Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

§1. Қазақстанның ежелгі тарихына шолу

Total questions: 150

Worksheet time: 1hrs 15mins

Name
Class
Date
1.

Ежелгі Қазақстан тарихы қай ғасырлар аралығын қамтиды?

a)

тас ғасырынан бастап V ғасырға дейін

b)

б.з.б. 3–2 мыңжылдықтар

c)

орта ғасырлардан қазіргі уақытқа дейін

d)

қола дәуірінен жаңа заманға дейін

2.

Археологиялық кезеңдер қандай негізгі еңбектік материалға байланысты бөлінеді?

a)

Қоныс аудару бағытына

b)

Діни нанымдарға

c)

Құралдардың жасалған негізгі материалына

d)

Жер бедеріне

3.

Тас дәуірінің ішкі кезеңдерінің дұрыс реттілігін таңдаңыз.

a)

мезолит — неолит — палеолит

b)

палеолит — мезолит — неолит

c)

неолит — мезолит — палеолит

d)

палеолит — неолит — мезолит

4.

Тарихи уақытты есептеуде біздің дәуірге дейінгі кезеңді қалай белгілейді?

a)

б.з. деп

b)

б.з.б. деп

c)

қазіргі заман деп

d)

дәуір деп

5.

Археологиялық ескерткіштер нені айғақтайды?

a)

Мемлекеттік шекараларды

b)

Ежелгі адамдардың өмірі, еңбегі және тұрмысы туралы мәліметтерді

c)

Сауда бағаларын

d)

Халық санының өсімін

6.

Палеолиттің кезеңдері жөнінде дұрыс мәлімдемені таңдаңыз.

a)

Палеолит тек бір кезеңге бөлінеді

b)

Ежелгі палеолит және кейінгі палеолит болып екіге бөлінеді

c)

Мезолит пен неолит палеолиттің бөлігі

d)

Палеолит б.з. 1–2 мыңжылдықтарды қамтиды

7.

Ежелгі адамзат дамуының бастапқы өкілі қалай аталады және оның сүйек қалдықтары қай жерде табылған?

a)

Homo sapiens, Кро-Маньон үңгірі

b)

Аустралопитек, Оңтүстік Африка

c)

Неандертал адам, Европа

d)

Homo erectus, Қытайдағы синантроп

8.

Homo erectus өкіліне жататын ежелгі адам қалай аталған және оның қаңқалары қайдан табылған?

a)

андантроп, Франция

b)

акантор, Үндістан

c)

тік жүретін адам, Қытайдағы синантроп

d)

неоантроп, Африка

9.

Алғашқы адамдардың негізгі күнкөріс көзі ретінде қандай шаруашылық түрлері басым болды?

a)

Мал шаруашылығы мен егіншілік

b)

Жинау мен аңшылық

c)

Қолөнер мен сауда

d)

Қала құрылысы

10.

Алғашқы қоғамда терімшілікпен көбіне кімдер айналысқан?

a)

Ерлер

b)

Әйелдер

c)

Балалар

d)

Абыздар

11.

Отты игерудің алғашқы адамдар өміріндегі басты маңызының бірі қандай?

a)

Қалалар салуға мүмкіндік берді

b)

Жыртқыштардан қорғануға және тағамды пісіруге жағдай жасады

c)

Сауданы дамытуға жол ашты

d)

Металл өңдеуді үйретті

12.

Мәтінде көрсетілген ескерткiштерге сүйене отырып, Қазақстан аумағында тас дәуірінің неше палеолиттік ескерткіші анықталған?

a)

50-ге жуық

b)

500-дей

c)

800-ге жуық

d)

1000-нан астам

13.

Берікқазған, Теңізқұдық, Қосқорған сияқты орындар қай дәуірдің археологиялық тұрақтарына жатады?

a)

Мезолит

b)

Неолит

c)

Палеолит

d)

Қарқынды қола дәуірі

14.

Мезолиттік тұрақтардың басты ерекшеліктерінің бірі қандай?

a)

Қамал түріндегі ірі қоныстар

b)

Маусымдық және уақытша тұрақтар

c)

Тас үйлер мен көшпелі мал шаруашылығы

d)

Керамикалық зауыттар

15.

Маңғыстаудағы Шақпақата және Ойлықты сияқты орындар қандай дәуірдің тұрақтары ретінде аталады?

a)

Қола дәуірі

b)

Мезолит

c)

Неолит

d)

Энеолит

16.

Неолит дәуіріндегі үй құрылысына қатысты Келтеминар мәдениетіне тән сипат қандай?

a)

Тастан қаланған шағын құдықтар

b)

Ұйы қабырғалары тастан қаланып, көлемі 80—300 м², бір қоныста 150—200 адамға дейін мекендеген

c)

Жеркепелердің болмауы

d)

Көшпелі киіз үйлер

17.

Ежелгі адамдардың алғашқы еңбек құралдарын жасау үшін ең қолайлы материал неге тас болды?

a)

Металл көп болғандықтан

b)

Тас табиғатта көп кездесіп, арнайы өңдеуді қажет етпей, қыр шығару оңай болғандықтан

c)

Ағашты өңдеу мүмкін болмағандықтан

d)

Сазды қолдану тиімсіз болғандықтан

18.

Палеолитте тас өңдеу техникасындағы маңызды жаңалықтың бірі қалай аталды?

a)

Керамика күйдіру әдісі

b)

Леваллуа әдісі

c)

Қола қорыту әдісі

d)

Домна әдісі

19.

Тас өңдеу барысында пайда болған ұзынша немесе кварц тастарынан жасалған өткір ұштық қалай аталады?

a)

Құмыра

b)

Найза ұшы

c)

Сүңгі

d)

Қыш табақ

20.

Мезолит дәуірінде аңшылық тәсілдеріндегі маңызды өзгеріс ретінде қандай қару кеңінен қолданылды?

a)

Қылыш пен қалқан

b)

Садақ пен жебе

c)

Балға мен төстік

d)

Қола найза

21.

Мезолит дәуірінде аң аулау кәсібін жетілдіруге қандай өзгеріс басты әсер етті?

a)

Ауыл шаруашылығының пайда болуы

b)

Садақ пен жебенің кең қолданылуы

c)

Темір құралдардың енгізілуі

d)

Қыш ыдыстардың жасалуы

22.

Леваллуа әдісі қай кезеңде және қандай мақсатта қолданылды?

a)

Палеолитте сүйек бұйымдарын сәндеу үшін

b)

Мезолитте ұсақ тас пластинкаларды кесу үшін

c)

Неолитте қышты күйдіру үшін

d)

Палеолитте өзек тастан даярлау үшін

23.

Микролиттер дегеніміз не?

a)

Ірі көлемді тас балталар

b)

Ұзындығы 1–2 см болатын ұсақ пластинка тәрізді құралдар

c)

Сүйектен жасалған найзалар

d)

Қыштан құйылған пышақтар

24.

Неолит дәуірінде шаруашылықтың қандай түрінің дамуы құрал-жабдық түрлерінің көбеюіне әсер етті?

a)

Көшпелі мал шаруашылығы

b)

Темір өндірісі

c)

Егіншілік пен мал шаруашылығының қатар дамуы

d)

Теңіз саудасы

25.

Қыш құмыра жасау өндірісі неолитте қалай дамыды?

a)

Отсыз күйдіру тәсілімен

b)

Қыш ыдыстарды отқа күйдіріп, мойнын, бүйірін бекіту арқылы

c)

Тек тас қалыппен пресстеу арқылы

d)

Металл қалыптармен құю арқылы

26.

Ботай мәдениеті қай өңірде тараған және қай дәуірге жатады?

a)

Оңтүстік Қазақстанда, қола дәуірі

b)

Солтүстік Қазақстанда, энеолит дәуірі

c)

Батыс Қазақстанда, мезолит дәуірі

d)

Шығыс Қазақстанда, неолит дәуірі

27.

Ботай қонысындағы қыш ыдыстардың сыртын әшекейлеу үшін қандай тәсіл қолданылған?

a)

Металл оймыштау

b)

Өрнек салу үшін арнайы қалыппен бедерлеу

c)

Жануар сүйегімен қырып тегістеу

d)

Бояумен сурет салу

28.

Ерте егіншілік пен мал шаруашылығы дамуы нәтижесінде қоғамда қандай отбасы типі қалыптасты?

a)

Матриархалдық отбасы

b)

Патриархалдық отбасы

c)

Полиандрлық отбасы

d)

Нуклеарлық отбасы

29.

Ғалымдардың пайымдауынша, жылқыны қолға үйрету мәдениеті шамамен қай уақытта болған?

a)

10 мың жыл бұрын

b)

8 мың жыл бұрын

c)

6 мың жыл бұрын

d)

5,5 мың жыл бұрын

30.

Қола дәуірінің негізгі ерекшелігі неде?

a)

Темір өндірудің басталуы

b)

Металлургияның дамуы және мыс пен қалайының қоспасын пайдалану

c)

Тек тас құралдардың қолданылуы

d)

Қыш өндірісінің тоқтауы

31.

Енеолит (Мыс дәуірі) ұғымы нені білдіреді?

a)

Мыс пен тас қатар қолданылған өтпелі кезең

b)

Темірді кең қолдану кезеңі

c)

Қола өндірісінің дамыған кезеңі

d)

Тек тас құралдар кезеңі

32.

Ботай мәдениетінің негізгі ерекшелігі ретінде қандай шаруашылық жетістік аталады?

a)

Жылқыны қолға үйрету және атқа міну мәдениетінің қалыптасуы

b)

Темірді балқыту технологиясы

c)

Қола ыдыстар өндірісі

d)

Егіншілік пен қала мәдениетінің пайда болуы

33.

Ботай қоныстары қай аймақта көбірек шоғырланған?

a)

Солтүстік Қазақстанда

b)

Оңтүстік Қазақстанда

c)

Батыс Қазақстанда

d)

Шығыс Қазақстанда

34.

Ботай мәдениетіне тән артефактілердің бірін таңдаңыз.

a)

Білеу тас және жебе ұштары

b)

Темір қылыштар

c)

Қыштан күйдірілген мүсіндер

d)

Қағаздан жасалған бұйымдар

35.

Қола дәуіріндегі үй құрылысының сипаттамасына қайсысы сәйкес келеді?

a)

Жер бетінде салынған, бекем қоршалған дуалдар

b)

Жер асты үңгірлерінде орналасқан

c)

Тоқыма киіз үйлер

d)

Тек ағаш киізі бар жеңіл құрылыстар

36.

Қола дәуіріндегі Андрон мәдениетінің тайпалары қоныстарын көбіне қай жерлерге салған?

a)

Өзен, көл жағалауларына және жазықтарға

b)

Тек таулы биіктерге

c)

Шөлдің ортасына

d)

Қаланы қоршаған аймақтарға

37.

Беғазы-Дәндібай мәдениетінің ерекше белгісі қандай құрылыс түрімен байланысты?

a)

Таспен қаланған биік кесенелер мен күрделі үйлер

b)

Ағаштан тұрғызылған жеңіл тұрақтар

c)

Шикі кірпіштен салынған қамалдар

d)

Қамыстан тоқылған үйлер

38.

Жезқазған өңіріндегі кен өндіру туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

a)

Ежелгі кезде кен қазбалары мен балқыту кең өріс алған

b)

Кен өндіру мүлде болмаған

c)

Кен тек өзен жағасында жиналған

d)

Кен тек сырттан әкелінген

39.

Андрондықтардың діни наным-сеніміне тән ерекшелік қайсысы?

a)

Күнге, отқа, қасиетті жануарларға табыну іздері

b)

Будда храмдарын салу

c)

Христиандық шіркеулер салу

d)

Қалаларда мешіттер тұрғызу

40.

Әлкей Марғұланның археологияға қосқан үлесі туралы дұрыс жауапты таңдаңыз.

a)

Қазақстандағы қола дәуірі ескерткіштерін жүйелі зерттеп, үлкен археологиялық экспедициялар ұйымдастырды

b)

Тек әдебиет теориясымен айналысты

c)

Тек Батыс Сібірді зерттеді

d)

Археологиямен шұғылданбаған

41.

Қола дәуірін зерттеген Есік маңындағы ескерткіштермен әйгілі археолог кім?

a)

Шоқан Уәлиханов

b)

Әлкей Марғұлан

c)

Қаныш Сәтбаев

d)

Ыбырай Алтынсарин

42.

Ортақ контекст бойынша: Ежелгі адамдардың алғашқы наным-сенімдерінің бірі не болды?

a)

тотемизм

b)

ана құдайға табыну

c)

отқа табыну

d)

аспанға табыну

43.

Ежелгі адамдар күн мен отты қалай байланыстырды?

a)

Суықтық пен қараңғылықтың символы

b)

Жарық пен жылу беретін ортақ қасиет

c)

Жер асты әлемімен байланыс

d)

Өнімділік пен құнарлылықтың белгісі

44.

Тасбаға кешеніндегі ғұрыптық маңызы болған қойдың тасмүсіні нені көрсетеді?

a)

Әскери жаттығуларды

b)

Жер өңдеу дәстүрін

c)

Құрбандық шалу және жерлеу ғұрыптарын

d)

Сауда қатынастарын

45.

Жартастағы суреттерді қашап салу өнері қалай аталады?

a)

Граффити

b)

Петроглифтер

c)

Мозаика

d)

Фреска

46.

Қазақстан аумағындағы ең көп зерттелген петроглифтер шоғыры қай жерде?

a)

Қаратау жотасы

b)

Таңбалы

c)

Көлсай

d)

Айша-бибі

47.

Арпаөзен петроглифтері негізінен қай дәуірлерге жатады?

a)

Ерте темір дәуірі мен орта ғасыр

b)

Палеолит пен мезолит

c)

Қола және ерте темір дәуірлері

d)

Неолит пен энеолит

48.

Таңбалы петроглифтері неліктен ерекше халықаралық маңызға ие?

a)

ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген

b)

Ең көне суреттер сақталған

c)

Жылқы бейнелері жоқ

d)

Қала мәдениеті іздері бар

49.

Байғанин петроглифтерінде қандай көріністер басым?

a)

Егіншілік құралдары

b)

Жорық және аңшылық көріністер

c)

Қалалық архитектура

d)

Діни ғибадатханалар

50.

Палеолит кезеңіндегі негізгі әлеуметтік бірлестік қалай аталды?

a)

Қауым

b)

Қала

c)

Ауыл

d)

Отбасы

51.

Мезолит дәуірінде адамдардың негізгі кәсібіне қайсысы жатты?

a)

Егіншілік

b)

Мал бағу

c)

Аң аулау және балық аулау

d)

Металл қорыту

52.

Мезолитте ұзын сапты құралдардың пайда болуына қандай жаңалық әсер етті?

a)

Қола құюдың меңгерілуі

b)

Қошқар мүйізді әшекейлердің таралуы

c)

Микролиттерді табиғи желіммен бекіту

d)

Темір соғудың дамуы

53.

Неолит дәуіріндегі басты жаңалықтардың бірі қайсысы болды?

a)

Қалалар салу

b)

Қыш ыдыстарды отқа күйдіру

c)

Жылқыны міну

d)

Темір балқыту

54.

Темір дәуірінің басталуын археологияда қандай кезеңдермен байланыстырады?

a)

б.з.д. 5–4 мыңжылдықтар

b)

б.з.д. 3,6–3 мыңжылдықтар

c)

б.з.д. 1 мыңжылдықтың басы

d)

б.з.д. 6–5 ғасырлар

55.

Ерте темір ғасырында обалардың зерттелуі қандай қоғамдық өзгерістерді айқындады?

a)

Көшпелі өмірдің тоқтауы

b)

Әлеуметтік жіктелудің күшеюі және билік нышандарының пайда болуы

c)

Қалалық мәдениеттің қалыптасуы

d)

Жазудың пайда болуы

56.

Ежелгі адам темірді қалай игерді дегенде негізгі қиындық қандай болды?

a)

Темірді алмаспен кесу

b)

Жоғары температураға жету

c)

Қыш жасау

d)

Мыс пен алтын табу

57.

Темірді игеру мал шаруашылығына қалай әсер етті?

a)

Малды өсіру тоқтады

b)

Жем-шөпті көбейтуге мүмкіндік беретін құралдар пайда болды

c)

Қой-ешкі азайды

d)

Аңшылыққа қайта оралды

58.

Ерте көшпелілерде темірден жасалған соқа ұшының маңызы неде?

a)

Қыш ыдыстардың беріктігін арттырды

b)

Жерді өңдеу сапасын күшейтіп, егіншіліктің дамуына ықпал етті

c)

Әскер киімін безендірді

d)

Балық аулау әдісін жақсартты

59.

Андронов мәдениетінің негізгі шаруашылық түрі қандай болған?

a)

Егіншілік

b)

Көшпелі мал шаруашылығы

c)

Балық шаруашылығы

d)

Қолөнер өндірісі

60.

Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына не әсер етті дегенде ежелгі қазақ даласында қай жануарды қолға үйрету ерекше маңызды болды?

a)

Жылқы

b)

Түйе

c)

Ешкі

d)

Қаңқалы ит

61.

Ежелгі көшпелілердің негізгі түліктері ретінде дұрыс тізбекті таңдаңыз.

a)

Сиыр, ешкі, шошқа

b)

Қой, жылқы, түйе

c)

Бұғы, марал, ешкі

d)

Жылқы, бұқа, шошқа

62.

Көшпелі мал шаруашылығының түрлері мәтінде қалай жіктеледі?

a)

Жартылай көшпелі және отырықшы мал шаруашылығы

b)

Аралас және тәуелді

c)

Егіншілік және аңшылық

d)

Қалалық және далалық

63.

Жылқының сақтар өміріндегі маңызына қатысты дұрыс пайым қандай?

a)

Тек ет үшін пайдаланған

b)

Жалғыз құрбандық жануары болған

c)

Әскери және күнделікті өмірде кең қолданған, ат үстінде соғыс тәсілдерін жетілдірген

d)

Тек жүк тасуға арналған

64.

Ежелгі көшпелілер әлемдік өркениетке қандай үлес қосты дегенде негізгі жетістік қай салада аталады?

a)

Теңіз саудасы

b)

Мемлекеттік құрылым мен әскери өнер

c)

Қалалық сәулет

d)

Жер асты кеніштері

65.

Археологиялық қалалық мәдениетке жататын Тосқалаң қонысы қай кезеңге жатады және қай аймақта орналасқан?

a)

Б.з.д. 1 мыңжылдық, Жетісу

b)

6.3.6–3.2 мыңжылдық, Маңғыстау облысы

c)

Б.з.д. 8–7 ғғ., Сыр бойы

d)

Орта ғасыр, Түркістан

66.

Ежелгі тайпалардың өнеріндегі басты бағыттардың бірі қандай болды?

a)

Қалалық мүсіндер жасау

b)

Қару-жарақ жасау және тұрмыстық заттарды өңдеу

c)

Керамика ғана

d)

Жазба әдебиет

67.

Көшпелілердің өнері әлемдік өркениетке қандай стиль арқылы ықпал етті?

a)

Романдық стиль

b)

Афьюкс стиль

c)

Жануарлық стиль (аңдық стиль)

d)

Классикалық стиль

68.

Киіз үйдің негізгі құрылымдық бөлігі ретінде кереге қандай қызмет атқарады?

a)

Шаңырақты тірейді

b)

Есіктің орны

c)

Қабырғаны құрап, үйдің негізін ұстайды

d)

Терезе қызметін атқарады

69.

Қазақ халқының шаңыраққа қатысты «қара шаңырақ» ұғымы нені білдіреді?

a)

Отбасының ең кіші баласының үйі

b)

Әулеттің ең үлкені қоныс тепкен үй

c)

Жас жұбайлардың жаңа үйі

d)

Қонақтарға арналған үй

70.

Ежелгі көшпелілердің үйдің ішкі құрылысына байланысты қандай ырым орын алған?

a)

Үйдің оң жағына қару-жарақ қойылады

b)

Үйдің ортасына қазан-ошақ қойылмайды

c)

Үйдің оң жағына еркекке қатысты заттар, сол жағына әйелдер заттары қойылады

d)

Үйдің сол жағына құрбандық малы байланады

71.

Көшпелілердің Күнге табынуы немен байланысты болды?

a)

Күнді әлемнің ортасы санады

b)

Күннің нұры мен жылуынан өмір жалғасады деген түсінікпен

c)

Күнді арқар бейнесімен байланыстырды

d)

Күнді тек жаугершілік белгісі деп таныды

72.

Отқа қатысты қандай тиым-ырымдар сақталды?

a)

Отты жағып, тез сөндіру керек

b)

Отты бөлмеге қоймау керек

c)

Отты өшіру немесе оттан аттау жаман ырым саналды

d)

Отқа су құю арқылы құрмет көрсету

73.

Ерте көшпелілердің жерлеу ғұрпына тән ерекшелік қандай?

a)

Марқұмды тек кремациялау

b)

Марқұммен бірге тұрмыстық заттар, қару-жарақ, тағам қойды

c)

Марқұмды ағашқа ілу

d)

Марқұмның үстіне тас үймесін салуға тыйым

74.

Ерте көшпелілер әлемді қалай қабылдады?

a)

Екі қабатты әлем: жер мен аспан

b)

Үш қабатты әлем: жер асты, орта әлем, аспан асты

c)

Төрт қабатты әлем: су, жер, от, ауа

d)

Біртұтас әлем: табиғат пен адам бір

75.

Арқар бейнесінің ерте көшпелілер дүниетанымындағы мағынасы қандай?

a)

Ай символы

b)

Күннің қасиеттілігімен байланысты белгі

c)

Жауынгерлік қуаттың белгісі ғана

d)

Жер құдайының бейнесі

76.

Ерте көшпелілер қандай жануарларды қасиетті санады?

a)

Қасқыр, бүркіт, арқар

b)

Түйе, жылқы, сиыр

c)

Бұғы, қоян, түлкі

d)

Ит, мысық, ешкі

77.

Ерте көшпелілердің отқа қатысты тыйымдарының бірін таңдаңыз.

a)

Отқа түкіру

b)

Отқа тағам қою

c)

Отқа қарап ән айту

d)

Отты таспен қоршау

78.

Сақтар қай кезеңде Қазақстан аумағында өмір сүрді?

a)

Б.з. VI–VIII ғасырлар

b)

Б.з.д. VIII–III ғасырлар

c)

Б.з.д. I ғасыр – б.з. III ғасыр

d)

Б.з.д. III–I ғасырлар

79.

Петроглиф дегеніміз не? Ең дәл анықтаманы таңдаңыз.

a)

Жерлеу құрылыстарының жалпы атауы

b)

Жартас бетіне қашау, ойып салу немесе сызып бейне түсіру өнері

c)

Қыш ыдыстарды бояумен сәндеу тәсілі

d)

Қалалардың қорғаныс дуалдарына салынған жазулар

80.

Жартасқа сурет салуда жиі қолданылатын тәсілдердің дұрыс тізбегін таңдаңыз.

a)

Бояу жағу, өрнек тоқу, қаптама жасау

b)

Қашау, ойып салу, сызып түсіру

c)

Тас қалауы, күйдіру, жылтырату

d)

Мүсіндеу, құю, балқыту

81.

Петроглифтерді мерзімдеуде қандай дереккөздер көбірек көмектеседі? Ең негізді жауапты таңдаңыз.

a)

Мифтік аңыздар мен эпостар ғана

b)

Жазба ескерткіштермен салыстыру, стильдік ерекшеліктер және археологиялық контекст

c)

Тек ауызша дәстүр мен шежіре

d)

Табиғи апаттар туралы деректер

82.

Жартас суреттеріндегі символизм көбіне нені бейнелейді?

a)

Тек кеңістік геометриясын

b)

Ежелгі адамдардың наным-сенімдері, шаруашылығы мен тұрмысы

c)

Ортағасырлық қалалардың жоспарларын

d)

Жер асты қазбалар технологиясын

83.

Қазақстандағы әйгілі петроглиф ескерткіштеріне жақын келетін жұпты таңдаңыз.

a)

Берел – ортағасырлық қала орны

b)

Есік – қыш күйдіру пеші

c)

Таңбалы – жартас суреттері шоғырланған орын

d)

Персеполь – Қазақстандағы жартас суреттері

84.

«Бехистун жазбасы» туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

a)

Қазіргі Қазақстандағы жартасқа қашалып жазылған, тек грек тілінде берілген

b)

Иран аумағындағы биік жартасқа қашалып жазылған, мәтіні парсы, элам, вавилон тілдерінде берілген

c)

Орта Азиядағы үңгірде табылған, тек арамей тілінде жазылған

d)

Тас тақтаға бояумен салынған суреттер жиынтығы

85.

Жартас суреттері арқылы ежелгі тайпалардың өмірін зерттеу барысында қандай ақпарат алынады? Ең мазмұнды нұсқаны таңдаңыз.

a)

Тек билеушілердің есімдері

b)

Қоғамдық қатынастар, діни наным-сенімдер, шаруашылық пен тұрмыс ерекшеліктері

c)

Қалалардың салық мөлшерлемелері

d)

Шетелмен сауда келісімдерінің мәтіндері

86.

Петроглифтердің даталануы мен мазмұнын дәлелдеуде қандай әдіс стратегиялық тұрғыда тиімді?

a)

Кездейсоқ болжам жасау

b)

Суреттердің стилін көрші археологиялық қабаттармен және жазба деректермен салыстыру

c)

Тек бір ғана суретті оқшау талдау

d)

Бақылаусыз қайта қашап жаңарту

87.

Темір дәуірінің басталуына шешуші әсер еткен жаңалық қандай?

a)

Қоланың кең қолданылуы

b)

Темірді балқытып өңдеу

c)

Тастан құрал жасау

d)

Керамиканы ойлап табу

88.

Темірдің шаруашылыққа әсерін дұрыс сипаттайтын тұжырымды таңдаңыз.

a)

Егіншілік пен мал шаруашылығы құлдырады

b)

Қол құралдары ауырлап, еңбек өнімділігі азайды

c)

Жер өңдеу құралдары жетілдіріліп, өнімділік артты

d)

Әшекей бұйымдары жоғалып кетті

89.

Ерте көшпелілердің күнделікті өміріндегі өзгерістердің бірі қандай болды?

a)

Қалалық тұрақтардың көбеюі

b)

Жылқыны қолға үйретудің тоқтауы

c)

Темір қару-жарақтың таралуы

d)

Сауда қатынастарының жойылуы

90.

Темір дәуіріндегі қолөнердің дамуын ең дұрыс сипаттайтын нұсқа қайсы?

a)

Қыш өндірісі тоқтады

b)

Темірден құрал және әшекей жасау өрістеді

c)

Тек ағаш өңдеу дамыды

d)

Тек тас қашау дамыды

91.

Темір дәуірі кезеңдерінің дұрыс реті қайсы?

a)

Ерте темір — Орта темір — Кейінгі темір

b)

Кейінгі темір — Орта темір — Ерте темір

c)

Орта темір — Ерте темір — Кейінгі темір

d)

Ерте темір — Кейінгі темір — Орта темір

92.

Темірдің ауыл шаруашылығына тигізген нақты ықпалын көрсетіңіз.

a)

Жер жыртуға арналған соқа темірден жасалып, тиімділігі артты

b)

Мал жайылымы азайды

c)

Егіншілік толық жоғалды

d)

Суару жүйелері тоқтады

93.

Ерте көшпелілердің әскери қуатының артуына қандай фактор ықпал етті?

a)

Тас балталардың пайда болуы

b)

Темір семсер, найза, жебе ұштарының кең таралуы

c)

Қоланың мүлде жойылуы

d)

Қалаларға қоныстану

94.

Темір дәуіріндегі әлеуметтік өзгерістердің бір көрінісі қандай?

a)

Қоғам толықтай тең болды

b)

Қолөнершілер мен жауынгерлердің мамандануы күшейді

c)

Мемлекеттер жойылды

d)

Жазу пайда болды

95.

Темір дәуірінде сауда мен алмасу қандай себеппен жанданды?

a)

Арзан тас шикізатының молдығы

b)

Темір бұйымдарға сұраныстың артуы

c)

Мәдениеттер арасындағы қатынастың үзілуі

d)

Теңіздің жабылуы

96.

Темірдің тұрмысқа енуі ерте көшпелілердің қоныс және қозғалысына қалай әсер етті? Ең дәл жауапты таңдаңыз.

a)

Олар отырықшы болып, қозғалыс тоқтады

b)

Көшпелі өмір салты сақталып, қару-құралдың беріктігі қозғалысты тиімді етті

c)

Көшпелілік жойылды, теңіз саудасына өтті

d)

Жылқы пайдаланылмай қалды

97.

Көшпелі малшаруашылығының қалыптасуының негізгі нәтижелерінің бірі ретінде қандай тұрмыс-тұрқы құрылымы әлемдік өркениетке қосқан үлес ретінде аталады?

a)

Қамал-қорған салу дәстүрі

b)

Күмбезді тас үйлер

c)

Киіз үйдің (көшпелі үйдің) дамуы

d)

Қалалық көпқабатты тұрғын үй

98.

«Аң стилі» дегеніміз не?

a)

Сақтардың қала салу өнері

b)

Сақтардың аң-құстар мен мифтік жануарларды бейнелейтін қолданбалы бейнелеу өнері

c)

Грек архитектурасының ықпалы

d)

Тасмола қорғандарының құрылымы

99.

Аң стилінің кезеңдерін дұрыс ретпен таңдаңыз.

a)

Төне, гүлденген, құлдырау

b)

Құлдырау, гүлденген, төне

c)

Гүлденген, төне, құлдырау

d)

Төне, құлдырау, гүлденген

100.

Есік қорғанындағы «Алтын адам» баскиіміндегі аң стиліне тән қандай бейнелер берілген?

a)

Арыстан мен түйе

b)

Екі арқар және қанатын жайған құс

c)

Бүркіт пен қасқыр

d)

Жылқы мен киік

101.

«Полихромдық стиль» нені білдіреді?

a)

Бір түсті металл бұйымдар жасау

b)

Тастармен, асыл тастармен көптүсті сәндеу тәсілі

c)

Ағаш ою техникасы

d)

Балшықтан ыдыс жасау әдісі

102.

Ою-өрнек дегеніміз не?

a)

Сақтардың әскери тактикасы

b)

Заттарды көркемдік мақсатта геометриялық, өсімдік, жануар тектес, рәміздік түрлермен әшекейлеу

c)

Қабір құрылысының әдісі

d)

Сауда жолдарының желісі

103.

Жартасқа бейнелеу (петроглиф) орталықтарының бірі ретінде қай өңір аталады?

a)

Батыс Қазақстандағы Маңғыстау

b)

Алматы облысындағы Таңбалытас

c)

Солтүстік Қазақстандағы Петропавл

d)

Шығыс Қазақстандағы Семей

104.

Арысқанды бейнелеу қай аймақ сақтарында жиі кездеседі және ол қандай мағынаны білдірді?

a)

Батыс Қазақстан, батырлық

b)

Оңтүстік Түстіктегі Арал маңы, күнге табыну, билік пен күш

c)

Алтай өңірі, табиғат құдіреті

d)

Сыр бойы, егіншілік

105.

Сақтар нені қасиетті деп білген және құрбандық шалған?

a)

Жер мен су

b)

От пен күн

c)

Ай мен жұлдыз

d)

Тау мен жел

106.

Сақтар арасында аққу бейнесі қандай ұғымның нышаны ретінде көрген?

a)

Билік пен күш

b)

Тазалық, сұлулық, махаббат

c)

Қорғаныс пен батырлық

d)

Теңдік пен әділет

107.

«Аң-құстардың тотемизмі» дегеніміз не?

a)

Сақтардың сауда жолдары

b)

Ата-бабасының киелі аң-құсқа қатысты шығу тегі туралы сенім

c)

Қалалар салу дәстүрі

d)

Жерлеу рәсімінің түрі

108.

«Анимизм» ұғымы сақтар дүниетанымында нені білдірді?

a)

Барлық заттар мен құбылыстардың жаны бар деген түсінік

b)

Тек жануарлардың жаны бар деген түсінік

c)

Тек адамдарға ғана тән жан туралы ұғым

d)

Жан жоқ деп есептейтін көзқарас

109.

Тасмола мәдениеті қай аймақтағы сақ тайпаларына тән археологиялық мәдениет ретінде аталады?

a)

Батыс Қазақстан

b)

Орталық Қазақстан

c)

Солтүстік Қазақстан

d)

Жетісу өңірі

110.

«Мұрты обалар» дегеніміз қандай құрылым ерекшелігі бар қорған?

a)

Қорған үстіне тік мұнара қойылған

b)

Обаның сыртынан шығысқа қарай тартылған екі ұзын тас жолақ «мұрттары» бар

c)

Қорғанның ішіне ағаш үй салынған

d)

Тек жерден қазылған шұңқыр

111.

Көшпелі малшаруашылығы контексінде сақтардың әлемдік өркениетке қосқан үлесін талдаңыз: киіз үйдің дамуы мен аң стилінің қалыптасуының шаруашылық-тұрмысқа ықпалын таңдаңыз.

a)

Киіз үй – отырықшылыққа өтуді тездетті; аң стилі – тек әскери белгі болды

b)

Киіз үй – көшпелі өмірге икемділік пен жылдам көшу мүмкіндігін берді; аң стилі – діни-рухани және әлеуметтік рәміздер арқылы қоғамды біріктірді

c)

Киіз үй – сауда жолдарын жойды; аң стилі – сыртқы ықпалдың нәтижесі ғана

d)

Киіз үй – мал басын азайтты; аң стилі – табиғатты бейнелеуден алшақтатты

112.

Дәлелді ойлау: не себепті Тасмола мәдениетіндегі «мұрты обалар» күнге табынуымен байланысты деп түсіндіріледі? Ең ықтимал түсіндірмені таңдаңыз.

a)

Обаларға алтын көп қолданылғандықтан

b)

Мұрттарының шығысқа қарай бағытталуы мен құрбандық орындарының орналасуы күн культімен сабақтас

c)

Қорғанда жануар сүйектері табылғандықтан

d)

Тұрғын үйлерге жақын болғандықтан

113.

Көшпелі тайпалардың өнерінде «қanimal style» («аң стилі») ең дұрыс сипаттама қайсы?

a)

Жануар бейнелерін символдық және динамикалық түрде көркемдеу

b)

Геометриялық орнаменттерді ғана қолдану

c)

Адам портреттерін реалистік тәсілмен бейнелеу

d)

Тек табиғи ландшафттарды суреттеу

114.

Ежелгі көшпелілердегі металл өңдеудің негізгі мақсаты қандай болды?

a)

Әскери және тұрмыстық бұйымдар жасау

b)

Қағаз өндірісін жолға қою

c)

Керамика күйдіру пештерін жасау

d)

Тек сәндік әшекейлер дайындау

115.

Теріні өңдеу қолөнерінің өнімдері көбіне қалай қолданылды?

a)

Киім, аяқ киім және қапшықтар жасауға

b)

Тастан мүсін қашауға

c)

Ағаш үйлер тұрғызуға

d)

Балық аулау құралдарын әзірлеуге

116.

Көшпелілердің киіз үйі (үйріт, юрт) нені білдіретін символ ретінде қарастырылды?

a)

Әлемнің үлгісі мен тәртібін көрсететін сакралды кеңістік

b)

Тек уақытша тұрмыстық баспана

c)

Құдайлар паналайтын ғибадатхана

d)

Сауда орнының белгісі

117.

Аң стиліндегі бейнелердің басты ерекшелігі не?

a)

Қозғалыс, күрес, жыртқыштық көріністерін көрсету

b)

Тек статикалық тұрмыстық көріністерді беру

c)

Су астындағы дүниені бейнелеу

d)

Абстракт сызықтарды ғана қолдану

118.

Металл өңдеу шеберлері қандай материалдармен көп жұмыс істеді?

a)

Қола, темір, алтын

b)

Шыны, қағаз, мата

c)

Көмір, тұз, гипс

d)

Мармор, гранит, базальт

119.

Киіз үйдің ішкі бөлігі қалай түсіндірілді?

a)

Орталық ошақ пен айналасындағы кеңістік әлеуметтік және ритуалдық тәртіпке бағынды

b)

Еркін, ешқандай бөлініссіз ашық алаң болды

c)

Тек шаруашылық заттар жинайтын қойма ретінде қолданылды

d)

Кілем тоқытатын шеберхана ретінде қызмет етті

120.

Тері өңдеу технологиясында қандай негізгі тәсіл қолданылды?

a)

Илеу және жұмсарту арқылы төзімді материал алу

b)

Қатты күйдіру арқылы керамикаға айналдыру

c)

Қалыпқа құю арқылы металл жасау

d)

Құрғақ мұзбен қатыру

121.

Көшпелілердің сәндік-қолданбалы өнері көбіне қай қажеттіліктерді өтеді?

a)

Тұрмыстық, әскери және салт-дәстүрлік қажеттіліктер

b)

Ғылыми зерттеу қажеттіліктер

c)

Тек ойын-сауық қажеттіліктер

d)

Қала салу қажеттіліктер

122.

Ежелгі тайпалардың қолөнеріндегі материалдық мәдениеттің жалғасуын ең жақсы дәлелдейтін заттар қайсы?

a)

Әшекей бұйымдар, қару-жарақ, ат-әбзелдері

b)

Қағаз құжаттар мен кітаптар

c)

Камера және фотосуреттер

d)

Электр құралдары

123.

Ерте көшпелілердің дүниетанымында жылқы қандай орын алды?

a)

Жауынгерлік қаруды алмастырды

b)

Қасиетті жануар ретінде құрметтелді

c)

Тек көлік құралы ретінде пайдаланылды

d)

Егіншілік символы болды

124.

Ерте көшпелілердегі табиғатқа табынудың бір көрінісін таңдаңыз.

a)

Өзендер мен тауларды қасиетті санау

b)

Металл құю шеберханаларын салу

c)

Қаланы дуалмен қоршау

d)

Жерді суару жүйесін дамыту

125.

Аруақтарға (ата-баба рухтарына) қатысты наным-сенімнің негізгі мәні қандай?

a)

Ата-бабалар рухы қауымға қамқорлық жасайды деп сену

b)

Ата-бабалар рухы тек жорықта көмектеседі деп сену

c)

Ата-бабалар рухы жазғы мерекелерде ғана еске алынады

d)

Ата-бабалар рухына сенім болмаған

126.

Ерте көшпелілердің жерлеу рәсімдеріне тән белгі қайсы?

a)

Марқұмды теңізге жіберу

b)

Қабірге тұрмыс заттары мен қару-жарақ қою

c)

Жерлеуге тек діни қызметкер қатысуы

d)

Марқұмды ағашқа ілу

127.

Ерте көшпелілердің космологиялық түсініктеріне сәйкес дүниенің құрылымы қалай қабылданды?

a)

Бір қабатты әлем

b)

Үш деңгейлі әлем: жер үсті, жер асты, аспан

c)

Тек аспан әлемі ғана бар

d)

Тек жер үсті әлемі бар

128.

Сак тайпалары Еуразия далаларында көрші халықтармен қандай байланыс орнатты?

a)

Тек әскери қақтығыс

b)

Саяси, мәдени және экономикалық байланыстар

c)

Тек діни байланыс

d)

Байланыс мүлде болмаған

129.

“Дала жолы” деген атаумен белгілі сауда жолының бағыттарының бірі қайсы?

a)

Жерорта теңізі мен Қытайды байланыстыру

b)

Сібір мен Үндістанды байланыстыру

c)

Жапония мен Кореяны байланыстыру

d)

Араб түбегі мен Африканы байланыстыру

130.

Александр Македонскийдің сақтарға жорығы кезінде сақтардың негізгі мақсаты қандай болды?

a)

Гректермен одақ құру

b)

Өз тәуелсіздігін сақтау және басқыншыларға тойтарыс беру

c)

Парсыларға бағынышты болу

d)

Жаңа астана салу

131.

Үйсіндер мемлекеті қай кезеңде жеке мемлекет болып өмір сүрді?

a)

Б.з.д. VI—V ғасырлар

b)

Б.з.д. IV—III ғасырлар

c)

Б.з.д. I—б.з. I ғасырлар

d)

Б.з. III—IV ғасырлар

132.

Үйсіндердің шаруашылығына қатысты қытай жазбаларындағы сипаттамаға сай дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

a)

Тек егіншілікпен айналысқан

b)

Мал бағумен қатар егіншілік жүргізген, суы мол жайылымдарды таңдаған

c)

Тек аңшылықпен шұғылданған

d)

Қалалық саудаға толық көшкен

133.

Сақтар туралы грек және парсы деректерінің жалпы мазмұнына ең дәл келетін тұжырымды таңдаңыз.

a)

Грек және парсы деректері сақтарды тек малшы ретінде сипаттайды

b)

Грек және парсы деректері сақтардың таралу аймақтары мен тайпа атауларын тіркеп, олардың көрші державалармен қатынастарын баяндайды

c)

Деректерде сақтар туралы нақты ештеңе айтылмайды

d)

Парсы деректері сақтарды егінші қала тұрғындары ретінде көрсетеді

134.

Сақ тайпаларының Қазақстан аумағындағы орналасуына қатысты дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

a)

Сақтар тек Жетісуда ғана қоныстанған

b)

Сақтар Қазақстанның әртүрлі аймақтарына таралып, бірнеше тайпа одақтарына бірікті

c)

Сақтар тек Сырдарияның төменгі ағысында өмір сүрген

d)

Сақтар Алтайдан батысқа қоныс аудармаған

135.

Парсы деректерінде сақтардың атаулары қалай берілгеніне қатысты ең дұрысы қайсысы?

a)

Барлық сақтарды бір ғана атаумен атаған

b)

Әр өңірдегі сақтарды айырып атайтын бірнеше этнонимдер қолданылған

c)

Сақтарға парсы деректері атау бермейді

d)

Тек грек деректерінде ғана атаулар кездеседі

136.

Грек дереккөздерінің сақтар туралы мәліметтеріне тән белгі қандай?

a)

Тек мифологиялық әңгімелер береді

b)

Саяси оқиғаларды, жорықтарды және географиялық мәліметтерді қамтиды

c)

Тек шаруашылық сипаттамалары бар

d)

Тек бір автордың естеліктері сақталған

137.

Сақтар туралы деректердің маңызын дұрыс сипаттайтын жауапты таңдаңыз.

a)

Олар сақтардың ішкі әлеуметтік құрылымын жасырады

b)

Олар сақтардың көрші халықтармен байланысын және тарихи сахнадағы орнын түсінуге мүмкіндік береді

c)

Олар тек аңыздық кейіпкерлерді сипаттайды

d)

Олар сақтардың мәдениетін жоққа шығарады

138.

Сақ тайпаларының атаулары грек және парсы деректерінде қалайша ерекшеленеді? Ең дұрыс жауапты таңдаңыз.

a)

Екі дерек те бірдей атауларды қайталайды

b)

Грек деректері өздерінің географиялық түсінігіне сай атайды, парсы деректері әкімшілік-саяси тұрғыдан жіктейді

c)

Грек деректері атау бермейді, ал парсы деректері ғана береді

d)

Парсы деректері мифологиялық, грек деректері нақты

139.

Сақтардың географиялық таралуын анықтауда қандай дерек түрлері көмектеседі?

a)

Тек археологиялық деректер

b)

Тек ауызша аңыздар

c)

Грек және парсы жазба деректері

d)

Тек ортағасырлық араб деректері

140.

Сақтар туралы деректер бойынша олардың көрші державалармен қарым-қатынасына тән сипаттама қандай?

a)

Тек бейбіт сауда қатынастары болған

b)

Әскери қақтығыстар мен одақтар, алым-салық және дипломатиялық байланыстар қатар жүрген

c)

Тек бағыныштылық жағдайында болған

d)

Ешқандай байланыс жасамаған

141.

Сақтардың тайпалық құрамына қатысты ең дұрыс жауапты таңдаңыз.

a)

Сақтар біртекті, тайпаға бөлінбеген

b)

Сақтар бірнеше тайпа одақтарына бөлініп, әрқайсысының атауы мен аймағы болды

c)

Сақтар тек парсылардың құрамы болды

d)

Сақтар тек екі тайпадан тұрған

142.

Сақ атауларының шығу тегі туралы қисынды қорытындыны белгілеңіз.

a)

Барлық атаулар ішкі өзіндік атаулар ғана

b)

Атаулардың бір бөлігі сыртқы авторлардың берілген этнонимдері, географиялық және саяси ерекшеліктерге негізделген

c)

Атаулар кездейсоқ берілген

d)

Атаулар тек діни сипатқа байланысты

143.

Сақтардың археологиялық мұраларына тән басты ескерткіш түрі қайсы?

a)

Кеңселер мен сарайлар

b)

Қорғандар (күргандар)

c)

Қалалық бекіністер

d)

Жер асты су құбырлары

e)

Амфитеатрлар

144.

«Алтын адам» қай қорғаннан табылған әйгілі археологиялық олжа?

a)

Берел

b)

Есік

c)

Талғар

d)

Таңбалы

e)

Тараз

145.

Есік қорғанынан табылған күміс тостағандағы жазу қалай аталады?

a)

Орхон жазуы

b)

Кирилл жазуы

c)

Есік жазуы (Есік жазбасы)

d)

Көшпелі руникалық жазу

e)

Авеста жазуы

146.

Сақ артефактілерінің жиі кездесетін материалы қайсы?

a)

Пластик

b)

Алтын және күміс

c)

Темірбетон

d)

Керамика-гипс қоспасы

e)

Шыныталшық

147.

Сақтардың жерлеу дәстүрін зерттеуде археология қандай дерек береді?

a)

Тек ауызша аңыздар

b)

Заң жинақтары

c)

Қорғандардағы қабір құрылысы мен заттар

d)

Кітапханалар каталогы

e)

Жылнамалардағы суреттер

148.

Есік «Алтын адамның» киіміндегі хайуандар бейнесі қандай өнер дәстүріне жатады?

a)

Антикалық натюрморт

b)

Жануарлық стиль (аң стилі)

c)

Грек классикасы

d)

Қытай каллиграфиясы

e)

Персид миниатюрасы

149.

Сақ қорғандары көбіне қай жерлерде шоғырланған?

a)

Шөлдегі оазистердің ішкі бөліктерінде ғана

b)

Өзен аңғарлары мен тау бөктерлерінде

c)

Теңіз жағалауында ғана

d)

Қалалардың орталық алаңдарында

e)

Орманды батпақтарда

150.

Есік жазбасының маңызы неде?

a)

Сақтардың металлургиясын дәлелдейді

b)

Сақ тіліндегі жазудың үлгісін сақтап қалған

c)

Грек колонияларының картасын береді

d)

Қытай империялық жарлықтарын көрсетеді

e)

Буддистік сутраларды қамтиды

Similar Resources on Wayground

10-11 СЫНЫП БАЗА ЖАТТАУ 1-БӨЛІМ

150 questions

10-11 СЫНЫП БАЗА ЖАТТАУ 1-БӨЛІМ

quiz

Worksheet

•

11th Grade