Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․Մարդը հատում է անտառներ, աղտոտում մթնոլորտը և փոխակերպում է բնության համակարգերը, ինչի հետևանքով որոշ բուսական ու կենդանական տեսակներ հայտնվում են անհետացման եզրին։

2․ Հոգևոր պահանջմունքներն ընդգրկում են իմացությունը, ստեղծագործելը, աշխատելը, անվտանգությունն ու սերը։

3․ Մարդն իր պահանջմունքները բավարարելու համար սկսեց արտադրել սնունդ և ապրուստի այլ միջոցներ, կառուցել քաղաքներ, ջրանցքներ, գործարաններ և փոխադրամիջոցներ՝ ստեղծելով «երրորդ բնությունը»։

4․ Մարդը, որը երկար ժամանակ մեկուսացված է լինում հասարակությունից, կարող է լիարժեք ձևավորվել անձ կամ անհատականություն՝ նույնիսկ եթե բնությունից տրված ունակություններ ունի, օրինակ՝ խոսելու ունակությունը։

5․ Թափառական ապրելաձևից նստակյաց կենսակերպ անցնելը նպաստեց մարդու ակտիվ միջամտությանը բնության վրա։

6․ Հասարակության մեջ ապրելով մարդը սովորում է հասարակության կանոններն ու սովորույթները և դառնում անձնավորություն։

7․Սոցիալականացումը նպաստում է մարդու ինքնատիպության և անհատականության դրսևորմանը։

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Սոցիալական խմբերը կարող են լինել փոքր և մեծ, առաջնային և երկրորդային, պատշաճ և ոչ պատշաճ:

2․ Սոցիալական ամենակարևոր խմբերից է համայնքը և անկախ համայնքի մեծությունից՝ կարևոր է, որ համայնքի անդամներն իրենց համարեն մեկ միասնական հանրության անդամ:

3․ «Վերնատուն» գրական ակումբը հայ գրողների առաջին միավորումներից մեկն էր, որը ստեղծվեց Հովհաննես Շիրազի ջանքերով 1899 թվականին և գործում էր Թիֆլիսում:

4․ Դրդապատճառը այն մտքերը կամ հույզերն են, որոնք մարդուն մղում են որոշակի նպատակի ընտրության, այդ նպատակի ձեռքբերման համար անհրաժեշտ գործողությունների իրագործման:

5․ Մարդը ծնվում է որպես անձնավորություն, սակայն կյանքի ընթացքում ապրելով հասարակության մեջ և յուրացնելով նախորդ սերունդների կուտակած գիտելիքներն ու կենսափորձը՝ ձևավորվում է որպես անձ կամ անհատ:

6․ Պահանջմունքները կարելի է նաև դասակարգել ըստ դրանց բավարարող միջոցների (առարկաների): Դրանք կարող են լինել նյութական և հոգևոր։

7․ Մարդու վարքը դրսևորվում է հետևյալ հաջորդական փուլերով. 1–ին փուլ՝ դրդապատճառի առաջացում, 2–րդ փուլ՝ նպատակի և դրանց հասնելու միջոցների ընտրություն, 3–րդ փուլ՝ դեպի այդ նպատակներն ուղղված գործողություններ:

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Երկրորդային կոչվում են այն հույզերը, որոնք առաջանում են հիմնական հույզերի միաձուլումից: Զարմանքի և տխրության միաձուլումից առաջանում է արհամարհանք, իսկ զայրույթն ու զզվանքը միաձուլվելով հանգեցնում են հուսախաբության։

2․Հաղորդակցություն — լատիներենից (communico) թարգմանաբար նշանակում է մասնակցել, ընդհանուր դարձնել, միասին տիրել:

3․ Հույզերի արտաքին արտահայտությունները դրսևորվում են դեմքի վրա, դեմքը գունատվում է կամ կարմրում և Անտոնիոսը զինվոր ընտրելիս առաջնորդվում էր հենց դրանով. վտանգի ժամանակ ում դեմքը կարմրում էր, նրան վերցնում էր, ումը՝ գունատվում, մերժում էր:

4․ Մեդիան- «մեդիա» կամ «մեդիում» բառը հունարեն նշանակում է միջնորդ: Այն հաղորդակցության միջոց է և տեղեկատվության տարածման եղանակ:

5․Խոսքը հաղորդակցության ամենաբնական ձևերից մեկն է և առօրյա կյանքում՝ ուսումնական և աշխատանքային գործունեության ընթացքում, խոսքն այն հիմնական միջոցն է, որը մարդկանց թույլ է տալիս մտքեր, տեսակետներ, գիտելիքներ հաղորդել միմյանց և հասնել փոխըմբռնման, ազդել միմյանց վարքի ու մտածելակերպի վրա:

6․Հաղորդակցումը մարդկանց միջև միմյանց ճանաչելու և իրար վրա ազդելու հոգեբանական-հեգեկան գործընթաց է, որի ընթացքում ծագում, ձևավորվում, դրսևորվում են միջանձնային հարաբերությունները:

7․ Հասարակության մեջ ապրելով՝ մարդիկ ձևավորում են համակեցության ու շփման իրենց պատկերացումները, որոնք հիմնվում են բարու և չարի, ճշմարիտի և սխալի վրա:

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Հասարակական պարսավանքը հասարակության կողմից անձին կամ երևույթին տրված չեզոք գնահատականն է:

2․ Հույն փիլիսոփա Արիստոտելի կարծիքով անհնար է գործել հասարակական կյանքում՝ չլինելով որոշակի բարոյական հատկությունների կրող

3․Բարոյականությունը. նորմերի, կանոնների ամբողջություն է, որով ուղղորդվում, կարգավորվում են մարդկանց վարքն ու գործունեությունը, այն սեփական անձի վրա իշխելու կարողությունն է:

4․Մեդիա կամ մեդիում բառը հունարեն նշանակում է խեղաթյուրում:

5․ Դիմախաղը հաղորդակցվելու օժանդակ միջոցներից է, որն ուղեկցում է խոսքին, օգնում նրա արտահայտչականությանը, արտահայտում մարդու այս կամ այն զգացումը, հոգեկան ապրումները, վերաբերմունքը, օրինակ՝ ժպիտ, հոնքերի կիտում և այլն:

6․ 1884 թ. տեղի ունեցավ Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի առաջին միջազգային կոնֆերանսը, որի ժամանակ ընկերության խորհրդանշան ընտրվեց սպիտակ ֆոնի վրա կարմիր խաչը:

7․ Բարոյականությունը սերտորեն կապված է մարդու բանական լինելու հանգամանքի հետ, որովհետև բանականությունն է մարդուն կողմնորոշում դեպի բարձրագույն բարիքը, ձևավորում արժեքային որոշակի համակարգ և տալիս ազատ, գիտակցված ընտրության հնարավորություն:

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․ Բարոյականության, բարոյական նորմերի և ընդհանրապես մարդու վարքագծի հիմքում ընկած է Ոսկե կանոնը. Դիմացինի հետ վարվի՛ր անպես, ինչպես ինքդ կցանկանաս, որ նա վարվի քեզ հետ:

2․ Ալտրուիզմ (այլասիրություն) — բարոյական սկզբունք է, որն արտահայտվում է ուրիշների նկատմամբ շահախնդիր վերաբերմունք ՝ ընդհուպ մինչև անձնազոհություն

3․ Ֆրանսիացի իմաստասեր Ֆրենսիս Բեկոնը բարոյական վարքագիծը մեկնաբանում էր 2 սկզբունքների միջոցով. առաջին՝ մարդը մեկ այլ մարդու հետ պետք է շփվի ոչ թե որպես միջոցի, այլ որպես նպատակի, երկրորդ՝ մարդը պետք է այնպիսի վարքագիծ դրսևորի, որը, իր ընկալմամբ, արժանի լինի դառնալու բոլոր մարդկանց համար վարքագծի օրինակ:

4․ Բարոյական վարքագիծը պահանջում է ոչ միայն բարիք գործել՝ սպասելով, որ դիմացինը նույն բարիքը քո նկատմամբ կգործի, այլև բարիք գործել՝ առանց սպասելու փոխադարձ բարիքի:

5․ Հայ մտածող, հայրենասեր, ռազմական ու քաղաքական գործիչ Գարեգին Նժդեհի կարծիքով հայրենասիրությունը մարդկային բարոյականության բարձրագույն արտահայտությունն է:

6․ Բարոյագիտական տեսանկյունից էգոիզմը դիտարկվում է որպես դրական դիրքորոշում, այն ուրիշների հաշվին սեփական անձի մասին հոգ տանելն է

7․ Նարցիսը (Նարկիսոս) հին ասորական դիցաբանության կերպար  է՝ օժտված բացառիկ գեղեցկությամբ:

8․ Ալտրուիստ անվանում են այն մարդուն, որն ավելի հակված է հոգ տանելու ուրիշների մասին, քան սեփական անձի:

9․ Հույն իմաստասեր Սոկրատեսի կարծիքով՝ «առաքինությունը գիտելիքն է» և գիտելիք ունենալ նշանակում է առաքինի լինել:

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․ Ալֆրեդ Նոբելի արխիվում պահպանվել է երկու կտակ: Առաջինը գրվել է 1894–ին, ըստ որի՝ իր ողջ ունեցվածքի 20 տոկոսը բաժին էր ընկնում իր ընկերներին ու ազգականներին, իսկ մնացած 80 տոկոսը պետք է տնօրինեին Ստոկհոլմի համալսարանը և Գիտությունների թագավորական ակադեմիան՝ «գիտելիքների լայն ոլորտում աչքի ընկնող նվաճումների համար մրցանակներ հանձնելու նպատակով»:

2․ «Նարցիս» անունը բացասական նշանակություն  է ձեռք բերել՝ խորհրդանշելով ինքնասիրահարվածություն ու հպարտություն:

3․ Էգոիզմ (եսասիրություն) — բարոյական սկզբունք է, որի պարագայում սեփական ցանկությունների բավարարումն ավելի կարևոր է համարվում, քան այլոց կարիքները կամ հոգսերը:

4․ Գեղագիտական զգացումը այն հուզական վիճակն է, որն առաջանում է իրականության երևույթների կամ արվեստի ստեղծագործությունների գեղագիտական ընկալման գործընթացում:

5․ Շրջապատող աշխարհի երևույթները ընկալելիս մարդիկ ունենում են զգացմունքների մի հատուկ տեսակ, որն անվանում են գեղագիտական զգացմունք։

6․ Հունարեն «կոսմոս» բառն ունի «ներդաշնակ», «կարգավորված» և «գեղեցիկ» իմաստները:

7․Սոկրատեսը գեղեցկության ոլորտը համարել է արվեստը. նրա կարծիքով գեղեցիկ են այն երևույթները, որոնց բնորոշ են չափավորությունն ու կարգավորվածությունը։

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․Պյութագորասի կարծիքով տիեզերքում հնչում է հրաշալի երաժշտություն, որն այն ընկալելու ունակ մարդուն նույնպես ի վիճակի է գեղեցկացնելու:

2․Վերածննդի դարաշրջանի արվեստագետները՝ Լեոնարդո դա Վինչին, Շեքսպիրը, գեղեցկության աղբյուրը համարել են բնությունը։

3․Հույն իմաստասեր Սոկրատեսի կարծիքով՝ «առաքինությունը գիտելիքն է» և գիտելիք ունենալ նշանակում է առաքինի լինել:

4․ Էգոիզմը դիրքորոշում է, որի համաձայն՝ սեփական շահերին հետամուտ լինելը դիտարկվում է որպես

բարիք։

5․ Սոկրատեսի աշակերտ Արիստոտելի կարծիքով առկա են չորս առաքինություններ՝ իմաստություն, քաջություն, արդարություն, չափավորություն:

6․ Բարոյական արարքի «դատավորը» հասարակական կարծիքն է և հասարակական կարծիքը մարդկանց խմբերի, շերտերի, կառուցվածքների ընդհանրության կարծիքն է՝ հիմնված տարատեսակ, տեղեկատվության ընդունման կամ մերժման վրա:

7․ Էվոլյուցիան որակական մի վիճակից մի նոր վիճակի տանող փոփոխություն է, փուլային գործընթաց։

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․Միջնորավորված հաղորդակցության ձևեր են՝ հեռուստատեսությունը, ռադիոն, ինտերնետը։

2․ Էմոջին գաղափարագրերի և զմայլիկների լեզու է, որն օգտագործում են էլեկտրոնային նամակներում և կայքէջերում և այդ գրաֆիկական լեզուն, որում բառերի փոխարեն օգտագործում են նկարների զուգակցումը, հայտնվել է Ճապոնիայում և տարածվել ամբողջ աշխարհում:

3․ Էգոիզմը դիրքորոշում է, որի համաձայն՝ սեփական շահերին հետամուտ լինելը դիտարկվում է որպես չարիք:

4․ Մարդը գեղեցկության ձգտող էակ է: Նա իր գործունեության բոլոր ոլորտներում (կենցաղում, աշխատանքում, մշակույթում) որոնում է գեղեցիկը, ձգտում ճանաչելու և արարելու այն։

5․Գեղագիտական ճաշակը գեղեցիկը ճանաչելու, հասկանալու, զգալու ունակությունն է:

6․ Իրավունքը մարդու վարքագիծը, հասարակական հարաբերությունները կարգավորող իրավական նորմերի, կանոնների համակցությունն է։

7․ Արվեստի էության ու օրենքների մասին գիտությունը կոչվում է տավտալոգիա։

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1. 1․Գեղագիտական միջավայր ստեղծելը և պահպանելը մարդու բարոյական պարտականությունն է իր հայրենիքի և համայնքի նկատմամբ:

2. 2․Մարդու իրավունք է ապրել մաքուր, խնամված և գեղագիտական միջավայրում, ինչը նաև նրա բարոյական պարտականությունն է:

3. 3․Քաղաքագիտությունը , սերմանելով հանդուրժողականություն և բարեկամություն, նպաստում է մարդու հիմնարար իրավունքների՝ խաղաղությամբ ապրելու և զարգանալու իրավունքի պահպանմանը:

4. 4․Մարդու իրավունքների գիտակցումը և հարգանքը հանդիսանում են ժամանակակից բարոյական նորմայի հիմքը, ինչպես գեղեցիկ միջավայրի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքը:

5. 5․Իրավունքների և ազատությունների օգտագործումը պետք է հիմնված լինի ներդաշնակության և հարգանքի վրա, ճիշտ այնպես, ինչպես բնությունը հարուստ է չափով և կարգավորվածությամբ:

6. 6․Ինչպես գեղագիտական ճաշակը զարգանում է կրթության միջոցով, այնպես էլ իրավունքների և պարտականությունների գիտակցումը ձևավորվում է դաստիարակության և սոցիալականացման ընթացքում:

7. 7․Անպատասխանատու վերաբերմունքը միջավայրի նկատմամբ (իրավական նորմ) և դրա գեղագիտական ընկալման բացակայությունը (բարոյական նորմ) փոխկապակցված են և վկայում են հասարակության բարձր մակարդակի մասին:

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1. 1․Արվեստի միջոցով գեղեցիկի ընկալումը կարող է զգայունացնել մարդուն նաև իրավունքների ու արդարության նկատմամբ:

2. 2․Մարդու արժանապատվության իրավունքի առանցքային մասը ներառում է նաև արժանապատվված և գեղագիտական միջավայրում ապրելու իրավունքը:

3. 3․ Իրավական պետությունը երաշխավորում է անձի իրավունքները, ինչպես գեղագիտական միջավայրը նպաստում է անձի հոգևոր և բարոյական զարգացմանը:

4. 4․ Հասարակական նորմերը ստեղծվել են մարդկանց միջև հարաբերությունները կարգավորելու և ավելի ներդաշնակ համայնքներ ձևավորելու նպատակով։

5. 5․Բարոյական նորմերի խրախուսումը հասարակության մեջ առաջացնում է դատապարտում և հանդիմանություն։

6. 6․ Կրոնական նորմերը վերաբերում են կոնկրետ մասնագիտական համայնքներում գործող վարքագծի կանոններին։

7. 7․ Էթիկական նորմերը սահմանում են վարքագծի կանոններ կոնկրետ կրոնական համայնքի շրջանակներում։

8. 8․ Իրավական նորմերից տարբերությամբ՝ սովորույթների, ավանդույթների և բարոյական նորմերի խախտումը չի ենթադրում պետական հարկադրանքի միջոցների կիրառում։

9. 9․ Իրավական սովորույթը մարդկանց վարքագծի պարբերաբար կրկնման հետևանքով ձևավորված կանոններն են, որոնք այդ նույն մարդկանց կողմից ընկալվում և ճանաչվում են որպես պարտադիր վարքագիծ:

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1. Իրավական սովորույթները մարդկանց վարքագծի պարբերաբար կրկնման հետևանքով ձևավորված կանոններն են, որոնք այդ նույն մարդկանց կողմից ընկալվում և ճանաչվում են որպես ոչ պարտադիր վարքագիծ:

2․ Դատական նախադեպերը համարվում են իրավունքի առաջնային աղբյուր Անգլիայում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ–ում, Կանադայում և այլն:

3․ Նորմատիվ իրավական ակտը պաշտոնական փաստաթուղթ է, որն ընդունվում է պետության կողմից։

4․Կյանքի որակը մարդկանց բարեկեցության մակարդակն է, այն իր մեջ չի ներառում հեևյալ ոլորտները՝ առողջություն, ֆինանսական կայունություն:

5․Արտադրական գործոնները այն ռեսուրսներն են, որոնք անհրաժեշտ են արտադրության ընթացքում:

6․Ադամ Սմիթը հոլանդացի տնտեսագետ և փիլիսոփա է, ժամանակակից տնտեսագիտության հիմնադիրը:

7․Փոխանակումը մարդկանց, կազմակերպությունների ու պետությունների միջև ապրանքների և ծառայությունների առևտուրն է:

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են սխալ․

1․Արտադրությունը ապրանքների ու ծառայությունների ստեղծման գործընթացն է: Այն ներառում է hումքի, աշխատուժի և արտադրական այլ գործոնների կիրառումը՝ մարդկանց, ընկերությունների ու երկրների համար բարիքներ ստեղծելու համար:

2․ Ցանկությունն անհրաժեշտություն է, որևէ բան անելու կամ ձեռք բերելու հաճելի մտադրություն, որի բացակայության դեպքում վտանգվում է կյանքը:

3․Բյուջեն եկամուտների և ծախսերի հաշվեկշիռն է որոշակի ժամանակի համար: Կարող է լինել անձնական, ընտանեկան, կազմակերպության, պետության և այլն:

4․Ըստ Չալզ Շվաբի՝ 2018 թվականի հետազոտության արդյունքների՝ Կանոնավոր բյուջե կազմողներն ու դրան հետևողները իրենց ֆինանսապես ավելի կայուն են զգում, քան նրանք, ովքեր չեն հետևում իրենց փողերին։

5․ Քաղաքականությունը մարդկանց, խմբերի, համայնքների համակեցությունը, բարեկեցությունը և անվտանգությունը կազմակերպելու միջոց է:

6․ Քաղաքականությունը հին հունարեն «պոլիտիկա» բառից է առաջացել, որի հիմքում «քաղաք» բառն է։

7․ Եվրոպական քաղաքակրթության զարգացման առանձնահատկություններով պայմանավորված՝ մինչև օրս պահպանվել է Եվրոպայի քաղաք–պետություններից մեկի՝ Հռոմի միջնաբերդը՝ Ակրոպոլիսը։

(a)  

Նշված պնդումներից որո՞նք են ճիշտ․

1․ Քաղաքականությունը ազդեցություն չունի մարդկանց անհատական կյանքի վրա, քանի որ դրանից չի փոխվում նրանց ապրելու պայմանները և հասարակական միջավայրը։

2․Մարդը չի կարող անմասն մնալ հասարակական կյանքից՝ որպես սոցիալական էակ, և պետք է զարգացնի քաղաքացիական գիտելիքները ու հմտությունները՝ ճիշտ ու պատասխանատու մասնակցության համար։

3․Քաղաքականությունը հատուկ է նրանց, ովքեր ունեն զարգացած բանականություն և կարող են երկարաժամկետ պլանավորել համատեղ գործողություններ։

• 4․ Մարդը բանական, հասարակական և քաղաքական էակ է։

• 5․ Արդի ժամանակներում քաղաքականությանբ զբաղվելը բնորոշ է ազնվականներին կամ որոշակի ունեցվածք ունեցողներին։

6․ Անհամաձայնության դեպքում մարդիկ կարող են մասնակցել քաղաքական կյանքին՝ ցուցադրելով իրենց դիրքորոշումը փողոցային կամ հրապարակային միջոցառումներով։

7․ Որոշ երկրներում մարդկանց պատրաստում են քաղաքական կյանքին մասնակցելու դեռ վաղ տարիքից՝ դպրոցում նրանց փոխանցելով գիտելիքներ քաղաքական երևույթների և արժեքների մասին։

(a)