wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

GENIUS ӘДЕБ 1-АЙ 4-апта

Total questions: 71

Worksheet time: 36mins

Name
Class
Date
1.

Ғалымдардың пікірінше, Майқы би өмір сүрген ғасырлар аралығы:

a)

IX–XI ғ.

b)

XI–XIII ғ.

c)

XIII–XIV ғ.

d)

X–XII ғ.

2.

Халық арасында Майқы биге қатысты айтылатын сөз:

a)

«Ер қанаты – ат»

b)

«Түгел сөздің түбі бір, түп атасы – Майқы би»

c)

«Жеті жұрттың тілін біл»

d)

«Көп түкірсе – көл»

3.

Майқы бидің сөздеріндегі басты қағида:

a)

Ел арасындағы татулық, бірлік

b)

Батырлық пен ерлік

c)

Байлық пен дәулет

d)

Достық пен адалдық

4.

Деректерде Шыңғыс ханның замандасы, оң қолы, кеңесшісі болған тұлға:

a)

Қазыбек би

b)

Төле би

c)

Майқы би

d)

Әйтеке би

5.

Шыңғыс хан ұлы Жошы жорыққа аттанғанда Майқыға не сеніп тапсырды?

a)

Әскерінің сол қанатын

b)

Әскерінің оң қанатын

c)

Қазынасын

d)

Ел билігін

6.

«Естіге айтқан тура сөз...» нақыл сөзі кімдікі?

a)

Қазыбек би

b)

Төле би

c)

Майқы би

d)

Сырым Датұлы

7.

«Ақиқық қыран қартайса...» нақылын жалғастырыңыз:

a)

Жас қыранға еліктейді

b)

Жас жағалтайдан тепкі жейді

c)

Тұғыры биіктейді

d)

Ұясын тастайды

8.

Майқы би нақылы: Тұлпардан кім туады, сұңқардан кім туады?

a)

Тұлпар – қыран, сұңқар – бүркіт

b)

Тұлпар – тұлпар, сұңқар – сұңқар

c)

Тұлпар – сәйгүлік, сұңқар – қыран

d)

Тұлпар – арғымақ, сұңқар – тырна

9.

Майқы би нақылы: Асылдан кім туады, жалқаудан кім туады?

a)

Асыл – асыл, жалқау – масыл

b)

Асыл – батыр, жалқау – қорқақ

c)

Асыл – мерген, жалқау – жарлы

d)

Асыл – жүйрік, жалқау – сараң

10.

Майқы би нақылы: Мылжыңнан кім туады, қыдырмадан кім туады?

a)

Мылжың – езбе, қыдырма – кезбе

b)

Мылжың – ақын, қыдырма – сері

c)

Мылжың – шешен, қыдырма – қаңғыбас

d)

Мылжың – күлдіргі, қыдырма – ойыншы

11.

«Өз заманында аса тапқыр, ердің құнын екі ауыз сөзбен шешкен адам» деген пікірдің авторы:

a)

Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы

b)

Ахмет Байтұрсынұлы

c)

Шоқан Уәлиханов

d)

Сәкен Сейфуллин

12.

Шежіре бойынша әкесі Тілеу, әрі қарай Айт, Белек, Қалу, Сирак, Мұса хан, Уақас би, Нурладдин болып жалғасатын тұлға:

a)

Майқы би

b)

Мөңке би

c)

Төле би

d)

Әнет баба

13.

Әкесі қайтыс болғанда Мөңкенің жасы:

a)

7 жаста

b)

9 жаста

c)

12 жаста

d)

15 жаста

14.

Мөңке бидің шершек Турке би, тана Нурке билермен кеңесе отырып айтқан толғау:

a)

«Қайран, дүние»

b)

«Бұл, бұл үйрек, бұл үйрек»

c)

«Жалған-ай»

d)

«Жиын, алқа»

15.

15. Мөңке бидің бізге жеткен күйлері:

a)

«Өттің, жалған-ай», «Шалқыма», «Қиқу дәурен», «Жиын, алқа, кеңес»

b)

«Аққу», «Сарыарқа», «Балбырауын»

c)

«Желмая», «Ерке сылқым»

d)

«Кеңес», «Сағыныш»

16.

Мөңке би шығармашылығының басты белгісі:

a)

Шешендік сөздер

b)

Болашақты дәл болжай білу

c)

Айтыскерлік

d)

Батырлық

17.

«Атыз-атыз жыртылған, жер шығады» деген Мөңке сөзі нені білдіреді?

a)

Соғысқа дайындық

b)

Халықтың отырықшылыққа көшуі

c)

Жер дауы

d)

Мал шаруашылығының дамуы

18.

Мөңке бидің төрт тентегі:

a)

Бай, байтал, берік, бала

b)

Бай, би, батыр, бала

c)

Бай, бөрі, бала, бұқа

d)

Бай, бәйге, бала, бек

19.

Мөңке иттің шолақ екенін қалай білген?

a)

Құйрығын өзі кесіп тастағанын көрген

b)

Иттің отырысынан құйрық ізін және қылышықты көрген

c)

Иттің жүрісінен байқаған

d)

Иттің үні өзгеше болған

20.

Мөңке бидің халықты сақтандырған зобалаңы:

a)

Соғыс қаупі

b)

Құрғақшылық

c)

Елдің тілінен, дінінен, жерінен, ізгіліктен айырылуы

d)

Жұт

21.

Әнет бабаның үш арсызын атаңыз:

a)

Ұйқы, тамақ, күлкі

b)

Ұйқы, ойын, қонақ

c)

Күлкі, сөз, қонақ

d)

Ұйқы, жұмыс, ас

22.

«Қаз қонбаса, құстар ұшып...» – не жетім?

a)

Өзен

b)

Көл

c)

Орман

d)

Дала

23.

Әнет бабаның үш ғайыбы:

a)

Ажал, қонақ, несібе

b)

Қонақ, ұйқы, күлкі

c)

Ажал, ар, несібе

d)

Байлық, қонақ, кәрілік

24.

Әнет бабаның үш даусызы:

a)

Мінез, кәрілік, ажал

b)

Ажал, ұят, қонақ

c)

Мінез, байлық, ар

d)

Кәрілік, ауру, ажал

25.

Әнет бабаның үш қадірсізі:

a)

Жігіттік, денсаулық, әйел

b)

Достық, денсаулық, жас

c)

Ар, байлық, әйел

d)

Жігіттік, ар, атақ

26.

Әнет бабаның үш тәттісі:

a)

Жан, мал, жар

b)

Жан, байлық, бала

c)

Жар, денсаулық, ар

d)

Дос, жан, жар

27.

27. Әнет бабаның үш күшітісі:

a)

Ақыл, жүрек, тіл

b)

Ақыл, күш, батырлық

c)

Ақыл, білім, байлық

d)

Жүрек, ар, байлық

28.

28. ӘНЕт бабаның үш жаманы:

a)

Нақақ қан төгу, кісі малын нақақ алу, ата-бабадан қалған ескі жұртты бұзу

b)

Ұрыс, өтірік, жалқаулық

c)

Ашу, сараңдық, қулық

d)

Қатыгездік, ұрлық, жалған

29.

«Жеті қазына», «Жеті ата», «Жеті ғалам», «Жеті хақ» кімнің есімімен байланысты?

a)

Әнет баба

b)

Төле би

c)

Қазыбек би

d)

Әйтеке би

30.

30. Әнет бабаның жеті жоғы бойынша жылқыда не жоқ?

a)

Өт

b)

Бауыр

c)

Өкпе

d)

Қарын

31.

Төле би ел билігіне араласып, әділ шешімімен көзге түскен жасы:

a)

13 жас

b)

15 жас

c)

18 жас

d)

20 жас

32.

Төле бидің қолданған саясаты:

a)

Соғыс жүргізу

b)

Көршілес елдермен тату болу

c)

Хандықты бөлу

d)

Қалмақтарды қуып шығу

33.

Қазыбек бидің сөзі бойынша бүтін билікке жеткен би:

a)

Әйтеке би

b)

Төле би

c)

Майқы би

d)

Ормамбет би

34.

Шу өзенінің Балқашқа жақын жайылымына таласқан рулар:

a)

Дулат пен Қаңлы

b)

Үйсін мен Арғын

c)

Найман мен Қыпшақ

d)

Алшын мен Жалайыр

35.

35. Жалғыз көк шолақ атына мініп, байдың қыздарымен тойдан қайтқан кедейдің қызы кім?

a)

Данагүл

b)

Айша

c)

Баян

d)

Гүлнар

36.

Түрікмен еліне барған Төле бидің әрекеті:

a)

Сауда жасаған

b)

Түрікмен еліңің дауласкан екі жағын татуластырған

c)

Жер дауына қатысқан

d)

Қалмақпен келіссөз жүргізген

37.

Данагүлдің қасындағы серік қыздарды тоқтатуның мәні:

a)

Ән салу үшін

b)

Үлкен кісілердің жолын кеспеу үшін

c)

Қуаныш белгісі

d)

Қыз қуу ойыны үшін

38.

Қыздар тобының ауылы:

a)

Сиқым

b)

Шапырашты

c)

Дулат

d)

Жалайыр

39.

Ұзын бойлы, 35-40 жас шамасындағы жігіт ағасы:

a)

Ормамбетті

b)

Алакөз

c)

Сырым

d)

Қалдан

40.

Төле би Данагүлге ұсынғандары:

a)

Құлак, таңдай

b)

Ат, қамшы

c)

Көрпе, жүген

d)

Орамал, жүзік

41.

Төле би көмектескен 40 қарақшыны халық атаған атау:

a)

«Қырық ағайынды»

b)

«Қарақшылар тобы»

c)

«Қырық батыр»

d)

«Төрт қыран»

42.

Қазыбек бидің ұтымды, тапқыр сөздерді көп білген зерек анасы:

a)

Айтолқын

b)

Тоқмейіл

c)

Ақжүніс

d)

Ботагөз

43.

Қазыбек би жақтаған саясат:

a)

Қалмақ хандығымен одақ

b)

Орыс патшасымен достық қарым-қатынас орнату

c)

Жоңғар хандығымен бейбіт келісім

d)

Түрікмендермен сауда

44.

Қазыбек бидің дауысын қаздың дауысындай деп бағалаған қалмақ ханы:

a)

Қалдан-Бошақт

b)

Цеван-Рабдан

c)

Абылай хан

d)

Уәли хан

45.

Цеван-Рабданның бала Қазыбектен байқаған қасиеттері:

a)

Байлыққа қызығушылық, сабырлылық, ұқыптылық

b)

Батырлық, ізгілік, өжеттiк пен шешендiк

c)

Ақкөңiлдiк, аңғалдық, өнерге бейiмдiлiк

d)

Ұстамдылық, сараңдық, айлакерлiк

46.

Қазыбек би айтқан: «Сыбайлас болса кім жақын?»

a)

Ағайын

b)

Нағашың

c)

Досың

d)

Жар

47.

Қазыбек би айтқан қымбаттар қатарын көрсетіңіз:

a)

Әкең, елің,жерің, ұят ар, жар

b)

Досың, атақ, байлық, ар

c)

Ағаң, досың, намыс, жер

d)

Анаң, ағайын, абырой, ар

48.

Қазыбек би айтқан: «Тентек болса кім қиын?»

a)

Ұлың

b)

Досың

c)

Інің

d)

Жауың

49.

«Тату болса кім жақын?» – Қазыбек би жауабы:

a)

Ұлың

b)

Ағайын

c)

Нағашың

d)

Досың

50.

«Өз ұрпағың кім жақын?» – Қазыбек би жауабы:

a)

Балаң

b)

Шөберең

c)

Інің

d)

Немерең

51.

«Іске аспаған не қиын?» – Қазыбек би жауабы:

a)

Сөз

b)

Серт

c)

Арман

d)

Еңбек

52.

“Жеті жарғы” заңдар жинағының Әйтеке би ұсынған баптары:

a)

«Жесір дауы», «Жер дауы»

b)

«Сүйек», «Өнер құны»

c)

«Аралық даулар», «Күн дауы»

d)

«Бірлік», «Бітім»

53.

Баланы ат босағада тепсе қандай құн төленеді?

a)

Жарты құн

b)

Тоқсан құн

c)

Бүтін құн

d)

Төрттен бір құн

54.

Қалдан-Бошақтың Әйткенені сынау үшін қойған сұрағы:

a)

«Қанша жыл хан болдың?»

b)

«Мен қанша атамнан бері ханмын?»

c)

«Менің атам кім?»

d)

«Неше рет соғысқа шықтың?»

55.

Қалдан-Бошақтың найзасының төмен түсуінің мәні:

a)

Ауыр жараланды

b)

Шаршады

c)

Сөзден ұтылды

d)

Қарсыласы найза сындырды

56.

Қалдан-Бошақтың жаман хабар жеткізген сарбазға берген жазасы:

a)

Таспен ұру

b)

Сарбазды қазыққа отырғызып өлтіру

c)

Тізерлетіп жазалау

d)

Елден қуып жіберу

57.

Қасқақөл дауындағы Орта жүздің биі:

a)

Төле би

b)

Ормамбет би

c)

Әйтеке би

d)

Әйтеке би

58.

Қасқақөл дауының туындау себебі:

a)

Құдық суын пайдалану

b)

Көлді үш жүзге бөлу жайы

c)

Балық аулау ережесі

d)

Жер шекарасын белгілеу

59.

Қасқақөл дауын шешу үшін үй тігілген көл:

a)

Балқаш

b)

Айдынкөл

c)

Айқынкөл 

d)

Сасыккөл

60.

9. Бір жақ болып, Ормамбетке қарсы болған билер:

a)

A) Әйтеке, Қазыбек

b)

B) Төле, Әйтеке

c)

C) Қазыбек, Төле

d)

D) Әйтеке, Байдбек

61.

Қасқақөлдің заңды иесі:

a)

Ұлы жүз

b)

Орта жүз

c)

Кіші жүз

d)

Барлық жүздер ортақ

62.

«Аста не тәтті, Адамда не тәтті?»

a)

Бал мен махаббат

b)

Тұз бен дос

c)

Су мен тыныштық

d)

Нан мен туыс

63.

Ер не үшін шабады?

a)

Байлық үшін

b)

Ер намысына қарай

c)

Жер алу үшін

d)

Досын қорғау үшін

64.

Ақылды қандай адамға айту керек?

a)

Жас балаға

b)

Ақылды ұққанға

c)

Байға

d)

Үлкенге

65.

Дін анасы не?

a)

Намаз

b)

Ұят

c)

Мейірім

d)

Сенім

66.

Сауда мұраты не?

a)

Ұту

b)

Тең бөлу

c)

Байлық

d)

Шүкіршілік

67.

Сырым батырдың Ақсуат биге келуінің мәні:

a)

Жер дауын шешу

b)

Ел арасында бүтінші-бітімші болу

c)

Құн дауын шешу

d)

Кек қайтару

68.

Бұйырғын шөбінің қасиеті:

a)

Малды сүті молаяды

b)

Мал тоқ болғанымен, қауқары болмайды

c)

Мал тез семіреді

d)

Жылқының жүйріктігін арттырады

69.

Сырым батырдың тобының он екі аттылы болып келуінің мәні:

a)

Он екі жас жігіт еріп келді

b)

Он екі ауылдың бірігуі

c)

Он екі ата Байұлы түгел атқа мінгенін көрсету

d)

Он екі би шақырылды

70.

Сырымның жас кезіндегі атағы:

a)

Ер бала

b)

Бала би

c)

Жас батыр

d)

Талапты жас

71.

Сырым батырдың дауды шешуге келген ауылы:

a)

Ормамбет би ауылы

b)

Ақсуат би ауылы

c)

Төле би ауылы

d)

Әйтеке би ауылы