d)

Бұл өсімдіктерді тек су арқылы өсіру әдісі.

20.

Сарымсақ, қызғалдақ, жуа, лалагүл қандай мүшесі арқылы көбейеді?

a)

Жуашықпен көбейеді.

b)

Тамырымен көбейеді.

c)

Жапырағымен көбейеді.

d)

Сабағымен көбейеді.

21.

Суретте көрсетілген өсімдіктің көбею тәсілі қалай аталады?

a)

Сабақ қалемшелер арқылы көбею

b)

Тамырсабақтан көбею

c)

Түрі өзгерген өркендерден көбею

d)

Түйнектен көбею

22.

Суретте көрсетілген өсімдіктің көбею тәсілі қалай аталады?

a)

Сабақ қалемшелер арқылы көбею

b)

Тамырсабақтан көбею

c)

Түрі өзгерген өркендерден көбею

d)

Түйнектен көбею

23.

Суретте көрсетілген өсімдіктің көбею тәсілі қалай аталады?

a)

Сабақ қалемшелер арқылы көбею

b)

Тамырсабақтан көбею

c)

Түрі өзгерген өркендерден көбею

d)

Түйнектен көбею

24.

Суретте көрсетілген өсімдіктің көбею тәсілі қалай аталады?

a)

Сабақ қалемшелер арқылы көбею

b)

Тамырсабақтан көбею

c)

Түрі өзгерген өркендерден көбею

d)

Түйнектен көбею

25.

Сұлатпа бұтақтар арқылы қандай өсімдіктер көбейтіледі?

a)

қарақат, тұшала, жүзім

b)

алма, алмұрт, шие

c)

қызанақ, қияр, сәбіз

d)

жүгері, бидай, арпа

26.

Төмендегі суретте қай телу әдісі көрсетілген?

a)

Көшеттерді телу

b)

Қабық астына қалемшені телу

c)

Бүршікті телу

27.

Төмендегі суретте қай телу әдісі көрсетілген?

a)

Көшеттерді телу

b)

Қабық астына қалемшені телу

c)

Бүршікті телу

28.

Төмендегі суретте қай телу әдісі көрсетілген?

a)

Көшеттерді телу

b)

Қабық астына қалемшені телу

c)

Бүршікті телу

29.

Тамыр қалемшесін қайда қолдануға болады?

a)

Бақшалық танкурайға, итмұрынға, алмаға

b)

Картопқа, сәбізге, қызылшаға

c)

Қызанаққа, қиярға, бұрышқа

d)

Жүгеріге, бидайға, арпаға

30.

Вегетативті көбею деп өсімдіктің бір бөлігінен жаңа өсімдік пайда болуын айтады.

a)

Тұқым арқылы көбею

b)

Өсімдіктің бір бөлігінен жаңа өсімдік пайда болуы

c)

Спора арқылы көбею

d)

Жануарлар арқылы тозаңдану

31.

Бақшалықта вегетативті көбеюді жиі пайдалану себебі:

a)

Өсімдіктердің сорттық қасиеттерін сақтау үшін

b)

Топырақты жақсарту үшін

c)

Жемістердің түсін өзгерту үшін

d)

Суару қажеттілігін азайту үшін

32.

Телу дегеніміз не және оны бақшалықта қандай мақсатпен пайдаланады?

a)

Телу – өсімдіктерді көбейту үшін бір өсімдіктің бүршігін екінші өсімдікке біріктіру әдісі, бақшалықта жаңа сорттар алу үшін қолданылады.

b)

Телу – өсімдіктерді суару әдісі, бақшалықта ылғалдылықты сақтау үшін қолданылады.

c)

Телу – өсімдіктерді тыңайтқышпен қоректендіру әдісі, бақшалықта өнімділікті арттыру үшін қолданылады.

d)

Телу – өсімдіктерді кесу әдісі, бақшалықта пішін беру үшін қолданылады.

33.

Термин сөздер: вегетативті көбею – (анықтамасын жазыңыз)

a)

Өсімдіктің денесінен немесе бүршікті бөлігінен жаңа өсімдік шығуы.

b)

Тек тұқым арқылы көбею процесі.

c)

Жануарлардың көбею тәсілі.

d)

Өсімдіктердің фотосинтез процесі.

34.

Термин сөздер: түрі өзгерген өркендер – (анықтамасын жазыңыз)

a)

Өсімдіктің өзгеріске ұшыраған өркендері (мысалы, тамыр атпа, түйнек, пиязшық).

b)

Өсімдіктің фотосинтез процесі жүретін мүшесі.

c)

Тек гүлді өсімдіктерде ғана болатын құрылым.

d)

Өсімдіктің су сіңіруіне жауап беретін бөлігі.

35.

Термин сөздер: суланған бұтақтар – (анықтамасын жазыңыз)

a)

Суланған бұтақтар – өсімдіктің ылғалданған, тамырлануға бейімделген бұтақтары.

b)

Суланған бұтақтар – өсімдіктің құрғақ, сынғыш бұтақтары.

c)

Суланған бұтақтар – гүлден кейін пайда болатын жеміс.

d)

Суланған бұтақтар – тек қыста өсетін бұтақтар.

36.

Термин сөздер: калемшелер – (анықтамасын жазыңыз)

a)

Калемшелер – өсімдіктің кесілген бөлігі, одан жаңа өсімдік өседі.

b)

Калемшелер – жануарлардың тыныс алу мүшесі.

c)

Калемшелер – топырақтың түрі.

d)

Калемшелер – судың агрегаттық күйі.

37.

Термин сөздер: телу – (анықтамасын жазыңыз)

a)

Телу – бір өсімдіктің бөлігін екінші өсімдікке ұластыру.

b)

Телу – өсімдіктерді тұқым арқылы көбейту әдісі.

c)

Телу – өсімдіктерді тыңайтқышпен қоректендіру тәсілі.

d)

Телу – өсімдіктерді суару әдісі.

38.

Тапсырмалар: Кестені дәптерге сызып, толтырыңыз. Төмендегі өсімдіктердің вегетативті көбею тәсілдерін көрсетіңіз: Таңқурай, Раушан, Жүзім. (Түрі өзгерген өркендермен, сабақ калемшелерімен, суланған бұтақтармен) A) Таңқурай – түрі өзгерген өркендермен, Раушан – сабақ калемшелерімен, Жүзім – суланған бұтақтармен көбейеді. B) Таңқурай – сабақ калемшелерімен, Раушан – суланған бұтақтармен, Жүзім – түрі өзгерген өркендермен көбейеді. C) Таңқурай – суланған бұтақтармен, Раушан – түрі өзгерген өркендермен, Жүзім – сабақ калемшелерімен көбейеді. D) Таңқурай – сабақ калемшелерімен, Раушан – түрі өзгерген өркендермен, Жүзім – суланған бұтақтармен көбейеді.

a)

Таңқурай – түрі өзгерген өркендермен, Раушан – сабақ калемшелерімен, Жүзім – суланған бұтақтармен көбейеді.

b)

Таңқурай – сабақ калемшелерімен, Раушан – суланған бұтақтармен, Жүзім – түрі өзгерген өркендермен көбейеді.

c)

Таңқурай – суланған бұтақтармен, Раушан – түрі өзгерген өркендермен, Жүзім – сабақ калемшелерімен көбейеді.

d)

Таңқурай – сабақ калемшелерімен, Раушан – түрі өзгерген өркендермен, Жүзім – суланған бұтақтармен көбейеді.

39.

Кестені дәптерге көшіріп, сызып толтырыңыздар.

a)

Кестені толтыру керек: әр өсімдіктің вегетативті көбею тәсілін және мысалын жазу.

b)

Кестеге тек өсімдіктердің атауын жазу керек.

c)

Кестеге сурет салу керек.

d)

Кестеге тек тұқым арқылы көбею тәсілін жазу керек.

40.

Дәптерге кестені көшіріп сызып толтырыңдар. (Кестеде: Вегетативті көбеюдің түрлері, Вегетативті көбеюдің тәсілдері, Мысал келтіріңіздер)

a)

Кестені толтыру керек: әр бағанға сәйкес ақпаратты жазу (түрлері, тәсілдері, мысалдары).

b)

Кестеге тек өсімдіктің атауын жазу керек.

c)

Кестеге тек сурет салу керек.

d)

Кестеге тек бір ғана мысал жазу керек.

41.

209-суретке қарап, гүлдің құрылыс бөлігін атаңыз: Аналық аузынан төмен орналасқан бөлік қалай аталады?

a)

Аналық мойын

b)

Тозаңқап

c)

Тостағанша жапырақша

d)

Күлте жапырақша

42.

209-суретке сәйкес, гүлдің сыртқы жапырақшалары қалай аталады?

a)

Тостағанша жапырақша

b)

Күлте жапырақша

c)

Аталық

d)

Аналық

43.

Гүлдің қай бөлігі тозаң шығарады?

a)

Аталық жіпше

b)

Тостағанша жапырақша

c)

Гүл табаны

d)

Аналық аузы

44.

Гүлдің қай бөлігі ұрықтану процесіне қатысады?

a)

Аналық аузы

b)

Тозаңқап

c)

Күлте жапырақша

d)

Сабақ

45.

Гүлдің қай бөлігі жеміс түзеді?

a)

Тұқымбақ

b)

Тостағанша жапырақшалар

c)

Күлте жапырақшалар

d)

Аталық

46.

Гүлдің құрылысындағы "күлте" қандай қызмет атқарады?

a)

Тозаң шығару

b)

Тозаң қабылдау

c)

Гүлді қорғау және әсемдік беру

d)

Жеміс түзу

47.

Гүлдің құрылысындағы "аталық жіпше" қандай қызмет атқарады?

a)

Тозаң шығару

b)

Тозаң қабылдау

c)

Гүлді қорғау

d)

Жеміс түзу

48.

Суретке қарап, гүлдің бөліктерін атаңыз:

a)

Аталық, Аналық, Тозаң, Тозаңдық, Ұрық бастамасы, Гүлтабан, Күлте, Тостаған жапырақшалары.

b)

Жапырақ, Сабақ, Тамыр, Тұқым, Қабық, Жеміс, Бұтақ, Гүлшоғыр.

c)

Жапырақ, Сабақ, Қабық, Тұқым, Жеміс, Тамыр, Бұтақ, Тікенек.

d)

Тамыр, Сабақ, Жапырақ, Қабық, Жеміс, Тұқым, Бұтақ, Шырын.

49.

Өздігінен тозаңдану дегеніміз не?

a)

Өздігінен тозаңдану – бір гүлдің аталық тозаңы сол гүлдің аналығына түсуі.

b)

Өздігінен тозаңдану – бір өсімдіктің тозаңы басқа өсімдіктің аналығына түсуі.

c)

Өздігінен тозаңдану – тозаңның жел арқылы таралуы.

d)

Өздігінен тозаңдану – жәндіктер арқылы тозаңдану.

50.

Айқас тозаңдану қалай жүзеге асады?

a)

Айқас тозаңдану – бір гүлдің тозаңы басқа гүлдің аналығына түсуі.

b)

Айқас тозаңдану – бір гүлдің тозаңы сол гүлдің аналығына түсуі.

c)

Айқас тозаңдану – тозаңның жел арқылы таралуы ғана.

d)

Айқас тозаңдану – тек жәндіктер арқылы жүзеге асады.

51.

Өздігінен тозаңданудың артықшылығы неде?

a)

Өздігінен тозаңдану – өсімдіктерде тозаңданудың сенімді тәсілі, ауа райының жағдайына тәуелді емес.

b)

Өздігінен тозаңдану өсімдіктердің өсуін баяулатады.

c)

Өздігінен тозаңдану тек қыста ғана болады.

d)

Өздігінен тозаңдану өсімдіктердің жойылуына әкеледі.

52.

Гүлді өсімдіктердің көпшілігін жәндіктер тозаңдандырады. Бұл рас па?

a)

True

b)

False

53.

Термин сөздер: тозаңдану. Бұл сөздің мағынасын түсіндіріңіз.

a)

Тозаңдану – өсімдіктердің аталық тозаңы аналық аузына түсуі.

b)

Тозаңдану – жануарлардың тыныс алу процесі.

c)

Тозаңдану – судың булануы.

d)

Тозаңдану – топырақтың құнарлылығының артуы.

54.

Термин сөздер: өздігінен тозаңдану. Бұл сөздің мағынасын түсіндіріңіз.

a)

Өздігінен тозаңдану – бір гүлдің немесе бір өсімдіктің ішінде тозаңдану процесі жүреді.

b)

Өздігінен тозаңдану – тозаңның жел арқылы таралуы.

c)

Өздігінен тозаңдану – жануарлар арқылы тозаңдану.

d)

Өздігінен тозаңдану – әртүрлі өсімдіктер арасында тозаң алмасу.

55.

Термин сөздер: айқас тозаңдану. Бұл сөздің мағынасын түсіндіріңіз.

a)

Айқас тозаңдану – тозаңның бір өсімдіктен екінші өсімдікке түсуі.

b)

Айқас тозаңдану – өсімдіктің өздігінен тозаңдануы.

c)

Айқас тозаңдану – тозаңның жануарлар арқылы таралуы.

d)

Айқас тозаңдану – тозаңның топыраққа түсуі.

56.

Желмен тозаңданатын өсімдіктерге қандай ағаштар жатады?

a)

Қайың, терек, емен, шөптесіндерден астық тұқымдастар.

b)

Алма, алмұрт, шие, өрік.

c)

Жүзім, қарбыз, қауын, қияр.

d)

Қарағай, шырша, арша, самырсын.

57.

Жаңа Зеландия мен Австралияға аралар әкелінгеннен кейін не өзгерді?

a)

Беде мол тұқым бере бастады.

b)

Жаңбыр мөлшері артты.

c)

Топырақ эрозиясы азайды.

d)

Жануарлар саны азайды.

58.

Гүлдің құрылысына не жатады?

a)

Тостағанша, күлте, аталық, аналық

b)

Жапырақ, сабақ, тамыр, гүл

c)

Тамыр, сабақ, жапырақ, жеміс

d)

Жеміс, тұқым, жапырақ, сабақ

59.

Тозаңдану дегеніміз – гүлдің аталық тозаңының аналық аузына түсуі процесі. Бұл процеске гүлдің қай мүшелері қатысады?

a)

Аталық және аналық мүшелері

b)

Тостағанша және күлте жапырақшалар

c)

Гүл сағағы мен гүл табаны

d)

Жапырақ пен сабақ

60.

Тозаңданудың түрлерін таңдаңыз.

a)

Өзін-өзі тозаңдану және айқас тозаңдану

b)

Тек өзін-өзі тозаңдану

c)

Тек желмен тозаңдану

d)

Су арқылы тозаңдану

61.

Өздігінен тозаңданудың артықшылығы неде?

a)

Тұқым қуалаушылық қасиеттердің сақталуы

b)

Жаңа түрлердің пайда болуы

c)

Тозаңдану үшін жәндіктердің қажет болуы

d)

Генетикалық әртүрліліктің артуы

62.

Жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктердің белгілері мыналар болып табылады:

a)

Гүлдері ашық түсті, хош иісті, тозаңдары жабысқақ

b)

Гүлдері жасыл, иіссіз, тозаңдары жеңіл

c)

Гүлдері үлкен, бірақ иіссіз, тозаңдары ауыр

d)

Гүлдері ұсақ, иіссіз, тозаңдары ұшқыш

63.

Желмен тозаңданатын өсімдіктерге тән белгіні таңдаңыз.

a)

Гүлдері ұсақ және ашық түсті, хош иісі жоқ

b)

Гүлдері ірі және ашық түсті

c)

Гүлдері хош иісті және шырынды

d)

Гүлдері жабық және жапырақты

64.

Табиғатта айқас тозаңдану басым болу себебі неде?

a)

Айқас тозаңдану ұрпақтың генетикалық әртүрлілігін арттырады

b)

Айқас тозаңдану өсімдіктердің өсуін баяулатады

c)

Айқас тозаңдану тек бір түрге тән

d)

Айқас тозаңдану тұқымның өнуін төмендетеді

65.

Тізімдегі өсімдіктерді тозаңдану тәсіліне қарай бөліңдер: шие; қайың; қияр; гүлсерак; терек; үйеңкі; жөке; өрік; итмұрын; жүгері.

a)

Жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктер: шие, қияр, гүлсерак, өрік, итмұрын. Желмен тозаңданатын өсімдіктер: қайың, терек, үйеңкі, жөке, жүгері.

b)

Желмен тозаңданатын өсімдіктер: шие, қияр, гүлсерак, өрік, итмұрын. Жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктер: қайың, терек, үйеңкі, жөке, жүгері.

c)

Жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктер: қайың, терек, үйеңкі, жөке, жүгері. Желмен тозаңданатын өсімдіктер: шие, қияр, гүлсерак, өрік, итмұрын.

d)

Барлық өсімдіктер тек жәндіктермен тозаңданады.

66.

Кестені дәптерге сызып, желмен тозаңданатын және жәндіктермен тозаңданатын өсімдіктер белгілерінің нөмірлерін жазыңдар.

a)

Ұсақ, құрғақ тозаң

1.

1

b)

Гүлде шырындылық белгілері

2.

2

c)

Ашық түсті күлте

3.

3

d)

Гүлсерігі әлсіз дамыған

4.

4

e)

Өсімдіктердің толық өсіп-жетілуі

5.

5

67.

Тозаңданудың екі тәсілінің – өздігінен тозаңдану және айқас тозаңданудың оң және теріс жақтары қандай? Кестені дәптерге сызып толтырыңдар.

a)

тұрақты белгілер

1.

+

b)

генетикалық әртүрлілік аз

2.

-

c)

генетикалық әртүрлілік

3.

+

d)

тұрақсыз белгілер

4.

-

68.

Мәтінді мағынасы бойынша сәйкес сөздермен немесе сөз тіркестерімен толықтырып дәптерге жазыңдар. Көбею дегеніміз — өзіне ұқсас ... . Бұл процестің биологиялық мәні ... . Көбеюдің екі негізгі тәсілі бар — ... және ... . ... көбеюде тұқым аналық организм қатысында ғана түзіледі. ... көбеюде әртүрлі екі жасуша ... және ... қатысады.

a)

Көбею дегеніміз — өзіне ұқсас ұрпақ қалдыру. Бұл процестің биологиялық мәні — түрдің сақталуы. Көбеюдің екі негізгі тәсілі бар — жынысты және жыныссыз. Жынысты көбеюде тұқым аналық организм қатысында ғана түзіледі. Жыныссыз көбеюде әртүрлі екі жасуша — аналық және аталық қатысады.

b)

Көбею дегеніміз — өзіне ұқсас жасуша түзу. Бұл процестің биологиялық мәні — энергия өндіру. Көбеюдің екі негізгі тәсілі бар — фотосинтез және тыныс алу. Жынысты көбеюде тұқым тек аталық организм қатысында ғана түзіледі. Жыныссыз көбеюде бір ғана жасуша қатысады.

c)

Көбею дегеніміз — өзіне ұқсас ағза құру. Бұл процестің биологиялық мәні — зат алмасу. Көбеюдің екі негізгі тәсілі бар — өсу және даму. Жынысты көбеюде тұқым екі организмнің қатысуымен түзіледі. Жыныссыз көбеюде тек аналық жасуша қатысады.

d)

Көбею дегеніміз — өзіне ұқсас түрлерді жою. Бұл процестің биологиялық мәні — популяцияны азайту. Көбеюдің екі негізгі тәсілі бар — мутация және эволюция. Жынысты көбеюде тұқым кездейсоқ түзіледі. Жыныссыз көбеюде екі аталық жасуша қатысады.

69.

Суретті дәптерге салып, сілтеме бойынша гүл бөліктерінің атауын жазыңдар. (Диаграммадағы 1-7 нөмірлерін атау керек)

a)

1 — Тостағанша жапырақша 2 — Күлте жапырақша 3 — Аталық жіпше 4 — Аталық тозаңқап 5 — Аналық аузы 6 — Аналық мойны 7 — Аналық түйіні

b)

1 — Күлте жапырақша 2 — Тостағанша жапырақша 3 — Аталық тозаңқап 4 — Аталық жіпше 5 — Аналық мойны 6 — Аналық аузы 7 — Аналық түйіні

c)

1 — Аталық тозаңқап 2 — Аталық жіпше 3 — Күлте жапырақша 4 — Тостағанша жапырақша 5 — Аналық түйіні 6 — Аналық аузы 7 — Аналық мойны

d)

1 — Аналық аузы 2 — Аналық мойны 3 — Аналық түйіні 4 — Аталық тозаңқап 5 — Аталық жіпше 6 — Күлте жапырақша 7 — Тостағанша жапырақша

70.

211-суретке қараңыз. Бұл қай өсімдіктің тозаңы? Дұрыс жауапты таңдаңыз. (Суретте ұзынша, қоңыр түсті тозаң көрсетілген.)

a)

лалагүл

b)

күнбағыс

c)

жусан

d)

қайың

71.

211-суретке қараңыз. Бұл қай өсімдіктің тозаңы? Дұрыс жауапты таңдаңыз. (Суретте сары, тікенекті тозаң көрсетілген.)

a)

күнбағыс

b)

емен

c)

қайың

d)

жусан

72.

211-суретке қараңыз. Бұл қай өсімдіктің тозаңы? Дұрыс жауапты таңдаңыз. (Суретте жасыл, домалақ тозаң көрсетілген.)

a)

жусан

b)

лалагүл

c)

күнбағыс

d)

емен

73.

211-суретке қараңыз. Бұл қай өсімдіктің тозаңы? Дұрыс жауапты таңдаңыз. (Суретте жасыл, сопақша тозаң көрсетілген.)

a)

қайың

b)

емен

c)

лалагүл

d)

күнбағыс

74.

211-суретке қараңыз. Бұл қай өсімдіктің тозаңы? Дұрыс жауапты таңдаңыз. (Суретте жасыл, үшбұрышты тозаң көрсетілген.)

a)

A) емен

b)

B) жусан

c)

C) лалагүл

d)

D) күнбағыс

75.

Тозаңдану дегеніміз — ... .

a)

Тозаңдану дегеніміз — тозаңның аналық аузына түсуі.

b)

Тозаңдану дегеніміз — гүлдің жапырақшасының түсуі.

c)

Тозаңдану дегеніміз — өсімдіктің тамырының өсуі.

d)

Тозаңдану дегеніміз — жапырақтың сарғаюы.

76.

Тозаңның аналық аузына ұсталып қалуына не көмектеседі?

a)

Жабысқақ сұйықтық

b)

Желдің күші

c)

Жапырақтың пішіні

d)

Тозаңның түсі

77.

Аналық аузына түскен тозаңда не пайда болады?

a)

Тозаң түтігі пайда болады

b)

Жеміс пайда болады

c)

Тұқым пайда болады

d)

Жапырақ пайда болады

78.

Спермийлер мына жерлердің қайсында болады?

a)

Тозаң түтігінде

b)

Жапырақта

c)

Сабақта

d)

Тамырда

79.

Тұқымбүршік мына жерлердің қайсында болады?

a)

Тұқымда

b)

Жапырақта

c)

Сабақта

d)

Гүлде

80.

Тұқымұрығында келесі заттардың қайсысы бар?

a)

Өсу нүктесі

b)

Жапырақ

c)

Гүл

d)

Жеміс

81.

Ұрықтанудың мәні мынада:

a)

Жаңа ағзаның пайда болуы

b)

Жасушаның бөлінуі

c)

Зат алмасудың жүруі

d)

Ағзаның өсуі

82.

Гүлде ұрықтанудан кейін не пайда болады?

a)

Тұқым пайда болады

b)

Жапырақ пайда болады

c)

Сабақ пайда болады

d)

Тамыр пайда болады

83.

Термин сөз: ұрықтану. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Тозаңның аналық аузына түсуі

b)

Аталық және аналық жасушалардың қосылуы

c)

Тұқымның өсуі

d)

Жемістің пайда болуы

84.

Термин сөз: тозаң дәні. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Аналықтың бір бөлігі

b)

Аталықтың ұрықтануға қатысатын бөлігі

c)

Жемістің қабығы

d)

Тұқымның сыртқы қабаты

85.

Термин сөз: тозаң түтігі. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Тозаң дәнінен өсетін түтік

b)

Жемістің бөлігі

c)

Аналықтың қабығы

d)

Тұқымның ішкі бөлігі

86.

Термин сөз: ұрық қаптасы. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Тұқымның сыртқы қабаты

b)

Жемістің ішкі бөлігі

c)

Тозаң түтігінің бөлігі

d)

Аналықтың бір бөлігі

87.

Термин сөз: орталық жасуша. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Тұқымбүршіктегі жасуша

b)

Тозаң түтігіндегі жасуша

c)

Жемістегі жасуша

d)

Аналық ауызындағы жасуша

88.

Термин сөз: жұмыртқа жасуша. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Аталық жасуша

b)

Аналық жасуша

c)

Тозаң дәні

d)

Жеміс қабығы

89.

Термин сөз: тозаң жолы. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Тозаң түтігі арқылы өтетін жол

b)

Жемістің бөлігі

c)

Тұқымның қабығы

d)

Аналықтың бөлігі

90.

Термин сөз: қосарлы ұрықтану. Оның анықтамасын көрсетіңіз.

a)

Екі ұрықтану процесі

b)

Бір ұрықтану процесі

c)

Жемістің өсуі

d)

Тозаңның түсуі

91.

Сөйлемдерді мағынасына сәйкес толықтырып дәптерге жазыңдар. Бірінші спермий ... ... қосылады, ... түзіледі. Екінші ... ... қосылады, нәтижесінде ... алынады. Ол бірнеше рет бөлінеді және ... дамиды. Осы процестердің барлығы ... деп аталады. Тұқым жабынынан түйін дамиды, ... Ұрық эндоспермнен ...

a)

Бірінші спермий жұмыртқа жасушасына қосылады, зигота түзіледі. Екінші спермий орталық жасушаға қосылады, нәтижесінде эндосперм алынады. Ол бірнеше рет бөлінеді және ұрық дамиды. Осы процестердің барлығы ұрықтану деп аталады. Тұқым жабынынан түйін дамиды, ұрық эндоспермнен дамиды.

b)

Бірінші спермий орталық жасушаға қосылады, зигота түзіледі. Екінші спермий жұмыртқа жасушасына қосылады, нәтижесінде ұрық алынады. Ол бірнеше рет бөлінеді және эндосперм дамиды. Осы процестердің барлығы өсу деп аталады. Тұқым жабынынан ұрық дамиды, эндосперм ұрықтан дамиды.

c)

Бірінші спермий жұмыртқа жасушасына қосылады, ұрық түзіледі. Екінші спермий орталық жасушаға қосылады, нәтижесінде зигота алынады. Ол бірнеше рет бөлінеді және эндосперм дамиды. Осы процестердің барлығы өну деп аталады. Тұқым жабынынан ұрық дамиды, эндосперм ұрықтан дамиды.

d)

Бірінші спермий ұрыққа қосылады, зигота түзіледі. Екінші спермий жұмыртқа жасушасына қосылады, нәтижесінде түйін алынады. Ол бірнеше рет бөлінеді және эндосперм дамиды. Осы процестердің барлығы өсу деп аталады. Тұқым жабынынан эндосперм дамиды, ұрық түйіннен дамиды.

92.

Организмнің дамуына қандай факторлар әсер етеді?

a)

Ішкі және сыртқы факторлар

b)

Тек ішкі факторлар ғана

c)

Тек сыртқы факторлар ғана

d)

Тек тұқым қуалаушылық факторлар

93.

Өсімдіктердің жасушаның созылып өсуін қамтамасыз ететін ең басты өсу гормоны қалай аталады?

a)

Ауксин

b)

Гиббереллин

c)

Цитокинин

d)

Абсциз қышқылы

94.

Жануарларда өсуші организмнің қалыптасуы қандай жүйемен реттеледі?

a)

Жүйке жүйесімен және ішкі секреция бездерінің жұмысына байланысты

b)

Тек қана ас қорыту жүйесімен

c)

Тыныс алу жүйесімен ғана

d)

Қан айналым жүйесімен ғана

95.

Сыртқы орта факторларына не жатады?

a)

Организмнің тіршілігіне әсер ететін жағдайлар (қоректену, температура, жарық, атмосфералық қысым және т.б.)

b)

Тек адамның ойлау қабілеті

c)

Тек жануарлардың қозғалысы

d)

Тек өсімдіктердің фотосинтезі

96.

Адамның дамуына не маңызды әсер етеді?

a)

Ақыл-ой, дене еңбегі мен денешынықтыру

b)

Тек қана ұйқы

c)

Тек қана тамақтану

d)

Тек қана ойын-сауық

97.

Ауксин өсімдіктерде қандай процесті реттейді?

a)

Өсу процесін

b)

Фотосинтез процесін

c)

Тыныс алу процесін

d)

Су тасымалдау процесін

98.

Өсү деген не?

a)

Өсу — организмнің көлемі мен массасының ұлғаюы.

b)

Өсу — организмнің тыныс алуы.

c)

Өсу — организмнің қозғалысы.

d)

Өсу — организмнің қоректенуі.

99.

Даму деген не?

a)

Даму — организмнің құрылымы мен қызметінің күрделенуі.

b)

Даму — тек қана өсу процесі.

c)

Даму — сыртқы түрдің өзгеруі ғана.

d)

Даму — тыныс алу процесі.