NEW
Font size
WorksheetsДИН АНТРОПОЛОГИЯСИ
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Дин антропологиясининг асосий вазифаси нима?
А) Динларнинг фақат фалсафий асосларини ўрганиш.
Б) Динларнинг пайдо бўлишини фақат биологик нуқтаи назардан тушунтириш.
В) Инсонларнинг диний тажрибалари, эътиқодлари ва маросимларини маданий, ижтимоий ва тарихий контекстда таҳлил қилиш.
Г) Фақат замонавий цивилизациялар динларини тадқиқ этиш.
Дин антропологияси қайси асрнинг 70-йилларида, қайси йўналишнинг инқирози ортидан вужудга келган?
А) XVIII аср, натуристик йўналиш.
Б) XIX аср, мифологик йўналиш.
В) XX аср, позитивизм мактаби.
Г) XIX аср, функционализм.
Фейербахнинг "Сущность религии" асари қайси йилда нашр этилган?
1871.
1845.
1858.
1903.
Антропологик мактабнинг услубий асосини нима ташкил этади?
Структурализм ва функционализм.
Герменевтика ва тарихийлик.
Позитивизм ва эволюционизм.
Натурализм ва мифологизм.
Антропологик мактаб тарафдорларининг концепцияларини тасвирлашга ҳаракат қилган антрополог-эволюционистлардан кимлар мисол тариқасида келтирилган?
В. Шмидт ва Ф. Нансен.
Л. Фейербах ва Ч. Дарвин.
Э.Тайлор, Г.Спенсер, Дж. Леббок.
Мюллер ва Дюркгейм.
Тайлорнинг фикрича ("Первобытная культура", 1871), диннинг бошланғич шакли нима бўлган?
Натуристик эътиқодлар (табиатга сиғиниш).
Жодугарлик ва магия.
Руҳ, арвоҳ ва шу кабиларга эътиқод қилиш.
Якка худога сиғиниш.
Ибтидоий анимизмдан тадрижий эволюция натижасида диннинг турли шакллари тараққий топганда, руҳлар аста-секин нималарга айланади?
Фақат арвоҳларга.
Фақат жинларга.
Руҳлардан арвоҳларга, кейин эса худоларга ва ниҳоят ягона қудратли худога.
Фақат натуристик кучларга.
Анимистик эътиқодда "ўликлар мамлакати" қаерда жойлашган деб ҳисобланган?
Осмонда (жаннатда).
Сув остида.
Ер остида.
Муқаддас тоғларда.
Баъзи халқларга кўра, аждодларнинг руҳлари тириклар яшайдиган жойда яшаса-да, уларни фақат қачон кўриш ва гаплашиш мумкин?
Фақат маросимлар вақтида.
Фақат тушда.
Ов қилиш вақтида.
Уйғоқ ҳолатда.
Қутбни текширган норвегиялик олим Фритьоф Нансеннинг қайд этишича, эскимослар жонни нима билан боғлиқ деб ишонганлар?
Қон айланиши билан.
Юрак уриши билан.
Нафас олиш билан.
Кўз ёши билан.
Анимистик эътиқодга кўра, одамзот ўз ватанини қўмсашининг (соғинчининг) сабаби нимада?
Тананинг муайян жойга боғлиқлигида.
Одам узоқ жойга саёҳатга кетганида унинг жони уйда қолишида.
Аллоҳнинг иродасида.
Шомонларнинг унинг жонини ўғирлаб кетишида.
Африка маҳаллий қабилаларига кўра, табиатдаги ҳар бир муҳимроқ ҳодисанинг, масалан, айрим дарахтларнинг руҳидан аввал нима мавжуд бўлган?
Умуман ўрмон руҳи.
Айрим ўрмонлар ва бутазорларнинг руҳлари.
Фақат инсон руҳи.
Фақат сув руҳи.
Анимистик теориянинг диншуносликдаги аҳамияти нимада эди?
У барча динларни инкор қилди.
У бетартиб диний ақида ва урф-одатлар, шунингдек христианлик каби мураккаб динларни тушунишга, уларни энг оддий элементдан чиқаришга имкон бергандек бўлди.
У фақат ибтидоий жамиятларни ўрганди.
У диннинг келиб чиқишини фақат фалсафий асосда тушунтирди.
Чарлз Дарвиннинг “Турларнинг келиб чиқиши” асари қайси йилда чоп этилган?
1845 йилда.
1859 йилда.
1865 йилда.
1871 йилда.
Динни антропологик ўрганиш натижасида маданият ва дин ҳақида қандай иккита ноаниқ тушунча келтириб чиқаради?
Позитивизм ва эволюционизм.
Маданиятни кенгроқ тушунча ва динни унинг таркибидаги маданий тизим деб ҳисоблаш.
Натурализм ва анимизм.
Тарих ва фалсафа.
Динни қатъий чизиқлар билан ихоталанган, ҳаётнинг турли жабҳаларидан ажралган монотон (бир хил тусдаги) маданий тушунча деб ўйлаш нега жоҳиллик ҳисобланади?
Чунки дин фақат сиёсатдир.
Чунки дин инсон ҳаётининг деярли барча жабҳасини қамраб олган, доимий ўзгарувчан нарса (dynamic, ever-changing thing) саналади.
Чунки дин фақат тарихий ҳодиса.
Чунки монотон тушунча аниқ белгиланган.
Католик руҳонийси ва антрополог Вильгелм Шмидтнинг асосий қараши нимадан иборат?
Диннинг асл кўриниши натуризмдир.
Барча примитив жамиятлар ибтидодан монотеистик руҳиятга эга бўлганлиги ва монотеизм барча динларнинг асл кўриниши эканлиги.
Анимизм диннинг энг чўққиси.
Дин инсондан узоқда.
Мюллернинг билдиришича, инсониятнинг илк вакилларида табиат ҳодисаларини худолар томонидан бошқарилади деган қарашнинг юзага келишига нима сабаб бўлган?
Ибтидоий одамларнинг туш кўриши.
Тилнинг нарса ва ҳодисаларнинг тўлиқ очиб бериш имконияти йўқлиги ва нарсаларнинг хусусиятларини бўрттириб кўрсатишга мойиллик.
Анимизмнинг таъсири.
Ижтимоий дарвинизм.
Баъзи олимлар илм-фан доирасида ҳам диний муносабат ва хулқ-атвор каби хусусиятлар мавжудлигини билдириб ўтадилар. Бунга нималар мисол бўлади?
Динларни очиқча танқид қилиш.
Якка ҳокимликка интилиш, мутахассисларга қаратилган салбий муносабатлар, имон каби сўзсиз қабул қилинган тенденциялар.
Фақат илмий далилларга таяниш.
Соғлом скептизмнинг қоидалари.
Илк назариётчиларнинг эволюцион схемасига кўра, маданий тараққий топган жамиятларда диннинг ўрни ўзгариши тўғрисидаги қарашлар нега тўлиқ ўзини оқламади?
Дин фақат ибтидоий жамиятларда мавжуд бўлганлиги сабабли.
Илмий методлар жорий қилинганига қарамай, кенг миқёсли технологик ўзгаришларни инсоннинг диний импулси (туртки) рўёбга чиқарган деб ишонилганлиги ва диний фундаментализм ғояси юзага келганлиги сабабли.
Анимизм янги даврда кучайганлиги сабабли.
Диншунослик фани динни инкор қилганлиги сабабли.
