wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Медициналық статистика бойынша тест сұрақтары

Total questions: 150

Worksheet time: 1hrs 15mins

Name
Class
Date
1.

Медициналық статистика ғылым ретінде нені дәлелдеуге бағытталған?

a)

Физиологиялық процестерді сипаттауға

b)

Аурушаңдықтың тек себептерін анықтауға

c)

Қоғамдық денсаулық жағдайы мен медициналық қызмет сапасын сандық заңдылықтар арқылы сипаттауға

d)

Фармакологиялық әсерлерді бағалауға

e)

Клиникалық емдеу хаттамаларын құрастыруға

2.

Медициналық статистика пәнінің мазмұнына қайсысы кіреді?

a)

Клиникалық сынақтар жүргізу

b)

Зертханалық диагностика әдістерін анықтау

c)

Патологиялық процестердің морфологиясын зерттеу

d)

Денсаулық көрсеткіштерін өлшеу, талдау және басқарушылық шешімдерге негіз болу

e)

Молекулалық деңгейдегі зерттеу нәтижелерін жинақтау

3.

Қоғамдық денсаулық сақтау статистикасының басты әдістемелік принципі қандай?

a)

Динамикалық бақылаудың шектеулілігі

b)

Кездейсоқ таңдауға және субъективті бағалау

c)

Бақылау мен клиникалық бақылаудың ұштасуы

d)

Жаппайлық, жүйелілік және салыстырмалылық қағидаттары

e)

Тек сапалық бағалау тәсілдері

4.

Қоғамдық денсаулық сақтау статистикасының басты әдістемелік принципі қандай?

a)

Жаппайлық, жүйелілік және салыстырмалылық қағидаттары

b)

Кездейсоқ таңдауға және субъективті бағалау

c)

Бақылау мен клиникалық бақылаудың ұштасуы

d)

Динамикалық бақылаудың шектеулілігі

e)

Тек сапалық бағалау тәсілдері

5.

Статистикалық зерттеудің мақсаттары мен міндеттері қалай анықталады?

a)

Ғылыми гипотезалар мен басқару қажеттілігіне сүйене отырып

b)

Тек есеп беру формалары негізінде

c)

Сауалнама сұрақтарына байланысты

d)

Зерттеу объектісінің көлеміне қарай

e)

Қаржылық жоспарға сәйкес

6.

Медициналық статистикалық талдаудың нәтижелері не үшін қолданылады?

a)

Денсаулық сақтау жүйесін жоспарлау мен ресурстарды тиімді бөлу үшін

b)

Тек ғылыми мақалалар жазу үшін

c)

Жеке клиникалық диагноз кою үшін

d)

Зертханалық тәжірибелерде салыстыру үшін

e)

Қаржы аудитін өткізу үшін

7.

Статистикалық зерттеулерді ұйымдастыру кезеңінде қандай іс-шара негізгі болып табылды?

a)

Мәліметтерді график түрінде көрсету

b)

Бақылау объектісін және есептік белгілер жүйесін анықтау

c)

Корреляциялық талдау жүргізу

d)

Қорытындыны интерпретациялау

e)

Жинақталған нәтижені жариялау

8.

Медициналық статистикалық бақылаудың ғылыми негізі неде?

a)

Қарапайым бақылау нәтижелерін пайдалану

b)

Қорытындыны субъективті сарапшылар пікірмен бекіту

c)

Мәліметтерді кездейсоқ таңдау арқылы бағалау

d)

Құбылыстарды тек сапалық тұрғыда түсіндіру

e)

Құбылыстарды жаппай және жүйелі тіркеу арқылы объективтілікке қол жеткізу

9.

Медициналық статистикада зерттеу бірлігі дегеніміз не?

a)

Қорытынды көрсеткіш

b)

Жалпы зерттеу тақырыбы

c)

Бақылаушы тұлға

d)

Статистикалық кесте

e)

Бақлауға алынған әрбір жеке объект (жеке тұлға, жағдай, оқиға)

10.

Зерттеу объектісін дұрыс анықтамау статистикалық зерттеуде қандай қатерге әкеледі?

a)

Мәліметтердің толықтығына

b)

Тек кездейсоқ қателікке

c)

Жүйелік қателікке және нәтижелердің бұрмалануына

d)

Бақылау жиілігінің артуына

e)

Дұрыс нәтижені қалыптастыруына

11.

Медициналық статистикалық бақылаудың түрлеріне не жатады?

a)

Үздіксіз және үзік бақылау түрлері

b)

Тек бір реттік зерттеу

c)

Теориялық үлгілеу

d)

Эксперименттік өлшеу

e)

Физиологиялық мониторинг

12.

Жаппай бақылау әдісі қашан қолданылады?

a)

Барлық бірліктер туралы мәлімет алу мүмкін болғанда

b)

Мәліметтердің кездейсоқ бөлігін зерттегенде

c)

Қысқа мерзімді сынақтар жүргізгенде

d)

Мәліметтердің тек сапалық сипаты бар кезде

e)

Есептеу ресурстары шектеулі болғанда

13.

Медициналық статистикада мәліметтерді тіркеудің басты талабы:

a)

Деректілік және толықтық

b)

Субъективтілік және салыстырмалық

c)

Жеке пікірге сүйену

d)

Ықтималдылықты елемеу

e)

Аралас көздерден жинау

14.

Статистикалық бақылау нәтижесінің дұрыстығы неден тәуелді?

a)

Қаржыландыру көлемінен

b)

Зерттеушінің тәжірибесінен ғана

c)

Қолданылған бағдарламаның түрінен

d)

Мәліметтер жинау сапасы мен тіркеу дәлдігінен

e)

Уақыт факторының әсерінен

15.

Медициналық статистикада "жаппай құбылыстар" ұғымы нені білдіреді?

a)

Көптеген біртекті жеке жағдайлардың жиынтығын

b)

Бір ғана оқиғаны

c)

Сирек кездесетін құбылысты

d)

Теориялық көрсеткіштерді

e)

Субъективті бағалауды

16.

Қоғамдық денсаулық статистикасының маңызды міндеттерінің бірі:

a)

Дәрі-дәрмек бағасын есептеу

b)

Медициналық құралдарды сатып алу

c)

Халықтың аурушаңдығы мен өлім-жітім құрылымын талдау

d)

Салық мөлшерін анықтау

e)

Медицина кадрларын іріктеу

17.

Медициналық статистикалық көрсеткіштердің басқарудағы рөлі:

a)

Шешім қабылдауда мен жоспарлаудың ғылыми негізін қамтамасыз ету

b)

Қаржылық есепті жеңілдету

c)

Құжат айналымын арттыру

d)

Субъективті есепті азайту

e)

Зерттеу мерзімін қысқарту

18.

Зерттеудің нәтижесін интерпретациялау кезінде нені ескерук қажет?

a)

Жеке зерттеушінің көзқарасын

b)

Әдістемелік шектеулер мен ықтимал қателіктерді

c)

Тек сандық деректерді

d)

Қорытындыны әдейі жақсартуды

e)

Таңдау қиындығының азығын елемеуді

19.

Статистикалық бақылау бағдарламасына не кіреді?

a)

Мақсат, объект, есептік белгілер, уақыт және тіркеу тәсілі

b)

Қорытынды мен ұсыныстар

c)

Талдау және графика

d)

Қаржы сметасы

e)

Зерттеу хаттамасы

20.

Медициналық статистикалық зерттеу неге сүйенеді?

a)

Жеке тәжірибеге

b)

Сарапшылар пікіріне

c)

Объективті және жаппай тіркелген деректерге

d)

Сауалнамаға ғана

e)

Қысқаша бақылауға

21.

Статистикалық мәліметтерді жинақтаудың мақсаты:

a)

Кездейсоқ деректерден жүйелі қорытынды алу

b)

Бақылау жиілігін азайту

c)

Сапалық бағалау жүргізу

d)

Көрнекі график жасау

e)

Тіркеу бланкін толтыру

22.

Статистикалық жиынтық ұғымы нені білдіреді?

a)

Графикалық деректер қорын

b)

Тек бір зерттеу бірлігін

c)

Мәліметтердің кездейсоқ топтамасын

d)

Сапалық сипаттамалардың жиынтығын

e)

Белгілі бір белгілерімен сипатталатын объектілердің жаппай жиынтығын

23.

Бас жиынтық дегеніміз не?

a)

Зерттелетін құбылыстың барлық бірліктерінің толық жиынтығы

b)

Таңдап алынған бақылау нысандарының бөлігі

c)

Тек бір реттік зерттеу нәтижесі

d)

Талдау үшін алынған графикалық мәліметтер

e)

Есептеу нәтижелерінің жиынтығы

24.

Таңдау жиынтығының басты шарты қандай?

a)

Бас жиынтықтың барлық негізгі қасиеттерін дәл көрсетуі

b)

Бірнеше біртектес деректерді қамтуы

c)

Кездейсоқ таңдау принципін қолданбауы

d)

Тек ең үлкен мәндерді қамтуы

e)

Қысқаша нәтижелерге негізделуі

25.

Есептік белгі ұғымы қалай анықталады?

a)

Бағалау тәсілі

b)

Құбылыстың кездейсоқ өлшемі

c)

Зерттеудің уақыттық кезеңі

d)

Зерттеу бірлігінің қасиетін сипаттайтын сандық немесе сапалық сипаттама

e)

Графикалық көрсеткіш

26.

Көрсеткіштің салыстырмалы түрі қалай бөлінеді?

a)

Сапалық және сандық белгілер болып

b)

Тікелей және жанама болып

c)

Бірлік және жиынтық болып

d)

Қатысты және шартты болып

e)

Тұрақты және уақытша болып

27.

Сандық белгілерге мысал бола алады:

a)

Жас, бой, қан қысымы, ауру саны

b)

Мамандығы, жынысы, аймақ

c)

Қала, ауыл

d)

Эмоциялық жағдай

e)

Медициналық ұйым атауы

28.

Сапалық белгілерге мысал келтір:

a)

Дене салмағы

b)

Жас мөлшері

c)

Қан қысымы деңгейі

d)

Жынысы, мамандығы, диагноз түрі

e)

Ауру ұзақтығы

29.

Бас жиынтықтың басты қасиеті неде?

a)

Барлық зерттелетін объектілердің толық қамтылуында

b)

Кездейсоқ алынған деректерге негізделуінде

c)

Сапалық бағалауға сүйенуінде

d)

Тек негізгі топтарға бөлінуінде

e)

Нәтижені алдын ала болжауында

30.

Таңдау жиынтығын құру кезінде басты қағида:

a)

Тәжірибелік ыңғайлылық

b)

Қолайлы деректерді таңдау

c)

Үлкен көрсеткіштерге басымдық беру

d)

Жеке пікірге сүйену

e)

Кездейсоқтық және өкілдік принципін сақтау

31.

Репрезентативтік ұғымы нені білдіреді?

a)

Таңдау жиынтығын бас жиынтықты дәл бейнелеу қабілетін

b)

Мәліметтердің көлемін ғана

c)

Қате жіберу ықтималдығын

d)

Есептеу әдісін

e)

Тек орта мәнді

32.

Репрезентативтілік бұзылған жағдайда не болады?

a)

Зерттеу нәтижелері бұрмаланып, қорытынды дәл болмайды

b)

Қате шамасы азаяды

c)

Орташa мән тұрақталады

d)

Зерттеу уақыты қысқарады

e)

Таңдау көлемі көбейеді

33.

Таңдау жиынтығының көлемі неге тәуелді?

a)

Зерттелетін құбылыстың әркетілігі мен дәлдік деңгейіне

b)

Қаржы көлеміне

c)

Зерттеуші санына

d)

Диагноз санына

e)

Аймақ санына

34.

Біртектілік принципі статистикалық жиынтық үшін неге маңызды?

a)

Мәліметтерді азайтады

b)

Кездейсоқтық әсерін арттырады

c)

Зерттеу бірліктерін дұрыс топтастыру мен салыстыруға мүмкіндік береді

d)

Қате ықтималдығын көбейтеді

e)

Сапалық талдауды шектейді

35.

Бас жиынтықтың бір бөлігін ғана қамтитын зерттеу түрі:

a)

Теориялық зерттеу

b)

Жаппай зерттеу

c)

Кешенді талдау

d)

Таңдау зерттеу

e)

Бақылау зерттеу

36.

Статистикалық жиынтықтағы біртектілік бұзылғанда не болады?

a)

Орташа шамалар мен қорытынды көрсеткіштердің мәні бұрмаланады

b)

Нәтижелер нақтыланады

c)

Мәліметтердің дәлдігі артады

d)

Репрезентативтілік жақсарады

e)

Динамика сақталады

37.

Таңдау әдісінің артықшылығы неде?

a)

Сапалық көрсеткіштерді анықтайды

b)

Бүкіл халықты қамтуға мүмкіндік береді

c)

Қателікті болдырмайды

d)

Уақыт пен ресурстарды үнемдеп, дәл қорытынды алуға мүмкіндік береді

e)

Тек бақылау нәтижелерін береді

38.

Таңдау жиынтығының статистикалық дәлдігі қалай тексеріледі?

a)

Қате шамасы және сенімді интервалды есептеу арқылы

b)

Графикалық талдау арқылы

c)

Сауалнама нәтижесін салыстыру арқылы

d)

Орташа мәндерді көзбен бағалау арқылы

e)

Тек сапалық сараптау арқылы

39.

Есептік белгіге не үшін қажет?

a)

Бақылану бірліктерін сипаттап, жиынтықты топтастыру үшін

b)

Қателік деңгейін арттыру үшін

c)

Мәліметтерді кездейсоқ бөлу үшін

d)

Талдау уақытын қысқарту үшін

e)

Сапалық деректерді жою үшін

40.

Сандық белгілер қандай өлшем бірліктерімен сипатталады?

a)

Сөзбен

b)

Сандармен, пайызбен немесе абсолюттік мәндермен

c)

Кестелік белгілермен

d)

Жалпы сипаттамамен

e)

Қысқаша жазбамен

41.

Таңдау жиынтығының типтік қатесі не көрсетеді?

a)

Зерттеу уақытының қысқаруын

b)

Есептік белгілердің мәнін

c)

Тек сапалық айырмашылықты

d)

Таңдау нәтижесінің бас жиынтықтан ауытқу шамасын

e)

Диагноздардың санын

42.

Репрезентативтілікті қамтамасыз етудің тиімді тәсілі:

a)

Кездейсоқ таңдау және жеткілікті көлем

b)

Жүйелі таңдау

c)

Сапалық сұхбат

d)

Мақсатты іріктеу

e)

Қолайлы объектіні таңдау

43.

Таңдау әдісінде кездейсоқтықтың маңызы неде?

a)

Бұрмаласыз және бейтарап деректер алуға мүмкіндік береді

b)

Қате нәтижелерді күшейтеді

c)

Жүйелі қате туғызады

d)

Талдауды қиындатады

e)

Репрезентативтілікті азайтады

44.

Бас жиынтық пен таңдау жиынтығының айырмашылығы:

a)

Бірі уақытша, бірі тұрақты

b)

Бірі теориялық, бірі практикалық

c)

Бірі сапалық, бірі сандық

d)

Біріншісі толық қамтитын, екіншісі тек бір бөлігін қамтитын жиынтық

e)

Бірі нақты, бірі болжамды

45.

Есептік белгілердің жіктелуінің маңызы:

a)

Талдау мен салыстыруды ғылыми негізде жүргізуге мүмкіндік береді

b)

Жиынтық көлемін азайтуға

c)

Графика құруға

d)

Сауалнама дайындауға

e)

Мәліметтерді жоғаға

46.

Таңдау жиынтығының репрезентативтілігін жоғалту себебі:

a)

Кездейсоқтық қағидатының бұзылуы

b)

Үлкен көлемде мәлімет жинау

c)

Қателік коэффициентін есептеу

d)

Орташа мәнді пайдалану

e)

Дұрыс классификация

47.

Репрезентативтілікті бағалау үшін не есептеледі?

a)

Қатыстық үлес

b)

Орташа квадраттық ауытқу

c)

Кесте жиілігі

d)

Қате коэффициенті және сенімді интервал

e)

Абсолюттік айырма

48.

Таңдау жиынтығының жеткіліктілігі қалай анықталады?

a)

Қажетті дәлдік деңгейіне жеткен кездегі көлеммен

b)

Сапалық бағамен

c)

Уақыт факторы арқылы

d)

Кездейсоқ мәнмен

e)

Болжамды үлеспен

49.

Есептік белгілердің тұрақтылығы неге әсер етеді?

a)

Зерттеу нәтижесінің сенімділігіне

b)

Мәліметтердің кездейсоқтығына

c)

Талдау уақытына

d)

Диагноз атауына

e)

Аймақ санына

50.

Таңдау жиынтығының статистикалық сенімділігін арттыру тәсілі:

a)

Сапалық сұхбат жүргізу

b)

Мәліметтерді қысқарту

c)

Қолайлы объектілерді іріктеу

d)

Көлемін үлғайту және кездейсоқ таңдау қолдану

e)

Талдау жиілігін азайту

51.

Медициналық статистикада зерттеу бағдарламасын алдын ала құрудың басты мәні неде?

a)

Зерттеу мақсаттарына сәйкес деректер жинаудың логикалық және әдістемелік бірізділігін қамтамасыз етеді

b)

Тек есеп беруді жеңілдетеді

c)

Қаржылық шығынды азайтады

d)

Медцина қызметкерлерінің санын көбейтеді

e)

Мәліметтерді автоматты түрде шығарады

52.

Бастапқы статистикалық деректердің сапасын бағалаудың негізгі критерии қандай?

a)

Деректердің нақтылығы, толықтығы және репрезентативтілігі

b)

Зерттеу жүргізушінің тәжірибесі

c)

Жинақталған материал көлемі

d)

Қолданылған құралдардың бағасы

e)

Бақылау мерзімінің ұзақтығы

53.

Қоғамдық денсаулықты статистикалық зерттеуде себеп-салдар байланысын талдау қандай әдіске жатады?

a)

Сапалық салыстыруға

b)

Тек сипаттамалық әдіске

c)

Клиникалық бақылауға

d)

Корреляциялық және регрессиялық талдау әдістеріне

e)

Эксперименттік биологияға

54.

Медициналық статистикада жалпылама жиынтық ұғымы нені білдіреді?

a)

Белгілі бір белгілері бойынша біріктірілген зерттеу объектілерінің толық жиынтығын

b)

Бір ғана науқас туралы мәліметтерді

c)

Тәжірибелік топтың бір бөлігін

d)

Тек кездейсоқ алынған топты

e)

Зерттеушінің жеке қорытындысын

55.

Таңдау жиынтығының репрезентативтілігі неге байланысты?

a)

Таңдау көлемі мен іріктеу әдісінің ғылыми негізделуіне

b)

Зерттеу уақытының ұзақтығына

c)

Мәліметтерді енгізу тәсіліне

d)

Зерттеуші тәжірибесіне

e)

Жабдықтардың санына

56.

Салыстырмалы шамалар не үшін қолданылады?

a)

Түрлі құбылыстардың өзара байланысын және құрылымын бағалау үшін

b)

Тек абсолюттік мәндерді есептеу үшін

c)

Деректерді визуалды көрсету үшін

d)

Бақылау хаттамасын толтыру үшін

e)

Құжаттық есеп жүргізу үшін

57.

Динамикалық қатарлар статистикада нені бейнелейді?

a)

Құбылыстың уақыт бойынша өзгерісін

b)

Географиялық кеңістіктегі таралуын

c)

Объектілердің құрылымдық айырмашылығын

d)

Жеке факторлардың сапалық сипаттамасын

e)

Эксперимент нәтижесінің дәлдігін

58.

Орташа шамалар не үшін есептеледі?

a)

Талдау уақытын қысқарту үшін

b)

Тек ең үлкен мәнді анықтау үшін

c)

Мәліметтерді визуализациялау үшін

d)

Құбылыстың жалпы деңгейін сипаттау және кездейсоқ ауытқуларды тегістеу үшін

e)

Кестелік материал дайындау үшін

59.

Вариациялық қатар нені сипаттайды?

a)

Белгінің мәндерінің өзгергіштігін және таралу жиілігін

b)

Тек бір белгінің орташа шамасын

c)

Жекеленген бақылау нәтижесін

d)

Деректердің кездейсоқ ретін

e)

Қиындық көлемін

60.

Вариациялық қатардың негізгі элементі не болып саналады?

a)

Белгі мәні мен оның жиілігі

b)

Құбылыстың атауы

c)

Зерттеу мерзімі

d)

Бақылаушылар саны

e)

Мәлімет жинау әдісі

61.

Стандарттау әдісінің медицинадағы маңызы неде?

a)

Әртүрлі топтар арасындағы көрсеткіштерді салыстыруды біріздендіреді

b)

Деректерді автоматты өңдеуге мүмкіндік береді

c)

Зерттеу уақытын азайтады

d)

Факторлардың санын көбейтеді

e)

Кестелік есепті оңайлатады

62.

Корреляциялық талдау не үшін қажет?

a)

Мәліметтерді топтастыру үшін

b)

Бақылау санын есептеу үшін

c)

Екі немесе одан да көп белгілер арасындағы байланыстын тығыздығын анықтау үшін

d)

Абсолюттік шамаларды есептеу үшін

e)

Орташа шамаларды табу үшін

63.

Пирсон корреляция коэффициенті қандай деректерге қолданылады?

a)

Сызықтық байланысы бар сандық деректерге

b)

Сапалық белгілерге

c)

Категориялық айнымалыларға

d)

Болжамдық үлгілерге

e)

Кестелік индексетре

64.

Спирмен рангілік корреляциясы қашан пайдаланылады?

a)

Деректердің реттік шкаламен берілген және сызықтық емес байланыс болғанда

b)

Тек номиналды шкалада

c)

Факторлық талдауда

d)

Сызықтық регрессия кезінде

e)

Қалыпты таралуда ғана

65.

Медициналық статистикадағы деректердің дұрыстығын бағалау әдістері нені қамтиды?

a)

Қателік шамасын, сенімді интервалды және ықтималдықты есептеу

b)

Тек стандарттық ауытқуды табу

c)

Орташа шаманы ғана есептеу

d)

Жиілік қатарын құру

e)

Кесте түрінде ұсыну

66.

Абсолютті шамалар нені көрсетеді?

a)

Салыстырмалы өзгерісін

b)

Құбылыстың нақты сандық көлемін

c)

Уақыттағы трендін

d)

Құрылымдық үлесін

e)

Графикалық бейнесін

67.

Салыстырмалы шамалар қандай формуламен есептеледі?

a)

Бір шаманың екіншісіне қатынасы арқылы пайыз немесе коэффициент түрінде

b)

Жай қосу тәсілімен

c)

Айырмалық әдіспен

d)

Логарифмдік функциямен

e)

Медианалық әдіспен

68.

Динамикалық қатарда базистік өсу қарқыны қалай есептеледі?

a)

Ағымдағы деңгейдің бастапқы деңгейге қатынасы арқылы

b)

Көрсеткіштер арасындағы айырма арқылы

c)

Медиананы қолдану арқылы

d)

Жиілік кестесін пайдаланып

e)

Корреляция формуласы мен

69.

Орташа шаманың дұрыстығын бағалау үшін қандай көрсеткіш қолданылады?

a)

Орташа қателік және сенімді интервал

b)

Абсолюттік айырма

c)

Құрылымдық коэффициент

d)

Базистік индекс

e)

Мода

70.

Қалыпты таралу кезінде ±2σ диапазоны нені білдіреді?

a)

Барлық бақылаулардың шамамен 95%-ын қамтиды

b)

Орташа мәннің нақты өлшемін

c)

Ең үлкен ауытқуды

d)

Тек мода мен медиананы

e)

Жиілік максимумын

71.

Медициналық статистикада таңдау жиынтығының көлемін анықтау неге тәуелді?

a)

Қажетті дәлдік деңгейіне, зерттеу мақсатына және белгінің вариациясына

b)

Тек зерттеушінің қалауы бойынша

c)

Бақылау уақытының ұзақтығына

d)

Деректерді жинау әдісіне

e)

Орташа шаманың түріне

72.

Репрезентативтілікті қамтамасыз ету үшін қандай әдіс жиі қолданылады?

a)

Кездейсоқ іріктеу әдісі

b)

Қолайлық бойынша іріктеу

c)

Сапалық сұхбат

d)

Топтық талдау

e)

Эксперттік бағалау

73.

Медициналық статистикадағы құрылымдық салыстырмалы шама нені сипаттайды?

a)

Динамикалық өсу қарқынын

b)

Уақыт бойынша өзгерісін

c)

Бір топтың екінші топқа қатынасын

d)

Жиынтықтың ішкі бөліктерінің жалпы көлемдегі үлесі

e)

Орташа мәннің ауытқуын

74.

Денсаулық сақтау жүйесіндегі нәтижелік көрсеткіштерінің статистикалық маңызы неде?

a)

Қызмет сапасын, тиімділігін және басқару шешімдерінің негізділігін дәлелдейді

b)

Тек медициналық қызметкелердің санын анықтайды

c)

Жалақы мөлшерін есептейді

d)

Науқастардың шағымдарын жинайды

e)

Бухгалтерлік есепті реттейді

75.

Медициналық статистикадағы кездейсоқ қателік неден туындайды?

a)

Іріктелген мәліметтердің табиғи өзгергіштігінен

b)

Деректерді әдейі бұрмалаудан

c)

Жүйелік есеп қателерінен

d)

Техникалық құралдың ақауынан

e)

Сауалнама формасын дұрыс толтырмаудан

76.

Жүйелік қателіктердің басты ерекшелігі қандай?

a)

Олар белгілі бір бағытта үнемі қайталанып, нәтижені бұрмалады

b)

Толығымен кездейсоқ сипатта болады

c)

Іріктеудің көлеміне тәуелсіз

d)

Мәліметтің толықтығына әсер етпейді

e)

Бақылау санын көбейтумен жойылады

77.

Денсаулық сақтау көрсеткіштерін стандарттау не үшін қажет?

a)

Әртүрлі жастағы және құрылымдағы халық топтарын дұрыс салыстыру үшін

b)

Зерттеу көлемін қысқарту үшін

c)

Тек статистикалық есептерді автоматтандыру үшін

d)

Талдау нәтижесін безендіру үшін

e)

Бақылау уақытын азайту үшін

78.

Тікелей стандарттау әдісі қалай жүзеге асырылады?

a)

Салыстырылатын топтардың жас ерекшелігі бойынша көрсеткіштері стандартты халық құрылымына қолданылады

b)

Бір топтың орташа мәнін екіншісіне ауыстыру арқылы

c)

Факторлық талдаумен

d)

Қарапайым арифметикалық орта арқылы

e)

Кездейсоқ шамаларды салыстыру арқылы

79.

Жанама стандарттау әдісі қай жағдайда қолданылады?

a)

Салыстырылатын топтардың нақты жас құрылымы белгісіз болғанда

b)

Барлық жас тобы бірдей болғанда

c)

Деректер көлемі жеткілікті болғанда

d)

Талдау тек сапалық болғанда

e)

Сызықтық байланыс анық болғанда

80.

Корреляция коэффициентінің мәні нені білдіреді?

a)

Айырмашылық индексін

b)

Белгінің орташа шамасын

c)

Байланыстың бағыты мен тығыздық дәрежесін

d)

Құрылымдық үлесті

e)

Жалпы вариация көлемін

81.

r=0 болғанда қандай қорытынды жасалады?

a)

Кездейсоқ емес байланыс бар

b)

Толық оң байланыс бар

c)

Толық теріс байланыс бар

d)

Белгілер арасында сызықтық байланыс жоқ

e)

Қатынас ашық емес

82.

r=+1 мәні нені көрсетеді?

a)

Толық тікелей сызықтық байланыс бар екенін

b)

Толық теріс корреляция бар екенін

c)

Байланыс жоқ екенін

d)

Сапалық тәуелділікті

e)

Кездейсоқ ұқсастықты

83.

r=-1 болғанда не байқалады?

a)

Толық кері сызықтық байланыс

b)

Тіке propорционал тәуелділік

c)

Байланыстың болмауы

d)

Кездейсоқ вариация

e)

Факторлық әсердің артуы

84.

Корреляция коэффициенті жоғары болған сайын не артады?

a)

Белгілер арасындағы тәуелділік күшейеді

b)

Айырмашылықтың кездейсоқтығы

c)

Деректердің шашыранқылығы

d)

Бақылау қателігі

e)

Таңдау көлемі

85.

Спирмен рангілік корреляциясының артықшылығы неде?

a)

Тек сызықтық байланыс кезінде

b)

Тек үлкен көлемді деректерге арналған

c)

Қалыпты емес таралған және реттік деректер үшін жарамды

d)

Тек абсолюттік мәндер үшін

e)

Топтық орташа есептеуге үшін

86.

Орташа шамалардың айырмашылығының сенімділігін бағалау үшін қандай критерий қолданылады?

a)

Стъюдент t-критерийі

b)

Пирсон χ²-критерийі

c)

Фишер F-критерийі

d)

Колмогоров критерийі

e)

Манн-Уитни критерийі

87.

χ²-критерийі (хи-квадрат) не үшін қолданылады?

a)

Бақылау нәтижелерінің теориялық үлестеріме сәйкестігін бағалау үшін

b)

Орташа шаманы есептеу үшін

c)

Байланыс тығыздығын табу үшін

d)

Коэффициенттерді салыстыру үшін

e)

Трендті болжау үшін

88.

Вариациялық қатардың пішіні қандай жағдайларда асимметриялы болады?

a)

Барлық мәндер бірдей болғанда

b)

Тек дисперсия үлкен болғанда

c)

Таңдау аз болғанда

d)

Орташа, мода және медиана мәндері сәйкес келмегенде

e)

Кездейсоқ өлшеу кезінде

89.

Қисықтың оң жақ асимметриясы нені білдіреді?

a)

Орташа мән модадан үлкен, жоғары мәндер басым

b)

Орташа мән модадан кіші, төмен мәндер басым

c)

Таралу толық симметриялы

d)

Жиілік максимумдары тең

e)

Медиана ең кіші мәнге тең

90.

Медицинада вариация коэффициенті қандай мақсатта қолданылады?

a)

Белгінің өзгергіштік дәрежесін салыстыру үшін

b)

Орташа шаманы анықтау үшін

c)

Құрылымдық үлесті табу үшін

d)

Абсолюттік айырманы өлшеу үшін

e)

Графикалық бейнелеу үшін

91.

Орташа қателік шамасы неге байланысты?

a)

Вариация деңгейіне және бақылау санына

b)

Зерттеу тақырыбына

c)

Жинақталған дерек формасына

d)

Құрал сапасына

e)

Медиана мәніне

92.

Сенімді интервалдың 95% деңгейі нені көрсетеді?

a)

Орташа мән нақты белгісіз

b)

Қателік ықтималдығы 50%

c)

Деректер тең бөлінген

d)

Нағыз орташа мән осы интервалда орналасу ықтималдығы 95%

e)

Таралу қалыпты емес

93.

Денсаулық сақтау статистикасында көрсеткіштерді топтастыру не үшін қажет?

a)

Құбылыстар арасындағы заңдылықтарды айқындау және талдауды жеңілдету үшін

b)

Құжаттарды ретке келтіру үшін

c)

Бақылау хаттамасын жазу үшін

d)

Кесте көлемін азайту үшін

e)

Графикті безендіру үшін

94.

Медициналық деректердің валидтілігі қандай талапқа сәйкес болуы керек?

a)

Өлшенген нәрсе нақты көрсеткішпен сәйкестігі

b)

Қайталану жиілігі жоғары болуы

c)

Кездейсоқтық дәрежесінің аз болуы

d)

Құжат саны көп болуы

e)

Орташа мәннің тұрақтылығы

95.

Эпидемиологиялық зерттеулерде статистикалық әдістердің басты қызметі қандай?

a)

Аурудың таралу заңдылықтарын сандық түрде бағалау және факторлық әсерді анықтау

b)

Қаржылық жоспар құру

c)

Клиникалық диагноз қою

d)

Пациентті емдеу тактикасын анықтау

e)

Қызметкерлерді аттестациялау

96.

Медициналық статистикалық талдауда графикалық әдістердің рөлі қандай?

a)

Деректер арасындағы үрдістер мен құрылымдық айырмашылықтарды көрнекі көрсету

b)

Тек эстетикалық мақсатта

c)

Мәліметтерді автоматты енгізу

d)

Сандарды денгтелеу

e)

Құжаттық есепті рәсімдеу

97.

Орташа шаманың стандарттық қателігі не үшін есептеледі?

a)

Жалпы жиынтықтағы орташа шаманың дәлдігін бағалау үшін

b)

Мәліметтерді салыстыру үшін

c)

Құрылымдық айырманы табу үшін

d)

График тұрғызу үшін

e)

Талдау нәтижесін сақтау үшін

98.

Медициналық статистиканың негізгі мақсаты қандай?

a)

Денсаулық сақтау саласындағы құбылыстар мен процестердің сандық заңдылықтарын анықтау

b)

Дәрігерлердің қызметін бағалау

c)

Медициналық мекемелердің материалдық жағдайын зерттеу

d)

Пациенттердің жеке өмірін талдау

e)

Медицина тарихын зерттеу

99.

Статистикалық зерттеу кезеңдерінің дұрыс тізбегін көрсетіңіз:

a)

Бағдарлама жасау, талдау, нәтижелерді бұрмалау

b)

Мәліметтерді өңдеу, бағдарламаны әзірлеу, талдау

c)

Талдау, мәліметтерді жинау, өңдеу

d)

Бағдарлама жасау, мәліметтер жинау, мәліметтерді өңдеу және талдау

e)

Мәліметтерді жинау, талдау, қайта жинау

100.

Таңдау жиынтығының репрезентативтілігі нені білдіреді?

a)

Бас жиынтықтың қасиеттерін дәл бейнелеу қабілеті

b)

Таңдаудың көлемінің үлкен болуы

c)

Жиынтықтың кездейсоқ құрылуы

d)

Барлық адамдарды қамтуы

e)

Тек бір аймақты сипаттауы

101.

Абсолюттік шамалар нені сипаттайды?

a)

Құбылыстың нақты сандық көлемін

b)

Құбылыстардың арасындағы қатынасты

c)

Орташа өзгеріс қарқынын

d)

Құбылыстың сапалық сипаттамасын

e)

Құбылыстың салыстырмалы дәрежесін

102.

Салыстырмалы шамалар не үшін қажет?

a)

Әртүрлі құбылыстардың деңгейін немесе қарқынын салыстыру үшін

b)

Құбылыстың нақты көлемін анықтау үшін

c)

Келтедерді азайту үшін

d)

Мәліметтерді жинау әдісін таңдауға

e)

Орташа шаманы есептеу үшін

103.

Динамикалық қатар нені сипаттайды?

a)

Құбылыстың уақыт бойынша өзгерісін

b)

Құбылыстың кеңістіктегі таралуын

c)

Құбылыстың сапалық құрамын

d)

Құбылыстың құрылымдық бөліктерін

e)

Таңдау жиынтығының санын

104.

Орташа шаманың негізгі қызметі қандай?

a)

Жиынтықтың жалпы деңгейін сипаттау

b)

Ең үлкен және ең кіші мәндерді көрсету

c)

Қателердің пайдасын есептеу

d)

Мәліметтерді графикке түсіру

e)

Жекелеген жағдайларды анықтау

105.

Медицинада стандарттау әдісі не үшін қолданылады?

a)

Аймақтар мен топтар арасындағы көрсеткіштерді салыстыру үшін

b)

Жаңа статистикалық формулаларды жасау үшін

c)

Қате мәліметтерді түзету үшін

d)

Орташа шаманы азайту үшін

e)

Мәліметтерді графикке түсіру үшін

106.

Корреляциялық талдаудың мақсаты қандай?

a)

Екі немесе одан да көп белгілер арасындағы байланыс дәрежесін анықтау

b)

Құбылыстардың кездейсоқ сипатын зерттеу

c)

Орташа мәндерді есептеу

d)

Кестелерді құру

e)

Мәліметтерді стандарттау

107.

Пирсон корреляция коэффициенті қандай мәндер аралығында өзгереді?

a)

-1 мен +1 аралығында

b)

0 мен 1 аралығында

c)

-1 мен 10 аралығында

d)

-10 мен +10 аралығында

e)

0 мен 100 аралығында

108.

Спирмен рангілік корреляциясы қай жағдайда қолданылады?

a)

Белгілердің мәндері сандық емес, реттік болғанда

b)

Барлық белгілер үздіксіз болғанда

c)

Қатынас бір бағытты болғанда

d)

Тек абсолюттік мәндер болғанда

e)

Үлкен деректер базасында

109.

Орташа шамалардың дұрыстығын бағалау не үшін қажет?

a)

Зерттеу нәтижелерінің сенімділігін анықтау үшін

b)

Қателерді есептеу үшін

c)

Жеке мәліметтерді бөліп алу үшін

d)

Жаңа көрсеткіштер жасау үшін

e)

График салу үшін

110.

Медициналық статистика пәні нені зерттейді?

a)

Экономикалық даму деңгейін

b)

Медициналық мекемелердің құрылысын

c)

Физиологиялық процестердің биохимиялық негізін

d)

Қоғамның әлеуметтік-мәдени құрылымын

e)

Денсаулық пен аурушаңдық құбылыстарының сандық заңдылықтарын

111.

Статистикалық жиынтықтың негізгі белгілері:

a)

Біртектілік және көптік

b)

Кездейсоқтық және өзгермелілік

c)

Шектеулілік және тұрақтылық

d)

Географиялық аймақтылық

e)

Сапалық тұрақтылық

112.

Есептік белгілердің басты қызметі қандай?

a)

Жиынтық элементтерін сипаттау

b)

Зерттеу бағдарламасын анықтау

c)

Қателер санын азайту

d)

Қорытындыны стандарттау

e)

Топтарды қалыптастыру

113.

Орташа арифметикалық шаманы есептеу формуласы:

a)

∑x / n

b)

∑n / x

c)

n / ∑x

d)

x × n

e)

x2/nx^2 / n

114.

Динамикалық қатарлардың негізгі түрлері:

a)

Моменттік және интервалдық

b)

Абсолюттік және салыстырмалы

c)

Тікелей және жанама

d)

Жалпы және жеке

e)

Қарапайым және күрделі

115.

Статистикалық кестелер не үшін қажет?

a)

Қорытынды жазу үшін

b)

Графикалық сурет салу үшін

c)

Мәліметтерді жүйелеу және талдауға ыңғайлы ету үшін

d)

Мәліметтерді жасыру үшін

e)

Қателерді түзету үшін

116.

Графикалық бейнелеудің артықшылығы неде?

a)

Ақпаратты көрнекі және тез қабылдауға мүмкіндік береді

b)

Есептеу дәлдігін арттырады

c)

Мәліметтер көлемін азайтады

d)

Формулаларды өзгертеді

e)

Қателерді болдырмайды

117.

Таңдау жиынтығының көлемі неге байланысты?

a)

Мәліметтерді өңдеу уақытына

b)

Зерттеушінің жеке пікіріне

c)

Зерттеу мақсаты мен вариация деңгейіне

d)

Қатысушылардың жынысына

e)

Қаржы көлеміне

118.

Статистикалық зерттеуде «біртектілік» принципі нені білдіреді?

a)

Зерттеліп отырған жиынтықтың барлық элементтерінің сапалық белгілерінің бірдей болуы

b)

Таңдау көлемінің үлкен болуы

c)

Зерттеу уақытының ұзақтығы

d)

Жиынтықтың географиялық шектеулігі

e)

Белгілердің кездейсоқ бөлінуі

119.

Медицинадағы статистикалық көрсеткіштердің негізгі міндеті қандай?

a)

Зерттеушілерді сертификаттау

b)

Қаржылық есеп жүргізу

c)

Дәрігерлердің жалақысын есептеу

d)

Пациенттердің жеке мәліметтерін қорғау

e)

Денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін бағалау

120.

Құрылымдық көрсеткіш дегеніміз не?

a)

Жиынтық бөліктерінің жалпы жиынтықтағы үлес салмағын сипаттайтын шамалар

b)

Құбылыстың уақыт бойынша өзгерісін көрсететін шамалар

c)

Құбылыстардың арасындағы айырмашылықты анықтайтын шамалар

d)

Орташа шаманың дәлдігін бағалайтын көрсеткіш

121.

Таралу шамаларының бірі – дисперсия нені көрсетеді?

a)

Жеке мәндердің орташа шамадан ауытқу дәрежесін

b)

Жиынтықтың жалпы көлемін

c)

Құбылыстың өсу қарқынын

d)

Көрсеткіштің стандарталған мәнін

122.

Орташа квадраттық ауытқу қандай мақсатта есептеледі?

a)

Вариацияның шамасын сандық түрде бағалау үшін

b)

Мәліметтер арасындағы корреляцияны анықтау үшін

c)

Стандарттау коэффициентін есептеу үшін

d)

Таңдау көлемін азайту үшін

123.

Корреляция коэффициентінің оң мәні нені білдіреді?

a)

Белгілердің арасында байланыс жоқ екенін

b)

Белгілер арасында тікелей байланыс бар екенін

c)

Теріс бағыттағы тәуелділікті

d)

Кездейсоқ сәйкестікті

124.

Корреляция коэффициентінің мәні 0-ге жақын болса, бұл нені көрсетеді?

a)

Күшті кері байланысты

b)

Күшті тікелей байланысты

c)

Айнымалылар арасында байланыс әлсіз немесе жоқ екенін

d)

Белгілердің толық тәуелділігін

125.

Таңдау жиынтығының қателігі қалай азаяды?

a)

Таңдау көлемі ұлғайған сайын

b)

Таңдау көлемі азайған сайын

c)

Таңдау кездейсоқ емес болғанда

d)

Мәліметтерді өңдеусіз қалдырғанда

126.

Медициналық статистикада «нормативтік көрсеткіш» дегеніміз не?

a)

Абсолюттік сан

b)

Тәжірибеде кездейсоқ алынған мәлімет

c)

Жалпы орташа мән

d)

Белгілі бір нормаға немесе стандартқа сәйкестендірілген көрсеткіш

127.

Стандарттау әдісінің басты кезеңдерінің бірі:

a)

Салыстырылатын топтар бойынша стандартты құрылым енгізу

b)

Орташа арифметикалық мәнді есептеу

c)

Қателерді талдау

d)

График тұрғызу

128.

Статистикалық көрсеткіштердің дұрыстығына әсер ететін факторлардың бірі:

a)

Мәліметтер жинау сапасы

b)

Зерттеушінің жасы

c)

Қатысушылардың әлеуметтік мәртебесі

d)

Қаржыландыру көзі

129.

Орташа шамалар мен салыстырмалы шамаларды қолданудың айырмашылығы неде?

a)

Орташа шамалар жеке топтың деңгейін сипаттайды, салыстырмалы шамалар – топтар арасындағы айырмашылықты

b)

Салыстырмалы шамалар тек динамиканы көрсетеді

c)

Орташа шамалар тек стандартталған мәліметтерге қолданылады

d)

Салыстырмалы шамалар тек абсолюттік көрсеткіштерге негізделеді

130.

Пирсон корреляция коэффициентін қолдану шарты қандай?

a)

Белгілердің үздіксіз және сандық болуы

b)

Белгілердің сапалық сипатта болуы

c)

Мәліметтердің реттік шкалада берілуі

d)

Құбылыстардың тәуелсіздігі

131.

Спирмен корреляциясы Пирсон коэффициентінен несімен ерекшеленеді?

a)

Үлкен көлемді деректерге ғана жарамды

b)

Абсолюттік мәндерге ғана есептеледі

c)

Реттік (рангілік) деректерге қолданылады

d)

Тек медициналық зерттеулерде қолданылады

132.

Динамикалық қатардың орташа өсу қарқыны қалай есептеледі?

a)

(n√(Yn/Y1) - 1) × 100%

b)

(Yn - Y1)/n

c)

(ΣY / n) × 100

d)

(Y1/Yn) × n

133.

Құрылымдық кестелердің ерекшелігі неде?

a)

Жалпы жиынтықтың ішкі бөліктерін салыстыруға арналған

b)

Уақыт бойынша өзгерісті сипаттайды

c)

Орташа шаманы есептеу үшін қолданылады

d)

Сызықтық тәуелділікті көрсетеді

134.

Вариациялық қатардың негізгі элементтері:

a)

Белгінің мәндері және олардың жиіліктері

b)

Қатысушылардың тегі мен жасы

c)

Орташа шамалар мен дисперсия

d)

Абсолюттік шамалар мен құрылымдық қатынастар

135.

Медициналық статистикалық талдаудың практикалық маңызы:

a)

Халық денсаулығы деңгейін бағалау және басқарушылық шешімдер қабылдау

b)

Жаңа дәрілердің құрамын анықтау

c)

Зерттеудің уақытын қысқарту

d)

Кездейсоқ шамаларды анықтайды

136.

Орташа шаманы есептеу кезінде экстремалды мәндердің әсерін азайту әдісі:

a)

Медиана мен мода қолдану

b)

Барлық мәндерді қосуды көбейту

c)

Қателерді елемеу

d)

Тек ең үлкен мәндерді алу

137.

Медициналық корреляциялық талдау нәтижелері қайда қолданылады?

a)

Эпидемиологиялық тәуелділіктер мен қауіп факторларын анықтауда

b)

Қаржылық талдауда

c)

Дәрі-дәрмек бағасын реттеуде

d)

Медициналық жарнамада

138.

Медициналық статистикада дисперсияның мәні не үшін қолданылады?

a)

Белгінің мәндерінің орташа шамадан қаншалықты ауытқитынын анықтау үшін

b)

Жиынтықтың жалпы санын есептеу үшін

c)

Орташа шаманы салыстыру үшін

d)

Құрылымдық үлесті табу үшін

139.

Статистикалық деректердің дұрыстығын қамтамасыз етудің негізгі шарты:

a)

Кездейсоқ түрде алынған деректер

b)

Қатысушылардың санының аз болуы

c)

Мәліметтерді жинау және тіркеу ережелерін қатаң сақтау

d)

Талдау барысында кей мәліметтерді алып тастау

140.

Таңдау әдісінің артықшылығы неде?

a)

Зерттеудің уақытын және ресурстарын үнемдей отырып, нәтижені бас жиынтыққа жалпылауға мүмкіндік береді

b)

Барлық адамдарды зерттеуге мүмкіндік береді

c)

Зерттеу нәтижесін абсолюттік дәлдікпен көрсетеді

d)

Қате ықтималдығын арттырады

141.

Орташа шамалардың түрлеріне не жатады?

a)

Арифметикалық, гармониялық, геометриялық, медиана, мода

b)

Абсолютті, салыстырмалы, динамикалық

c)

Құрылымдық, стандарттық, вариациялық

d)

Дискретті, континуалды

142.

Қоғамдық денсаулық сақтау статистикасының басты міндеті:

a)

Фармацевтикалық өнімдерге лицензия беру

b)

Медициналық жабдықтардың сапасын тексеру

c)

Халық денсаулығының деңгейін, құрылымын және динамикасын бағалау

d)

Медициналық қызметтерге баға белгілеу

143.

Медициналық корреляция түрлеріне не жатады?

a)

Сызықтық және сызықтық емес корреляция

b)

Тура және көлденең корреляция

c)

Абсолюттік және салыстырмалы

d)

Құрылымдық және вариациялық

144.

Стандартталған және құрылымдық корреляция

a)

Абсолюттік және салыстырмалы корреляция

b)

Кездейсоқ және тұрақты корреляция

c)

Стандартталған және құрылымдық корреляция

d)

Теңестірілген және тәуелсіз корреляция

145.

Орташа шамалардың дұрыстығын бағалау кезінде стандарттық қате нені көрсетеді?

a)

Таңдау орташа шамасының бас жиынтық орташа шамасынан ауытқу дәрежесін

b)

Жалпы жиынтықтың көлемін

c)

Құрылымдық үлесті

d)

Қате деректердің пайызын

e)

Таңдау жиілігін

146.

Қоғамдық денсаулықты статистикалық талдауда қандай көрсеткіш жиі қолданылады?

a)

Аурушаңдық көрсеткіші

b)

Бала туу көрсеткіші

c)

Жалпы табыс деңгейі

d)

Білім алу көрсеткіші

e)

Көш-қон ағыны

147.

Вариациялық қатар құрудың бірінші кезеңі қандай?

a)

Мәліметтерді стандарттау

b)

Орташа шаманы есептеу

c)

Медиананы анықтау

d)

Берілген барлық мәндерiн өсу немесе кему ретімен орналастыру

e)

Құрылымдық кесте жасау

148.

Медицинадағы статистикалық талдаудың сенімділігін арттыру үшін не істеу керек?

a)

Таңдау көлемін ұлғайту және деректер сапасын бақылау

b)

Кездейсоқ мәліметтерді пайдалану

c)

Зерттеу уақытын қысқарту

d)

Мәліметтердің бір бөлігін алып тастау

e)

Орташа шаманы қолмен есептеу

149.

Динамикалық қатардың орташа абсолюттік өсу шамасы нені сипаттайды?

a)

Көрсеткіштің уақыт бірлігіндегі орташа өзгерісін

b)

Құбылыстың бастапқы мәнін

c)

Құбылыстың соңғы мәнін

d)

Құбылыстың салыстырмалы деңгейін

e)

Орташа арифметикалық шамасын

150.

Медициналық статистикалық есепті ұйымдастырудың маңызды қағидаты:

a)

Қатысушылардың пікіріне сүйену

b)

Кездейсоқ мәліметтерді пайдалану

c)

Деректерді өңдеусіз қалдыру

d)

Бірізділік және салыстырмалылық принципін сақтау

e)

Есепті тек бір көрсеткіш бойынша құру