Font size
WorksheetsPranatamangsa (Weather and Seasons)
Total questions: 29
Worksheet time: 21mins
Wacana: Nalika mangsa rendheng, warga desa Jarakan padha sibuk nandur pari. Esuk-esuk udan grimis lan angin seger ngambah sawah sing wiwit teles. Bocah-bocah padha nyawang saka teras omahé.
Kahanan cuaca sing kedadeyan nalika mangsa rendheng yaiku…
panas banget saben dina
garing lan ora ana mendhung
asrep lan kerep udan
udarane atos lan kering
Wacana: Nalika sasi Agustus nganti Oktober, srengéngé padhang saben dina. Wit-witan akeh sing garing lan tanduran akeh sing layu amarga ora ana udan.
Mangsa kaya ing wacana kasebut kalebu…
mangsa rendheng
mangsa ketiga
mangsa labuh
mangsa lemah teles
Wacana: Nalika esuk, Rafi lunga menyang sekolah nganggo jas udan. Langit peteng lan glethug muni banter.
Kahanan cuaca ing wektu iku nuduhake pratandha…
arep udan deres
arep wengi
arep panas
arep angin topan
Wacana: Simah seneng ngrungokake carita simbahé. Simbah ngandharake manawa wong tani jaman biyèn ngerti waktu nandur saka owah-owahan angin lan suwára manuk.
Wong tani jaman biyèn ngerti waktu nandur saka…
kalender biasa
owah-owahan cuaca
pitutur kanca
tembung dalang
Esuk iku langit padhaṅ banget. Srêngêngé sumunar nglintangi gunung lan sawah ijo royo-royo katon éndah. Angin alon-alon ngusap rai bocah-bocah sing arep mlebu sekolah. Pitakon: Kahanan alam ing wacana kasebut nuduhake…
wengi sing peteng
udan deres
awan sing cerah lan padhaṅ
angin topan
Nalika sore, langit wiwit mendhung. Srêngêngé katon murub abang kados geni, lan angin wiwit kenceng. Sawetara manuk bali menyang wit. Pitakon: Apa kang bisa ditegesi saka owah-owahan kahanan alam kasebut?
pratandha arep wengi
pratandha arep udan
pratandha arep panas
pratandha arep angin topan
Nalika guru paring pitakon, “Kados pundi kahanan langit dinten menika?” Sinta njawab, “Langité padhaṅ sanget, Bu Guru.” Pitakon: Unggah-ungguh basa sing digunakake Sinta marang guru yaiku…
basa ngoko
basa kasar
basa krama alus
basa campuran
Teks “Kahanan Alam” ing buku pelajaran nggambarake owah-owahan cuaca saben mangsa. Ing kono dijlentrehake manawa mangsa rendheng akeh udan, lan mangsa ketiga udara panas banget. Pitakon: Isiné teks “Kahanan Alam” kaya ing wacana yaiku babagan…
dolanan bocah
owah-owahan cuaca lan alam
cerita rakyat
tembung tembung ngoko
Nalika ana tamu sekolah, para siswa diajari ngucapake tembung kanthi sopan. “Sugeng rawuh, Bapak Kepala Sekolah,” ujaré bocah-bocah kanthi serempak. Pitakon: Tembung sing nuduhake unggah-ungguh basa ing wacana yaiku…
Bapak Kepala Sekolah
Sugeng
Rawuh
Sugeng rawuh
Esuk iku angin semilir lan udara seger. Guru ngajak murid-muridé metu saka kelas kanggo ngamataké kahanan lingkungan sekolah sing akeh wit lan kembang. Pitakon: Wacana kasebut nggambarake…
kahanan wengi peteng
kahanan sekolah nalika udan
kahanan alam sing asri lan seger
kahanan nalika banjir
Simbah tansah ngelingake, “Yen ngomong karo wong tuwa, nggunakake basa sing alus, ya, Le.” Dheweke ngelingake supaya bocah-bocah padha ngajeni. Pitakon: Saka wacana kasebut, simbah ngajari babagan…
olahraga
unggah-ungguh basa
pranatamangsa
paribasan
Nalika sore, Ana nulis karangan kanthi judhul “Kahanan Alam Ing Desaku.” Dheweke nyritakake sawah, kali, lan udara sing resik tanpa rereged. Pitakon: Isi utama saka karangan Ana yaiku…
dolan ing pasar
rerangkening kulawarga
kahanan alam ing panggonané
kahanan nalika udan deres
Wacan: Dina Setu, Siti nulungi ibune ngresiki pawon. Nalika lagi nyapu, ibune ngendika, “Siti, sawisé nyapu, aja lali ngelap meja ya.” Siti mangsuli, “Inggih, Buk, badhé kula resiki sedaya.” Pitakon: Paraga Siti wis nuduhaké sipat …
malas nulungi wong tuwa
ngajeni lan manut dhawuhe ibu
ora gelem nyapu
ngomel nalika disuruh
Wacan: Nalika istirahat, Bagus lan Deni padha dolanan bal. Deni ora sengaja nendhang bal nganti kena kaca kelas. Bagus kandha, “Ayo, Den, nyuwun pangapura marang bu guru.” Pitakon: Apa tumindake Bagus nuduhake?
Wani ngaku salah
Ngajak nyalahké wong liya
Ngapusi supaya ora ketahuan
Ngguyu amarga kaca pecah
Wacan: Ing griya, Mbak Rara ngendika marang adhine, “Adik, monggo dipangan roti ne, aku isih wareg.” Adhine mangsuli, “Matur nuwun, Mbak.” Pitakon: Ukara sing diucapaké Mbak Rara nuduhake …
Rasa iri marang adhine
Rasa tresna lan andhap asor
Rasa nesu amarga ora diajak
Rasa ora peduli
Wacan: Nalika ana upacara, guru ngendika, “Anak-anak, ayo padha jejeg lan ngurmati Sang Merah Putih.” Kabeh murid padha nututi kanthi khidmat. Pitakon: Saka wacan kasebut, sipat apa sing dituduhaké para siswa?
Ora disiplin
Ngurmati lambang negara
Males baris
Ora ngerti aturan
Wacan: Wulan ngajak kancané, “Yuk padha resik-resik taman sekolah, ben ayu maneh.” Kancané mangsuli, “Inggih, Wulan, apik banget gagasanmu.” Pitakon: Apa maksudé ukara Wulan?
Ajak dolan neng taman
Ajak resik-resik sekolah
Ajak tuku kembang
Ajak mangan bareng
Wacan: Ing warung, Rafi matur, “Nuwun sewu, Bu, kula nyuwun teh anget sak gelas.” Ibu warung mangsuli, “Inggih, enteni sekedhap nggih.” Pitakon: Ukara Rafi nuduhake unggah-ungguh marang sapa?
Marang kancané
Marang wong tuwa
Marang wong sing luwih sepuh
Marang adik
Wacan: Dina Minggu, Seno dolan neng omahé Paman. Nalika mlebu, dheweke ngendika, “Sugeng enjing, Paklik.” Pakliké njawab, “Sugeng enjing, Seno, monggo lenggah.” Pitakon: Paraga Seno wis nuduhaké sikap …
ora sopan
sopan lan ngajeni
grusa-grusu
isin banget
Wacan: Nalika guru arep metu saka kelas, murid padha ngucap, “Matur nuwun, Bu Guru.” Pitakon: Apa tegese tumindak para murid iki?
Ora seneng pelajaran
Nuduhake rasa hormat lan sopan santun
Njaluk ijin dolan
Ngguyu bareng guru
Nalika ing pasar, Ibu Arum ngendika marang bakulé sayur, “Nuwun sewu, Bu, regane bayem sepira?” Bakulé mangsuli, “Sepuluh ewu sak iket, Bu.”
Ukara sing digunakaké Ibu Arum nuduhake …
Ngajak dolan
Ngaturaké pitakon kanthi sopan
Nglawan bakul
Ora peduli
Nalika guru mlebu kelas, murid padha matur, “Sugeng enjing, Bu Guru.” Guru mangsuli, “Sugeng enjing, anak-anak.”
Ukara “Sugeng enjing” tegesé apa?
Selamat pagi
Selamat malam
Selamat siang
Selamat tinggal
Saben esuk, Jaka tansah ngaturake salam marang wong tuwane, “Sugeng enjing, Pak, Buk.” Wong tuwane banjur mangsuli kanthi mesem.
Apa kabecikan sing dituduhaké Jaka?
Ora sopan marang wong tuwa
Nggatekaké unggah-ungguh
Males tangi
Ora ngajeni
Rani ngendika marang kancané, “Sari, tulungke aku nggawa buku iki menyang perpustakaan.” Sari mangsuli, “Inggih, Rani, ayo padha dianggo bareng.”
Tembung “tulungke” tegesé …
nyuwun pangapunten
nyuwun pitulungan
ngajak dolan
matur nuwun
Wacan: Nalika nonton televisi, Bima weruh berita negara Jepang lagi katutupan salju. Bima banjur kandha marang ibune, “Bu, ing kana mesti adhem banget, nggih?” Ibune mangsuli, “Inggih, Nak. Salju iku kadadeyan nalika udara banget adhem nganti dadi es.”
Apa sing bisa disinaoni Bima saka wacan kasebut?
Salju iku kembang putih sing wangi
Salju yaiku banyu sing beku amarga adhem banget
Salju kadadeyan nalika musim panas
Salju asalé saka geni
Wacan: Saben sasi September, wit-witan ing sawahe Pak Tono gugur godhonge. Dalan dadi ketutupan godhong kuning sing tiba saka wit. Pak Tono ngendika, “Iki tandha mangsa gugur wis teka.”
Apa tandha wis mlebu mangsa gugur?
Wit-witan akeh kembangé
Godhongé dadi ijo royo-royo
Godhong wit padha gugur
Wit-witan padha tuwuh anyar
Wacan: Ing musim udan, akeh wong sing kudu ngati-ati amarga ana penyakit demam berdarah. Sekolahé Rara ngayahi kerja bakti ngresiki bak lan got supaya ora ana nyamuk.
Apa sebab utama ana penyakit demam berdarah?
Udara kotor
Kakehan panganan manis
Gigit nyamuk sing urip ing banyu reged
Ora turu wengi
Wacan: Ing sawijining taun, wong desa ngalami paceklik. Sawah padha garing, tanduran ora tuwuh, lan rega beras dadi larang. Mbah Karto ngendika, “Iki jenengé mangsa larang pangan.”
Apa tegesé tembung paceklik?
Mangsa udan deras banget
Mangsa tanduran subur kabeh
Mangsa ora ana banyu lan pangan larang
Mangsa akeh panèn
Wacan: Dina iki wis telung wulan ora ana udan. Kali dadi garing, lan tanduran padha layu. Pak guru nerangaké, “Iki jenengé mangsa ketiga, wektu udané ora ana lan hawa dadi panas.”
Ciri utama mangsa ketiga yaiku …
Asring udan lan banjir
Hawa adhem banget
Akeh godhong tiba
Ora ana udan lan hawa panas
