Font size
WorksheetsДЖТ 7класс §13
Total questions: 33
Worksheet time: 18mins
1826 жылы янычар әскерін таратып, орнына жаңаша тәрбиеленген және қаруланған әскер құрған сұлтан
ІІ Махмұт
ІІІ Селим
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясында 1826 жылғы жүзеге асырылған әскери және мемлекетті басқару реформалары қатары:
Ел аумағы аймақтар мен губернияларға бөлінді
Еуропалық үлгідегі министрліктер құрылды, ондағы қызметкерер шапандары мен бастарындағы шалма орамалдарын еуропалық киімдерге ауыстырды
Осман империясында жерге жекеменшік құқығы енгізілді
Балқан түбегіндегі халықтарға тәуелсіздік берілді
Шетелдіктерге Осман империясынан жер алуға мүмкіндік берілді
Осман империясында 1839-1870 жылдары Танзимат реформаларын жүзеге асырған ІІ Махмұттың сенімді адамы:
Мұстафа Решид паша
Лютфи Такади
Осман-Нури паша
Мюниф паша
Танзимат сөзінің мағынасы:
Билік жүргізу, билікті бөлісу»
Реформалар, өзгерістер
Қоғамдық іс, өзгерістер»
Дін ісі, діни басқару
Танзимат реформаларының бірінші кезеңі қамтыған жылдар
1856-1876 жж
1853-1856 жж
1839-1853 жж
1826-1876 жж
Танзимат реформаларының екінші кезеңі:
1856-1876 жж
1853-1856 жж
1839-1856 жж
1826-1876 жж
Танзимат реформаларының үзіліп қалуына әсер еткен тарихи оқиға:
ІІ Махмұт сұлтанның өлімі
Мұстафа пашаның биліктен кетуі
Янычарлар көтерілісінің басталуы
Қырым соғысы
Мұстафа Решид жетекшілігімен жасалған жаңа реформаның жоспары бойынша Танзимат реформасының негізгі мақсаты:
Сұлтан өкіметін нығайту
Балқан түбегіндегі халықтарға мемлекеттік тәуелсіздік беру
Балқандағы ұлт-азаттық қозғалысты тоқтату
Түрік өкіметінің еуропалық державаларға тәуелділігіне тежеу қою
Мемлекет құрылысын Батыстың мемлекеттік құрылысына жақындату
1839 жылдың қараша айында сұлтанның жазғы сарайы Гюльхане алдында халыққа жарияланған құжат:
Қасиетті жарлық» - «Гюльхане хатт-и шериф
Қасиетті реформа» - «Танзимат
Қасиетті мемлекет» - «Гюльхане хатт-и стан
Қасиетті дін» - «Танзимат
1839 жылы Гюльхане сарайы алдында жарияланған құжаттың үш негізгі жаңарту мақсаты:
Діни сенімдеріне қарамастан империяның барлық бағынышты халықтарының өмірін, ар-ұжданын және дүние-мүлкінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Түркияда Конституция қабылдау арқылы сұлтан билігін шектеу
Салықтарды дұрыс жинау және әділетті бөлу
Иранмен жақындаса отырып, Ресейден Дағыстан, Грузия қайтарып алу
Әскери қызмет мерзімін қысқарту
Мәтіндік сұрақ. «Ең алдымен әкімшілік салсында бірқатар реформалық шаралар жүргізілді. Жергілікті жерлерде мұсылман емес тұрғындардың қатысуымен кеңесші ұйымдар – меджлистер құрылды, сот саласында бірқатар жаңа заңдар қабылданды және зайырлы білім беретін мектептер ашылды, жер қатынастары мен экономиканы дамыту бойынша өзгерістер енгізілді. Танзимат реформасының империя халқының түрік не мұсылман емес халықтарына қатысты бағдарламасы билеуші топтар тарапынан қатты наразылыққа ұшырады. Бұл реформалық әрекеттер билеуші топтың наразылығын тудырды. Дәстүрлі қоғамның үрдістерін бұзып, елді еуропалық үлгімен реформалауға олар мүлдем наразы болды» Танзимат реформаларына қатты қарсылық танытқан топ:
Балқан түбегіндегі халықтар
Ислам дінбасылры
Түркияның Еуропалық көршілері
Түркиялық зиялылар
1853-1856 жылдардағы соғыстың шығуына себеп болған себептердің бірі:
Христиан дінін ұстанатын империядағы халықтың құқына шектеу қою Ресей империясы тарапынан наразылық тудырды
Түркиянің Ресей қарамағына өтіп кеткен Азов теңізін қайтарып алуға тырысуы
Балқан түбегіндегі христиан халықтары құқықтарының түріктермен теңестірілу
Түркияның аумағына ағылшын, француз капиталының көптеп енуі
Мәтіндік сұрақ. «Танзиматтың бірінші кезеңінде әкімшілік, мемлекеттік басқару, экономика мен мәдениет саласында бірқатар шаралар іске асырылды. Бірақ реформалардың түпкі нәтижесі қала мен ауылдағы халықтың жағдайына елеулі өзгеріс әкеле алған жоқ. Шетелдіктердің мемлекет ісіне араласуына да шектеу қойылмады. Сұлтан үкіметі жүргізген Танзиматтың бірінші кезеңіндегі реформалары мемлекетті күшейте алмады. Шетелдіктердің Осман империясының ісіне араласуы ғана елді толық күйреуден уақытша сақтап қалды» Танзимат реформасының бірінші кезеңі қамтыған жылдары:
1853-1856 жж
1839-1856 жж
1856-1876 жж
1839-1853 жж
1853-1856 жылдарда үзіліп қалған Танзимат реформаларын жалғастыруға түріктердің мәжбүр болу себебі:
Түріктердің соғыста жеңіске жетуі
Шетелдіктердің қысымы
Балқан түбегіндегі халықтардың үздіксіз көтеріліске шығуы
Түркия аумағына Ресейдің басып кіруі
Сұлтан үкіметінің шетелдіктерге жекеменшікке жер және қозғалмайтын мүлік алуға рұқсат берген жылы:
1826 ж
1839 ж
1853 ж
1856 ж
Мәтіндік сұрақ. «Шетелдіктерге жекеменшікке жер және қозғалмайтын мүлік алуға рұқсат беру нәтижесінде империяның экономикасына шетелдік қаржының көптеп келуіне жол ашылды. Сұлтан үкіметі реформаны толық жүзеге асыру үшін бірнеше рет шетел державаларынан несие алуға мәжбүр болды. ХІХ ғасырдың екінші жартысында түрік үкіметі империяны нығайту мақсатында ұлттық қозғалыстарға бірқатар жеңілдіктер жасады. Мұсылман емес халықтар – армяндар, болгарлар, гректер, румындар, сербтер, яғни империя халқының 40 пайызын құрап отырған тұрғындарға мемлекет алдында теңдік құқығы берілді делінді. Бұл жаңа саясаттың негізінде сұлтанның билігіне бағынышты халықтың бәріне жаңа атау берілді және олардың бәрі теңқұқықты деп жарияланды» Империядағы барлық халықтардың жаңаша аталуын анықтаңыз:
Түріктер
Османдар
Оғыздар
Түрікмендер
1856 жылы Осман империясының тарихында алғаш рет барлық азаматтардың құқығы заң алдында бірдей екендігін манифестінде жариялаған сұлтан:
ІІ Махмұт
ІІІ Селим
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясы тарихындағы 1856 жылғы манифестке сай қабылданған өзгерістер
Мемлекет мұсылман емес ұйымдардың өмір сүруін заңдастырды
Христиандардың мемлекеттік қызметке орналасуына тыйым салынды
Білім беру саласында бұрынғы мұсылмандық діни бағытынан зайырлы бағытқа бұрылуға қадам жасалды
Христиан азаматтары әскерге алынбайтын болды
Христиандарды мемлекеттік қызметке алуға рұқсат етілді
Осман империясында қалаларда тұратын мұсылман емес халықтар:
Гректер
Албандар
Түріктер
Армяндар
Еврейлер
Осман империясында ауылдық жерде тұрғандар
Гректер
Албандар
Түріктер
Армяндар
Еврейлер
Реформалар нәтижесінде жерді жекеменшікке иемденгендер:
Сипахилер
Қазылар
Пашалар
Әмірлер
Осман империясында реформаларды жалғастыруды жақтаған либералдық топ өкілдері:
Саудагерлер
Кәсіпкерлер
Әскерилер
Еуропалық біліммен тәрбиеленген қызметкерлер
Имамдар
1865 жылы құрылған жасырын «Жаңа османдар» ұйымының жетекшісі:
Мұстафа Решид
Намык Кемал
Мұстафа Кемал
Мұстафа Байрақтар
1876 жылы «Жаңа османдар» либералдар ұйымының күшімен тақтан түсірілген сұлтан:
ІІ Махмұт
Абдул Азиз
Абдул Меджид
Абдул Хамид
1876 жылы сұлтандық билікке келген Осман империясының сұлтаны:
ІІ Махмұт
Абдул Азиз
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясының тағына келуден бұрын конституцияны, екі палаталы парламентті бекітіп, азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын жариялаған:
\ ІІ Махмұт
Абдул Азиз
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясындағы Конституция бойынша мемлекеттік тіл мен мемлекеттік дін:
Араб тілі, ислам діні
Түрік тілі, ислам діні
Түрік тілі, христиан діні
Грек тілі, христиан діні
Осман империясындағы сұлтанның Конституцияны жоюға сылтау болған 1877-1878 жж тарихи оқиға:
Орыс-түрік соғысы
Түрік-Венеция соғысы
Қырым соғысы
Стамбұлдағы әскерилер төңкерісі
1877-1878 жж соғыста Осман империясының жеңілуіне байланысты «жаңа османдарға» қарсы шығып, парламентті таратуға, конституцияны жоюға кіріскен сұлтан:
ІІ Махмұт
Абдул Азиз
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясында 1878 жылы ақпанда парламентті таратып, елді жеке өзі билейтінін жария еткен сұлтан:
ІІ Махмұт
Абдул Азиз
Абдул Меджид
Абдул Хамид
Осман империясында сұлтан билігіне қарсы шыққан армяндардың бас көтеруін басуға Кіші Азияның шығыс бөлігіне жазалау отряды жіберген жыл:
1894 ж
1878 ж
1876 ж
1890 ж
Жаңа османдардың» Осман империясын қайта құру әрекеттерінің сәтсіз аяқталуына себеп болған сұлтан
Абдул Меджид
V Махмұд
Абдул Азиз
ІІ Абдул Хамид
Осман империясының тарихында билеген кезеңі зюлим (езу, қанау, зұлымдық) деп аталған сұлтан:
Абдул Меджид
V Махмұд
Абдул Азиз
ІІ Абдул Хамид
