Font size
WorksheetsАлтыбакан
Total questions: 2
Worksheet time: 12mins
Алтыбақан
Алтыбақан – ауыл сыртында ойналатын қазақтың ежелгі ұлттық ойының бір түрі. «Алтыбақанды» жаз айларында тебеді. Оны құру үшін әрқайсысының ұзындығы 3–4 метрден жеті ағаш және мықты үш арқан керек. Мосы құсатып алты ағашты үш-үштен бір жақ басынан байлайды да, екі жерге қадайды. Бір ағашты жоғарғы ашасына көлденең салып бекітеді. Арқанның біреуін бел ағашқа аяқ тірейтіндей етіп байлайды. Қалған екі арқан одан қысқарақ етіліп отыру үшін қосарландыра байланады.Қазақтың бас ақыны Абай бозбала кезінде алтыбақан басында достарымен сауық құрған.
Массасы 40 кг Тоғжан ұзындығы 4м алтыбанда тербеледі.Алтыбақанның тербеліс жылдамдығы 5 м/с. (g=10 м/с2 𝜋=3,14)
Алтыбақанның тербеліс жиілігі
0,25Гц
0,2Гц
2 Гц
0,5 Гц
Алтыбақанның циклдік жиілігі
2,6 рад/с
1,4 рад/с
1,6 рад/с
2,5 рад/с
Алтыбақанның тербеліс кезіндегі кинетикалық энергиясы
580 Дж
500 Дж
500 кДж
580 кДж
Алтыбақанның тербеліс периоды неге тең?
3с
5с
2с
4с
Шай
Шай шығыс халықтарына, соның ішінде Қытай мен Үндістанға бұдан мыңдаған жылдар бұрын белгілі болған. Шай — шай бұтағы жапырақтарынан жасалынатын сусын.
Шай әуел баста медициналық мақсатта қолданылған. Мысалы, қытайдың халық медицинасында шайды түрлі жағдайлармен уланғанда ішкен. Ауыр дене және ой еңбегімен шаршап шалдыққанда жәрдемдескен. Сонымен қатар шайдың біз біле бермейтін керемет қасиеттері де бар. Шайды демдегенде түрлі заттың молекуласы араласуы нәтижесінде диффузия құбылысы орындалады.Ыстық шай құйылған шыны кесені ұстағанда қолдарың ысиды,яғни жылу өткізгіштік арқылы жылу беріледі
( Судың меншікті жылу сыйымдылығы 4200 Дж/кг0С, судың қайнау температурасы 100 0С`)
Айжан әжесіне шай дайындау үшін бастапқы температурасы 200С 2л суды қайнатты. Суды қайнатуға жұмсалатын жылу мөлшерін анықта
580 Дж
672 кДж
500 кДж
9680 кДж
Суды қыздыруға жұмсалатын жылу мөлшерін анықтайтын формула
Q=qm
Q=rm
Q=cm (t2-t1)
Q=I2Rt
Температурасы 150С массасы 100г шыны кесеге 150 г қайнаған шай құйылғанда қандай температурада жылулық тепе-теңдік орнайды. cшыны=840 Дж/кг0С
930С
850С
950С
900С
Бастапқы температурасы 200С болатын 5л суды қайнатуға қанша ағаш көмір жұмсалады. Ағаш көмірдің меншікті жану жылуы q= 34 x106 Дж/кг
50г
45г
65г
40г
