نشینم گوسفندی را بکَنم // بربند از دهان و دست گرگ

روشن و گرم و زندگی‌بخش // آسمان مثل یک تپش شد

بر دَرخت شکوفه‌های خندید // از کتابی بهار معنا شد

بهتر از هرچه هست در دنیا // از خدا راز گفتنت امروز

تو غافل در اندیشه سود مال / که سرمایه عمر شد بپایمال

چه سود از پشیمانی آید به کف / چو سرمایه عمر کردی تلف؟

عمر گرامی‌ست، در این موسم شتا / تا چه خورم صیف و چه پوشم شتا

بهتر است مرد که هم درخت را چیزی نخرید و زر بینداخت

نگشت آسایشم یک لحظه دمساز ← دمسازم

هنوزت نیست پای برزن و بام ← پایت

هنوزت نوبت خواب نیست و آرام ← نوبتت

شدم گیتی به پیش چشم تاریک ← گیتی‌اش

تو با پرواز می‌زود است و دشوار / نوکاران که خواهد کار بسیار؟

هجوم فتنه‌های آسمانی / با آموخت علم زندگانی

که از دل سنگ آمد که در / گه سرپنجه خونین شد گهی سر

نگردد شاخه بی‌بار بی‌پیوند / ز تو سعی و عمل باید ز من بند

نیک و بد چون همی باید مرد // تنگی (خوشا) آن کس که گوی نیکی برد

از گذشته عمل غافل مشو // گندم از گندم بروید، جو ز جو

نیکی کن تا نیک پیش آید تو را // بد مکن تا بد نفرساید تو را

مکن بد به بدبینای بد باز // که ناید ز تخم بدی، بار نیک

هنگامی که کسی با قضاوت نادرست خود به تو حمله کند، چاره‌ای جز تسلیم و فرمان‌برداری وجود ندارد.

هرگاه سرنوشت بکس روی بیاورد، جز تسلیم شدن و اطاعت، نشانه ادب و تربیت نیست.

هرگاه تصمیم سرنوشت به روی بیاورد، پیروی و اطاعت، نشانه ادب و تربیت توست.

هنگام قرار گرفتن در دادگاه عدل الهی، جز تسلیم و رضایت و نیز رعایت ادب، نباید کاری کرد.

خانواده، به حق نیکوکاران // که احوال بدم را نیک گردان : «دعا»

مکن ما را از این درگاه محروم // چو نیکبختان، ما را از این بوم : «تشخیص»

کدام دوم از نیکبختان درگاه اله // راه آور ما کاهدان از راه : «کنایه»

دلم در آتش عشقت شمع شد // به معنی شمع جانم پروانگان : «تشبیه»

مراعات نظیر، تشبیه، استعاره، کنایه

تشخیص، تشبیه، کنایه، کنایه

تشخیص، تضاد، کنایه، تشبیه

مراعات نظیر، تشبیه، کنایه، تشبیه

پرواز کن و پریدن آموز

ای مرغک خرد و آشیانه

به یاد ندانم، سعید که ملک وجود

کنار من تو لنگر کشتی عشق

تن تسلیت را که خواهد گریست

سبز گرد بداری سرش در کنار

چو نازنین به اسب گران‌بهایه دید

پیاده بیاموزمت کارزار

مفعول - نهاد - مفعول - نهاد - نهاد

متهم - نهاد - مفعول - متهم - نهاد - مسند

متهم - متهم - نهاد - مسند - نهاد - مسند

متهم - متهم - نهاد - مسند - متهم - نهاد - مسند

که از دیوار سنگ آمد، که از / گهُم سر پنجه خونین شد، گهی سر

ما را در غم بسیار ببستند / ز بالم کودکان برها شکستند

هجوم فتنه‌های آسمانی / مرا آموخت علم زندگانی

تو را توش هنر می‌باید اندوخت / حدیث زندگی، می‌باید آموخت

تازه از در داخل شده بودیم که موج جمعیت، رجایی را از جا کند و با خود برد.

او به شجاعتی و استقلال کشور را در تلاش افراد جامعه می‌دید.

دانشمندان با تألیف کتاب ارزشمند، چراغ علم را روشن نگاه داشته‌اند.

رفتار او با آن طوری بود که پس از تحصیل، رشته دوستی را قطع نمی‌کردند.

به نام آن «خدایی که نام او کلید هر چه بستند / پیام او مفتاح قفل است و پیغام او مفتاح قفل است»

ای کارگشای هر چه بستند / نام تو کلید هر چه بستند

تو حکیمی، تو عظیمی تو کریمی تو رحیمی / تو نماینده فضلی تو سزاوار ثنایی

جز بار من تو نیست بر زانم

خواب - خفت

خواب - خواب

خفت - خواب

خوابید - خفت

من اسیر پیروزی گردان / جنبش پیروزی نوبرم گردان

به نور تو ره یابم / ز ناتوانی که رفتند آل یاسین

به نور تو ره یابم / ز ناتوانی که رفتند آل یاسین

خالص بخش خدایا همه اسیران را / مگر کسی که اسیر کمند زیباییست

سیاه زندگی شود به آب سفید.

تو کجایی تا شوم من چاکرت؟

فضل خدای را که تواند شمار کرد؟

ای نام تو نامه که کنم باز؟

حکما گفته‌اند: «توانگری به هنر است نه به مال و بزرگی، به عقل است نه به سال.»

بدان که ملوک از بهر پاس رعیت‌اند، نه رعیت از بهر طاعت ملوک.

دوستان در زندان به کار آیند که بر سفره همه دشمنان دوست نمایند.

دو پادشاه بودند، یکی خدمت سلطانی کردی و دیگری به زور بازو نان خوردی.

نشست، آسایشم یک لحظه همساز/ گهی از گریه ترسیدم، گه از باز

مرا بیاب، چون گنج، تو را آسودگی باید مرا رنج

نگردد شاخهٔ بی‌برومند/ ز تو سعی و عمل باید ز من پند

فتاد از پای، کرد از عجز فریاد/ شاخهٔ مازش آواز در داد