i. මගධයේ ආරක්ෂාවට සම්බන්ධ වූයේ යමුනා නදිය සහ වින්ධ්‍යා කඳුවැටිය පමණි.

ii. රජගහ නගරය වටා පිහිටි පාණ්ඩව, ඉසිගිළි, ගිජ්ඣකූට යන පර්වත මාලාවන් ආරක්ෂාවට උපකාරී විය.

iii. මගධයේ ආරක්ෂාවට පිහිට වූයේ ගංගා නදියගේ වම දිගට යාබදව ඇති වනයන් පමණි.

iv. රජගහ නගරය ආරක්ෂාව සඳහා පමණක් කඳු වැටියක් පමණි, මගධයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ ආරක්ෂා නොවූහ.

v. බිම්බිසාර රජුන් විසින් නව විරෝධී බලවේග පාලනයට ගිජ්ඣකූට කන්ද උඩ තරඟ භූමියක් කරවීය.

i. සෝණ දන්ඩ වාසය කළේ අංග ජනපදයේය, එතුමා රාජ්‍ය ධනයෙන් පිරිපුන් අසරණයන් සන්තක කළේය.

ii. සෝණ දන්ඩ බුදුරජාණන් වහන්සේ අසලින් ධර්ම දේශනාවක් ඇසීමෙන් පසු සෝවාන් වූයේ ගයා නගරයේය.

iii. චම්පා නගරයේ වාසය කළ සෝණ දන්ඩ, බුදුන්ගෙන් දහම් අසා බුදුදහම වැළඳගත් අතිවිශිෂ්ට ශ්‍රාවකයෙකි.

iv. සෝණ දන්ඩ චුල්ල සුභද්‍රා සමඟ විවාහ වීමෙන් පසු රජගහ නුවරට පැමිණියේය.

v. සෝණ දන්ඩ විසින් ගර්ගරා නම් මෙහෙසියකට උයනක් පරිත්‍යාග කළේ බුදුන්ගේ නව වාසස්ථානයක් පිහිටුවීමටය.

i. මගධ රාජ්‍යයේ සැලසුම් කළේ සෙරින යුගයේ අවිහිංසක නායෙකි.

ii. රජගහ නගරය සෙරින සහ ශාක යුගයේ රාජ්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් විය.

iii. මහ ගෝවින්ද පඬිවරයෙකු විසින් සැලසුම් කළ රජගහ නගරය බුදුන් වැඩ වසන ස්ථාන වලට ආසන්න විය.

iv. නාලන්ද නගරය, සක්‍ය ග්‍රාමය හා ජාතියාන උයන මගධයට අයත් නොවීය.

v. පණ්ඩුක භූමිය, සූරසේන සහ ගන්ධාරය මගධයට යටත් වූ අනු රාජ්‍යවලට අයත්ය.

i. බුදුන් වැඩ වසන ස්ථාන අතර වැදගත්ම විය යුත්තේ ගන්ධාරයෙනි.

ii. ජීවක අඹවනය, මද්දකුච්චි, මෝර නිවාපය යනාදිය රජගහ නගරයේ පිහිටා තිබිණි.

iii. බුදුන්ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථානය වූයේ චම්පා නගරයයි.

iv. බුදුන් වැඩ වසන ස්ථානවලින් ඉන්දසාල ගුහාව සහ ගෝතමක කන්දරය උතුරේ විය.

v. බුදුන් වැඩ වසන ස්ථාන බොහෝ විට ස්වර්ණ භූමියේ පර්වත කලාපවලට ආසන්නව වූයේය.

i. බිම්බිසාර රජුන් වූයේ ගෝතම බුදුරජාණන් වහන්සේ පසුකාලීන ගුරුවරයාය.

ii. බිම්බිසාර රජුන් සොළොස් මහා ජනපදවලින් බලවත්ම රජු ලෙස පිළිගන්නා ලද්දේ වාණිජ ව්‍යාපාර සාර්ථක කිරීම නිසාය.

iii. බිම්බිසාර රජුන් වරදින් වරදටම යුද්ධය පවත්වා රට ව්‍යසනයට පත් කළේය.

iv. බිම්බිසාර රජුන් බලවත්ම මහා රජු ලෙස පිළිගත්හ, උන්වහන්සේගේ රන්වත් සිරුර පිළිබඳව දැක්වෙයි.

v. බිම්බිසාර රජුන් රජගහ නුවර නව මූලස්ථානයක් බිහි කළේ යාපනයේ සිටය.

i. විශාකා උපන් වුයේ මගධ රාජ්‍යයේ අනෝමා නදිය ආසන්නයේය.

ii. විශාකා, සත් හැවිරිදි වියේදී බුදුදහම වැළඳගෙන සෝවාන් වූ බව සඳහන් වේ.

iii. විශාකා වාසය කළේ චම්පා නගරයේ සිටුන් අයෙකුගේ පුත්‍රිය වශයෙන්ය.

iv. සාමාවතී උපන් වුයේ නාලන්ද නගරයේ ගෝතම බමුණාගේ දියණිය වශයෙන්ය.

v. විශාකා සහ සාමාවතී දෙදෙනාම තක්ෂිලා නගරයේ බුද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක ඉගෙනුම ලැබූහ.

i. අභිනිෂ්ක්‍රමණය සිදු වූයේ කාසී රාජ්‍යයේ ගඟේ කුරුණෑ වටාය.

ii. බෝසතුන් අනෝමා ගං තෙරට පැමිණ පැවිදි වීම සිදු කළහ.

iii. බෝසතුන් පළමුව උද්දකරාම තපස්ගෙන් චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳව අවබෝධය ලබා ගත්තේය.

iv. අභිනිෂ්ක්‍රමණයට පෙර බෝසතුන් සිදු කළේ භද්දිය නගරයේ භික්ෂු වීමය.

v. අනෝමා ගඟ සහ ගයා නගරය අතර බෝසතුන්ගේ ජීවිතයේ සබඳතා කිසිවක් නැත.

i. නාලක ග්‍රාමය පිහිටා තිබුණේ අංග ජනපදයේ මධ්‍යස්ථානයේය.

ii. සරියුත් තෙරුන් උපත ලැබූයේ සරසවි ශිෂ්‍යයෙකු වශයෙන්ය.

iii. සරියුත් තෙරුන්ගේ උපත සහ පිරිනිවන් මගධ රාජ්‍යයේ නාලක නම් ග්‍රාමයේ සිදු විය.

iv. සරියුත් තෙරුන් උපත ලැබූ නාලක ග්‍රාමය ගන්ධාර ජනපදයේ නගරයකි.

v. සරියුත් තෙරුන් බුදුරජාණන් වහන්සේට පෙර නිවන් පත් වූයේ ගන්ධාරයේ කුශීනාරා නුවරෙහිය.

i. ගර්ගරා පොකුණ නිර්මාණය කළේ මගධයේ වේහාරයකි.

ii. ගර්ගරා නම් මෙහෙසියක විසින් මෙම පොකුණ නිර්මාණය කරවූ බව බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සඳහන් වේ.

iii. ගර්ගරා පොකුණ බිම්බිසාර රජුන් විසින් නිර්මාණය කරවූ අතර එය බුදුන්ගේ නවාසයක් විය.

iv. ගර්ගරා යනු චම්පා නගරයේ උයනකට දී තිබූ නමකි.

v. ගර්ගරා යනු විශාකාගේ සොඳුරුතාවය පසුදා දැක්වූ නමකි.

i. දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රය දේශනා කළේ රජගහ නුවරදී ය.

ii. බිම්බිසාර රජු විසින් ඉදිකළ වේළුවනාරාමයේදී බුදුන් වහන්සේ පළමු වස වැඩ වසූහ.

iii. බුදුන් වහන්සේ පළමු වස වැඩ වසා සිටියේ පටලි පුත්‍ර නුවරේය.

iv. කසීභාරද්වජ සූත්‍රය දේශනා කළේ සරනත් නගරයේදී ය.

v. බිම්බිසාර රජු වෙත බුදුන් වහන්සේ පළමු වරටම සඟ දේශනා කළේ ජේතවනාරාමයේදී ය.

i. මගධ රාජ්‍යයේ අගනුවර වූයේ බරණැස් නුවරයයි.

ii. බිම්බිසාර රජු බුදුන් වහන්සේට වන්දනා කළ ප්‍රථම රජවිය.

iii. අජාසත්ත රජු බුදුන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පසු අනුගමනය නොකළේය.

iv. මගධ රාජ්‍යයේ බුදුන් වහන්සේ කිසිඳු වස්කාලයකදී වැඩ වසා නැත.

v. මහා කාශ්‍යප තෙරන් වහන්සේ පළමු ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වූයේ කොසල රාජ්‍යයේය.

i. පළමු ධර්ම දේශනාව සිදු වූයේ ජේතවනාරාමයේය.

ii. ඉසිපතනාරාමය පිහිටා තිබූයේ කොසල රාජ්‍යයේ සැවැත් නුවරෙහිය.

iii. බුදුන් වහන්සේ පළමු දේශනාව දේශනා කළේ ඉසිපතනාරාමයේ, පස්වග තපසන් උදෙසාය.

iv. පළමු ධර්ම දේශනාව පැවති දින වෙසක් පුන්පෝදාය.

v. බුදුන් වහන්සේ පළමු ධර්ම දේශනාව අජාසත්ත රජු වෙත ලබා දුනි.

i. බුදුන් වහන්සේ වස් 19ක් ජේතවනාරාමයේ වැඩ වසූහ.

ii. කොසල රාජ්‍යයේ අගනුවර වූයේ බරණැස් නුවරයයි.

iii. අනේපිඬු සිටුවරයා විසින් ඉදි කළ රාජකාරාමය බරණැස් නුවර පිහිටියේය.

iv. විශාඛාව විසින් ඉදි කළ පුර්වාරාමය තක්ෂිලා නගරයේය.

v. ජේතවනාරාමය කසී ජනපදයට අයත්ය.

i. ජානුස්සෝනි, පිංගල කොච්ඡ, අස්සලායන යන පඬිවරු මගධ රාජ්‍යයේ ජීවත්වූහ.

ii. බුදුන් වහන්සේ විශාඛාව උදෙසා දේශනා කළ දහම් සූත්‍රයක් නැත.

iii. සංගාරව, සුභ, සූකාරී යන පඬිවරු පස්වග තපසන් විය.

iv. ජානුස්සෝනි වැනි පඬිවරු බුදුන් වහන්සේගේ දහම් අසා බෞද්ධ ශ්‍රාවකයෝ වූහ.

v. බුදුන් වහන්සේ ගෘහස්ථයන්ට දේශනා නොකළේය.

i. පළමු ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වූයේ බරණැස් නුවරදී ය.

ii. පටලිපුත්‍ර නගරයේ පළමු ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වූයේ බිම්බිසාර රජුගේ උපදෙස් මතය.

iii. අජාසත්ත රජු පළමු ධර්ම සංගායනාවට සහය දුන්නේය.

iv. මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ පළමු සංගායනාව පවත්වා නොතිබුණි.

v. පළමු ධර්ම සංගායනාව මගධ රාජ්‍යයේ ඉසිපතනාරාමයේදී පැවැත්විණි.

i. බුදුන් වහන්සේ වස්කාල පහක් ජේතවනාරාමයේ වැඩ වසා සිටියේය.

ii. සක්ඛර නුවර බුදුන් වහන්සේ වස් කීපයක් වැඩ වසා සිටියහ.

iii. රජගහ නුවර බුදුන් වහන්සේ වස්කාල පහක් වාසය කළ නගරයකි.

iv. බුදුන් වහන්සේ රජගහ නුවර කිසිඳු වස්කාලයක් වැඩ වසා නැත.

v. සරනත් නුවර වස් 19ක් වැඩ වසා සිටියහ.

i. සිඟාලෝවාද සූත්‍රය දේශනා කළේ සක්කරාමයෙහිදී ය.

ii. බුදුන් වහන්සේ මෙම සූත්‍රය දේශනා කළේ අජාසත්ත රජුටය.

iii. සිඟාල ගෘහපතියාට බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ සූත්‍රය රජගහ නුවරදීය.

iv. මෙම සූත්‍රය දේශනා කරන විට බුදුන් වහන්සේ තක්ෂිලා නුවර වාසය කරයි.

v. සිඟාලෝවාද සූත්‍රය පැවතියේ ඉසිපතනාරාමයේදීය.

i. කාසි ජනපදය බටහිරින් නේපාල කඳු වලින් සීමා විය.

ii. ඉසිපතනාරාමය කාසි ජනපදයට අයත් වන අතර එය බරණැස් නගරයෙහි පිහිටා ඇත.

iii. කාසි ජනපදයේ අගනුවර වූයේ තක්ෂිලාය.

iv. බුදුන් වහන්සේ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව කෝසල ජනපදයේදී සිදු කළේය.

v. කාසි ජනපදය බුද්ධ කාලයේදී කෝසල රාජ්‍යයට අයත් නොවීය.

i. එකනාලා ග්‍රාමයේදී වැඩ වසා සිටියේ අටවන වසයේදීය.

ii. පූර්වාරාමයේ වස් 6ක් වැඩ වසා සිටියහ.

iii. සරනත් නුවර බුදුන් වහන්සේ වැඩ වසා නැත.

iv. බරණැස් නුවර බුදුන් වහන්සේ වැඩ වසා වාරයක් නැත.

v. බුදුන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ වස් 6ක් වැඩ වසා සිටියහ.