Берілген мәтінді оқып шығып, кейінгі сұрақтарға жауап беріңіз: География грекше қандай мағына білдіреді: Жерді сипаттап жазу. Географияның зерттеу нысаны: географиялық қабық. Географиялық қабықтың адамзат игерген бөлімі: географиялық орта. География ғылымының төрт саласы бар: Физикалық география, Қоғамдық география, Табиғи-қоғамдық география, Картография. Физикалық география: географиялық қабықтың жалпы заңдылықтары мен оның жекелеген бөліктерін зерттейді. Қоғамдық география: географиялық ортада қоғамның аумақтық ұйымдасуын зерттейді. Табиғи-қоғамдық география: табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланыстарын зерттейді. Картография: географияның зерттеу нысандарынның кеңістікдік моделін жасайды. Географиялық ғылыми салаларының маңызды зерттеулері: 1) Табиғатты пайдалану және қорғау мәселелерін зерттеу; 2) Қоғамның өндіріс күштерінің аумақтық ұйымдасуын зерттеу; 3) Тұрақты дамудың кеңістіктік әлеуетін қамтамасыз ету; 4) Қолданбалы картографиялық зерттеулер; 5) Урбандалу мен демографиялық өзгерістерді зерттеу. Ғылымдар мен салалар кестесі: Физикалық география құрамында: Жалпы физикалық география – географиялық қабықтың құрылымы мен даму заңдылықтары; Геоморфология – жер бедерінің құрылысы, шығу тегі, даму тарихы, қазіргі өзгерістері мен таралу заңдылықтарын; Климатология – климаты, оның қалыптасуын, жіктелуін, Жер шары бойынша таралу заңдылықтарын; Гидрология – табиғи суларды, олардың түрлері мен қасиеттерін, аумақтың таралуын мен үдерістерді; Топырақ географиясы – топырақтың жер бетіне таралу заңдылықтарын; Биогеография – жануарлар мен өсімдіктердің таралу заңдылықтарын, биоценоздарды. Қоғамдық география құрамында: Экономикалық география – шаруашылықтың аумақтық ұйымдасу заңдылықтары мен құрылымын; Әлеуметтік география – адамдар өмірінің әлеуметтік (еңбек, тұрмыс, тұлға ретінде дамуы, демалыс) тұрғыдан ұйымдастырудың аумақтық заңдылықтарын; Халық географиясы – халықтың ұдайы өсуі, құрылымы, орналасуы мен аумақтық ұйымдасуын. Табиғи-қоғамдық география құрамында: Саяси география – саяси үдерістер мен құбылыстардың аумақтық жіктелуін, дүниежүзінің саяси картасындағы өзгерістерді, әлемдегі саяси, әскери және экономикалық күштердің ара салмағын; Геоэкология – табиғатты пайдаланудың экологиялық аспектілерін, адам мен табиғаттың, қоғам мен табиғаттың өзара әрекеттесуі мен экологиялық ахуалын; Тарихи география – тарихи кезеңдердегі қоғам мен табиғаттың өзара әрекеттесудің аумақтық заңдылықтарын; Рекреациялық география – аумақтық рекреациялық жүйелердің қалыптасуы заңдылықтарын, қызметі мен таралуын; Табиғат ресурстары географиясы – табиғи ресурстардың жеке түрлері мен аумақтық жиынтықтарының орналасуы мен құрылымын, олардың экономикалық бағалау мен тиімді пайдалану мәселелерін; Медициналық география – қоршаған орта ерекшеліктерінің адам денсаулығы мен өмір сапасына ықпалы және аурулардың географиялық таралу заңдылықтарын; Геоглобалистика – адамзаттың ғаламдық проблемалары мен олардың шешудің жолдарын. Картография – географиялық карталарды құрастыру мен қолдану әдістерін. Негізгі географиялық әдістер: Географиялық далалық әдістері – белгілі бір маршруттар бойымен жүріп өту және сипаттаулар жасау, өлшеу жұмыстарын жүргізу барысында зерттеу нысаны туралы деректер жинақтау және өңдеу. Ұйымдастырылуы бойынша далалық әдіс екіге бөлінеді: 1) Экспедициялық зерттеу: ғалымдар мен арнаулы мамандардың таралып, географиялық нысандардағы табиғат үдерістерді оқып-үйрену мақсатында жүргізілетін айырмашылығы: мерзімдік сипатта. Мысалдар: Каспий маңы кешенді экспедициясы (1950-60 жж., В.Паляков), Обь кешенді экспедициясы (1950-60 жж., Ертіс төменгі ағысы), Памир және Эльбрус экспедициясы (В.Алисов, Ә.Тұяқшылы). Экспедиция кезінде қолданылатын тәсілдер: маршруттық байқаулар, өлшеулер жүргізу, су, топырақ, ауа сынамаларын алу, тау жыныстарын, топырақ үлгілерін жинау, өсімдіктер мен жануарлардың коллекцияларын жинақтау, далалық эксперимент, фото-бейне түсірілімдер жасау.