wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Untitled Quiz

Total questions: 97

Worksheet time: 49mins

Name
Class
Date
1.

Шежіренің қызметі: ________

a)

Патронимияның барлық мүшесінің шығу тегінің ортақтығын негіздеу

b)

Тарихи оқиғаларды суреттеу

c)

Географиялық атауларды түсіндіру

d)

Мемлекеттік заңдарды қабылдау

2.

Рудың көшіп–қону аймағы: ________

a)

Атажұрт

b)

Қоныс

c)

Жайлау

d)

Қыстау

3.

Қазақтардың бүкіл этникалық аумағы: ________

a)

Атамекен, ата-бабалар жері

b)

Тек оңтүстік аймақ

c)

Тек батыс аймақ

d)

Шетелдік жерлер

4.

Қазақ хандығында тайпалар бірлестіктерін басқарады: ________

a)

Жеке хандар

b)

Билер кеңесі

c)

Сұлтандар

d)

Шонжарлар

5.

Дереккөздерде қазақ жүздері туралы алғаш айтылған кезең: ________

a)

XVII ғасырдың бас кезі

b)

XVI ғасырдың соңы

c)

XVIII ғасырдың ортасы

d)

XIX ғасырдың басы

6.

Қысқа қашықтыққа көшіп-қонуды жүзеге асырған шағын туыстас топтар: _________.

a)

Ауылдар

b)

Рулар

c)

Тайпалар

d)

Жүздер

7.

Жүздерге бөлінуде шаруашылық-мәдени үдерістердің ерекшеліктері көрініс тапқан әртүрлі үш аумақ: _________

a)

Жетісу, Орталық Қазақстан (Солтүстік және Солтүстік-Шығысты қоса) мен Батыс Қазақстан

b)

Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан мен Шығыс Қазақстан

c)

Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Қазақстан

d)

Орталық Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан мен Солтүстік Қазақстан

8.

Жүздердің шығу тегінің кең таралған нұсқаларының бірі: _________.

a)

«Әскери» нұсқа

b)

«Экономикалық» нұсқа

c)

«Географиялық» нұсқа

d)

«Мәдени» нұсқа

9.

Жүздердің қалыптасуына әсер еткен факторлар: _________.

a)

Саяси, географиялық, шаруашылық-экономикалық және әскери

b)

Тек діни және мәдени

c)

Тек табиғи апаттар

d)

Тек көрші елдердің ықпалы

10.

Қазақ халқының үш жүзі қалай аталады?

a)

Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз

b)

Солтүстік, Оңтүстік, Батыс

c)

Төре, Қыпшақ, Найман

d)

Арғын, Дулат, Жалайыр

11.

Ұлы жүздің мекендеген аймағы қай жерлер?

a)

Жетісу мен одан батысқа қарайғы жерлер

b)

Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңы

c)

Орталық Қазақстан мен Сарыарқа

d)

Батыс Қазақстан мен Маңғыстау

12.

Ұлы жүздің ірі руларының бірі қайсысы?

a)

Жалайыр

b)

Найман

c)

Қыпшақ

d)

Қоңырат

13.

Орта жүздің мекендеген аймағы қай жерлер?

a)

Солтүстік, Орталық және Шығыс Қазақстан

b)

Батыс және Оңтүстік Қазақстан

c)

Тек Оңтүстік Қазақстан

d)

Тек Батыс Қазақстан

14.

Орта жүздің шығу тегі қай руға жатады?

a)

Қыпшақтық

b)

Арғын

c)

Дулат

d)

Жалайыр

15.

Орта жүздің аса ірі тайпалық бірлестігі қалай аталады?

a)

Арғындар

b)

Қыпшақтар

c)

Наймандар

d)

Дулаттар

16.

Шежіреге сәйкес, Ұлы жүздің мифтік түпкі бабасының аты: ________

a)

Үйсін

b)

Қыпшақ

c)

Арғын

d)

Найман

17.

Ортағасырлық қыпшақтардың тікелей ұрпақтары болып табылады:

a)

Қазақ қыпшақтары

b)

Орыс славяндары

c)

Моңғол шапқыншылары

d)

Қытай маньчжурлары

18.

Ортағасырлық жазба дереккөздерде өте жиі аталады: ________

a)

Кунграт атауы

b)

Арғын атауы

c)

Қыпшақ атауы

d)

Жалайыр атауы

19.

Шежіреге сәйкес, Байұлы бірлестігінің ата-бабасы: ________

a)

Қадырқожа «бай ұлдары»

b)

Алшын «жеті ру»

c)

Жанқожа «адайлар»

d)

Төре «төрелер»

20.

Қазақтардың этнос ретінде ұйымдасуы мен бірлесе өмір сүру тәртібін реттеді: ________

a)

Қазақтардың ру-тайпалық жүйесі

b)

Жергілікті билік жүйесі

c)

Орыс патшалығының заңдары

d)

Ислам діні

21.

Әскери қауіп төнген кездегі рулардың әрекеті:

a)

Бір ханның басшылығымен ұйымдасып, ортақ әскер шығару

b)

Әр ру өз бетінше қорғану

c)

Тек бейбіт келіссөздер жүргізу

d)

Қалаларға қоныс аудару

22.

Бейбіт уақытта қазақ қоғамында мәселелер шешілді: ________

a)

Жүздің ішінде

b)

Хан ордасында

c)

Би сотында

d)

Сұлтан кеңесінде

23.

Қажеттілік бойынша шақырылатын қазақ руларның жалпы жиналысы: ________

a)

Құрылтай

b)

Жеті жарғы

c)

Би кеңесі

d)

Сұлтан кеңесі

24.

Қазақ мемлекетінің жетекшілері ретінде әрекет етті: ________

a)

Беделді (жолы үлкен, аға) рулар

b)

Жас балалар

c)

Шетелдік саудагерлер

d)

Қарапайым шаруалар

25.

Үш жүз рулары мен тайпалары бірігіп құрған тәртіп: ________

a)

Иерархия

b)

Демократия

c)

Монархия

d)

Республика

26.

Әлеуметтік сатының жоғарғы сатысында орналасып, өздеріне тән артықшылық жағдайды пайдаланды: ________

a)

Ақсуйектер тобы

b)

Қолөнершілер тобы

c)

Кедейлер тобы

d)

Шаруалар тобы

27.

Төрелердің жүздік жүйедегі ерекшелігі: ________

a)

Жүзіге кірмеуі

b)

Жүз басы болуы

c)

Жүзге басшылық етуі

d)

Жүздің құрамына кіруі

28.

Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) мен басқа да исламды насихаттаушылардың ұрпақтары: ________

a)

Қожалар

b)

Сұлтандар

c)

Батырлар

d)

Билер

29.

Шыңғысхан ұрпақтары аталды: ________

a)

Сұлтан

b)

Би

c)

Ханша

d)

Батыр

30.

Бастапқыда сұлтан сөзі білдірген түсінік: ________

a)

Жоғары билік пен оның иесі, әмірші

b)

Діни қызметкер

c)

Саудагер

d)

Қолөнерші

31.

Орталық Азияда, сұлтан атауы Шыңғысхан ұрпағының атағына айналған кезең: ________

a)

Әбілхайыр хандығы уақытынан бастап

b)

Қарахан мемлекеті кезінде

c)

Алтын Орда ыдырағаннан кейін

d)

Қазақ хандығы құрылғаннан кейін

32.

Қазақ хандығында және Моңғол империясының барлық мұрагер мемлекетінде хан болып сайлану талабы: _________.

a)

Шыңғысхан ұрпағы болу

b)

Тек әскери қолбасшы болу

c)

Бай отбасынан шығу

d)

Діни қызметкер болу

33.

Қазақ ұлыстарының сұлтандары билеуші бола алатын елдер: _________.

a)

Бұхара, Хиуа

b)

Самарқанд, Ташкент

c)

Шыңжаң, Қашғар

d)

Астрахань, Қазан

34.

Сұлтанды соттай алды: _________.

a)

Аға сұлтан немесе ханның өзі

b)

Би ғана

c)

Шаруа

d)

Саудагер

35.

Сұлтандық артықшылықтың сыртқы белгілерінің бірі: _________.

a)

Ақ киіз

b)

Күміс қылыш

c)

Алтын жүзік

d)

Қызыл ту

36.

Қазақ қоғамында хандар сайланды: _________.

a)

Сұлтандар арасынан

b)

Билер арасынан

c)

Қарапайым халық арасынан

d)

Саудагерлер арасынан

37.

Қазақ рулар мен тайпаларының басшылары: _________.

a)

Билер

b)

Жыраулар

c)

Сұлтандар

d)

Батырлар

38.

Би сөзінің түркілік нұсқасы: _________.

a)

Бек

b)

Хан

c)

Сұлтан

d)

Шах

39.

Би сөзінің моңғолдық нұсқасы: _________.

a)

Нойон

b)

Хан

c)

Багатур

d)

Тайша

40.

Би сөзінің араб-парсылық нұсқасы: _________.

a)

Әмір

b)

Сұлтан

c)

Хан

d)

Шейх

41.

Билерге қол астындағы рулар ауқымында тиісті болды: _________.

a)

Сот, әкімшілік және әскери билік

b)

Тек діни билік

c)

Тек сауда-саттықты бақылау

d)

Тек жер дауларын шешу

42.

Қазақ қоғамында көп мал мен мүлікке ие болған ықпалды, дәулетті адам кім?

a)

Бай

b)

Батыр

c)

Шопан

d)

Би

43.

Қазақтардың көшпелі қоғамында ерекше рөл атқарған, кәсіпқой әскери адамдар: _________.

a)

Батырлар

b)

Билер

c)

Шешендер

d)

Қожалар

44.

Жаулаушы тараптар арасында бейбіт келісімдер жасау кезінде елшілер және бітімгерлер рөлін атқарады: _________.

a)

Ақсақалдар

b)

Сарбаздар

c)

Саудагерлер

d)

Шопандар

45.

Қара халықтың құқықтары: _________.

a)

Мұраға қалдыру, куәгер болу, жиындарға қатысу

b)

Салық төлеуден босату, билік жүргізу, жер бөлу

c)

Тек әскери қызмет атқару, сауда жасауға тыйым салу, шетелге шығу құқығы

d)

Тек мал бағу, оқу оқуға тыйым салу, сайлау өткізу

46.

Қазақ қоғамындағы еріксіз адамдар: _________.

a)

Құл мен күң

b)

Би мен сұлтан

c)

Батыр мен жырау

d)

Шежіре мен ақын

47.

Шыңғысхан ұрпақтарына жатпайтын ру-тайпалық шонжарлар: _________.

a)

Билер, батырлар, байлар, ақсақалдар

b)

Төрелер, сұлтандар, хандар, қағандар

c)

Шыңғысханның ұрпақтары, нояндар, баһадүрлер, әмірлер

d)

Жошы ұрпақтары, Шағатай ұрпақтары, Үгедей ұрпақтары, Төле ұрпақтары

48.

Қоғамдық сатының төменгі деңгейін иеленді: _________.

a)

Рулық қауымдарға біріккен қатардағы көшпелілер

b)

Билік басындағы ақсүйектер

c)

Қолөнершілер мен саудагерлер

d)

Жауынгерлер мен батырлар

49.

Қазақ қоғамында ерекше құқықсыз топты құрады: _________.

a)

Құлдар мен күңдер

b)

Билер мен сұлтандар

c)

Батырлар мен ақындар

d)

Шаруалар мен малшылар

50.

Қазақ қоғамын басқарған саяси билік институттары: ________

a)

Хан, билер, құрылтай, ұлыстар

b)

Сұлтан, жырау, ақын, батыр

c)

Би, жырау, ақын, шежіреші

d)

Шонжарлар, саудагерлер, қолөнершілер, малшылар

51.

Қазақ хандығында хан болу үшін талап: ________

a)

Шыңғысханның тікелей ұрпағы болуы тиіс

b)

Тек қана батыр болуы керек

c)

Сұлтан болу міндетті емес

d)

Көп жыл ел басқаруы қажет

52.

Ханның ұлдарынан үлкен болып есептелді: ________

a)

Ханның ағасы, інісі

b)

Ханның баласы

c)

Ханның қызы

d)

Ханның немересі

53.

Жаңа ханды таққа отырғызу кезінде жасалатын салт: ________

a)

Ақ киізбен көтеру салты

b)

Тұсау кесу

c)

Бесікке салу

d)

Сүндет той

54.

Ханның айналасында болған тұлғалар: ________

a)

Кеңесшілер, әскербасылар, нөкерлер, жасақ пен төлеңгіттер

b)

Би, ақындар, жыраулар, бақсылар

c)

Саудагерлер, егіншілер, малшылар, ұсталар

d)

Шеберлер, зергерлер, суретшілер, әншілер

55.

Хан мен оның отбасын күзетуді қамтамасыз етті: ________

a)

Жасақ

b)

Би

c)

Сұлтан

d)

Батыр

56.

Күнделікті тұрмыста және хан ұйымдастырып тұратын жиын-тойларға қызмет көрсетті: ________

a)

Атқосшылар

b)

Билер

c)

Сарбаздар

d)

Батырлар

57.

Билігін барлық жүз таныған Қазақ хандығының соңғы ханы:

a)

Тәуке хан

b)

Абылай хан

c)

Кенесары хан

d)

Есім хан

58.

Мемлекетті басқаруға қатысты және өздеріне бөліп берілген ұлыстарды басқарды: _________.

a)

Сұлтандар

b)

Билер

c)

Қарапайым халық

d)

Саудагерлер

59.

Ақсуйектердің жиналып, маңызды қоғамдық істерді шешетін жалпы жиналысы: _________.

a)

Құрылтай

b)

Жасақ

c)

Би

d)

Жүз

60.

«Хан және олармен тең сұлтандар, ақсақалдар мен рулардың билеушілері күзде, даланың ортасындағы бір жерге, ел ісін талқылау үшін жиналсын» делінген заң жинағы қайсысы?

a)

«Жеті жарғы»

b)

«Қасым ханның қасқа жолы»

c)

«Есім ханның ескі жолы»

d)

«Тәуке ханның заңдары»

61.

Жергілікті жерлердегі бүкіл билік тиісті: _________.

a)

Билерге

b)

Сұлтандарға

c)

Хандарға

d)

Басқарушыларға

62.

Қазақ мемлекеттілігі бастаулары: _________.

a)

Сақтар мен үйсіндердің ерте көшпелі мемлекеттері, түркілер мен моңғолдардың көшпелілер империялары

b)

Орта ғасырдағы еуропалық қалалар мен корольдіктер

c)

Қытайдың ежелгі отырықшы ауыл шаруашылық қоғамдары

d)

Үндістанның ведалық өркениеттері

63.

Көшпелі жауынгер халықты басқарды: _________.

a)

Хан

b)

Би

c)

Шежіре

d)

Батыр

64.

Биліктің маңызды бөлігі және жоғары билік пен халықтың арасындағы байланыстырушы: _________.

a)

Билер

b)

Сұлтандар

c)

Хандар

d)

Жыраулар

65.

Ұлы Дала көшпелілерінің мемлекеттілігіне тән үштік: _________.

a)

«Хан – билер – халық»

b)

«Шонжарлар – сарбаздар – малшылар»

c)

«Батырлар – ақындар – бақсылар»

d)

«Құлдар – саудагерлер – егіншілер»

66.

Дәстүрлі қазақ қоғамында ақсүйектерге кімдер жатады?

a)

Шыңғысхан ұрпақтары мен қожалар

b)

Батырлар мен билер

c)

Қарапайым шаруалар

d)

Саудагерлер мен қолөнершілер

67.

Қожалар дегеніміз кімдер?

a)

Ұлы Далаға ислам дінін таратушылар

b)

Көшпелі малшылар тобы

c)

Ортағасырлық билеушілер

d)

Қолөнершілер қауымы

68.

Билердің қоғамдағы рөлі қандай болды?

a)

Рулар мен тайпа басшылары, әкімшілік және сот істерін атқарды, әділдікті жақсы білген, халық арасында беделді адамдар ғана би бола алды.

b)

Тек әскери басшылық қызмет атқарды.

c)

Тек сауда және шаруашылық істерімен айналысты.

d)

Тек діни рәсімдерді өткізді.

69.

Батыр атағы кімдерге берілді?

a)

Шайқастағы жеке ерлігі мен қолбасшылығы үшін жекелеген адамдарға

b)

Тек қана ақсүйектерге

c)

Барлық ауыл тұрғындарына

d)

Тек қана әйелдерге

70.

Көшпелілер қоғамында адамдар тұрмыс жағдайына байланысты қалай бөлінді?

a)

Бай және кедей деп бөлінді.

b)

Әскер және дінбасылар деп бөлінді.

c)

Оқушылар және мұғалімдер деп бөлінді.

d)

Саудагерлер және шаруалар деп бөлінді.

71.

Дәстүрлі қазақ қоғамы бөлінді: _________.

a)

Ақсуйек және қарасуйек

b)

Бай және кедей

c)

Шонжар және шаруа

d)

Билер және батырлар

72.

Ақсуйек құрамын құрады: _________.

a)

Шыңғысхан ұрпақтары

b)

Қарапайым халық

c)

Құлдар мен құтандар

d)

Саудагерлер

73.

Шыңғысхан ұрпақтарын атады: _________.

a)

Төре

b)

Қыпшақ

c)

Арғын

d)

Дулат

74.

Төрелер алып отырған лауазым: _________.

a)

Сұлтан

b)

Би

c)

Хан

d)

Шонжар

75.

Хан болу құқығы болды: _________.

a)

Тек Шыңғысхан ұрпақтарында

b)

Барлық ру басыларында

c)

Тек батырларда

d)

Тек ақсүйектерде

76.

Шыңғысхан ұрпақтары хан бола алды: _________.

a)

Қазақ, қырғыз, қарақалпақ ұлыстарында және Хиуа, Бұхарада

b)

Тек орыс князьдіктерінде

c)

Тек Қытай империясында

d)

Тек Еуропа елдерінде

77.

Шыңғысхан ұрпақтарында болды: _________.

a)

Ортақ таңбасы мен ұраны

b)

Бірдей мемлекеттік тілі

c)

Ортақ астанасы

d)

Бірдей діні

78.

Шыңғысхан ұрпақтарының артықшылығы сақталды: _________.

a)

XIX ғасырдың ортасына дейін

b)

XVIII ғасырдың басына дейін

c)

XX ғасырдың басына дейін

d)

XVII ғасырдың соңына дейін

79.

Шыңғысхан ұрпақтары атқарған міндеткерлік: ________

a)

Тек әскери

b)

Тек шаруашылық

c)

Тек діни

d)

Тек әкімшілік

80.

Шыңғысхан ұрпақтарына қолданылмады: ________

a)

Тән жазасынан босатылған, билер сотына тартылмады

b)

Мемлекеттік салық төлеу міндетті болды

c)

Әскери қызметтен босатылмады

d)

Жер иелену құқығынан айырылды

81.

Шыңғысхан ұрпақтарын қарапайым халық қалай атады:

a)

Тақсыр, әмірші, мырза

b)

Батыр, сардар, баһадүр

c)

Қожа, молда, ишан

d)

Би, сұлтан, хан

82.

Төрелер кірмеді: ________

a)

Жүздер жүйесіне

b)

Билер кеңесіне

c)

Сұлтандар кеңесіне

d)

Хан кеңесіне

83.

Ислам дінін таратушылар: ________

a)

Қожалар

b)

Батырлар

c)

Шонжарлар

d)

Саудагерлер

84.

Қазақ қоғамында ақсүйектерден басқа халықтың қалған барлық бөлігі аталды: ________

a)

Қарасүйек

b)

Билер

c)

Сұлтандар

d)

Шонжарлар

85.

Жеке адамның құқығын қорғау іске асты: ________

a)

Ру арқылы

b)

Сот арқылы

c)

Заң арқылы

d)

Жеке меншік арқылы

86.

Рудан шеттетілген адам: ________

a)

Қорғансыз, заңнан тыс қалады

b)

Бақытты өмір сүреді

c)

Билікке ие болады

d)

Жаңа руға қосылады

e)

Мемлекет басқарады

87.

Батырлар мен билер шықты: ________

a)

Қарасүйек қауымынан

b)

Төре әулетінен

c)

Сұлтан тұқымынан

d)

Бекзаттар арасынан

88.

Билердің атқарған қызметі: ________

a)

Рулар мен тайпалар басшылары, әкімшілік және сот істерін жүргізді

b)

Тек әскери істерді басқарды

c)

Тек салық жинаумен айналысты

d)

Тек діни рәсімдерді өткізді

89.

Мұрагерлік сипаты болмаған атақтар: ________

a)

Би, батыр

b)

Хан, сұлтан

c)

Шежіре, жырау

d)

Бек, төре

90.

«Би» бола алды: ________

a)

Әдет құқығын жақсы білген, халық арасында беделді адам

b)

Тек әскери қызметте болған адам

c)

Тек бай және ауқатты адам

d)

Шет елден келген қонақ

91.

«Батыр» атағы берілді: ________

a)

Шайқаста жеке ерлігі мен қолбасшылығы үшін

b)

Тек қана байлық жинағаны үшін

c)

Өнер көрсеткені үшін

d)

Саяси қызметі үшін

92.

«Батыр» атағы берілді: ________

a)

Кез-келген лайықты адамға

b)

Тек ханның баласына

c)

Тек ақындарға

d)

Тек шетел азаматтарына

93.

Батырлардың ерлігін бүкіл елге танытты: ________

a)

Ақындар мен жыраулар

b)

Саудагерлер мен қолөнершілер

c)

Билер мен төрелер

d)

Шаруалар мен малшылар

94.

Тұрмыс жағдайына байланысты адамдар бөлінді: ________

a)

Бай және кедей

b)

Ер және әйел

c)

Жас және қарт

d)

Ұзын және қысқа

95.

«Бай» деп аталды: ________

a)

Дала өмірінде малы көп кез-келген адам

b)

Қолөнер шебері

c)

Әскери басшы

d)

Ақын-жырау

96.

Қазақ хандығындағы адамның орны айқындалды: ________

a)

Руының атақ деңгейімен

b)

Жасымен

c)

Байлығымен

d)

Шежіресімен

97.

Экономикалық емес, құқықтық негізде Қазақ халқы бөлінді: ________

a)

Ақсуйек және қарасуйек

b)

Билер мен батырлар

c)

Шонжарлар мен кедейлер

d)

Сұлтандар мен қожалар