Font size
WorksheetsБИОЛОГИЯ GENIUS 1-АЙ 3-АПТА
Total questions: 70
Worksheet time: 37mins
Тірі ағзалардың өзара және қоршаған ортамен қарым - қатынасын зерттейтін биология бөлімі:
экология
демэкология
биосфера
экожүйе
адам іс-әрекетінің табиғатқа әсері:
Абиотикалық факторлар
Биотикалық факторлар
Антропогендік факторлар
экологиялық фактор
тірі ағзалардың бір-біріне және тіршілік ортасына әсері:
экологиялық фактор
абиотикалық фактор
антропогендік факторлар
биотикалық фактор
Абиотикалық факторларға жатпайды:
атмосфера газдар
топырақ
жер бедері
жүзімдіктер
температура мен ылғалдылыққа қарағанда едәуір тұрақты көрсеткіш:
жарық
жылу
энергия
климат
жарықсүйгіш өсімдіктер.
қант қамысы, қарағай;
плаундар, мүктер
саумалдықтар, қырықжапырақтар
қарағай, інжугүл
Ұзақ уақыт бойы қатар тіршілік етіп, бір-біріне өзара әсер ететін алуан түрлі ағзалардың және жансыз табиғат факторларының тұрақты жиынтығы:
экология
экожүйе
демэкология
агроценоз
Экваторда ылғалдылықтың жоғары болуынан және Күннің қатты қызуынан қалыптасты:
тундра
тайга
джунгли
тропик
Тұқымтоп құрайтын ағзалар:
ара, шегіртке, термиттер
ара, құмырсқа, шыбын
ара, құмырсқа, термиттер
ара, көбелек, қоңыз
өлген ағзалардың қалдықтарын, зақымдалған бөліктерімен қоректенетіндер:
өлексежегіштер(сапрофиттер)
паразиттер
өсімдікқоректілер
жыртқыштар
ағзалармен қоректенетін, бірақ оларды бірден өлтірмейтін жануарлар:
өлесежегіштер
паразиттер
өсімдікқоректілер
жыртқыштар
Өсімдік паразит жануарларына жатпайтын:
жұлдызқұрттар
жапырақжегіш
біте
маса
әртүрлі қорекпен, өсімдікті әрі жануартекті қорекпен қоректенетін жануарлар:
Талғаусыз қоректенетіндер
шөпқоректілер
жыртқыштар
редуценттер
Талғаусыз қоректенетін жануарлар:
Аю, шошқа, шимпанзе, қоян
егеуқұйрық, аю, шимпанзе, шошқа
шошқа, егеуқұйрық, түйе, піл
шимпанзе, қоян, аю, жылқы
Органикалқ заттарды өздері түзетін организмдер:
жануарлар
гетеротрофтылар
саңырауқұлақ
автотрофтылар
Өзара байланысты организмдер қатары, онда алдыңғы организмдер кейінгі организмдердің қорегі ретінде пайдаланады:
қоректік тор
қоректік тізбек
экологиялық пирамида
сандық пирамида
Жарық энергиясын пайдаланып, органикалық заттар түзеді:
продуценттер
консументтер
редуценттер
сапрофиттер
шөпқоректі жануарлар:
продуценттер
2 - реттік консументтер
3 - реттік консументтер
1 - реттік консументтер
Бактериялар мен микроскопиялық саңырауқұлақтар жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтарын ыдыратады:
продуценттер
консументтер
редуценттер
паразиттер
Өте сирек кездесетін үй тышқанына ұқсас кішкентай ғана аң, реликтілік түр:
Жалман
Суыр
Тиын
Көр тышқан
Жалманды таныстырған Қазақстандық ғалым:
В.А. Селевин
Карл Линней
Жан Батист Ламарк
Роберт Гук
Ең үлкен экожүйе:
Биология
Биосфера
Экология
Литосфера
Мұхит экожүйесі:
арал, топарал (архипелаг), маржан рифтері, мұхит тереңдігі.
арал,тау, жазық , маржан рифтері, мұхит тереңдігі.
шатқал, орман, шалғын, жеке тау шыңдары, тоғандар
тау, жазық, шатқал, орман, шалғын
Әлі топырақ түзіле қоймаған жерде пайда болады:
Бірініші реттік сукцессия
Екінші реттік сукцессия
Агроценоз
Жүзімдіктер, Ландшафтылар
Бұрын болған экожүйе тіршілігін жойып, біртіндеп қалпына келе бастаған жағдайда қалыптасады:
Бірінші реттік сукцессия
Екінші реттік сукцессия
Агроценоздар
Жүзімдіктер, жайылымдар
Экожүйелердің біртіндіп, уақыт бойынша ретті ауысымы:
ауа-райы
сукцессия
климат
температура
Қоныс бастаушылар (пионерлер):
қыналар,бактериялар
жорғалаушылар
балықтар
адамдар
Тіршілігін жойған мүк, бактерия, және қына бөліктерінің қалдықтарынан құнарлы зат:
қарашірік (гумус)
компост
тұз
тыңайтқыштар
Адам жасаған барлық жасанды экожүйелер:
Агроценоз
Экожүйе
Орман
Өзен
Шаруашылыққа пайдаланудан толық алынған аумақ
қорыққор
қорық
ұлттық табиғи саябақ
қорықша
Уақыт бірлігіндегі, мысалы, бір жылдағы популяцияда тіршілігін жойған дара санын көрсетеді:
Өлім-жітім
Туу
Өсім
Өсім қарқыны
Уақыт бірлігіндегі өсім:
өлім - жітім
өсім қарқыны
өсім
популяция тығыздығы
Жоғары өнімділікке, ерте жыныстық жетілуге, тез ұрпақ алмасуға, жылдам қоныстануға бағытталады:
r-стратегия
К-стратегия
Ұрпаққа қамқорлықтың алуан формасы жетілдіреді, өсімталдық төмендейді, бірақ ұрпақ сапасы жоғарылайды, тіршілік ету ұзақтығы артады:
К-стратегия
r-стратегия
Популяцияны зерттейтін экология бөлімі:
демэкология
биология
экожүйе
абиотика
Бірлесіп тіршілік ету кезінде екі ағза да немесе олардың біреуі ғана екіншісінен пайда көреді:
Симбиоз
Нақты селбестік
Мутуализм
Комменсализм
Ағзалардың кейбіреуіне өзга жануар түрінің денесі немесе солардың мекен орны баспана болады:
Пәтерлестік
Комменсализм
Мутуализм
Симбиоз
Бірге тіршілік ететін түрдің біреуі пайда тауып, екіншісі оған мән бермейтін симбиоздың кең тараған түрі:
Комменсализм
Мутуализм
Нақты селбестік
Пәтерлестік
Жыртқыштықтың ең кең тараған түрі:
бәсекелестік
жыртқыштық
каннибализм
Бейтараптық
Бір аймақта тіршілік ететін түрлер бір-біріне әсер етпей, өз бетінше тіршілік етеді:
Бейтараптық
Бәсекелестік
Паразиттік
Жыртқыштық
Сабақтарына ылғал жинайтын суккуленттер:
Кактустар, сүттігендер
Агава, алоэ, бозкілем
сүттігендер, алоэ, бозкілем
бозкілем, кактустар
Әрбір деңгейдегі жеке ағзалардың санын көрсетеді:
сандық пирамидасы
Биомасса пирамидасы
энергия пирамидасы
экология пирамидасы
әртүрлі қоректік деңгейдегі ағзалар массасының арақатынасы:
Биомасса пирамидасы
Сан немесе сандық пирамидасы
Энергия пирамидасы
Экология пирамидасы
Бірнеше жасушалардан тұратын жіңішке жіп тәрізді сыртқы қабықтың өсіндісі:
тамыр
ризоид
гүл
спора
Саңырауқұлақтардағы өсімдіктердің белгілер:
Хлоропластары жоқ
Жасушасы қатты жасуша қабырғасымен жабылған
Қоректік қор заты – гликоген
Жасуша ішкі қабықшасы хитиннен тұрады
Қозғалмайды, нағыз вакуолі бар
Көк-жасыл немесе сары-жасыл түсті көпжасушалы саңырауқұлақ:
пеницилл
мукор
ашытқы
зең
Ашытқылар қантты сіңіріп, одан энергия алуға бейімделген. Сол үшін оларды .... деп атайды.
сахаромицеттер
қант
сахароза
мукор
Ашытқылар ...... арқылы көбейеді:
бүршіктену
спора
гамета
сахаромицет
Жеуге жарамсыз саңырауқұлақтар:
шыбынжұт
жалған түбіртек
көңілкеш
Қайыңқұлақ
Түлкіжем
Қосжарнақты өсімдіктердің тамыр жүйесі:
кіндік тамыр
шашақ тамыр
Даражарнақты өсімдіктер жапырақтарының жүйкеленуі мен типтері:
параллель немесе доғатәрізді
торлы-қауырсынтәрізді
торлы-саусақтәрізді
үшқұлақ-күрделі
беде не құлпынайдың жапырақтары:
үшқұлақ-күрделі.
қауырсын-күрделі
күрделі саусақты
торлы-саусақтәрізді
Буынаяқтылар денесі:
бас
көкірек
құрсақ
құйрық
кеуде
Шаянтәрізділер класы тыныс алады:
өкпемен
желбезекпен
торсылдақ
мұрын
Құрлықты толық игерген және 100% өкпемен тыныс алуға көшкен жануарлар:
қосмекенділер
жорғалаушылар
құстар
балықтар
Энергия пирамидасында келесі қоректік деңгейге қанша пайыз өтеді?
10%
20%
30%
40%
дайын органикалық заттармен қоректенетін организмдер:
жануарлар
саңырауқлақтар
бактериялар
өсімдіктер
балдырлар
Омыртқалылар классының саны:
5
6
3
4
Құрлықты ғана емес, ауа тіршілік ортасын да игерген жануарлар:
жорғалаушылар
қосмекенділер
құстар
балықтар
қазіргі жануарлардың ішіндегі ең жетілген (прогрессивті) класс:
сүтқоректілер
балықтар
жорғалаушылар
қосмекенділер
Саңырауқұлақтар денесі неден тұрады?
қалпақша
түбіртек
құйрық
басы
Гүл бөлiмдерi
гүл сағағы
діңі
күлте жапырақша
сүрегі
гүл табаны
Бактериялар және балдырларған тән қисық сызық:
экспоненциалды
сигмоидты
j тәрізді
s тәрізді
көлеңкеге төзімді өсімдіктер:
қант қамысы, қарағай
плаундар, мүктер
саумалдықтар, қырықжапырақтар
қаражидек, жылқышөбі
Ұзақ уақыт бойы қатар тіршілік етіп, бір-біріне өзара әсер ететін алуан түрлі ағзалардың және жансыз табиғат факторларының тұрақты жиынтығы:
Экожүйе
Экология
Биосфера
агроценоз
Ағзалармен қоректенетін, бірақ оларды бірден өлтірмейтін жануарлар:
Паразиттер
Өлексежегіштер
сапрофиттер
Автотрофтар
Әртүрлі қоректік тізбектен тұратын күрделі құрылым:
қоректік тор
қоректік тізбек
экологиялық пирамида
экожүйе
Жануарлардың паразиттері:
жұлдызқұрттар, жапырақжегіш
қоңыз, біте
бүрге, бит, маса
қандала, қоңыз
Жантақты жейтін ағза:
түйе
термиттер
аю
егеуқұйрық
Инеліктің дернәсілдері қоректенеді:
суда
ауда
батпақта
оттексіз ортада
