wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Әбілқайыр хандығы, Ноғай ордасы, Сібір хандығы

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Әбілқайыр хандығы қашан құрылды?

a)

XV ғасырдың 20 жылдары.

b)

XIV ғасырдың 70 жылдары.

c)

XVI ғасырдың басы.

d)

XVII ғасырдың ортасы.

2.

Әбілқайыр мемлекеті құрылған жер: _________.

a)

Шығыс Дешті Қыпшақ

b)

Жетісу

c)

Сырдария бойы

d)

Түркістан

3.

Әбілқайыр хандығының құрылуына ықпал еткен оқиға: _________

a)

Ақ Орданың құлауы

b)

Моғолстанның құрылуы

c)

Шайбани әулетінің билікке келуі

d)

Алтын Орданың күшеюі

4.

Әбілқайыр хан билікке қашан келді?

a)

1428 жылы

b)

1456 жылы

c)

1402 жылы

d)

1435 жылы

5.

Тарихи әдебиетте Әбілқайыр хандығының басқа атауы қалай аталады?

a)

Көшпелі өзбектер мемлекеті

b)

Ақ Орда

c)

Моғолстан

d)

Алтын Орда

6.

Әбілқайыр мемлекетінің аумағы: Осы аумақты атаңыз.

a)

Батыста Жайықтан, шығыста Балқашқа дейін, оңтүстікте Сырдария, ал солтүстікте Ертіске дейінгі жерлер

b)

Батыста Еділден, шығыста Алтайға дейін, оңтүстікте Әмудария, солтүстікте Тобылға дейінгі жерлер

c)

Батыста Каспий теңізінен, шығыста Тарбағатайға дейін, оңтүстікте Шу өзені, солтүстікте Орал тауларына дейінгі жерлер

d)

Батыста Арал теңізінен, шығыста Ертіске дейін, оңтүстікте Балқаш, солтүстікте Сарыарқаға дейінгі жерлер

7.

Әбілқайыр мемлекетінің құрамына кірген тайпаларды атаңыз.

a)

Қыпшақ, қарлұқ, түркіленген моңғол.

b)

Арғын, найман, керей.

c)

Жалайыр, дулат, алшын.

d)

Үйсін, қаңлы, оғыз.

8.

Қыпшақ, қарлұқ, түркіленген моңғол тайпалары XV ғасырда қалай аталды?

a)

Өзбектер

b)

Қаңлылар

c)

Жалайырлар

d)

Арғындар

9.

Әбілқайыр хан билік жүргізді: ______ жыл

a)

40 жыл

b)

25 жыл

c)

55 жыл

d)

10 жыл

10.

Әбілқайыр хан жүргізген ішкі саясат:

a)

Ұлыс билеушілерінің билігін шектеу

b)

Жерді жекеменшікке беру

c)

Орыс патшалығымен одақ құру

d)

Ислам дінін мемлекеттік дін ету

11.

Әбілқайырдың ішкі саясатының нәтижесі:

a)

Керей мен Жәнібек басқарған қарсы топ қалыптасты

b)

Жоңғарлармен одақ құрылды

c)

Сырдария бойында жаңа қала салынды

d)

Шайбани әулеті билікке келді

12.

Әбілқайыр жүргізген басқыншылық соғыстар:

a)

Орталық Азия мен Оңтүстік Қазақстанға

b)

Солтүстік Кавказға

c)

Батыс Сібірге

d)

Шығыс Еуропаға

13.

Әбілқайыр жауап алған жерлер:

a)

Хорезм және Сырдарияның бірнеше қалалары

b)

Жетісу мен Шу өңірі

c)

Түркістан мен Тараз қалалары

d)

Семей және Өскемен аймақтары

14.

Әбілқайыр мемлекетінің орталығы:

a)

Сығанақ қаласы

b)

Түркістан қаласы

c)

Тараз қаласы

d)

Отырар қаласы

15.

Әбілқайыр өзін қолдаған көсемдерге береді:

a)

Қалаларды үлестер (сойырғал) түрінде таратады

b)

Жерлерді мәңгілік меншікке береді

c)

Тек ақшалай сыйақы береді

d)

Тек әскери атақ береді

16.

Сойырғал дегеніміз не?

a)

Ханға адал қызмет еткені үшін берілетін жер. Сойырғал иесі өзіне сол қаладан салық жинау мүмкіндігіне ие болады. Бірақ сойырғал мұрагерлік жолмен берілмейді.

b)

Мал шаруашылығымен айналысатын адамдарға берілетін атақ.

c)

Салық төлеуден босатылған адамдар тобы.

d)

Егіншілікпен айналысатындарға берілетін жер.

17.

Әбілқайыр Әмір Темір ұрпақтарының алауыздығын пайдаланып, шабуыл жасады:

a)

Мауараннахр жеріне

b)

Солтүстік Кавказға

c)

Қырым хандығына

d)

Алтын Ордаға

18.

Әбілқайыр Мауараннахр жеріне шабуыл жасаған уақыт:

a)

XV

b)

XIV

c)

XVI

d)

XVII

19.

Әбілқайыр ханның сыртқы саясаттағы соңғы жеңісі:

a)

Мауараннахрға жорық

b)

Сырдария бойындағы қалаларды алу

c)

Жетісу жерін басып алу

d)

Шайбани әулетіне қарсы соғыс

20.

Әбілқайыр мемлекетіне ойрат тайпалары шабуыл жасады:

a)

1457 жылы

b)

1428 жылы

c)

1465 жылы

d)

1446 жылы

21.

1457 жылы Әбілқайыр мен ойраттар арасындағы шайқас өтті:

a)

Сығанақ түбінде

b)

Аңырақайда

c)

Талас өзенінде

d)

Бұланты өзенінде

22.

Әбілқайыр мен ойраттар арасындағы шайқас нәтижесі:

a)

Әбілқайыр жеңіліп, ойраттар Сырдария бойындағы Түркістан, Ташкент, Отырар қалаларын басып алады.

b)

Әбілқайыр ойраттарды толық жеңіп, барлық қалаларды қайтарып алды.

c)

Шайқас тең аяқталып, екі жақ та шығынға ұшырады.

d)

Ойраттар жеңіліп, Сырдария бойындағы қалалар Әбілқайырдың қолына өтті.

23.

Жеңілген Әбілқайыр мәжбүр болды:

a)

Ойраттармен келісімге келуге

b)

Ресейге бағынуға

c)

Жоңғарларға көшуге

d)

Биліктен бас тартуға

24.

Әбілқайырдың беделін түсірген оқиға:

a)

1457 жылы ойраттардан жеңіліп, келісімді қабылдауы

b)

1428 жылы хан сайлануы

c)

Жәнібек пен Керейдің бөлініп кетуі

d)

Ақ Орда астанасын көшіруі

25.

Әбілқайырға наразылар XV ғасырдың 50 жылдарының соңында көшіп кетті:

a)

Моғолстанға

b)

Ноғай Ордасына

c)

Сібірге

d)

Қырымға

26.

Моғолстанға көшкен Әбілқайырға наразы топты бастағандар:

a)

Керей мен Жәнібек

b)

Тоқтамыс пен Едіге

c)

Барақ пен Орыс хан

d)

Шайбани мен Сейтқұл

27.

Әбілқайырдың Керей мен Жәнібек бастаған топқа қарсы әрекеті:

a)

Әскери жорық арқылы жазалауға тырысты

b)

Оларға жер беріп, қолдау көрсетті

c)

Бейбіт келісімге келді

d)

Оларды өзіне мұрагер етіп тағайындады

28.

Әбілқайыр хан 1468 жылы қайтыс болды:

a)

Керей мен Жәнібекті жазалау үшін Жетісуға жорық барысында

b)

Ақ Ордада таққа талас кезінде

c)

Шайбани ұрпақтарымен соғыста

d)

Моғолстанға қарсы жорықта

29.

Әбілқайырдың арғы атасы:

a)

Хошшының ұлы Шайбан (Шайбани әулеті)

b)

Жошының ұлы Батый

c)

Шыңғыс ханның ұлы Төле

d)

Қасым ханның әкесі Жәнібек

30.

Әбілқайыр қайтыс болғаннан кейін хандықтағы жағдай:

a)

Шайбани ұрпақтары Шығыс Дешті Қыпшақтағы билігінен айырылды

b)

Хандықта бейбітшілік орнады

c)

Әбілқайырдың ұрпақтары билікті нығайтты

d)

Жошы ұрпақтары толық билікке ие болды

31.

Шайбани әулетінің билігін қалпына келтіру үшін соғысқан Әбілқайырдың немересі:

a)

Мұхаммед Шайбани

b)

Бұрындық хан

c)

Қасым хан

d)

Тахир хан

32.

Мұхаммед Шайбанидің Шығыс Дешті Қыпшақты қайтару үшін соғысының нәтижесі:

a)

Жақтастары аз болып, жеңілді.

b)

Ол толық жеңіске жетті.

c)

Бейбіт келісімге қол жеткізді.

d)

Шығыс Дешті Қыпшақ толық бағындырылды.

33.

Мұхаммед Шайбани өз жақтастарымен бірге жорыққа шықты:

a)

Әмір Темір ұрпақтарына қарсы

b)

Моғолстан билеушілеріне қарсы

c)

Қазақ хандығына қарсы

d)

Шайбанилерге қарсы

34.

Мұхаммед Шайбани жауап алған қалалар:

a)

Самарқан және Бұхара

b)

Түркістан және Сайрам

c)

Ташкент және Отырар

d)

Сарай және Үргеніш

35.

Мұхаммед Шайбани өзінің ордасы етіп жариялады: ________

a)

Самарқан қаласын

b)

Түркістан қаласын

c)

Бұхара қаласын

d)

Ташкент қаласын

36.

Мауараннахр жерінде Әбілқайыр ұрпақтарының билігі сақталды: ________

a)

XVI ғасырдың аяғына дейін

b)

XV ғасырдың басына дейін

c)

XVII ғасырдың ортасына дейін

d)

XIV ғасырдың соңына дейін

37.

Көшпелі өзбектер мемлекетінің құлау себебі: ________

a)

Мемлекет билігінің әлсіздігі, өзара қырқысстар, халықтың Әбілқайыр билігіне наразылығы

b)

Жердің құнарсыздығы мен ашаршылық

c)

Сыртқы жаулардың толық басып алуы

d)

Діни қайшылықтардың күшеюі

38.

Шығыс Дешті Қыпшақта Шайбанилер билігі толық жойылды: ________

a)

Қазақ хандығы құрылған кезде

b)

Алтын Орда ыдыраған кезде

c)

Ақ Орда құрылған кезде

d)

Моғолстан мемлекеті пайда болған кезде

39.

Өзбек ұлысынан бөлінген халықтың басында тұрды: ________

a)

Керей мен Жәнібек

b)

Тәуке хан

c)

Абылай хан

d)

Есім хан

40.

Керей мен Жәнібек ұрпақтары: ________

a)

Жошының үлкен ұлы Орда Еженнің

b)

Шыңғыстың кіші ұлы Төленің

c)

Шағатай ханның ұрпақтары

d)

Бату ханның ұрпақтары

41.

Алтын Орда мен Ақ Орданың әлсіреуінен пайда болған мемлекет: ________

a)

Ноғай Ордасы

b)

Қазақ хандығы

c)

Моғолстан

d)

Әмір Темір мемлекеті

42.

Ноғай Ордасының жер аумағы: ________

a)

Еділ мен Жайық аралығы

b)

Сырдария мен Әмудария аралығы

c)

Тобыл мен Ертіс аралығы

d)

Балқаш пен Алакөл маңы

43.

Ноғай Ордасының орталығы: ________

a)

Сарайшық қаласы

b)

Сығанақ қаласы

c)

Түркістан қаласы

d)

Тараз қаласы

44.

Сарайшық орналасқан: ________

a)

Қазіргі Атырау жанында Жайық бойында

b)

Семей қаласының маңында Ертіс бойында

c)

Тараз қаласының маңында Талас бойында

d)

Шымкент қаласының маңында Сырдария бойында

45.

Сарайшық қаласының негізін қалаған: ________

a)

XIII ғасырдың екінші жартысында Жошы ұрпақтары

b)

XIV ғасырда Әмір Темір

c)

XV ғасырда Қасым хан

d)

XVI ғасырда Тәуке хан

46.

Сарайшық қаласын XVI ғасырдың соңында басып алып, тонады: ________

a)

Дон және Еділ казактары

b)

Қалмақтар

c)

Жоңғарлар

d)

Қазақ хандығы

47.

Ноғай мемлекетінің атауы: ________

a)

Алтын Орданың әскері басы Ноғай есімімен байланысты

b)

Шыңғыс ханның ұлы Жошы есімімен байланысты

c)

Қыпшақ хандығының негізін қалаушы есімімен байланысты

d)

Ақ Орда билеушісі Орыс хан есімімен байланысты

48.

Алтын Орда қолбасшысы Ноғайдың қызметі: ________

a)

Үлкен ұлысты басқарды

b)

Салық жинаумен айналысты

c)

Шекараны қорғады

d)

Сауда келісімдерін жүргізді

49.

Ноғайды Алтын Ордадағы лауазымы: ________

a)

Беклербек - мемлекеттің екінші адамы

b)

Уәзір - қазына басшысы

c)

Сарбаз - әскер басшысы

d)

Би - сот қызметкері

50.

Ноғай ұлысының негізін құраған тайпа: ________

a)

Маңғыт

b)

Қыпшақ

c)

Арғын

d)

Дулат

51.

Ноғай ұлысындағы халық аталды: ________

a)

«Маңғыт жұрты»

b)

«Қыпшақ ордасы»

c)

«Алшын елі»

d)

«Арғын тайпасы»

52.

Ноғай Ордасының тарихтағы тағы бір атауы: ________

a)

«Маңғыт жұрты»

b)

«Ақ Орда»

c)

«Алтын Орда»

d)

«Қыпшақ хандығы»

53.

Ноғай Ордасының қалыптасуы аяқталды: ________

a)

XV ғасырдың бірінші жартысы

b)

XIV ғасырдың соңы

c)

XVI ғасырдың басы

d)

XVII ғасырдың ортасы

54.

Ноғай Ордасының халқының этникалық құрамы: ________

a)

Түркі және түркіленген монғол тайпалары

b)

Славян және фин-угор тайпалары

c)

Иран және үнді-еуропалық тайпалар

d)

Араб және афро-азиаттық тайпалар

55.

Ноғай Ордасының негізгі халқы: ________

a)

Маңғыттар

b)

Қыпшақтар

c)

Арғындар

d)

Қаңлылар

56.

Ноғай Ордасы тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптаса бастады: ________

a)

Едіге тұсында

b)

Тоқтамыс хан тұсында

c)

Қасым хан тұсында

d)

Барақ хан тұсында

57.

Ноғай Ордасы Алтын Ордадан бөліне бастады: ________

a)

Едіге тұсында

b)

Тоқтамыс хан кезінде

c)

Қасым хан кезінде

d)

Шыңғыс хан кезінде

58.

Едігенің Алтын Ордада атқарған қызметі: ________

a)

Беклербек

b)

Уәзір

c)

Хан

d)

Сарбаз

59.

Ноғай Ордасы түпкілікті тәуелсіз ел болды: ________

a)

XV ғасырдың ортасында

b)

XIV ғасырдың басында

c)

XVI ғасырдың соңында

d)

XVII ғасырдың ортасында

60.

Ноғай Ордасы түпкілікті түрде Алтын Ордадан оқшауланды: ________

a)

Едігенің ұлы Нураддин кезінде

b)

Тоқтамыс хан кезінде

c)

Барақ хан кезінде

d)

Мамайдың билігі кезінде

61.

XV ғасырдың екінші жартысында Ноғайлар жылжыды: ________

a)

Көшпелі өзбектер жеріне

b)

Моғолстанға

c)

Сібірге

d)

Қырымға

62.

Ноғайлардың көшіп келуіне қарсы болмаған Көшпелі өзбектердің басшысы: ________

a)

Әбілқайыр

b)

Барақ

c)

Қасым хан

d)

Тоқтамыс

63.

Ноғай халқының келуіне Әбілқайырдың қарсы болмау себебі: ________

a)

Бодандарынның санын толтырады деп үміттенді

b)

Олардың әскери күшінен қорықты

c)

Ноғайлармен одақ құруды қалады

d)

Жерлерін кеңейтуге ұмтылды

64.

Ноғай Ордасы әкімшілік жағынан тұрды: ________

a)

Ұлыстардан

b)

Ауылдардан

c)

Қалалардан

d)

Билерден

65.

Ноғай Ордасында ұлыстарды басқарды: ________

a)

Мырзалар

b)

Билер

c)

Сұлтандар

d)

Хандар

66.

Ноғай Ордасындағы мырзалар кім болды?

a)

Түркі тайпаларының басшысы

b)

Қалалар әкімдері

c)

Саудагерлер

d)

Діни қызметкерлер

67.

Ноғай Ордасында малшылар міндетті болды: Мырзаларға салық төлеуге және әскери жорық кезінде өз қаруымен келуге. Бұл міндет кімге жүктелді?

a)

Малшыларға

b)

Балықшыларға

c)

Егіншілерге

d)

Саудагерлерге

68.

Едіге ұрпақтары мен ақсүйектер енген кеңес қалай аталды?

a)

Үлкен кеңес

b)

Кіші кеңес

c)

Билер кеңесі

d)

Сұлтандар кеңесі

69.

Ноғай Ордасындағы «Үлкен кеңес» не шешті?

a)

Соғыс пен бейбітшілік мәселесін

b)

Салық жинау тәртібін

c)

Жер бөлу мәселесін

d)

Сауда ережелерін бекіту

70.

Ноғай Ордасында Едіге ұрпақтарынан сайлап отырды:

a)

Төбе биді

b)

Ханды

c)

Сұлтанды

d)

Бекіні

71.

Ноғай Ордасындағы «би» ие болды:

a)

Атқарушы және сот билігіне

b)

Тек әскери билікке

c)

Тек діни билікке

d)

Салық жинау құқығына

72.

Ноғай Ордасының құлдырау кезеңі қашан басталды?

a)

XVI ғасырдың басында

b)

XV ғасырдың соңында

c)

XVII ғасырдың ортасында

d)

XIV ғасырдың басында

73.

Ноғай Ордасы бірнеше иеліктерге бөлінді:

a)

XVI ғасырдың 50 жылдары

b)

XV ғасырдың басы

c)

XVII ғасырдың ортасы

d)

XIV ғасырдың соңы

74.

Осы уақытта Ресей өзіне қосып алған хандықтар:

a)

Қазан, Астрахан

b)

Бұхара, Самарқан

c)

Хиуа, Қоқан

d)

Ташкент, Шымкент

75.

Маңғыттардың билігінде қандай жерлер болды?

a)

Жайық бойы ғана

b)

Сырдария бойы ғана

c)

Тобыл өзені маңы ғана

d)

Іле өзені бойы ғана

76.

Ноғай Ордасының көшпелі руларының бір бөлігі қайда қосылды?

a)

Кіші жүзге

b)

Ұлы жүзге

c)

Орта жүзге

d)

Қоқан хандығына

77.

Ноғай Ордасының екінші бөлігі қалай аталды?

a)

Ноғай халқы

b)

Қыпшақтар

c)

Алшындар

d)

Арғындар

78.

Ноғайлар мен қазақтарды «екі туысқан орда» деп атаған кім?

a)

Шоқан Уалиханов

b)

Ахмет Байтұрсынұлы

c)

Әлихан Бөкейхан

d)

Міржақып Дулатов

79.

Ноғай Ордасының өркендеу дәуірінің белгісі:

a)

Едіге, Қамбар, Ер Тарғын эпостары

b)

Алтын Орда ыдырауы

c)

Қазақ хандығының құрылуы

d)

Ақ Орда билігінің күшеюі

80.

Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстан жері тиесілі болды:

a)

Шайбани әулетіне

b)

Әмір Темір әулетіне

c)

Алтын Орда хандарына

d)

Қарахан әулетіне

81.

Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстан құрамында болды:

a)

Жошы ұлысының

b)

Шағатай ұлысының

c)

Өзбек ұлысының

d)

Алтын Орда ұлысының

82.

Сібір хандығының негізін құрды:

a)

Түркі тілдес тайпалар

b)

Моңғол тайпалары

c)

Славян халықтары

d)

Қытай империясы

83.

Сібір хандығының орталығы:

a)

Чимги Тура қаласы (қазіргі Түмен)

b)

Сарай-Бату қаласы

c)

Отырар қаласы

d)

Тараз қаласы

84.

XV ғасырдың соңында Сібір хандығының орталығы:

a)

Искер

b)

Тобыл

c)

Сарайшық

d)

Қазан

85.

Әбілқайыр хандығы құлағаннан кейін Сібір хандығы орнады ма?

a)

Иә

b)

Жоқ

86.

Сібір хандығы қамтыды:

a)

Қазақстанның солтүстік-шығыс бөлігін

b)

Оңтүстік Қазақстанды

c)

Батыс Қазақстанды

d)

Шығыс Түркістанды

87.

Сібір хандығының негізін қалаған кім?

a)

Шайбани ұрпағы Ибак хан

b)

Тоқтамыс хан

c)

Абылай хан

d)

Ермак Тимофеевич

88.

Ибак достық, сауда қатынастарын орнатқан елдер:

a)

Қазақ хандығы, орыстармен

b)

Қазақ хандығы, қытайлармен

c)

Қазақ хандығы, жоңғарлармен

d)

Қазақ хандығы, парсылармен

89.

Керей мен Жәнібек одақтастық туралы келісім жасады:

a)

Сібір ханы Ибакпен

b)

Моғолстан ханы Есенбұғамен

c)

Әбілқайыр ханымен

d)

Шайбани ханымен

90.

Ибак хан қайтыс болған соң Сібірдегі билік өтті:

a)

Түркілік Тайбұға әулетіне

b)

Шайбани әулетіне

c)

Жошы ұрпақтарына

d)

Қыпшақ хандарына

91.

Тайбұға әулетінің негізін салушы:

a)

Тайбұға (Шыңғыс ханға қызмет еткен, ұрпақтары Сібір жерінде беделге, билікке ие болған, саяси істерге ықпал еткен)

b)

Жошы хан

c)

Әбілқайыр хан

d)

Керей хан

92.

1563 жылы Сібір хандығының билігіне кім келді?

a)

Көшім хан

b)

Ермак Тимофеевич

c)

Тоқтамыс хан

d)

Абылай хан

93.

Көшім хан Сібір хандығында билік етті:

a)

1563-1598 жылдары

b)

1400-1425 жылдары

c)

1620-1650 жылдары

d)

1500-1525 жылдары

94.

Көшімнің сыртқы саясаттағы өзгерістері:

a)

Қазақ пен ноғайлар жеріне шабуыл жасап, орыстармен қатынасын үзді

b)

Орыс мемлекетімен одақ құрды

c)

Батыс елдерімен сауда байланысын дамытты

d)

Шығыс хандықтарымен бейбіт келісім жасады

95.

Искер қаласы мен Көшімнің иеліктерін басып алды:

a)

Атаман Ермак бастаған орыс казактары

b)

Шайбани хан бастаған өзбектер

c)

Абылай хан бастаған қазақтар

d)

Жошы хан бастаған моңғолдар

96.

Атаман Ермак Искер қаласы мен Көшімнің иеліктерін басып алды қай жылдары?

a)

1581-1583 жылдары

b)

1552-1554 жылдары

c)

1600-1602 жылдары

d)

1570-1572 жылдары

97.

Сібірді жаулап алған орыс әскерін басқарған кім?

a)

Ермак

b)

Кучум хан

c)

Тоқтамыс хан

d)

Абылай хан

98.

Орыс әскерлері Сібірдің соңғы ханы Көшімді жеңіліске ұшыратты қай ғасырда?

a)

XVI соңында

b)

XVII ғасырда

c)

XV ғасырда

d)

XVIII ғасырда

99.

Ресей Сібір хандығын құлатып қосып алды:

a)

Батыс Сібір жерлерін

b)

Оңтүстік Қазақстанды

c)

Қырым хандығын

d)

Қоқан хандығын

100.

Сібір хандығының соңғы ханы Көшімді жеңіліске ұшыратты:

a)

Орыс әскерлері

b)

Қазақ хандығы

c)

Жоңғарлар

d)

Қытай әскері