Interferon

Tế bào null

Properdin

Tế bào T_DTH

Phần Fc

Phần Fab

Chuỗi H

Chuỗi L

Hàng rào da, hàng rào tế bào.

Hàng rào niêm mạc, hàng rào tế bào.

Hàng rào da, hàng rào niêm mạc.

Hàng rào tế bào, hàng rào thể dịch.

Nucleoprotein

Glycoprotein

Protein

Glycopeptid

Chỉ hiện diện trong máu.

Chỉ hiện diện trong các tổ chức của cơ thể.

Bảo vệ cơ thể bằng khả năng bắt, nuốt và tiêu vi sinh vật.

Bảo vệ cơ thể bằng khả năng sản xuất ra các kháng thể đặc hiệu để tiêu diệt vi sinh vật.

Kháng nguyên phải là một virus gây bệnh đối với cơ thể.

Kháng nguyên phải là vi khuẩn gây bệnh đối với cơ thể.

Kháng nguyên phải là ký sinh trùng gây bệnh đối với cơ thể.

Kháng nguyên phải là vật (chất) lạ đối với cơ thể.

Kháng nguyên O ngoài LPS còn bao gồm cả lớp peptidoglycan.

Kháng nguyên vách bản chất là lipopolysaccharid (LPS).

Kháng nguyên O ngoài LPS còn bao gồm cả lớp peptidoglycan.

Lớp cơ bản nhất của vách vi khuẩn Gram âm là lipopolysaccharid.

Mỗi kháng nguyên phải có đường xâm nhập thích hợp mới kích thích cơ thể tạo được kháng thể.

Một loại kháng nguyên có khả năng kích thích cơ thể tạo ra nhiều loại kháng thể.

Kháng thể dịch thể là miễn dịch không bền vững, chỉ tồn tại trong cơ thể lâu nhất là 1-2 năm.

Kháng thể dịch thể sau khi được hình thành, sẽ tồn tại lâu bền trong máu, tạo ra miễn dịch vững bền.

Hoạt động tiết acid của dạ dày.

Phản xạ hắt hơi, phản xạ ho.

Dòng chảy của nước tiểu, nước mắt.

Sự chuyển động của nhung mao tế bào biểu mô đường hô hấp.

Các enzym, acid béo chưa no.

Đại thực bào.

Các yếu tố cơ học.

pH

IgG

IgM

IgE

IgA

Giúp vi sinh vật bám lên bề mặt niêm mạc đường hô hấp.

Tóm bắt và giữ dị vật để cơ thể huy động đại thực bào đến bắt và phá hủy dị vật.

Nhận diện và huy động đại thực bào đến bắt và tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh.

Chặn giữ và chuyển dị vật ra ngoài đường hô hấp.

Làm tổn thương lớp nhung mao ruột non.

Loạn khuẩn đường ruột.

Rối loạn sự sản xuất enzym tiêu hóa.

Giảm bài tiết acid dịch vị.

Hệ thống này gồm có hàng rào thể dịch của cơ thể và miễn dịch chủng loại.

Hệ thống này có sẵn nên ngăn cản tức thì mọi sự xâm nhập của vi sinh vật.

Chỉ được tạo ra khi gặp kháng nguyên tác nhân gây bệnh trước đó.

Có thể có được khi nhận được kháng thể từ cơ thể khác truyền qua.

Tạo miễn dịch thụ động.

Tạo miễn dịch không đặc hiệu.

Tạo miễn dịch tự nhiên.

Tạo miễn dịch chủ động.

Tế bào lympho B.

Tế bào lympho T.

Tế bào macrophage.

Tế bào TTH.

Là nhóm enzym nội bào.

Là enzym độc lực của nhóm enzym ngoại bào.

Bản chất là phức hợp lipid-polysaccharid nên tính sinh miễn dịch yếu.

Bản chất là ngoại độc tố nên tính sinh miễn dịch mạnh.

Cạnh tranh chất dinh dưỡng với các vi khuẩn gây bệnh.

Tiết ra các acid béo không bão hòa phá hủy cấu trúc vách vi khuẩn gây bệnh.

Sản sinh ra các độc tố tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh.

Tạo ra pH trên da và âm đạo khoảng 4, là pH không thích hợp cho phần lớn các vi sinh vật gây bệnh phát triển.

Tiết ra cytolysin, ferforin để làm thủng tế bào đích.

Làm tăng sự kết dính miễn dịch.

Trình diện kháng nguyên cho các tế bào miễn dịch gây ra phản ứng miễn dịch.

Chuẩn bị phức hợp miễn dịch kháng nguyên-kháng thể-bổ thể thu hút bạch cầu đến tiêu diệt phức hợp này.

Miễn dịch dịch thể, miễn dịch tế bào.

Miễn dịch chủng loại, miễn dịch tự nhiên.

Miễn dịch chủ động, miễn dịch thụ động.

Miễn dịch đặc hiệu, miễn dịch tự nhiên.

Ngoại độc tố

Nội độc tố

Enzym ngoại bào

Enzym nội bào

Có tính kháng nguyên mạnh.

Có tính kháng nguyên yếu.

Bản chất hóa học là phospholipid nên tính kháng nguyên yếu.

Bản chất hóa học là phức hợp lipopolysaccharid nên tính kháng nguyên mạnh.

Có tác dụng đặc hiệu với kháng nguyên.

Không có tính đặc hiệu loài.

Bản chất là một glycoprotein.

Bản chất là một lipoprotein.

Không có tính đặc hiệu loài: IFN của loài này sản xuất ra có khả năng bảo vệ loài khác trong chống nhiễm trùng.

Có tính đặc hiệu kháng nguyên: IFN do vi sinh vật này kích thích tế bào cảm thụ tạo ra không có tác dụng với vi sinh vật khác.

Xuất hiện sớm: khoảng 1 ngày, sau khi tế bào cảm thụ tiếp xúc với chất kích thích.

Có thể dùng IFN nội sinh và IFN ngoại sinh để phòng và chữa một số bệnh nhiễm.

Xuất hiện sớm từ ngày 4-7 sau khi có virus xâm nhập cơ thể.

IFN của loài động vật nào sản xuất ra chỉ có tác dụng với loài đó.

Có tính đặc hiệu với kháng nguyên.

Ngăn chặn virus nhân lên do ngăn cản sự tổng hợp vỏ capsid của virus.

Là miễn dịch cơ thể con người tự nhiên có mà không cần tiếp xúc kháng nguyên vi sinh vật gây bệnh trước đó.

Miễn dịch tự nhiên là miễn dịch không đặc hiệu.

Với miễn dịch tự nhiên, có thể sử dụng kháng thể lấy từ huyết thanh để điều trị một số bệnh như ung thư, nhiễm khuẩn.

Trong miễn dịch tự nhiên, các loài động vật khác nhau có khả năng đề kháng giống nhau với các vi sinh vật.

Bổ thể là một loại tế bào hiện diện trong máu, có khả năng tiêu diệt một số vi sinh vật mà không cần có phức hợp miễn dịch.

Properdin là một hệ thống protein bao gồm 11 thành phần, sản có trong huyết thanh, thường bị hoạt hóa bởi phức hợp miễn dịch.

Bao gồm các yếu tố bảo vệ sẵn có trong máu và các dịch của cơ thể, gồm bổ thể, properdin, interferon (IFN) và các kháng thể tự nhiên.

Interferon là một polysaccharid, có trọng lượng phân tử thấp (20.000 - 30.000 dalton), có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus.

Miễn dịch thụ động.

Miễn dịch thụ động đặc hiệu.

Miễn dịch chủ động.

Miễn dịch chủ động đặc hiệu.

Ngoại độc tố có tính kháng nguyên mạnh.

Kháng nguyên ngoại độc tố chỉ có ở vi khuẩn Gram dương.

Nội độc tố không có tính kháng nguyên.

LPS ở vi khuẩn Gram âm kích thích sinh miễn dịch đặc hiệu.

Tính đặc hiệu kháng nguyên được quyết định bởi lớp phospholipid A, B.

Lớp polysaccharid trong của vách mang tính đặc hiệu kháng nguyên.

Kháng nguyên nội độc tố có bản chất hóa học là lipopolysaccharid.

Kháng nguyên vách có bản chất hóa học là lipopolysaccharid.

Peptidoglycan.

Lớp polysaccharid ngoài cùng.

Lớp polysaccharid trong.

Các lớp phospholipid A và B.

Không thể tạo được kháng thể đặc hiệu để đáp ứng với kháng nguyên đó.

Tạo ra được một kháng thể đặc hiệu đáp ứng với kháng nguyên đó.

Tạo được nhiều kháng thể, và không có tính đặc hiệu với kháng nguyên đó.

Chưa thể tạo được kháng thể đặc hiệu với kháng nguyên ở lần tiếp xúc đầu tiên này, chỉ tạo được kháng thể đặc hiệu từ các lần tiếp xúc sau với kháng nguyên.

Bao gồm peptidoglycan, phospholipids và polysaccharid.

Bao gồm peptidoglycan và polysaccharid.

Tính sinh miễn dịch mạnh do có thành phần cơ bản là polysaccharid.

Tính sinh miễn dịch yếu hơn kháng nguyên nội độc tố (LPS).

Chỉ khi có kháng nguyên xâm nhập thì cơ thể mới có kháng thể đặc hiệu.

Sau khi kháng thể được hình thành nó sẽ tồn tại vĩnh viễn trong cơ thể.

Kháng thể của người này có thể trở thành kháng nguyên đối với cơ thể người khác.

Kháng thể chỉ được tạo ra khi có kháng nguyên hoàn toàn xâm nhập vào cơ thể.

Thành phần peptidoglycan.

Thành phần acid teichoic và protein M hay protein A.

Thành phần peptidoglycan và polysaccharid.

Tùy mỗi loại vi khuẩn mà một trong các thành phần trên quyết định tính đặc hiệu kháng nguyên thân.

Do hàng rào bảo vệ tại dạ dày với pH=3 đã không còn, dễ cho vi sinh vật đi qua dễ dàng.

Do mất đi sự cạnh tranh sinh tồn của các vi sinh vật tại chỗ trong dạ dày, nên vi sinh vật dễ dàng xâm nhập đường tiêu hóa.

Do niêm mạc dạ dày bị viêm nên vi sinh vật có thể xuyên qua nơi này để xâm nhập vào máu và gây bệnh.

Dạ dày bị tổn thương nên không tiết được một số acid béo không bão hòa, là một chất có khả năng chống lại vi sinh vật gây bệnh.

Là những protein hoặc polypeptid, nên tính kháng nguyên mạnh.

Là các chuỗi ngắn polysaccharid nên tính kháng nguyên yếu.

Độc lực mạnh nên không thể dùng trong điều trị một số bệnh.

Độc lực mạnh nên được sử dụng trong chẩn đoán một số bệnh.

Bản chất hóa học là polypeptid hoặc polysaccharid.

Vỏ được tổng hợp từ vách tế bào.

Kích thích sinh miễn dịch mạnh do bản chất là polypeptid.

Gây được miễn dịch nhưng yếu do bản chất là lipid.

Chẩn đoán trực tiếp: dùng các kháng nguyên mẫu đã biết để phát hiện các kháng thể đặc hiệu trong huyết thanh.

Chẩn đoán gián tiếp: dùng huyết thanh mẫu có loại kháng thể đã biết để xác định kháng nguyên vi sinh vật.

Ít được sử dụng trong chẩn đoán các bệnh nhiễm trùng vì tính chính xác không cao bằng phương pháp chẩn đoán xác định vi sinh vật trực tiếp.

Là các phản ứng kết hợp kháng nguyên-kháng thể, được thực hiện bởi các kỹ thuật xét nghiệm để tìm các dấu ấn huyết thanh trong mẫu bệnh phẩm máu.

Chỉ có giá trị giúp nghi ngờ đến một số bệnh nhiễm trùng.

Nguyên tắc xét nghiệm huyết thanh trong chẩn đoán vi sinh vật gây bệnh: phải lấy máu 2 lần, lần 1 vào những ngày đầu bệnh phát, và lần 2 vào ngày khỏi bệnh.

Chỉ thực hiện trong những trường hợp nhiễm trùng thể ẩn khó chẩn đoán.

Được dùng phổ biến để chẩn đoán sàng lọc các bệnh nhiễm trùng.

Cung cấp sự bảo vệ lâu dài.

Bảo vệ cơ thể mà không gây quá mẫn.

Cung cấp sự bảo vệ tức thì.

Là phương pháp duy nhất để điều trị người có nguy cơ phát bệnh dại sau khi bị chó dại cắn.

Miễn dịch nhận được từ cá thể khác có khả năng bảo vệ cơ thể trong thời gian dài.

Miễn dịch nhận được từ cá thể khác có yếu tố bảo vệ bản chất là miễn dịch tế bào.

Là tình trạng cơ thể tiếp xúc với kháng nguyên nhưng không có khả năng tạo kháng thể đặc hiệu.

Là kết quả việc một cá thể nhận kháng thể có từ cá thể khác.

Sử dụng vaccine tạo cho cơ thể tình trạng miễn dịch thu được, thụ động.

Miễn dịch thụ động là cơ thể có được miễn dịch khi sử dụng kháng nguyên từ một cá thể khác.

Tế bào lympho T tăng sinh và biệt hóa thành tương bào tiết kháng thể.

Trong chống các vi khuẩn là mầm bệnh nội tế bào thì vai trò của T_DTH quan trọng hơn Tc.

Bảo hòa opsonin để tăng khả năng thực bào với vi khuẩn gây bệnh.

Hoạt hóa đại thực bào để gia tăng sản xuất các kháng thể đặc hiệu.

Ly giải vi khuẩn qua trung gian tế bào T_DTH.

Trung hòa độc tố bằng kháng nguyên.

Vaccine kháng độc tố.

Vaccine giải độc tố.

Vaccine chết.

Vaccine tinh chế.

Giải độc tố.

Virus bất hoạt.

Virus giảm độc lực

Kháng thể.

Vaccine giải độc tố.

Vaccine kháng độc tố.

Vaccine tinh chế.

Vaccine chết toàn thể.

Dịch hạch.

Bại liệt.

Đậu mùa.

Viêm não Nhật Bản.

Vi khuẩn gây bệnh đã được bảo chế đảm bảo độ an toàn cần thiết.

Virus gây bệnh đã được bảo chế đảm bảo độ an toàn cần thiết.

Vi khuẩn gây bệnh, độc tố hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên giống vi sinh vật gây bệnh.

Vi sinh vật gây bệnh, độc tố hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên giống vi sinh vật gây bệnh.

Các vi khuẩn Gram âm có các lớp kháng nguyên vách gần như nhau, do là do LPS, vì vậy tính đặc hiệu kháng nguyên thấp.

Thành phần lipid trong phức hợp không có tính kháng nguyên.

Thành phần lipid trong phức hợp có tính sinh miễn dịch yếu.

Thành phần phức hợp có saccharit nên tính sinh miễn dịch yếu.

Kháng nguyên vỏ có tính sinh miễn dịch cao.

Kháng nguyên vỏ có tính sinh miễn dịch yếu.

Kháng nguyên vỏ có thể làm mất độc lực để chế thành giải độc tố.

Kháng nguyên vỏ không thể chế thành vaccine do không gây được miễn dịch.

Giúp cho cơ thể có sự bảo vệ lâu dài.

Giúp cho cơ thể có sự bảo vệ tức thì.

Khi cơ thể nhận được loại miễn dịch này sẽ không bị phản ứng quá mẫn.

Đây là phương thức duy nhất điều trị các bệnh nhiễm vi khuẩn sinh ngoại độc tố.

Liều lượng của vaccine: liều lượng vaccine càng lớn sẽ hình thành miễn dịch tốt hơn.

Tá chất trong vaccine có tác dụng giảm phản ứng quá mẫn không mong muốn.

Đường đưa vaccine vào cơ thể: tiêm vaccine vào trong da sẽ hình thành miễn dịch tốt hơn tiêm vaccine dưới da.

Khoảng cách giữa các lần tiêm chủng nhắc lại: tùy từng loại vaccine và quy định của nhà sản xuất.

Một loại độc tố của vi khuẩn lao.

Một loại kháng nguyên bề mặt của vi khuẩn lao.

Nước nuôi cấy của vi khuẩn lao bò.

Vi khuẩn lao bò sống, giảm độc lực.

Vaccine chết.

Vaccine sống giảm độc lực.

Vaccine giải độc tố.

Huyết thanh kháng độc tố.

Huyết thanh dự phòng, nhằm tăng cường miễn dịch đặc hiệu chủ động.

Huyết thanh trị liệu, nhằm tăng cường miễn dịch đặc hiệu thụ động.

Tiêm chủng huyết thanh uốn ván để tạo miễn dịch thụ động.

Tiêm chủng huyết thanh uốn ván để tạo miễn dịch chủ động.

Nếu tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng bệnh sởi thì đối tượng được tiêm chủng sẽ vĩnh viễn không bị mắc bệnh sởi nữa.

Nếu tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng bệnh sởi thì đối tượng được tiêm chủng sẽ giảm đáng kể nguy cơ mắc bênh sởi.

Chỉ cần tiêm chủng vaccine ngừa sởi cho trẻ em vì người lớn không mắc bệnh sởi

Chỉ tiêm vaccine cho đối tượng trẻ em trong vùng có nguy cơ cao lây truyền bệnh sởi

Sự đáp ứng miễn dịch đối với các thành phần tá chất có trong vaccine.

Sự đáp ứng miễn dịch đối với các thành phần protein có trong vaccine.

Sự đáp ứng miễn dịch đối với các thành phần kháng nguyên có trong vaccine.

Sự đáp ứng miễn dịch đối với các thành phần độc tố trong vaccine sau khi đã làm mất tính độc.

Chủng ngừa vaccine tạo ra miễn dịch thu được, nhân tạo và thụ động.

Có thể có hiệu lực miễn dịch bảo vệ cao nhất khi sử dụng loại vaccine chết toàn thể.

Chủng ngừa vaccine tạo ra miễn dịch thu được, nhân tạo và bền vững.

Tùy loại vaccine mà hiệu lực bảo vệ có thể là miễn dịch dịch thể, miễn dịch tế bào.

Dựa vào cơ thể kháng nguyên lấy từ người hoặc động vật, để giúp cho cơ thể hình thành kháng thể đặc hiệu chống lại tác nhân gây bệnh.

Dựa vào cơ thể kháng thể, nguồn gốc từ người hoặc động vật, giúp cho cơ thể có ngay kháng thể đặc hiệu chống lại tác nhân gây bệnh.

Chỉ dùng huyết thanh chứa dự phòng trong trường hợp bệnh nhân bị thiếu hụt miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải nên không tự tổng hợp được kháng thể.

Chỉ dùng huyết thanh chứa dự phòng trong các bệnh nhiễm trùng khi bệnh nhân là trẻ sơ sinh hoặc người già, vì hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc bị suy yếu không tự tổng hợp được kháng thể.

Khi phóng thích khỏi vách tế bào, LPS dễ bị phân hủy nên không có tính kháng nguyên đặc hiệu.

Có thành phần lipid nên không có tính sinh miễn dịch.

Cơ chế gây bệnh của LPS là do quá mẫn, gây phản ứng bất lợi cho cơ thể.

LPS dễ bị phá hủy bởi nhiệt độ nên không thể điều chế thành vaccine.

Trong điều trị dự phòng: huyết thanh chỉ có hiệu lực với những bệnh mà cơ chế bảo vệ chủ yếu nhờ miễn dịch tế bào.

Liều lượng: tùy tuổi của bệnh nhân và loại vi sinh vật gây bệnh.

Đường tiêm huyết thanh: tiêm tĩnh mạch hay được sử dụng vì đáp ứng miễn dịch nhanh và hiệu quả bảo vệ cao, trừ trường hợp huyết thanh nguồn gốc động vật.

Kháng thể thụ động đào thải nhanh sau khi vào cơ thể khoảng 10 -15 giờ, vì vậy phải tiêm vaccine phối hợp để tạo miễn dịch chủ động nhằm tăng hiệu lực bảo vệ.

Vaccine sống giảm độc lực: vi sinh vật sống, không còn khả năng gây bệnh nhưng vẫn kích thích cơ thể hình thành miễn dịch tế bào và miễn dịch dịch thể.

Vaccine giải độc tố: được sản xuất từ ngoại độc tố hoặc enzyme độc lực của vi khuẩn, có tác dụng kích thích cơ thể sản xuất ra kháng độc tố có khả năng trung hoà độc tố.

Vaccine chết toàn thể: là vi sinh vật bị giết chết rồi lấy lấy các thành phần kháng nguyên quan trọng để chế vaccine.

Vaccine kháng nguyên tinh chế: bản chất là nước nuôi cấy vi khuẩn, được làm sạch và dùng làm vaccine.

Gồm nhiều loại trực khuẩn Gram âm, Gram dương sống ở ống tiêu hóa của người và động vật.

Là các vi khuẩn gây bệnh.

Hô hấp hiếu khí hoặc kỵ khí tuỳ nghi.

Hô hấp hiếu khí tuyệt đối.

Phản ứng oxidase âm tính.

Phản ứng oxidase dương tính.

Phần lớn sử dụng được đường glucose.

Khử nitrit thành nitrat.

Không phát triển được ở các môi trường thông thường.

Không gây bệnh cho các cơ quan tổ chức ngoài ruột.

Lên men đường lactose đồng thời sinh hơi.

Có lông hoặc không lông tuỳ theo loài.

Sắp xếp thành đôi hay thành chuỗi.

Có thể sinh nha bào, một số có vỏ.

Trực khuẩn Gram âm.

Trực khuẩn Gram âm hoặc Gram dương.

Khử nitrat thành nitrit.

Catalase (-).

Di động (+/-).

Glucose (+).

Đa số là trực khuẩn Gram âm.

Trực khuẩn Gram âm hoặc Gram dương tuỳ theo loài.

Di động (+).

Không sinh nha bào.

Có lông quanh thân nên di động được.

Có lông hoặc không lông tuỳ loài.

Có vỏ.

Có vỏ khi ở trong điều kiện không thuận lợi.

Là kháng nguyên bề mặt của vi khuẩn.

Chịu nhiệt kém.

Bản chất là phức hợp lipopolysaccharid.

Bản chất là phức hợp protein-polysaccharid-lipid.

Là những trực khuẩn Gram âm, có lông quanh thân.

Là những trực khuẩn Gram dương, di động (+/-).

Sử dụng đường glucose, sinh hơi (+/-).

Sinh nha bào hoặc không tuỳ theo loài vi khuẩn.

Tính chất sinh vật-hóa học của vi khuẩn.

Tính chất nuôi cấy trên môi trường lỏng và đặc của vi khuẩn.

Kiểu cách kháng nguyên của vi khuẩ.

Tính chất biến dưỡng của vi khuẩn.

Bản chất là protein.

Bản chất là phức hợp lipoprotein.

Bản chất là phức hợp lipopolysaccharid.

Bản chất là glycoprotein.

Trực khuẩn Gram âm, chỉ gây bệnh khi xâm nhập vào các cơ quan khác.

Trực khuẩn Gram dương, gây bệnh hoặc không gây bệnh.

Trực khuẩn Gram âm, đa số gây bệnh.

Trực khuẩn Gram âm, gây bệnh hoặc không gây bệnh.

Đa số trong họ này là trực khuẩn Gram âm.

Trực khuẩn Gram âm, có lông nên di động được.

Trực khuẩn Gram âm, một số có khả năng sinh vỏ.

Trực khuẩn Gram âm, một số có nha bào.

Tính chất sinh vật-hóa học của vi khuẩn.

Phải có môi trường phân biệt chọn lọc khá Shi-Sal.

Phải có môi trường phân biệt chọn lọc ít Mac Conkey.

Phải có môi trường giàu dinh dưỡng Blood agar.

Những vi khuẩn có vỏ thường có khuẩn lạc dạng S.

Những vi khuẩn có vỏ thường có khuẩn lạc dạng M.

Những vi khuẩn gây bệnh có khuẩn lạc dạng S.

Những vi khuẩn gây bệnh có khuẩn lạc dạng R.

Nội độc tố bản chất hóa học là lipopolysaccharid của vỏ tế bào.

Nội độc tố bản chất hóa học là lipopolysaccharid của vách tế bào.

Nội độc tố bản chất hóa học là lipopolysaccharid của lông tế bào.

Nội độc tố bản chất hóa học là lipopolysaccharid của enzym ngoại bào.

Chết rất nhanh khi ra môi trường ngoại cảnh.

Sức đề kháng với điều kiện ngoại cảnh nói chung tương đối yếu.

Sức đề kháng tương đối cao với điều kiện ngoại cảnh.

Sức đề kháng rất cao với điều kiện ngoại cảnh.

Lên men được đường glucose.

Lên men được đường lactose.

Lên men được đường glucose và lactose.

Không lên men được đường lactose.

Dạng S: Khuẩn lạc tròn, bờ không đều, mặt khô.

Dạng R: Khuẩn lạc xù xì, mặt bóng, dẹt.

Đa số khuẩn lạc của họ này phát triển chậm, xuất hiện sau 3-5 ngày.

Đa số khuẩn lạc của họ này phát triển nhanh, xuất hiện sau 1-2 ngày.

Sinh hơi khi lên men đường glucose.

Sinh hơi hay không sinh hơi khi lên men một số loại đường.

Không sinh hơi khi lên men đường.

Không sinh hơi khi lên men đường lactose.

Có enzym urease.

Có enzym tryptophanase.

Có enzym oxidase.

Khả năng sử dụng được cacbon trong môi trường citrat (+/-) tuỳ loài.

Toàn bộ các vi khuẩn đường ruột đều có ngoại độc tố.

Hầu hết các vi khuẩn đường ruột đều có ngoại độc tố.

Hầu hết các vi khuẩn đường ruột đều có nội độc tố.

Chỉ một số ít vi khuẩn đường ruột có nội độc tố.

H2S (+) khi chuyển hóa một số chất có lưu huỳnh.

Bị ức chế trên môi trường Mac Conkey bởi muối mật.

Không sinh nha bào

Một số loài trong họ này khi nuôi cấy trong điều kiện đặc biệt sẽ có hình thể không ổn định.

Vi khuẩn phát triển nhanh, làm đục môi trường.

Vi khuẩn phát triển nhanh, tạo váng trên bề mặt môi trường.

Vi khuẩn hiếu khí tuyệt đối nên tạo váng trên bề mặt môi trường.

Vi khuẩn phát triển nhanh nên tạo lắng cặn làm cho môi trường trong.

Tính độc yếu.

Tính độc mạnh.

Không gây sốt nhưng thường gây tình trạng sốc phản vệ.

Độc tố bị mất tính độc ở 100°C sau 10 phút.

Tất cả họ này đều có khả năng sinh ngoại độc tố.

Một số trong họ này có khả năng sinh ngoại độc tố.

Tất cả họ này đều không có khả năng sinh ngoại độc tố.

Hầu hết họ này đều có khả năng sinh ngoại độc tố.

Là kháng nguyên thân của vi khuẩn.

Là kháng nguyên lông của vi khuẩn.

Là kháng nguyên vỏ của vi khuẩn.

Là kháng nguyên bề mặt của vi khuẩn.

Phức hợp Lipoprotein.

Lipid.

Polyozid.

Protein.

Có ở tất cả các vi khuẩn thuộc họ này

Có ở hầu hết các vi khuẩn thuộc họ này

Chỉ có ở những vi khuẩn có lông

Chỉ có ở những vi khuẩn có vỏ.

Salmonella Typhi

Yersinia enterocolitica

Klebsiella pneumonia

Vibrio cholera

Không bền với nhiệt, bị mất tính kháng nguyên ở 70°C sau 30 phút.

Bị phá hủy trong cồn nồng độ 50%.

Bị mất tính kháng nguyên khi bị xử lý bằng formol 0,05%.

Bị mất tính kháng nguyên khi bị xử lý bằng formol 0.5%.

Tính đặc hiệu kháng nguyên cao nên được sử dụng để phân loại vi khuẩn.

Tính đặc hiệu kháng nguyên thấp nên không dùng để điều chế vaccine.

Đa số thành viên họ vi khuẩn này có kháng nguyên O.

Dựa vào kháng nguyên O, có thể chia một loài vi khuẩn thành nhiều typ sinh học.

Những vi khuẩn có hình cầu thì khuẩn lạc sẽ có dạng S: tròn, lồi, bờ đều.

Những vi khuẩn có hình que thì khuẩn lạc có dạng R: bề mặt khô, bờ không đều.

Khuẩn lạc dạng M: khuẩn lạc tròn lồi, bóng, bờ đều.

Khuẩn lạc dạng S có thể chuyển thành dạng R khi nuôi cấy vi khuẩn lâu ngày.

Không bị hủy ở nhiệt độ cao 100°C

Không bị hủy trong cồn 50%

Bị ngưng kết khi gặp kháng thể H.

Bị ngưng kết khi gặp kháng thể O.

Là kháng nguyên thân của vi khuẩn.

Là kháng nguyên vỏ hay bề mặt của vi khuẩn.

Là kháng nguyên vỏ của vi khuẩn.

Là kháng nguyên bề mặt của vi khuẩn.

Nằm phía trong lớp vách của vi khuẩn.

Nằm bên ngoài lớp vách của vi khuẩn.

Chỉ hiện diện khi có mặt kháng nguyên Vi.

Chỉ hiện diện khi có mặt kháng nguyên H.

Một số vi khuẩn trong họ này gây các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Toàn bộ vi khuẩn trong họ này gây các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Đa số vi khuẩn trong họ này gây bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Vi khuẩn họ này chỉ gây bệnh khi đi lạc chỗ ra ngoài đường tiêu hóa và xâm nhập các cơ quan khác của cơ thể.

Hô hấp hiếu - kị khí tùy ngộ.

Trực khuẩn, Gram âm.

Ký sinh nội bào bắt buộc.

Có thể sống được trong môi trường có muối mật.

Vi khuẩn chỉ phát triển được ở nhiệt độ 37C.

Có khả năng sinh nha bào nếu điều kiện môi trường ngoại cảnh không thuận lợi.

H2S (-)

Oxidase (-).

S.Typhi

S.Paratyphi A

S.Paratyphi B.

S.Typhimurium

Cơ thể có tình trạng nhiễm khuẩn huyết và tác động của nội độc tố khi vi khuẩn xâm nhập.

Bệnh chỉ giới hạn tại đại tràng, vi khuẩn không vào máu.

Vi khuẩn gây bệnh bằng nội độc tố và ngoại độc tố.

Nội độc tố chỉ tác động lên thần kinh giao cảm ở ruột.

Gan.

Hạch bạch huyết.

Đại tràng.

Túi mật.

Glucose (+-)

Lactose (+)

Catalase (-)

Hiếu - kỵ khí tùy ngộ.

Tìm vi khuẩn gây bệnh.

Xác định động lực kháng nguyên.

Tìm hiệu giá kháng nguyên.

Xác định động lực kháng thể.

Dùng kháng độc tố để trung hòa độc tố.

Điều trị dự phòng bằng Vaccine Typhi Vi.

Dùng kháng sinh hợp lý, đề phòng sốc do nội độc tố.

Bệnh nhân bị nôn và tiêu chảy cấp dữ dội, dễ tử vong do mất nước và điện giải, vì vậy phải nhanh chóng bồi phụ nước và điện giải.

Vệ sinh ăn uống, sử dụng nước sạch.

Phát hiện người lành mang vi khuẩn.

Sử dụng vaccine TAB là vaccine sống, giảm độc lực kích thích miễn dịch tiết IgA.

Sử dụng vaccine chứa kháng nguyên Vi của Salmonella typhi có hiệu lực bảo vệ >70%

Bệnh khởi phát với triệu chứng sốt cao đột ngột, liên tục 3-7 ngày, đáp ứng với thuốc hạ sốt.

Bệnh khởi phát với sốt lạnh run, nhiệt độ tăng dần, sốt hình cao nguyên.

Đặc điểm sốt: sốt từng cơn, giữa các cơn sốt nhiệt độ bình thường.

Đặc điểm sốt: sốt hai pha hình yên ngựa.

Có bản chất là protein.

Được tiết ra trong quá trình nhân lên của vi khuẩn.

Gây bệnh bằng cách hoạt hóa adenylcyclase làm tăng AMP vòng.

Kích thích thần kinh giao cảm ruột gây hoại tử chảy máu, có thể gây hậu quả thủng ruột.

Toàn bộ các typ có kháng nguyên H.

Toàn bộ các typ có kháng nguyên O, V.

Toàn bộ các typ có kháng nguyên O, đa số các typ có kháng nguyên H.

Toàn bộ các typ có kháng nguyên O, đa số các typ có kháng nguyên Vi.

Vi khuẩn xâm nhập cơ thể theo đường tiêu hóa, cũng có thể qua đường hô hấp.

Vi khuẩn bám trên bề mặt niêm mạc ruột non, tiết ngoại độc tố làm hoại tử niêm mạc.

Vi khuẩn nhân lên tại hạch mạc treo ruột.

Vi khuẩn gây bệnh chủ yếu bằng ngoại độc tố.

Gây bệnh bằng nội độc tố.

Gây bệnh bằng ngoại độc tố.

Gây bệnh bằng nội và ngoại độc tố.

Gây bệnh vì xâm lấn màng niêm ruột non gây xuất huyết tiêu hóa.

Nhiễm khuẩn và nhiễm độc thức ăn.

Viêm não xơ chai bán cấp.

Viêm bàng quang mạn tính.

Viêm đại tràng, viêm hạch mạc treo ruột.

Niêm mạc đại tràng.

Niêm mạc hành tá tràng và niêm mạc ruột non.

Hạch mạc treo ruột.

Các tế bào biểu mô thành mạch máu nhỏ tại ruột non

Escherichia coli

Shigella dysenteria

Shigella flexneri

Salmonella

Thận, bàng quang.

Gan, mật, mảng payer.

Bàng quang, mật.

Mảng payer, đại tràng.

Cấy máu ở tuần đầu khi mới phát bệnh cho tỷ lệ dương tính cao.

Cấy phân ở tuần đầu khi mới phát bệnh cho tỷ lệ dương tính cao.

Cấy nước tiểu ở tuần đầu khi mới phát bệnh cho tỷ lệ dương tính cao.

Cấy máu từ ngày 12-14 của bệnh trở đi mới cho tỷ lệ dương tính cao.

Kháng thể H xuất hiện sau 2-4 ngày.

Kháng thể H xuất hiện sau 7-10 ngày.

Kháng thể O xuất hiện sau 2-4 ngày.

Kháng thể O xuất hiện sau 7-10 ngày.

Kháng thể H tồn tại khoảng 1-2 tháng.

Kháng thể H tồn tại khoảng 3 năm.

Kháng thể Vi tồn tại khoảng 3 tháng.

Kháng thể O tồn tại khoảng 3 tháng.

Cấy phân cho kết quả sớm và chính xác.

Cấy máu là phương pháp để phát hiện người lành mang khuẩn.

Cấy phân là phương pháp để phát hiện người lành mang khuẩn.

Thử nghiệm Widal cho kết quả sớm và chính xác.

Ig M.

IgG.

IgA tuần hoàn.

IgA tiết.

Đông máu nội mạch lan tỏa.

Viêm loét, hoại tử đại tràng.

Thủng dạ dày.

Gây tràn dịch màng phổi.

Vi khuẩn không vào máu, chỉ phát triển ở niêm mạc ruột.

Phóng thích ngoại độc tố vào máu.

Có thể gây biến chứng thủng ruột.

Sau khi khỏi bệnh, cơ thể có miễn dịch lâu dài với vi khuẩn.

Vi khuẩn xâm nhập vào máu gây tình trạng nhiễm khuẩn huyết.

Vi khuẩn vào máu, tới trung tâm thần kinh thực vật ở não thất ba và gây tổn thương tế bào thần kinh thực vật.

Nội độc tố tác động trung tâm thần kinh thực vật ở não thất ba.

Ngoại độc tố tác động trung tâm thần kinh thực vật ở não thất ba.

Vi khuẩn ly giải phóng thích nội độc tố vào máu, hậu quả: nhiều cơ quan trong cơ thể bị tổn thương.

Vi khuẩn gây bệnh do xâm lấn niêm mạc ruột, gây hủy hoại tế bào, hậu quả thủng ruột

Vi khuẩn sản xuất và phóng thích ngoại độc tố vào máu, hậu quả: nếu bệnh nặng có thể gây đông máu nội mạch lan tỏa.

Vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, mặc dù thể bệnh này ít gặp.

Phải lấy máu 2 lần, lần 1 khi bệnh nhân còn trong thời kỳ ủ bệnh, lần 2 cách lần 1 từ 7-10 ngày, để xác định động lực kháng thể.

Là phản ứng ngưng kết.

Để tìm kháng nguyên O và kháng nguyên H trong huyết thanh.

Lấy bệnh phẩm là máu trong tuần đầu khi bệnh mới khởi phát để tìm vi khuẩn trong máu sẽ cho tỷ lệ dương tính cao.

Số lượng bạch cầu trong máu bình thường hoặc giảm nhẹ.

Thời gian ủ bệnh ngắn: trung bình khoảng 10-48 giờ sau khi nhiễm vi khuẩn.

Bệnh thường nhẹ, tự khỏi sau vài ngày sau khi đào thải hết vi khuẩn và độc tố.

Sau khi khỏi bệnh không có thể người lành mang bệnh (carrier).

Tất cả các chủng salmonella đều không có lông nên không có kháng nguyên H, chỉ trừ 2 chủng S.gallinarum và S.pullorum có lông nên có kháng nguyên H.

Thử nghiệm Widal để tìm kháng nguyên O, H trong huyết thanh bệnh nhân.

Gây bệnh tiêu chảy cấp giống như bệnh tiêu chảy do vi khuẩn Vibrio cholerae.

Có trên 1500 typ huyết thanh Salmonella.

Sống cộng sinh ở đại tràng người, thường không gây bệnh.

Vi khuẩn hiện diện nhiều nhất ở ruột non

Dễ chết khi ra khỏi cơ thể người do sức đề kháng kém.

Chỉ gây bệnh đường tiêu hóa.

Salmonella Typhi

Shigella dysenteriae

Escherichia coli

Proteus

Enteroinvasive E. coli (EIEC)

Enterotoxigenic E. coli (ETEC)

Enterohaemorragic E. coli (EHEC)

Enteropathogenic E. coli (EPEC)

Khả năng bám dính của ETEC vào niêm mạc ruột non.

Khả năng sinh ngoại độc tố ruột LT.

Khả năng xâm nhập vào tế bào biểu mô đại tràng của vi khuẩn.

Khả năng bám vào thụ thể ở ruột của nội độc tố LT.

Sinh độc tố ruột LT, gây tiêu chảy cấp.

Xâm nhập niêm mạc đại tràng, gây hoại tử và xuất huyết đại tràng.

Cơ chế chưa rõ.

Sinh độc tố Verotoxin, gây hoại tử ruột.

Shigella

Salmonella

Vibrio cholera

Rota virus

Có khả năng sinh nha bào.

Không có lông nên không di động.

Đòi hỏi môi trường giàu chất dinh dưỡng mới phát triển được.

Tại đường ruột, vi khuẩn hiện diện nhiều nhất ở ruột già (vùng hồi manh tràng).

Hô hấp hiếu khí tuyệt đối.

Lên men đường glucose, lactose và đồng thời sinh hơi mạnh.

Vi khuẩn chỉ phát triển ở nhiệt độ từ 35C - 37C.

Phát triển khó khăn trong môi trường chọn lọc khá Shi-Sal (SS).

Enteropathogenic E. coli, Enteroinvasive E. coli

Enterotoxigenic E. coli, Vibrio cholera

Salmonella, Shigella, Enterohaemorragic E. coli

Enteroinvasive E. coli, Vibrio cholerae, Shigella

Enteroinvasive E. coli (EIEC)

Enterotoxigenic E. coli (ETEC)

Enterohaemorragic E. coli (EHEC)

Enteropathogenic E. coli (EPEC)

Là vi khuẩn chí, chỉ gây bệnh khi vi khuẩn đi lạc chỗ vào các cơ quan khác trong cơ thể.

Ít kháng thuốc, vì vi khuẩn rất dễ bị các thuốc kháng sinh bất hoạt chỉ với nồng độ thấp.

Dựa vào cấu trúc kháng nguyên, E. coli được chia thành các loại: EPEC, ETEC, EIEC, EAEC, EHEC.

Trong đường tiêu hóa, E. coli chiếm tỷ lệ cao nhất trong số các vi khuẩn hiếu khí.

Escherichia coli

Salmonella

Shigella

Vibrio cholera

Chẩn đoán sơ bộ.

Tiên lượng bệnh.

Nghiên cứu dịch tễ học.

Theo dõi diễn tiến bệnh.

Không gây thành dịch địa phương, chỉ gây bệnh lẻ tẻ

Hiện nay bệnh ít gặp ở Việt Nam.

Là tác nhân gây ra bệnh viêm dạ dày- ruột cấp, xuất huyết tiêu hóa.

Là vi khuẩn thuộc họ Enterobacteriaceae.

Shigella dysenteriae typ 1

Shigella dysenteriae typ 2

Shigella boydii

Shigella sonnei

Tất cả loài Shigella đều có ngoại độc tố.

Chỉ một số loài Shigella có nội độc tố.

Triệu chứng đau bụng quặn, buồn đi ngoài và đi ngoài nhiều lần, phân có nhầy lẫn máu do nội độc tố của vi khuẩn gây ra.

Triệu chứng đau bụng quặn, buồn đi ngoài và đi ngoài nhiều lần, phân có nhầy lẫn máu do ngoại độc tố của vi khuẩn gây ra.

Vị trí tổn thương trong bệnh lỵ trực khuẩn là ruột non.

Triệu chứng đi cầu trong hội chứng lỵ do Shigella thường kèm đau quặn bụng.

Vi khuẩn gây bệnh bằng độc tố ruột enterotoxin.

Số lượng vi khuẩn 105-107 xâm nhập đường tiêu hóa mới có khả năng gây bệnh.

Shigella lên men đường glucose thường sinh hơi.

Lactose (+)

H2S (+)

Citrat (-)

Lấy bệnh phẩm phân: nơi có nhầy máu, hoặc lấy trực tiếp từ trực tràl.

Trong bệnh lỵ trực khuẩn, chẩn đoán huyết thanh có giá trị chẩn đoán xác định bệnh.

Cấy máu trong tuần đầu có tỉ lệ dương tính cao.

Dựa vào triệu chứng lâm sàng để chẩn đoán là phương pháp tốt nhất.

Tiêu chảy kèm theo xuất huyết đường ruột, phân có máu, tỷ lệ tử vong cao.

Nhiễm trùng toàn thân, có tổn thương ở ruột.

Vi khuẩn gây bệnh thường chỉ giới hạn tại đường tiêu hóa.

Bệnh chỉ diễn tiến cấp tính, không gây bệnh mạn tính.

Vệ sinh thực phẩm, nâng cao ý thức phòng bệnh.

Hiện nay vaccine phòng bệnh lỵ trực khuẩn đang được sử dụng phổ biến.

Chẩn đoán sớm, cách ly bệnh nhân.

Do tỷ lệ kháng kháng sinh cao, nên chỉ định kháng sinh đồ chọn kháng sinh thích hợp là rất cần thiết.

Trực khuẩn Gram âm, di động, thuộc họ Enterobacteriaceae.

Chỉ phát triển được trên các môi trường có muối mật như Mac Conkey, SS (Shi-Sal).

Trên môi trường phân biệt Mac Conkey có lactose, khuẩn lạc không màu lactose (-).

Hiếu khí tuyệt đối.

Nội độc tố và sự xâm lấn của vi khuẩn vào niêm mạc đại tràng.

Ngoại độc tố và sự xâm lấn vào niêm mạc đại tràng.

Cả nội, ngoại độc tố và sự xâm lấn vào niêm mạc đại tràng.

Sự xâm lấn của vi khuẩn vào niêm mạc đại tràng.

Nhiễm khuẩn Shigella có thể gây biến chứng viêm màng não mủ.

Sau khi khỏi bệnh, miễn dịch được hình thành và hiệu lực bảo vệ cao.

Ngoại độc tố Shigella shiga có thể đi vào máu.

Shigella gây bệnh ở niêm mạc hành tá tràng và ruột non.

Hiệu lực bảo vệ của kháng thể với vi khuẩn cao và bền vững.

Miễn dịch tế bào có vai trò chống lại sự xâm nhập của Shigella vào niêm mạc ruột.

Sau khi nhiễm khuẩn, cơ thể có đáp ứng miễn dịch, vai trò bảo vệ chủ yếu nhờ miễn dịch tế bào.

Vai trò bảo vệ chủ yếu nhờ IgA tiết, do có khả năng giới hạn sự tái nhiễm vi khuẩn.

Trực khuẩn, Gram âm, di động (+).

Trực khuẩn, Gram âm, di động (-).

Trực khuẩn Gram dương, có một lông ở một đầu nên di động rất nhanh.

Trực khuẩn, Gram âm, có nhiều lông quanh thân nên di động được.

H2S (-).

Di động ().

Có vỏ, không sinh nha bào.

Trực khuẩn Gram dương, di dộng (+)

Phân hoặc nước tiểu của bệnh nhân.

Nước tiểu, chất nôn của bệnh nhân..

Phân, chất nôn của bệnh nhân.

Phân hoặc máu của bệnh nhân.

Máu, phân.

Nước tiểu, phân.

Chất nôn, nước tiểu

Chất nôn, phân

Phát hiện người lành mang khuẩn.

Đề cao biện pháp vệ sinh, an toàn trong bảo quản và sử dụng thực ptr.

Xử lý tốt phân, nước, rác thải.

Dùng huyết thanh trị liệu cho những người có nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy cấp do tả.

Chỉ tồn tại được ở pH 8,5-9,5.

Hiếu khí nhưng vẫn tồn tại được trong điều kiện kỵ khí.

Kỵ khí tuyệt đối.

Oxidase (-)

Tăng hấp thu Na

Giảm hấp thu Na+

Giảm hấp thu Cl-

Tăng tiết nước và Na

Kháng thể chống LPS ngăn cản độc tố này gắn vào thụ thể GM1.

Kháng thể chống LT ngăn cản sự bám của vi khuẩn vào niêm mạc ruột.

Sau khi mắc bệnh tả, cơ thể có khả năng tạo được miễn dịch khá vững bền.

Vai trò chủ chốt của miễn dịch đặc hiệu chống vi khuẩn tả là miễn dịch tế bào.

Dùng kháng sinh dự phòng cho mọi người trong vùng lưu hành dịch.

Vaccine tả dùng theo đường tiêm

Vaccine tả dùng theo đường uống hoặc tiêm

Kháng thể hình thành sau khi dùng vaccine có vai trò chính bảo vệ cơ thể là IgG

Bệnh nhân bắt đầu đào thải vi khuẩn theo phân ngay khi bệnh phát.

Sau khi khỏi bệnh, vi khuẩn vẫn còn trong phân trong nhiều tháng.

Trong nước, vi khuẩn tả bị chết nhanh chóng

Miễn dịch của cơ thể với tả tồn tại không vững bền.

Vi khuẩn xâm lấn niêm mạc ruột non, phá hủy tế bào niêm mạc ruột.

Vi khuẩn chỉ bám lên bề mặt tế bào niêm mạc ruột non chứ không xâm nhập vào

trong tế bào

Vi khuẩn tả chỉ có một loại độc tố, chính là nội độc tố có trên vách của vi khuẩn

Chỉ có tả thuộc nhóm phụ O1 mới gây bệnh tả ở người.

Dạ dày và ruột non.

Ruột non.

Ruột non và đại tràng.

Tại tất cả các vị trí của đường ruột

Tiêu chảy dữ dội.

Buồn nôn, nôn, co thắt cơ bụng.

Phân giống nước vo gạo.

Thời gian ủ bệnh trung bình từ 4-7 ngày.

Ngoại độc tố gây rối loạn hấp thu nước và điện giải.

Sự xâm lấn của vi khuẩn này vào tế bào niêm mạc ruột làm hoại tử niêm mạc.

Nội độc tố gây hủy hoại niêm mạc ruột.

Các enzym của của vi khuẩn này gây rối loạn hấp thu tinh bột ở niêm mạc ruột.

Tiểu phần A hoạt hóa adenyl cyclase làm tăng AMP vòng.

Tiểu phần A gắn vào thụ thể GM1 của niêm mạc ruột.

Tiểu phần B hoạt hóa adenyl cyclase làm tăng AMP vòng.

Độc tố LT gồm 1 tiểu phần B và 5 tiểu phần A.

Tiểu phần B chức năng gắn lên màng tế bào niêm mạc ruột non để tiểu phần A hoạt

động.

Tiểu phần A hoạt hóa adenyl cyclase làm tăng AMP vòng.

Hậu quả tác động của LT: tế bào niêm mạc ruột giảm hấp thu Cl-, tăng tiết Na+

Tiểu phần A hoạt hóa AMP vòng, làm cho tế bào niêm mạc ruột giảm hấp thu Na+ ,

tăng tiết nước và Cl

Vibrio cholerae

Escherichia coli

Staphylococci

Streptococci

Catalase

Coagulase

Hyaluronidase

Staphylokinase

Thủy phân hydroperoxid (H2O2) thành nước và oxy

Đông kết huyết tương.

Tan sợi huyết.

Phá hủy protein.

Staphylococcus aureus.

Staphylococcus.sp

Streptococci

Chưa thể kết luận được

Là loại cầu khuẩn Gram (+), thường xếp thành đôi, đôi khi thành chuỗi.

Enzyme coagulase (+)

Do có độc lực cao nên ngay khi xâm nhập vào cơ thể thể sẽ nhanh chóng gây ra các

bệnh cảnh nhiễm trùng rất trầm trọng.

Chỉ khi làm thử nghiệm catalase cho kết quả (+) mới chẩn đoán xác định được đây là

Staphylococcus aureus

Dễ bị hủy bởi nhiệt độ.

Bản chất là nội độc tố.

Dễ bị hủy bởi enzyme ruột.

Bản chất là ngoại độc tố

Trên môi trường đặc: sau 24 giờ xuất hiện khuẩn lạc dạng R.

Tùy theo chủng vi khuẩn, có 3 dạng tan máu (tiêu huyết) trên môi trường BA.

Staphylococcus aureus sinh sắc tố màu vàng rơm, tiêu huyết β.

Staphylococcus epidermidis sinh sắc tố màu vàng rơm, tiêu huyết γ

Hyaluronidase phá hủy protein.

Fibrinolysin gây đông kết huyết tương, tránh thực bào.

Β-toxin gây thoái hóa bao sợi thần kinh,gây độc nhiều loại tế bào.

Enterotoxin tiêu diệt bạch cầu.

Staphylococci không xâm nhập vào máu

Staphylococci có thể gây nhiễm trùng cơ hội sau các thủ thuật ngoại khoa.

Staphylococci gây ngộ độc thức ăn do nội độc tố.

Tất cả các loài Staphylococci đều có khả năng gây bệnh ở người.

Coagulase là enzyme do Staphylococcus aureus tiết ra, có tác dụng làm tan fibrin,

giúp vi khuẩn lan tràn

Độc tố do Staphylococcus aureus tiết ra gây ngộ độc thực phẩm là enterotoxin.

Fibrinolysin của Staphylococcus aureus có tác dụng làm tan fibrin.

Ngoại độc tố -toxin gây thoái hóa bao sợi thần kinh, gây độc nhiều loại tế bào,

hồng cầu

Phát triển dễ dàng trên môi trường NA, BA

Ở nhiệt độ 37oC vi khuẩn sẽ sinh sắc tố màu vàng rơm.

Chỉ phát triển được khi môi trường có khí trường 5% CO2

Trên môi trường thạch máu tươi vi khuẩn gây tan máu dạng β.

Staphylococcus aureus là một trong những vi khuẩn đứng đầu trong các căn nguyên

gây nhiễm khuẩn bệnh viện

Tỷ lệ kháng penicillin của Staphylococcus aureus rất cao (gần 100%).

Hiện nay nhóm kháng sinh cephalosporin thế hệ 3 vẫn có tác dụng rất tốt lên

Staphylococcus aureus, nên chưa cần phải khảo sát kháng sinh đồ với vi khuẩn này

Staphylococcus aureus ngoài gây nhiễm khuẩn vết thương, còn có khả năng gây ngộ

độc thức ăn và viêm ruột cấp tính

Kết luận đây là Staphylococcus aureus coagulase (+).

Cần phải nuôi cấy thêm trên môi trường chapman (MSA) mới khẳng định được đây

là Staphylococcus aureus hay là một loại tụ cầu gây bệnh khác

Cần phải làm phản ứng Bacitracin để phân biệt với Streptococci tan máu β.

Chưa kết luận được, cần phải làm thêm nhiều thử nghiệm khác.

Có trong vỏ

Đặc hiệu nhóm.

Đặc hiệu typ.

Là kháng nguyên M.

Cầu khuẩn, Gram dương, tụ thành đám

Trực khuẩn, Gram dương, xếp chuỗi.

Cầu khuẩn, Gram dương, xếp chuỗi.

Trực khuẩn, Gram dương, tụ thành đám.

Gây tan máu dạng α

Gây tan máu dạng α, γ hoặc β tùy theo typ

Gây tan máu dạng γ hoặc β tùy theo typ

Gây tan máu dạng α, γ hoặc β tùy theo typ.

Streptokinase làm tan AND.

Hyaluronidase làm đông kết hyaluronic acid.

Streptolysin O làm tan hồng cầu, có tính kháng nguyên yếu.

Streptolysin S làm tan hồng cầu, có tính kháng nguyên yếu.

Catalase

CAMP

Bacitracin

Optochin

Mọc dễ dàng trên các môi trường thường

Hiếu khí tuyệt đối

Phát triển thuận lợi khi có khí trường 5-10% CO2

Nhiệt độ phát triển thích hợp nhất là 20-250C.

Tính kháng nguyên mạnh, kích thích cơ thể hình thành kháng thể: anti-Streptokinase.

Là một trong hai thành phần cấu trúc của độc tố gây tan tơ huyết

Có tính kháng nguyên yếu.

Là một ngoại độc tố có tính kháng nguyên mạnh.

Streptococcus mutans.

Streptococcus pyogenes.

Streptococcus viridans

Streptococcus pneumonia

Chỉ có Streptococci tan máu β thuộc nhóm A mới là căn nguyên gây bệnh viêm cầu

thận

Chỉ có Streptococci tan máu β thuộc nhóm A mới là căn nguyên gây viêm van tim.

Trong loài Streptococci, chỉ có chủng Streptococci nhóm D mới phát triển được ở

nồng độ NaCl 6,5%

Trong loài Streptococci, chỉ có chủng Streptococci tiêu huyết β thuộc nhóm A mới

phát triển được ở nồng độ NaCl 6,5%

Có giá trị chẩn đoán bệnh do liên cầu tan máu β nhóm A.

Có giá trị chẩn đoán bệnh do liên cầu viridans gây ra.

Không có giá trị trong chẩn đoán bệnh do liên cầu gây ra.

Là thử nghiệm để phân biệt liên cầu nhóm A với liên cầu các nhóm khác.

Streptococcus viridans thường gây viêm màng trong tim chậm (Osler).

Enterococci phát triển được ở môi trường có nồng độ NaCl 6,5%

Streptococci tan máu α luôn nhạy cảm với kháng sinh optochin.

Streptococci chỉ phát triển tốt trên môi trường có nhiều chất dinh dưỡng, khí trường

5-10%CO2

Trên môi trường đặc, khuẩn lạc dạng S, 2-3mm sau 24 giờ nuôi cấy.

Trong môi trường lỏng, sau 24 giờ vi khuẩn phát triển làm đục môi trường và có

váng trên bề mặt môi trường

Bacitracin là test thử nghiệm phân biệt giữa Streptococci tan máu β nhóm A với S.

pneumoniae.

Bệnh thấp tim, viêm cầu thận cấp là bệnh lý do cơ chế tự miễn dịch của cơ thể, trong

đó Streptococci tan máu β nhóm A là tác nhân gián tiếp gây bệnh.

Gây tan máu β trên môi trường BA.

Có kháng nguyên vỏ bản chất là polypeptid.

Bị ly giải bởi muối mật.

Catalase (+).

Song cầu hình ngọn nến, Gram dương.

Cầu khuẩn, Gram dương, tụ thành đám.

Song cầu, Gram âm, hình ngọn nến.

Cầu khuẩn, Gram âm, tụ thành đám.

Chủ yếu gây bệnh đường sinh dục-tiết niệu.

Thường gây nhiễm khuẩn ngoài da.

Có thể gây viêm màng não mủ ở trẻ em.

Có thể gây viêm dạ dày-ruột hay gặp ở trẻ em.

Dạng S, có vỏ và không có khả năng gây bệnh.

Dạng R, có vỏ và có khả năng gây bệnh.

Dạng R, không vỏ và có khả năng gây bệnh.

Dạng S, có vỏ, có khả năng gây bệnh.