WorksheetsGENIUS 2.3 ӘДЕБ
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Бұқар жырауға қатысты жалған деректі анықтаңыз:
Арғын тайпасының қаржас руынан шыққан
Павлодар облысы, Баянауыл ауданында дүниеге келген
Ақдербіс, Жарылғап, Жанта есімді үш ұлы болған.
Жорықшы жырау атанған әскербасы
Абылай ханның дұрыс шешім, парасатты пайым қабылдауына, қос бүйірдегі Қытай мен Ресей атты қос алып мемлекеттің арасында оңтайлы саясат ұстауына, әскери дипломатиялық қарым-қатынастарды реттеуге ықпал жасаған жырау:
Доспамбет
Шалкиіз
Ақтамберді
Бұқар
Бұқар жыраудың заман, дәуір, болашақ туралы қорытынды ой-пікірлері байқалатын болжау-толғауларын анықтаңыз:
“Садыр, қайда барасың?”
“Ханға жауап айтпасам”
“Ай, Абылай, сен он бір жасыңда”
“Түйе мойнын тұз кесер”
Бұқар жырау Абылай ханға кімнің өлімін жеткізді?
Қабанбай
Бөгенбай
Наурызбай
Алпамыс
Пікір авторын анықтаңыз:
Бұқар жыраудың Абылай туралы ойлары мен тұжырымдары
“біреуден естіген” әңгіме емес, нақты оқиғалардың тікелей әсерінен туған.
М.Мағауин
Р.Бердібай
М.Әуезов
Х.Сүйіншалиев
Бұқар жырау қолданған қайтыс болған адамның денесін орайтын ақ қалай аталады?
Ақ мата, ақтық
Үшкілсіз көйлек, кебін
Кимешек, көншек
Қара жердің өлгені-
басын мұнар шалғаны
аса алмай таудан қалғаны
еңкейіп барып батқаны
қар астында қалғаны
Бұқар жыраудың айтуынша Абылай отыз жасқа келгенде......
Сабалақ атпен жүр еді
Басында бақыт, астына тақыт бар еді
Дүниеге кең еді
Үш жүздің баласының атын бір кезеңге тіреді
Бұқар жыраудың сегізінші тілегі:
Желкілдеген ту келіп,
Жер қайысқан қол келіп,
Сонан сасып тұрмасқа.
Төреңіз тақтан таймасқа,
Тоқсандағы карт бабаң
Топқа жаяу бармасқа
Сегіз қыр шар-тарап,
Жер тұлданып тұрмасқа
Алпыс басты ақ орда,
Ардақтаған аулың,
Күніңде ертең біреуге
Тегіннен тегін олжа болмасқа
Абылай 15 жасында кім(дер)дің түйесін баққан құл еді
(2 баспада кездеседі)
Арқада Әбілмәмбет төренің
Үйсін Төле бидің
Қаздауысты Қазыбек бидің
Арқада Тәукеңің
Пікір авторын анықтаңыз:
“Әйгілі дала философы - Асанқайғы Жетісудағы Жырғалаң деген жерде
көшіп-қонып жүрген. Оның бейіті ыстықкөлден онша қашық емес”
Мұхтар Әуезов
Мұхтар Мағауин
Шоқан Уәлиханов
Григорий Потанин
Дәулескер күйші Асанқайғының бізге жеткен күйлеріне жатпайтын нұсқаны анықтаңыз
“Желмаяның жүрісі”
“Зар”
“Ел айрылғaн”
“Шер”
Ноғай ордасы тарап, Қазақ хандығының құрылу кезеңінде өмір сүрген, Керей мен Жәнібектің ақылшысы болған:
Ақтамберді
Доспамбет
Шалкиіз
Асан Қайғы
Асанқайғының жыр- толғауларына жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
“Қырында киік жайлаған”
“Алты атанға қoс артып”
“Жылқыдан асқан мал бар ма?”
“Әй, хан, мен айтпасам, білмейсің”
Пікір авторын анықтаңыз: “Асаната - XV ғасырда қазақ ұлысын біріктіру мәселесін қолына алған даланың ойшыл данасы”
Мұхтар Әуезов
Әлкей Марғұлан
Шоқан Уәлиханов
Мұхтар Мағауин
Асанқайғы “Мына шіріктің баласы тойдым деп қарап отырмас, қарыным ашты деп жылап отырмас. Сырдың мүйізі, доңыздың құлағы шығып тұрған жер екен” деп баға берген жері:
Баянауыл
Қызылтау
Шідерті
Ертіс
Асан Қайғы “Жары мен суы тең, жарлысы мен байы тең болатын жер екен” деп баға берген жер:
Торғай
Есіл
Ертіс
Жиделібайсын
Асанқайғы “Сарыарқаның маусымы екен” деп баға берген жер:
Жеті қоңыр
Терісаққан
Шыңғыралау
Ұшқара
Асанқайғы “Жерің семіз, шөбің шүйгін, қарың мол, топырағың май екен, қадіріңді егін салған ел білер” деп баға берген жер:
Қарсақбай аймағы, Жезқазған
Мерке жеріндегі Аспараны көргенде
Әулиеатаның батысындағы Жуалы жері
Сулы Келес, Нұрлы Келес
Асанқайғы ну орманды, көгорай шалғынды, сулы жер, қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын қоныс іздейді. Бұл қоныс қалай аталады?
Баянауыл
Жерұйық
Барсакелмес
Жетісу
Жамаулы киім кигенім,
Жарлылық, сенен көремін.
Атадан тудым жалқы боп,
Жақыннан көрдім талқы көп.
Жасым жетпей он беске...,
- деп, көрген азабы мен қиыншылықтарын айтқан жырау:
Доспамбет
Шалкиіз
Асан Қайғы
Ақтамберді
Пікір авторын анықтаңыз:
“Ақтамберді жырау “Ел аман болсын дәйім” деп туған жер, Отан тілегін
бірінші орынға қоя білген. Халқының ер-азаматы, төре-сұлтандары,
бай-батыр, жарлы-жақыбайы - түгел бір мақсатта, бір тілекте болса деп
армандайды.”
М.Әуезов
Х.Сүйіншәлиев
М.Мағауин
Р.Нұрғали
Ақтамберді мен Доспамбет шығармашылығының ортақ тұсы:
Жорықшы жырау ретінде соғысты насихаттау
Жүйрік, сұлу атты қадірлеу
Заманының тарлығына ашынып, өмірден баз кешу
Ортақ тұсы жоқ
“Жылқыны тіршіліктің көзі, жігіттің көркі, батырдың жан серігі, жауға мінер тұлпары” деп мадақтайтын кім?
Бұқар жырау
Ақтамберді жырау
Шалкіиз жырау
Асан Қайғы
Ақтамбердінің толғауларына жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
“Түйе мойнын тұз кесер”
“Күлдір-күлдір кісінетіп”
“Жылқыдан асқан мал бар ма?”
“Тоғай, тоғай, тоғай су”
Ақтамберді жырау жырында қолданған “ақ кіреуке” дегеніміз не?
үңгірлеген, салдырлаған дыбысты бейнелейтін сөз
жұмсақ етіп қолданылнген қайыс
батырлар киетін кезі жиі тоқылған металл сауыт
сырт киімнің бір түрі
“Балаларыма өсиет” толғауында айтылатын ой:
бірлік, татулық
адамгершілік
ел қорғау
ата малына ие болу
Бұл жыр жолдары қай жыраудың толғауынан алынғанын анықтаңыз
Сұғынсақ, тояр ма екеміз!
Тобылғы сапты қамшы алып,
Тұмар мойын ат мініп,
Қоныс та қарар ма екеміз!
Шалкиіз
Ақтамберді
Доспамбет
Бұқар
Ақтамберді толғауында қолданған “әреке” сөзінің мағынасы қандай?
соғыс ашу
кесір, кесапат
бүлік, лаң
ел арасын бүлдіру
Ақтамберді армaн еткен дүниеге жатпайтын нұсқаны анықтаңыз:
Кісінетіп күреңді міну
Найза алып жау қашырып қуу
Тұмар мойын ат мініп, қоныс қарау
Ел арасы бүлініп, жағдайы жақсару
Кімнің толғауынан үзінді?
Қоғалы көлдер, қом сулар
Кімдерге қоныс болмаған?
Саздауға біткен құба тал,
Кімдерге сайғақ болмаған?
Жиембет
Қазтуған
Ақтамберді
Бұқар
"Қоғалы көлдер, қом сулар" толғауында кездесетін жер-су атауы:
Арқа
Сарыарқа
Ақжайық
Еділ
Доспамбеттің жыр жолдарында кездескен көркемдегіш құрал:
Жұпарын қардай боратып,
Арулар құшқан өкінбес.
Метафора
Метонимия
Гротеск
Теңеу
Өлең жолдарында арманын жеткізген жырауды анықтаңыз:
Кетбұғадай билерден
Кеңес сұрар күн қайда?
Еділдің бойын ен жайлап,
Шалғынына бие біз байлап,
Орнықты қара сабадан
Бозбаламен күліп, ойнап,
Қымыз ішер күн қайда?!
Ақтамберді
Доспамбет
Шалкиіз
Қазтуған
"Айналайын Ақжайық" толғауында кездесетін жер-су атауы:
Арқа
Сарыарқа
Еділ
Есіл
