wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

EDUKEY \9-ТАҚЫРЫП

Total questions: 137

Worksheet time: 1hrs 11mins

Name
Class
Date
1.

Шешендік өнер нешеге бөлінеді?

a)

3

b)

5

c)

7

d)

4

2.
Шешендік өнер дегеніміз не?
a)

Сөйлеу шеберлігі

b)

Дұрыс жазу

c)

Әдеби норма

d)

Ережелер жиынтығы

3.
Шешендік өнерді қалыптастырушы тұлғалар
a)
ақын-жыраулар
b)
мұғалімдер
c)
дәрігерлер
d)
әншілер
4.

Шешендердің арасында болашақты болдау қабілеті бар шешен?

a)

Әнет баба

b)

Майқы би

c)

Мөңке би

d)

Сырым шешен

5.

Түгел сөздің түбі бір, түп атасы .......... би

a)

Әнет

b)

Майқы

c)

Мөңке

d)

Төле

6.

Бір аяғы ақсақ, Шыңғыс ханның жанында қызмет еткен шешен?

a)

Төле

b)

Әйтеке

c)

Майқы

d)

Мөңке

7.

Сәйкестендіріңіз

a)

Майқы

1.

Сараңнан бермес туады,

Соқырдан көрмес туады

b)

Мөңке

2.

Домалақ -домалақ түймедей дәрің болады,

Жастарға билігі жүрмейтін кәрің болады.

c)

Сырым

3.

Сөз анасы — құлақ,  Су анасы — бұлақ,

                               

d)

Әнет баба

4.

Сөз жетiм. ынта қойып тыңдамаса.

Бөз жетiм, киiлместен тозған болса.

e)

Төле би

5.

Би түскендей үй болу – әйелден

8.
"Қарлығаш әулие" атанған кім? 
a)
Жиренше шешен
b)
Қазыбек би
c)
Төле би
d)
Әйтеке би
9.
Майқы мен Аяз би қай ғасырдың өкілдері?
a)
14-15
b)
12-13 
c)
17-18
d)
18-19
10.
Жәнібек ханныңне  "Дүниеде не өлмейді? " деген сұрағына кім дұрыс жауап береді? 
a)
Әйтеке би
b)
Қарашаш
c)
Жиренше шешен
d)
Аяз би
11.

"Қазақтың үш биі" қай ғасырға тән?

a)

14-15

b)

15-16

c)

17-18

d)

16-17

12.

Шешендік сқздерге қатысы жоғы қайсы?

a)

шешендік дау

b)

шешендік толғау

c)

шешендік зарлау

d)

шешендік арнау

13.

шешендік өнердің алғашқы нұсқалары?

a)

Жүсіп Баласағұннан бастауа алады

b)

Майқы биден басталған

c)

"Орхон-Енисей" жазба ескерткіштері

d)

Қазір кітаптан қарап көрейін

14.

шешендік өнер неше кезеңге бөлінеді?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

15.

Майқы би мен Аяз бидің кезеңі қай ғасыр?

a)

12-14

b)

12-13

c)

12-11

d)

12-15

16.

Асанқайғы мен Жиреншенің кезеңі?

a)

14-16

b)

14-15

c)

14-13

d)

14-17

17.

"Ел құрасқан шешендердің" кезеңі?

a)

14-15

b)

14-16

c)

14-12

d)

14-17

18.

1926-жылы Қазақ шешендік өнерінің сипаты мен түрлері туралы алғаш рет шығарма жазған кім?

a)

Ж. Аймаутов

b)

А. Байтұрсынұлы

c)

М. Дулатов

d)

М. Әуезов

19.

Түгел сөздің түбі бір, түп атасы ...........

a)

Майқы би

b)

Мөңке би

c)

Төле би

d)

Қазыбек би

20.

Не арсыз?

a)

тамақ, күлкі, ұйқы

b)

жан, мал, жар

c)

жігіт, әйел, денсаулық

d)

мінез, ажал, кәрілік

21.

Не даусыз?

a)

тамақ, күлкі, ұйқы

b)

жан, жар, мал

c)

ақыл, жүрек, тіл

d)

мінез, ажал, кәрілік

22.

Не күшті?

a)

жар, жан, мал

b)

ақыл, жүрек, тіл

c)

әйел, денсаулық, жігіттік

d)

ұйқы, тамақ, күлкі

23.

Не тәтті?

a)

тіл, ақыл, жүрек

b)

жар, жан, мал

c)

ұйқы, күлкі, тамақ

d)

мінез, ажал, кәрілік

24.

Не қадірсіз?

a)

мал, жар, жан

b)

әйел, жігіттік, денсаулық

c)

ұйқы, тамақ, күлкі

d)

ажал, мінез, кәрілік

25.

Төле би қай жылдары өмір сүрген?

a)

1663 – 1756

b)

1667-1764

c)

1668-1761

d)

1660-1750

26.

Қазыбек би неше жасында қалмақ қонтайшысының алдына барып, барлық дүние мүлікті алып келеді?

a)

14

b)

21

c)

25

d)

10

27.

Қазыбек бидің шыққан тегі?

a)

Әлім тайпасының төртқара руынан

b)

Арғын тайпасының қаракесек руына

c)

Дулат тайпасының жаныс руынан

d)

Байұлы тайпасының байбақты руынан

28.

Әйтеке бидің жерленген жері?

a)

Ташкенттегі 75 шақырым жердегі Шыназ ауылында

b)

Семізбұғы жерінде

c)

Жамбыл облысы, Шу ауданында

d)

Сыр бойында

29.

40 руға таңба берген би?

a)

Майқы би

b)

Мөңке би

c)

Төле би

d)

Қазыбек би

30.

«Жүзге бөлінгендердің жүзі – қара, руға бөлінгендердің құруға асыққаны» деген сөзді айтқан биді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Әйтеке

c)

Төле

d)

Малайсары

e)

Ақтайлақ

31.

«Атадан ұл туса, құл боламын деп тумайды, анадан қыз туса, күң боламын деп тумайды» деген сөзді айтқан би-шешенді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Төле

c)

Әйтеке

d)

Досбол

e)

Сырым

32.

Қазақ шешендік өнерінің екінші кезеңінің өкілдері

a)

Жиренше шешен

b)

Қазыбек би

c)

Тіленші би

d)

Бөкен би

33.

Қазақ шешендік өнерінің бірінші кезеңінің өкілдері

a)

Сырым Датұлы

b)

Майқы би

c)

Есет Көтібарұлы

d)

Ер Жәнібек

34.

Шешендік жұмбаққа жататын қатарды көрсетіңіз.

a)

Ағат деген немене, сағат деген немене?

b)

Халық азса – хандыққа таласады

c)

Арадан шыққан жау қиын, таусылмайтын дау қиын.

d)

Күншілдік деген бар, одан сақтан.

e)

Ажал деген – атқан оқ.

35.

Шешендік сөздің жанрлық түрін көрсетіңіз

a)

Шешендік толғау

b)

Мақал-мәтел

c)

Жұмбақ айтыс

d)

Аңыз әңгіме

e)

Батырлық дастан

36.

Әлеуметтік-тұрмыстық мазмұнды шешендік сөздерге не жататынын анықтаңыз.

a)

Мерейтойдағы сөйленетін сөз.

b)

Ғылыми шолу, ғылыми мақала.

c)

Айыпталушының сөзі, қорғаушының сөзі.

d)

Діни уағыз, құран сөздері

e)

Саяси шолу, репортаж

37.

«Жеті жарғы» заңдар жинағын құрастыруға қатысқан қазақ би-шешендері (2 жауап дұрыс)

a)

Кеңгірбай би

b)

Сырым Датұлы

c)

Төле би

d)

Қаз дауысты Қазыбек би

e)

Ақтайлақ би

38.

Шешендік арнауға жататын қатарды көрсетіңіз.

a)

Шешендік нақыл

b)

Шешендік бата

c)

Қанатты сөз

d)

Сұрақ-жауап

e)

Мақал-мәтел

39.

Шешендік толғау, шешендік арнау, шешендік дау түрлеріне қатысты жол (-дар)

(2 жауап)

a)

Ағайдың тойы жасалды, Арманым еді қашанғы

b)

Үлкен алдында иіліп сөйле, Кіші алдында сызылып сөйле

c)

Жаулығың тік шошаңдап, Бұзау қорыма, келіншек!

d)

Ойнақтап бір бәйгеден, Озып келер тай ма екен?!

e)

Жалаң аяқ балапан, Қаздар қайтіп күн көрер?

40.

«Кім жақын, не қымбат, не қиын?» деген сауалға тапқырлықпен жауап берген би-шешенді көрсетіңіз.

a)

Қазыбек

b)

Байдалы

c)

Әйтеке

d)

Төле

e)

Тайкелтір

41.

«Сөзден тәтті нәрсе жоқ, сөзден ащы нәрсе жоқ» деп айтқан шешенді көрсетіңіз.

a)

Малайсары шешен

b)

Досбол шешен

c)

Сырым шешен

d)

Жиренше шешен

e)

Бөлтірік шешен

42.

Төле бидің нақыл сөзін аяқта: «Халқыңа адал бол, жауыңа

қатал бол, ...» .

a)

Ұзатылған қыз

b)

Еритін мұз

c)

Артта қалған біз

d)

Сыйласқан сіз бен біз

e)

Досыңа адал бол!

43.

Тату болса, кім жақын (с) Қазыбек би

a)

апайың

b)

ағайын

c)

қарындасың

d)

туғаның

44.

Қазыбек би бойынша қандай дерт қиын

a)

қиын

b)

ауыр

c)

жазылмас

d)

жұқпалы

45.

Төле бидің келіні

a)

Данагүл

b)

Данабике

c)

Данайым

d)

Дана

46.

Әнет баба айтқан үш ғайып

a)

ажал, қонақ, несібе

b)

мінез, кәрілік, ажал

c)

денсаулық, әйел, жігіттік

d)

ұйқы, тамақ, күлкі

47.

Үш тәтті (с) Әнет баба

a)

жан, мал, жар

b)

ұйқы, күлкі, тамақ

c)

бала, жан, мал

d)

ұйқы, күлкі, жан

48.

Белгілі бір оқиғаға байланысты тапқырлықпен, көркем тілмен айтылған және жұртшылық қабылдап, елге тараған белгілі, үлгілі ойлар, тұжырымдар:

a)

нақыл сөздер

b)

 шешендік даулар

c)

 мақал-мәтелдер

d)

шешендік сөздер

49.

“Қазақтар шешен келеді, олар мақамдап сөйлейді, жай сөзінің өзі өлең боп құйылып жатады” деген пікірдің авторын көрсетіңіз:

a)

Демосфен

b)

Федоров

c)

Радлов

d)

Достаевский

50.

Шешендік сөзге қатысты дұрыс нұсқа(лар)ды белгілеңіз:

a)

қазақ ауыз әдебиетінің ең жеңіл айтылатын түрі

b)

нақты қай кезеңде айтылғаны белгілі

c)

 қазақ ауыз әдебиетінің күрделі саласы

d)

 нақты қай кезде айтылғаны белгілі емес

e)

 қазақ шешендік өнері Майқы, Жиреншеден бастау алады

51.

Әр ауылда, әрбір руда сөзбен ағайынның мүддесін қорғайтын, қауымның әдет-ғұрпына жетік, ойға жүйрік, сөзге шебер адамдар болды. Олар -

a)

ру басылары

b)

билер

c)

аға сұлтандар

d)

ақсүйектер

52.

А. Байтұрсынұлы “Әдебиет танытқыш” еңбегінде шешендік сөздерді жіктейді. Нұсқалар арасынан артығын табыңыз:

a)

саясат шешен сөз

b)

уағыз

c)

әлеуметтік шешен сөз

d)

билік шешен сөз

e)

билік шешен ссөз

53.

Адамдар арасындағы қарым-қатынасты көрсететін, мазмұны мен түрі жағынан аңыз-әңгімелерге жақын, әңгімеге қарағанда көлемі шағын болып келетін, мазмұны өсиет-насихатқа құрылатын, баяндаудан гөрі мақал, нақыл сөздерге бейім, құрамында өлең сөз бен нақыл сөз алмасып келіп отыратын шешендік сөз:

a)

 шешендік арнау

b)

шешендік толғау

c)

шешендік дау

d)

 шешендік нақыл

54.

Халықтың философиялық көзқарасын көрсететін, тұрмыс-салт жырларына, ақындық термелерге ұқсайтын, мазмұны жағынан бастан-аяқ өсиет, ақыл айтылатын, сөйлемдері тапқырлық ойға құрылатын шешендік сөз:

a)

бата

b)

афоризмдер

c)

шешендік толғау

d)

шешендік нақыл

55.

Шешендік даулардың мазмұнына қарай бөлінгеніне жатпайтын нұсқа(лар):

a)

жер дауы

b)

ар дауы

c)

бас дауы

d)

құн дауы

e)

 мал дауы

56.

Шешендік сөздің түрлеріне жатпайды:

a)

кеңесу

b)

билік

c)

шешім

d)

 салтанатты сөз

57.

Әлеуметтік тұрмыста қолданылатын шешендік сөз(дер):

a)

 ғылыми шолулар

b)

діни мерекелерде айтылатын сөздер

c)

мерейтойларда айтылатын сөздер

d)

 дастарқан басындағы бата, тілектер

e)

 қабір басында айтылатын аза сөздері

58.

Түгел сөздің түбі бір, түп атасы - …

a)

Мөңке би

b)

Төле би

c)

Майқы би

d)

 Әнет би

59.

  1. Шыңғыс ханның ел басқару ісіне көмектесіп, ақылшысы, өзі жорыққа аттанғанда орнына қалдыратын би болған, Жошы ханның Батысқа жасаған жорығында моңғол әскерінің оң қанатын басқарған, қазақтардың үш жүзге бөлінуі кезінде маңызды шешімдерді қабылдаған би

a)

Жиренше

b)

Мөңке

c)

Әнет баба

d)

Майқы би

60.

Қазақ шешендік өнерін зерттеу кімнен бастау алады?

a)

Мұхтар Әуезов

b)

 Шоқан Уәлиханов

c)

 Ахмет Байтұрсынов

d)

 Серік Қирабаев

61.

Майқы бидің нақыл сөздеріне жатпайды:

a)

Хан ақылды, әділ болса, қарашасы ынтымақты, батыл болса
    Қара жерден су ағызып, кеме жүргізеді

b)

 Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
    Төртеу түгел болса, төбедегі келеді

c)

Дауыл болмай, жауын болмас,
    Даулы болмай қауым болмас

d)

Ақыл мен мінез жарасса, адамгершілік ұтады

e)

Ақиық қыран қартайса,
    Жас жағалтайдан тепкі жейді

62.

Таздан … туады

a)

 жарғақбас

b)

қылжақбас

c)

езбе

d)

 кезбе

63.

  1. Мылжыңнан …. туады

a)

қылжақбас

b)

бермес

c)

 езбе

d)

кезбе

64.

Шешендік арнауға жатады:

a)

мақал-мәтел

b)

шешендік нақыл

c)

 бата, тілек

d)

көңіл айту

e)

ақыл-насихат сөздер

65.

1675 жылы дүниеге келген, белгілі би, Әбілқайыр хан кеңесшілерінің бірі, жырау:

a)

Төле би

b)

Мөңке би

c)

 Әнет би

d)

Сырым би

66.

Көшпелі тірліктің тіні бұзылмаған қоғамда заман аңысын аңдап, оның келешек кескін-кейпін дәл болжай білу – кімнің шығармашылығының негізі?

a)

 Асанқайғы

b)

Жиренше

c)

Майқы

d)

 Мөңке

67.

Мөңке би толғауларының негізгі өзегі -

a)

болашақты болжау

b)

 ел дауын әділ шешу

c)

отаршылдық сарын

d)

зар заман зардабы

68.

 Жолшыбай жолдың сол жағындағы шөпті шалып жеп, оң жағындағы шөпке тимепті, сонан білдім, - деп жауап беріпті Мөңке. Жолшыбай сөзі қандай мағынан береді?

a)

Бір жердің аты

b)

Жүріп келе жату, жол үстінде

c)

Жолдың үстінде тұру

d)

Жол-жөнекей, яғни жүріп келе жатып айтқаны

69.

Өз заманында билердің биі атанған оқымысты ғұлама, мемлекет қайраткері, ірі тарихи тұлға:

a)

Төле би

b)

 Қазыбек би

c)

Әнет баба

d)

Сырым би

70.

Әнет би есімі аталатын еңбек(тер)ді белгілеңіз:

a)

 «Айман-Шолпан»

b)

«Еңлік-Кебек драмасы»

c)

 Қобыланды батыр жыры

d)

 «Қалқаман-Мамыр» дастаны

e)

  1.  «Құтты білік»

71.

Әнет баба жеті қазынаның ішінде әйелді атаған кезде, бір адам қарсы тұрып қандай мақал айтады?

a)

«Әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа»

b)

 «Бала – белде, әйел – жолда»

c)

 «Еркек – бас, әйел – мойын»

d)

 «Әйел қырық шырақты»

72.

“Өркенім өссін десең, кекшіл болма, кесапаты тиер еліңе.
Елім өссін десең, өршіл болма, өскеніңді өшіресің.
Басына іс түскен пақырға қастық қылма, қайғысы көшер басыңа.
Бүгін сағы сынды деп, жақыныңды басынба!” кімнің сөзі?

a)

Әнет баба

b)

Төле би

c)

Әйтеке би

d)

Қазыбек би

73.

Әнет биге қатысты дұрыс нұсқа(лар)ды таңдаңыз:

a)

 Нұралы, Ералы хан тұстарында кеңесші болған

b)

Жәңгір, Тәуке, Батыр, Болат хан тұстарында кеңесіші болған

c)

Тәуке ханмен ақылдаса келе «Билер кеңесін» құрған

d)

 Жоңғарларға қарсы соғыста қол бастаған

e)

Нұралыханды тағынан тайдырған

74.

«Қарлығаш би» «Қырлығаш әулие» атанған Ұлы жүздің төбе биі:

a)

Төле би

b)

 Әйтеке би

c)

 Қазыбек би

d)

Сырым би

75.

Төле биге билік берген тұлға:

a)

Әнет баба

b)

әкесі Әлібек

c)

халық

d)

Мамай би

76.

Әкесі Төлеге көп ағаш пен аз ағашты сындырып көрсетіп жатқанда, оны түсініп алған Төле не деп жауап береді?

a)

Бірліксіз тірлік жоқ

b)

Саяқ жүрген таяқ жейді

c)

Ырыс алды ынтымақ

d)

Ынтымақ түбі – береке

77.

Тәуке хан құрған «Билер кеңесінің» мүшесі, атақты шешен, Орта жүздің төте биі:

a)

 Әйтеке би

b)

Қазыбек би

c)

Сырым би

d)

Бала би

78.

14 жасында жоңғар қонтайшысына барып сөз сөйлеген, Цеван Рабдан «қаздауысты» деген атақ берген би:

a)

Төле би

b)

Әйтеке би

c)

Қазыбек би

d)

Бала би

79.

Әлім тайпасының төртқара руынан шыққан, Әмір Темірдің бас кеңесшісі Ораз қажының бесінші ұрпағы, Ақша хан мен Жалаңтөс батырдан тәрбие алған, Кіші жүздің беделді биі

a)

Әйтеке би

b)

 Қазыбек би

c)

Төле би

d)

Сырым би

80.

Әйтеке би 21 жасында....

a)

Кіші жүздің бас биі болады

b)

«Жеті жарғыны» жасауға қатысады

c)

«Билер» кеңесінің мүшесі болады

d)

Қазақ, қарақалпақ, өзбектердің бас биі болады

81.

Әйтеке би 25 жасында....

a)

Кіші жүздің бас биі болады

b)

Күлтөбе мен Ұлытауда өткізілетін жиынға қатысады

c)

«Жеті жарғыны» жасауға қатысады

d)

«Билер» кеңесінің мүшесі болады

82.

 «Жеті жарғыда» Әйтеке би ұсынған бап(тар):

a)

 жесір құны

b)

айып құны

c)

сүйек құны

d)

өнер құны

e)

 жаза құны

83.

Әйтекенің атына қосарланып айтатын сөзді табыңыз:

a)

Қаздауысты

b)

Сөзге жүйрік

c)

Қиынның қисапшысы

d)

Айыр тілді

84.

Қазыбек, Әйтекедей көсем өткен,
Әлдибек, Айтбай, Майлы шешен өткен.
Жолы үлкен, жасы кіші Төле бидің
Әйтеке, қаздауысты Қазыбектен, - үзіндінің авторын табыңыз

a)

 Шоқан Уәлиханов

b)

 Мәшһүр Жүсіп Көпеев

c)

Серік Қирабаев

d)

Немат Келімбетов

85.

«Тура би туғанына жақпайды» деген сөздер қай би туралы айтылған?

a)

Сырым би

b)

Төле би

c)

Әйтеке би

d)

Қазыбек би

86.

Кіші жүздің Байұлы тайпасының байбақты руынан шыққан, Кіші жүз қазақтары көтерілісінің басшысы, атақты батыр, әйгілі шешен:

a)

Махамбет батыр

b)

Сырым батыр

c)

Исатай батыр

d)

Кенесары

87.

Әйтеке мұрасын арнайы зерттеушілердің айтуынша, ауыл молдасынан сауат ашқан жасы:

a)

12 жасында

b)

13 жасында

c)

14 жасында

d)

 15 жасында

88.

Әйтеке бидің зеректігін байқаған атасы Ақша оны оқуға берген оқу орны:

a)

Ахмет Риза медресесі

b)

Уфадағы Ғалия медресесі

c)

Ұлықбек медресесі

d)

Семейдегі медресе

89.

Әйтеке 25 жасында би болған ел:

a)

 Тана еліне

b)

Төртуыл еліне

c)

Төртқара еліне

d)

 Әлім еліне

90.

Әйтеке би 25 рудан құралған бүкіл Кіші жүздің, яғни алты ата Әлімнің, жеті ата Жетірудың, он екі ата Байұлының төбе биі болып сайланады:

a)

 30 жасында

b)

35 жасында

c)

 40 жасында

d)

37 жасында

91.

Мәртөбе мен Күлтөбеде күнде жиын кезінде науқасқа шалдыққан алты алашты аузына қаратқан орақ ауыз, от тілді би:

a)

Төле би

b)

Қазыбек би

c)

Әйтеке би

d)

Орманбет би

92.

Науқасқа шалдыққан Әйтеке би қайда кетуге мәжбүр болады?

a)

 Алтайға

b)

Жиделібайсын жеріне

c)

Алатауға

d)

Нұрата тауына

93.

Әйтеке бидің өмірі мен шешендік сөздерін зерттеген ғалымдар қатарына жатпайды:

a)

 М. Мағауин

b)

 Ш. Уәлиханов

c)

 М. Есләмғалиев

d)

Ә. Кекілбаев

e)

 С. Сейфуллин

94.

Әйтеке бидің шешендік қасиетінің ерте танылуына айрықша ықпалы тиген адам:

a)

 Әкесі Байбек

b)

 Жалаңтөс баһадүр

c)

Ақша хан атасы

d)

Төле би

95.

Әйтеке биге қатысты емес нұсқаны табыңыз:

a)

 қазақ халқының бірлігін нығайтуға үлкен үлес қосқан атақты үш бидің бірі

b)

Әмір Темірдің бас кеңесшісі Ораз қажының бесінші ұрпағы

c)

 жеті қазынаны атаған

d)

 мемлекет қайраткері

96.

Әйтеке бидің қатысуымен 1684 жылы қабылданған заңдар жинағы:

a)

“Қасым ханның қасқа жолы”

b)

“Есім ханның ескі жолы”

c)

“Жеті жарғы”

d)

“Дала заңы”

97.

Үш жолаушыға кездескен Әйтеке би бұл қай ауыл дейді?

a)

 Сиқым ауылы

b)

 Сыбан ауылы

c)

Сарыбай ауылы

d)

Сейітқұл ауылы

98.

Жолаушылар қай бидің ауылын іздеп келе жатыр?

a)

Келдібек би

b)

Қайырбек би

c)

Қосуақ би

d)

Әйтеке би

99.

Жолаушылардың даулап келе жатқан мәселесі қандай?

a)

Аттан жығылп байдың қайтыс болуы, байдың құнын сұрау

b)

Тай күнінде жоғалтқан бәсіренің құнын сұрау

c)

Жерді бөлісіп алу туралы дау

d)

Ойнап жүрген баланы бір жолаушының аты теуіп өлтіруі

100.

Баланы ат босағада тепсе қандай құн төленбек?

a)

бүтін құн

b)

жарты құн

c)

құнның үштен бір бөлігі

d)

құнның төрттен бір бөлігі

101.

Баланы ат түзде тепсе қандай құн төленбек?

a)

бүтін құн

b)

жарты құн

c)

 құнның үштен бір бөлігі

d)

құнның төрттен бір бөліг

102.

Баланы ат жабықта тепсе қандай құн төленбек?

a)

бүтін құн

b)

 жарты құн

c)

құнның үштен бір бөлігі

d)

құнның төрттен бір бөлігі

103.

Бай болсаң, халқыңа пайдаң тисін,
Батыр болсаң, жауға найзаң тисін.
Бай болып елге пайдаң тимесе,
Батыр болып жауға найзаң тимесе,
Елден бөтен үйің күйсін! деп Әйтеке би кімге айтқан?

a)

Төле би

b)

 Әнет баба

c)

Қазыбек би

d)

 Бала би

104.

“Халқым сөзімді тыңдаса, қазынасы болармын” деп жауап берген кім?

a)

Әйтеке би

b)

Қазыбек би

c)

Төле би

d)

Бала би

105.

Мен де халқым құп алса, елімнің оң сөйлер ұлы болармын, - деп жауап қайтарған кім?

a)

 Әйтеке би

b)

Қазыбек би

c)

Төле би

d)

Бала би

106.

“Елінен айырылған - ер бақытсыз, жерінен айырылған - ел бақытсыз. Құдайым ондай күнді маған көрсетпегей!” кімнің сөздері?

a)

Әйтеке би

b)

 Қазыбек би

c)

Төле би

d)

Бала би

107.

“Әнет баба – арғынның ел ағасы,
Әрі би, әрі молда құрамасы.
Үлгі айтқан Орта жүзге ғаділ екен,
Сол кезде тоқсан беске келген жасы” деген өлең жолдарының авторын табыңыз

a)

Сәкен Сейфуллин

b)

Шоқан Уәлиханов

c)

Шәкәрім Құдайбердіұлы

d)

Бейімбет Майлин

108.

Әнет баба жеті жыл білім алған жер:

a)

Ахмет Риза медресесі

b)

Уфадағы Ғалия медресесі

c)

Ұлықбек медресесі

d)

Шарифғаділ медресесі

109.

1723 жылы қазақ-қалмақ соғысында ержеткен бес ұлы бірдей оққа ұшып, қазақтың Сыр бойынан ауа көшкен тар заманда, шамамен 97 жасқа келген би:

a)

Төле би

b)

 Қазыбек би

c)

Әйтеке би

d)

Әнет баба

110.

Әнет бабаның қайтыс болған жері:

a)

Орал таулары

b)

Мұғалжар таулары

c)

Алатай таулары

d)

 Жетісу бөктері

111.

Қазақ пен қалмақтың қырғын соғысы толастағаннан кейін, ел есін жиған кезде Әнет бабаның сүйегін әкеп жерлеген жер:

a)

Арыстан баб кесенесі

b)

Алаша хан кесенесі

c)

Айша бибі кесенесі

d)

Қожа Ахмет Ясауи кесенесі

112.

Әнет баба есімі байланысты жұрт аузында айтылып келген оқиға:

a)

“Еңлік-Кебек” поэмасы

b)

 “Қалқаман-Мамыр” оқиғасы

c)

 “Айман-Шолпан”

d)

 “Қыз Жібек” жыры

113.

Әнет бабаның батасын беріп тәрбиелеген шәкірттері қатарына жатпайды:

a)

Төле би

b)

Бала би

c)

 Әйтеке би

d)

Қазыбек би

114.

Әнет бабаның ел аузында кеңінен тараған шешендік сөздерінің бірі:

a)

 Үш ғайып

b)

 Үш залал

c)

 Бес асыл

d)

Не жетім?

115.

Әділ басшы арман болса не жетім?

a)

ел

b)

 жер

c)

ер

d)

 халық

116.

Жеке тізе құшып қалса жетім -

a)

 көл

b)

 ер

c)

бөз

d)

 сөз

117.

  1. Атадан жақсы ұл туса, Елінің туы болады.

Атадан жаман ұл туса,

Көшінің соңы болады, деп Әйтекеге сен сол ұлдың қайсы боласың? деп сауал қойған кім?

a)

 Төле би

b)

 Әнет баба

c)

Қазыбек би

d)

Бала би

118.

Тасбақада не жоқ?

a)

 тіреу

b)

сүт

c)

өт

d)

талақ

119.

Жерде не жоқ?

a)

 тіреу

b)

 сүйеніш

c)

тамыр

d)

өт

120.

“Әнет баба - XVII ғасырда қоғамдық аренаға шыққан «сөзі уәлі, аузы дуалы» атақты Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің ұстазы. Әз Тәуке ханның ақылшысы, бас уәзірі, «Жеті Жарғы» жинағының авторларының бірі болған.” пікір авторын табыңыз:

a)

Немат Келімбетов

b)

Мекемтас Мырзахметов

c)

Аян Нысаналин

d)

 Тұрсын Жұртбаев

121.

Әнет бабаның есімімен тығыз байланысты тұжырымдар қатарына жатпайды:

a)

“Жеті ата”

b)

“Жеті ғалам”

c)

 “Жеті тастақ”

d)

“Жеті хақ”

122.

Қожа Ахмет Ясауи, Софы Аллаярдың шығармалары, «Кәләм-Шәриф», «Нұрнама» секілді кітаптарды оқыған тұлға

a)

Сырым батыр

b)

Бала би

c)

Әнет баба

d)

Төле би

123.

Табандылығы мен тапқырлығы арқасында қазақ елшілері қалмақ шапқыншылары байлап әкеткен малдарын қайтарып алған би:

a)

Төле би

b)

 Әнет баба

c)

Әйтеке би

d)

 Қазыбек би

124.

Қазыбек бидің шешендік сөздерінің үлгісіне жатпайды:

a)

 арнау

b)

 толғау

c)

бата

d)

тілек

125.

Дау-дамайды әділ шешкен, ел ісіне араласқан би ғана емес, қазақтың шешендік сөз өнерін бастаған жырау:

a)

 Мөңке

b)

 Майқы би

c)

Қазыбек би

d)

Төле би

126.

Қазыбек бидің сөздері айналып кеткен үлгі:

a)

 бата-тілек

b)

нақыл сөз

c)

толғау

d)

 мақал-мәтел

127.

“Қазыбек Келдібекұлы - қазақ елі басынан кешірген тағдыр тауқыметінің, алмағайып замана оқиғаларының куәгері, Орта жүздің төбе биі, шешендік өнердің маңдайалды өкілі ретінде еліміздің тарихында мәңгілік орын алған, беделі мен ықпалын, шешендігі мен әділеттілігін қазақ хандары ғана емес, ұлы империялардың да басшылары мойындаған аса iрі тұлға” деген пікірдің авторын табыңыз:

a)

М. Қаймұхаммет

b)

З. Ахметов

c)

 М. Базарбаев

d)

 Ә. Дербісәлин

128.

Қазыбектің ұтымды да тапқыр сөздерді көп білетін зерек кісі болған анасы:

a)

 Сырбике

b)

Тәкеней

c)

 Тоғжан

d)

Тоқмейіл

129.

Отаршыл жүйенің келуіне үн қатқан билердің соңғы өкілі

a)

 Майқы би

b)

 Мөңке би

c)

Әнет баба

d)

Сырым би

130.

Қазыбек мемлекеттер арасындағы еларалық мәселелерге де араласып, мәмілегер болған мемлекеттер қатарына жатпайды:

a)

 Ресей

b)

Өзбекстан

c)

Бұхара

d)

Хиуа

131.

Майқы би қайтыс болған жасы:

a)

95 жасында

b)

97 жасында

c)

120 жасында

d)

100 жасында

132.

Кезінде «Майқының таңбасы» деп аталған бұл таңбалы тас кейін қалай аталып кеткен?

a)

Атасу жері

b)

 Майқы билік еткен өлке

c)

 Нұра таңбасы

d)

Алау таңбасы

133.

Майқы биді өз биіміз деп есептейтін халықтар қатарына жатпайды:

a)

қырғыз

b)

өзбек

c)

татар

d)

башқұрт

134.

Майқы туралы көнекөз ел аузында сақталған аңыздарды өзінің «Қазақ-қырғыз және алтай ертегілері мен аңыз әңімелері» деген еңбегінде атап көрсеткен танымал орыс зерттеушісі:

a)

Достоевский

b)

 Донской

c)

Михайлов

d)

Потанин

135.

Әбілқайыр хан кеңесшілерінің бірі, жырау:

a)

 Майқы би

b)

Мөңке би

c)

Мұрын жырау

d)

Әнет баба

136.

Жаңа заман әкелген екі кәсіпке жатпайды

a)

 сүзгі салып, балық аулау

b)

садақ алып, аң аулау

c)

қолөнермен айналысу

d)

жер жыртып, егін егу

137.

Арық шығар деп еді,
      Сол арықтың ішінде,
      Ыңғайы жоқ жаманның,
      Пышағы мен шақпағы,
      Қалып шығар деп еді, деген жолдар кімнің отырықшы өмірге налуын жеткізеді?

a)

 Төле би

b)

 Әйтеке би

c)

Қазыбек би

d)

Мөңке би