Font size
WorksheetsGENIUS 2-АЙ 3-АПТА
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Жайықтың шығыс бетінде дүниеге келген жырау:
Шалкиіз жырау
Қазтуған жырау
Бұқар жырау
Жиембет жырау
Шалкиіз жыраудың толғауларына жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
“Асқар, асқар, асқар тау”
“Алаштан байтақ озбасы”
“Шағырмақ бұлт жай тастар”
“Белгілі биік көк сеңгір”
Шалкиіз жыраудың толғаулары ықпал еткен ақындарды белгілеңіз:
Махамбет пен Мұрат ақын
Мақыш ақын
Бұқар жырау
Шал ақын
Кімнің толғауынан алынған жыр жолдары?
Жаман туған бар болса,
Жаман жолдас бар болса,
Жазаны содан көресің.
Шалкиіздің
Жиембеттің
Қазтуғанның
Ақтамбердінің
XV-XVI ғасырларда өмір сүрген, Жәнібектің, бұдан соң Би Темірдің, Тәуекел ханның жанында ел мүддесі үшін еңбек еткен жырау
Шалкиіз
Жиембет
Доспамбет
Ақтамберді
Қай толғаудан үзінді?
Көп ішінде бір жалғыз
Көп мұңайып жылайды
Күйбеңдескен көп жаман
Сөзі тигенге ұқсайды!
“Алаң да, алаң, алаң жұрт”
“Шалкиіздің би Темірге айтқаны”
“Ал, айтамын, айтамын”
"Еңсегей бойлы Ер есім"
Толғау кімге бағытталған?
Алп, алп басқан, алп басқан
Арабы торым өзіңсің!
Жазылы, алтын, қол кескен
Алдаспаным өзіңсің!
Білерді білмес не демес,
Сұлтан ием, сен менің
Бармай тапқан Қағбамсың!
Би Темірге
Есім ханға
Абылай ханға
Тәуекел ханға
Шалкиіз жыраудың нақыл сөзінде жатпайтын нұсқаны белгіле
Жаманның жалаңдаған тілі жау
Асқардан биік тау болмас –
Басына балпан ұшып қона алмас.
Бүркіттен қыран құс болмас –
Бауырын жайылмай бері алмас.
Ақылсыз достан,
Ақылды дұшпан артық-ты.
Ежелгі жау ел болмас,
Ежелгі дұшпан дос болмас.
Ескі қамыс біз болмас.
“Алдаспан” деген не?
асыл тұқымды жылқы
жекпе-жек шайқаста сілтесетін семсер
құбылыс түрі
соғысқа ұстар найзаның бір түрі
Кімнің нақыл сөзі?
Ақылсыз достан,
Ақылды дұшпан артық-ты.
Бұқар жырау
Қорқыт ата
Ақтамберді жырау
Шалкиіз жырау
Пікір авторын анықтаңыз:
“Қазтуған поэзиясы - табиғат аясындағы көңілі таза, сәби көшпендігінің поэзиясы”
М.Мағауин
Ханғали Сүйіншәлиев
Жұмат Тілепов
Сәкен Сейфуллин
Мұрат Мөңкеұлының толғауында Ноғайлы заманының батыры ретінде суреттелген жырауды анықтаңыз:
Доспамбет
Шалкиіз
Қазтуған
Ақтамберді
Жыр жолдары арқылы Қазтуғанның бейнесін анықтаңыз:
Толғамалы жақ тартқан,
Толассыз тұрып оқ атқан,
Тоғыз оқ торғайтты береген,
Тобылғыдан су тартқан,
Жетпіс бесте жасы бар...
Нағыз шешен болғандығы
Сөзге ұста болғандығы
Әскербасы болғандығы
Ел қамын ойлаған хан болғандығы
Қазтуған жыраудың мұрасы аударылған тіл:
Шағатай
Орыс тілі
Араб тілі
Француз тілі
Қазтуған жыраудың туған жері:
Батыс Қазақстан
Жайықтың шығыс беті
Астрахань облысының Красный Яр қаласы
Дон бойындағы Азов шаһары
“Қазтуғанның қонысымен қоштасуында” кездесетін жер-су атауларына жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
Ойыл, Қиыл, Жем
Сағыз, Еділ
Жайық, Астрахан
Азаулы
Қазтуғанның “қоныс етпеңіз” деп нұсқаған аймақтары:
Еділ
Аштархан
Жайық
Тең
Жыр жолдарында қолданылған көркемдегіш құрал:
Буыршынның жалғыз қырқар аузы,
Бөкеннің желіп өтер төрт саны,
Бұғының ауыр қара мүйізі,
Бидайықтың жалғыз сояғы,
Қашағанның ұзын құрығы,
Ақ орданың тіреу сырығы,
Айдаса - қойдың көсемі,
Сөйлесе - тілдің шешені.
Метафора
Ирония
Кейіптеу
Теңеу
Қазтуған "адыра қалғыр" деп қай жерді атайды?
Адыра қалғыр ........
Аңырап қалған қонысым!
Қонысымнан ауған соң,
Көптегей еді ырысым.
Астрахан
Ойыл
Жем
Жайық
Қазтуған толғауында кездесетін “арайна” сөзінің мағынасы қандай?
сабыр, ұстам, тоқтам
сынар өркешті ерекше түйе
өң жағы майда түктіелген, бағалы саналатын қалың мата
қария, ақсақал,сопылардың ұлық басы
Жиембет жыраудың хандар, билер, батырлар жанында жүріп, ел билігіне араласқан жасы:
30
28
19
16
“Еңсегей бойлы Ер Есім” толғауында кездесетін қалмақ билеушісі:
Астра хан
Қалмақшал
Бері хан
Аймадет
Жиембет жырауға тән қатарларды белгілеңіз
Кіші жүздің Байұлы тайпасының Тана руынан
Батыс Қазақстан аймағының Өзен, Жем, Арал аралығындағы ауылдар
Кіші жүз еліндегі ең бір беделді бас би
Кіші Орданың билеуші әскери шонжарлар тұқымынан шыққан
1620 жылы Есім ханның жауды ойсырата жеңіп, бетін қайтарған шайқасы:
Моңғолдармен шайқасы
Ойрат-қалмақтармен
Орыс отаршылдығымен
Жоңғар соғысы
Жиембет өзінің ерлігін не нәрсеге балайды?
жолбарыс пен аюдай
жылқыдағы асау тайындай
бекіре мен жайындай
қарағай мен қайыңдай
Пікір авторын анықтаңыз:
“Есім ханның қабырғалы билерінің бірі болған Жиембет қарапайым
көшпенділер қатарынан емес, қолынан билік кетпеген
дала феодалдарының ұрпағынан”
Қ. Сыдықов
С. Қасқабасов
С. Дәуітов
М. Мағауин
“Еңсегей бойлы Ер Есім” жырының шығу тарихын баяндаған ғалым
Мақаш Бекмұхамедов
Қабиболла Сыдиықұлы
Сейіт Қасқабасов
Ханғали Сүйіншәлиев
Жиембеттің інісі Жолымбетті кешіруіне себеп болған бейне:
Есім хан
Айсанқыз
Қалмақ қызы
Бортағаш
“Еңсегей бойлы Ер Есім” толғауында кездесетін жер-су атауы:
Тең
Жайық
Арқа
Азаулы
“Еңсегей бойлы Ер Есім” толғауында кездесетін, құнсыз кеткен бейне:
Жолымбет
Тілеуберді
Жайдақ
Мақаш
Кімнің жыр жолдарынан үзінді?
Айнала бұлақ, басы Тең,
Азаулының Ыстамбұлдан несі кем?
Азаулының Аймадет
Ер Доспамбет ағаның
Хан ұлына бәсі жоқ,
Би ұлынан несі кем?
Ақтамберді
Доспамбет
Шалкиіз
Жиембет
Доспамбет жырларының басты тақырыбы:
туған жерге деген ыстық сезім
қазақтың сөз өнерінің болашағы
ұйымшылдық, ауызбіршілікті насихаттау
жерін қорғаудағы азаматтық парыз
Кетбұға мен Мамай кімнің толғауларында айтылады?
Жиембет
Доспамбет
Шалкиіз
Бұқар
Доспамбет жыраудың бізге жеткен жырларының қатарына жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
“Арғымаққа оқ тиді”
“Айналайын Ақжайық”
“Айнала бұлақ, басы Тең”
“Жанға жауап айтпасам”
Кіші Орданың билеуші әскери шонжарлар тұқымынан шыққан, XVI ғасырдың орта тұсында өмір сүрген жырау, қолбасшы, батыр кім?
Ақтамберді
Жиембет
Шалкиіз
Доспамбет
