Font size
Worksheetsджт 6 күн
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ежелден-ақ Моңғолияның табиғат жағдайы айналысуға қолайлы болған шаруашылық: _________.
Көшпелі мал шаруашылығы
Егіншілік
Балық шаруашылығы
Орман шаруашылығы
XII ғасырдан бастап Орталық Азиядан Байкал көліне, Енисей өзенінен Гоби құмына дейін созылып жатқан тайпалар: ________ (көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан қой, ешкі, ірі қара және жылқы өсірген).
Моңғолдар
Қыпшақтар
Ұйғырлар
Жужандар
X – XII ғасырларда моңғол тайпалары мекендеген аумақ: _________.
Ұлы Қытай қорғанынан Селенга өзенінің жоғарғы ағысына дейінгі жерлер
Жетісу мен Сырдария аралығы
Алтай мен Ертіс өзенінің төменгі ағысы
Каспий теңізі мен Арал теңізі маңы
1155(1162) жылы татар тайпасына шабуыл жасап, Темүжин атты батырын қолға түсірген: _________.
Есугей батыр (банадыр)
Жошы хан
Шыңғыс хан
Керей хан
1155(1162) жылы Есугей банадырдің отбасында дүниеге келді: _________.
Темүжин
Шыңғыс хан
Бату хан
Өгедей
1155(1162) жылы болған оқиға: ________ дүниеге келді.
Шыңғысхан
Томирис
Абылай хан
Әмір Темір
1162-1227 жылдары өмір сүрген атақты қолбасшы, тарихи тұлға: _________.
Шыңғысхан
Абылай хан
Томирис
Бейбарыс
1190-1206 жылдары Темүжин бағындырған түркі-моңғол тайпалары: _________.
Найман, керейіт, татар, меркіт
Қыпшақ, оғыз, қарлұқ, дулат
Жалайыр, қаңлы, алшын, арғын
Үйсін, қыпшақ, дулат, албан
1206 жылы Темүжінді «Шыңғысхан» деген атпен ұлы хан етіп көтерген құрылтай өткен жер: _________.
Онон өзенінің бойында
Селенга өзенінің бойында
Керулен өзенінің бойында
Орхон өзенінің бойында
XIII ғасырдың басында Сібір халықтарының жері мен Қытай елін жаулап алып, Ұлы Моңғол империясын құрған: _________.
Шыңғысхан
Темірлан
Бату хан
Құбылай хан
XII ғасырдың басында Ұлы Моңғол империясының құру қарсаңында Шыңғысхан жаулаған жерлер: _________.
Сібір, Қытай
Үндістан, Иран
Еуропа, Африка
Арабия, Жапония
Аумағы оңтүстігінде Ұлы Қытай қабырғасынан, солтүстігінде Селенга өзеніне дейін, шығысында Хинган қыратынан, батысында Алтай тауына дейін созылған Шыңғысхан құрған мемлекет:
Ұлы Моңғол мемлекеті
Қарахан мемлекеті
Қыпшақ хандығы
Шағатай ұлысы
Біртұтас Моңғол мемлекетінің құрылуы кімнің атымен байланысты?
Темүжіннің (Темүчин)
Құбылай ханның
Бату ханның
Өгедей ханның
Біртұтас моңғол мемлекетінің негізін қалаған: _________.
Темүжин (Темүчин)
Құбылай хан
Бату хан
Өгедей хан
Шыңғысхан кезіндегі Моңғол мемлекетінің астанасы: _________.
Қарақорым
Самарқанд
Сарай-Бату
Түркістан
Моңғол империясында хан ордасы орналасқан қала: _________.
Қарақорымда
Самарқанда
Сарайда
Таразда
Шыңғысхан бүкіл Моңғол жерінде болды: сол қанат оң қанат (бұлай болу ғұндар дәуірінен қалған дәстүр еді. Әрбір қанат түмендіктерге, ал олар мыңдықтарға, жүздіктерге, ондықтарға бөлінді. Осылайша әскери-әкімшілік жүйенің төменгі он жауынгер жасақтай алуына мүмкіндік беретін иеліктер еді). Бұл құрылым қалай аталады?
Әскери-әкімшілік жүйе
Тайпалық одақ
Феодалдық құрылым
Рулық басқару
Шыңғысхан өзіне шын берілген он мың таңдаулы жауынгерден тұратын жеке ұланы: ________ (ең таңдаулы жауынгерлерден құрылған Шыңғысханның «кешігі» – жеке ұланы басқалардан артықшылық жағдайда ие еді).
Кешігі (Кешік)
Түмен
Жүздік
Қараша
Моңғол мемлекетінде әскерді басқарған феодалдық жоғарғы топтың өкілдері: _________.
Нояндар, банаудурлер, мергендер
Шонжарлар, билер, ақсүйектер
Қарапайым шаруалар, қолөнершілер, саудагерлер
Батырлар, жыраулар, шешендер
XIII ғасырдың басында қабылданған Шыңғысханның әртүрлі мәселелерге байланысты айтылған заңдары: _________.
«Ұлы Яса» («Жасақ»)
«Қасым ханның қасқа жолы»
«Есім ханның ескі жолы»
«Жеті жарғы»
«Яса» сөзінің моңғол тілінен аударғанда мағынасы(-лары):
«Жасақ», «Құқық», «Салық»
«Дос», «Тау», «Өзен»
«Ағаш», «Кітап», «Қала»
«Күн», «Ай», «Жұлдыз»
Шыңғысханның заң жинағы – «Ясаның» бүгінгі күнге дейін жеткен үзінді саны:
36
12
50
27
Зерттеуші ғалымдардың болжауынша «Ұлы Яса» заңы тұратын бөлімдер саны:
5
3
7
10
Моңғолдардың заң жинағы «Ясаның» тұратын бөлімі(-дері):
Қылмыс, оған берілген жаза; Соғыс, әскери жасақ; Отбасы және неке; Мақтау; Салт-дәстүр, ырым.
Тек әскери заңдар мен жарғылар.
Тек отбасы және неке туралы ережелер.
Тек салт-дәстүр мен ырымдар.
Моңғол хандары ел басқаруда ұзақ жылдар бойы басшылыққа алып отырған заң: Яса («Яса («Жасақ») Моңғол мемлекетінің әскери феодалдық сипатын көрсетеді. «Қаған тәңірдің өкілі, аспандағы Құдай, жерде қаған бір» - делінген. «Ясада» хан, қағандарды мұрагерлік жолмен сайлау тәртібі бекітілді)
Яса («Жасақ»)
Қасым ханның қасқа жолы
Есім ханның ескі жолы
Тәуке ханның Жеті жарғысы
Моңғол империясы тұсында моңғолдар билік жүргізген барлық өлкеде қолданылған заң:
Яса («Жасақ»)
Қасым ханның қасқа жолы
Тәуке ханның Жеті жарғысы
Рим құқығы
«Яса» заңы бойынша соғыстан түскен байлықтың 1/5 тиесілі болды:
Қағанға
Бекке
Шадқа
Түменбасыға
«Яса» заңы бойынша соғыстан түскен байлықтың 1/5 тиесілі болды:
Әскербасына
Ханға
Батырға
Сарбазға
«Яса» заңы бойынша соғыстан түскен байлықтың 3/5 тиесілі болды:
Әскерге
Ханға
Билерге
Қарапайым халыққа
Моңғол мемлекетінде әскери борышты өтеуге міндетті жас мөлшері:
15-60 жас
18-45 жас
20-50 жас
25-55 жас
Моңғол мемлекетінде азаматтық сот рөлін атқарды:
Мыңбасы
Шыңғыс хан
Жүзбасы
Ханша
Моңғол мемлекетінде өзіндік айыппұл салу құқығы болды:
Жүзбасының
Шыңғыстың
Бектің
Ханның
«Яса» («Жасақ») бойынша салық төлемдерінен босатылғандар:
Дінбасылар мен діни қауым өкілдері
Саудагерлер мен көпестер
Әскерилер мен жауынгерлер
Шаруалар мен егіншілер
Моңғол мемлекетінің заңы «Ясада» айтылған тәрбиелік мәні бар нақыл сөздер мен өсиеттер:
«Ой тазалығы үшін ақыл, мәдениет тазалығы үшін білім қажет»; «Өз ошағын (бесігін) түзей алмаған адам, елін де түзей алмайды»; «Өліммен бетпе – бет келсең де, еліңді сатпа»
«Білімсіз адам – қанатсыз құс»; «Досы көпті жау алмайды»; «Еңбек түбі – береке»
«Тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бас иген құл болмайды»; «Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі»
«Ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер»; «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен»
Моңғол тайпаларын біріктіргеннен кейін Шыңғысхан шабуыл жасаған таңғұттардың мемлекеті:
Батыс Ся
Қарақытай мемлекеті
Хорезм мемлекеті
Шағатай ұлысы
1207 жылы моңғол мемлекетіне бағындырылған Енисей жағалауындағы тайпалар:
Ойраттар
Қыпшақтар
Керейіттер
Наймандар
1211 жылы моңғолдар шабуыл жасаған Солтүстік Қытайдағы мемлекет:
Цзинь
Сун
Тан
Юань
1215 жылы ұзақ соғыстан кейін Шыңғысхан әскерлері алған қала:
Пекин
Самарқанд
Дели
Каир
Шыңғысханның Қытайға жорығында ерен ерлігімен көзге түскен жалайыр тайпасынан шыққан қолбасшы: ________ (1170-1223)
Мұқали
Жебе
Сүбедей
Бөрі
Шыңғысхан «Го Уан» - «ұлы князь» атағын берген қолбасшы:
Мұқали
Жебе
Сүбедей
Бөрі
Шыңғысхан 23 мың әскерімен Солтүстік Қытайда қалдырған әскербасы:
Мұқали
Жебе
Сүбедей
Күйлік
Шыңғысхан батысқа жорыққа аттанғанда өзінің орнына Солтүстік Қытайдың билеушісі етіп қалдырған: ________
Мұқали
Жошы
Шағатай
Үгедей
1218 жылы Шыңғысханның бағындырған Жетісуда бекінген тайпа:
Наймандар
Қыпшақтар
Керейіттер
Дулаттар
1219 жылы Қазақстан мен Орта Азияны жаулапды бастаған халық: ________
Моңғолдар
Сақтар
Қыпшақтар
Арабтар
1219 жылы моңғолдар жаулаууды бастаған аймақтар:
Қазақстан мен Орта Азия
Солтүстік Америка
Батыс Еуропа
Африка
1219 жылдың күзіңде моңғол әскері келген қала: ________
Отырар
Сығанақ
Тараз
Баласағұн
1219 жылы 20 мың әскерімен қаланы қорғауға дайындалған Отырар әмірі: ________
Ғайыр хан
Тоқтамыс хан
Жошы хан
Сұлтан Бейбарыс
Отырар қаласын жаулап алған Шыңғысханның ұлдары: ________, Шағатай, Бухара, Самарқан
Үгедей
Жошы
Төле
Құбылай
1221 жылы моңғолдарға қатты қарсылық көрсеткенімен, жеңіліс тапқан Орта Азия соңғы қаласы:
Мерв
Самарқанд
Бұхара
Термез
Әзірбайжан мен Грузияны талқандап, Қырымға жеткен моңғол қолбасшылары:
Жебе, Сүбедей
Бату, Шағатай
Өгедей, Мөңке
Төле, Құбылай
Солтүстік Кавказ жеріне аяқ басқан Жебе мен Сүбедей әскерлері кездесті: ________
Қыпшақтармен
Орыстармен
Қарақытайлармен
Жоңғарлармен
1223 жылы моңғолдар мен орыс-қыпшақ әскері арасында шайқас өткен өзен бойы: ________
Қалқа
Еділ
Жайық
Сырдария
1223 жылы Қалқа өзені бойында моңғолдардан жеңіліс тапқан жасақ(-тар):
Орыс, Қыпшақ
Керей, Найман
Қаңлы, Үйсін
Жалайыр, Дулат
1223 жылы Қалқа өзенінің бойында орыс-қыпшақ әскерін талқандаған қолбасшылар:
Жебе, Сүбедей
Бату, Шағатай
Өгедей, Күйік
Тоғырыл, Жошы
Шыңғысхан 1226 жылы тағы да жорық жасап, 1227 жылы біржолата бағындырған мемлекет:
Батыс Ся
Қарақытай мемлекеті
Хорезм мемлекеті
Жошы ұлысы
1227 жылы Шыңғысхан 72 жасында қайтыс болғаннан кейін 1229 жылы құрылтай өткізіп, ұлы хан болып сайланған ұлы кім?
Үгедей
Жошы
Шағатай
Төле
Моңғол империясының ең жоғарғы әміршісі саналады: ________
Ұлы Хан
Бас уәзір
Шыңғыс ханның ұлы
Төре
Моңғол империясында мемлекет басшысы ретінде заң шығаруға және әкімшілік билік жүргізуге құқылы болды: ________
Ұлы хан
Басқақ
Шыңғыс ханның ұрпағы
Түменбасы
Моңғол империясының саяси өмірінде зор рөл атқарған Шыңғысхан ұрпақтарының жалпы империялық жиналысы: ________
Құрылтай
Жеті жарғы
Билер кеңесі
Қасым ханның қасқа жолы
Моңғол империясында ресми түрде үкімет билігінің жоғарғы органы: _________.
Құрылтай
Жоғарғы Кеңес
Билер кеңесі
Сот алқасы
Моңғол империясында ірі әскери мәселелерді, ішкі саясат, Шыңғысхан ұрпақтары арасында өлкелерді бөлу мәселелері шешіліп отырды: _________.
Құрылтайда
Жарлықта
Билер кеңесінде
Сарайда
Құрылтайда шешілетін мәселе(-лер):
Ішкі саясат; Ірі әскери мәселелер; Шыңғыс ұрпақтары арасында өлкелерді бөлу
Салық жинау тәртібі; Сауда келісімдері; Халық санағы
Тек діни мәселелер; Мәдени іс-шаралар; Әдеби байқаулар
Тек ауыл шаруашылығы; Мал бағу; Егін егу
Құрылтайда қаралған ішкі саяси мәселе(-лер):
Ханды таққа отырғызу мәселелері; Ірі әскери мәселелер; Шыңғыс ұрпақтары арасында өлкелерді бөлу мәселелері
Салық жинау жүйесін өзгерту; Сауда қатынастарын дамыту; Жер реформасын жүргізу
Шаруашылықты ұжымдастыру; Өнеркәсіпті дамыту; Білім беру жүйесін жаңарту
Діни реформалар жүргізу; Халық санағын өткізу; Қалаларды қайта құру
Моңғол империясында Құрылтай шақырылды:
Көктемде
Күзде
Қыста
Жазда
1259 жылы жалпы моңғолдық құрылтайына шақыру тоқтатылды: ________ қаңған өлгеннен кейін.
Мөңке қаңған өлгеннен кейін
Шыңғыс қаңған өлгеннен кейін
Өгедей қаңған өлгеннен кейін
Құбылай қаңған өлгеннен кейін
1259 жылдан бастап Моңғол империясында құрылтайдың орнына шақырылды:
Ақсүйектер кеңесі
Ұлы жиналыс
Билер соты
Хан кеңесі
Моңғол империясында құрылтайдың орнына шақырылып тұрған Кеңестің («Той») негізгі мақсаты: _________.
Өзара қырқысстарға жол бермеу
Жаңа әскер құру
Салық мөлшерін арттыру
Сауда жолдарын кеңейту
1269 жылы бүкілмоңғолдық басқосу (кеңес) өтті: ________ өңірінде.
Талас өңірінде
Жетісу өңірінде
Сырдария өңірінде
Орал өңірінде
Еуразия кеңістігінде қалыптасқан моңғол империясы мен одан бөлінген мемлекеттердің басқару жүйесінде орын алды:
Хандық билік
Демократиялық басқару
Республика түріндегі басқару
Конституциялық монархия
XIII ғасырдың 70-жылдарынан бастап Қазақстан жері Шыңғысхан ұрпақтары құрған қандай екі мемлекеттің құрамына кірді?
Шағатай мемлекеті; Алтын Орда мемлекеті
Қарахан мемлекеті; Қыпшақ хандығы
Әмір Темір мемлекеті; Ақ Орда
Моғолстан; Қазақ хандығы
1227 жылы Шыңғысхан 72 жасында қайтыс болғаннан кейін 1229 жылы құрылтай өткізіліп ұлы хан болып сайланған ұлы:
Үгедей
Жошы
Шағатай
Төле
1229-1241 жылдары билік еткен моңғолдардың ұлы ханы: ________
Үгедей
Шыңғыс хан
Мөңке хан
Құбылай
1241 жылы қайтыс болған моңғолдардың ұлы ханы: ________
Үгедей
Шыңғыс хан
Мөңке хан
Құбылай
1246 жылы ұлы хан болып сайланған Үгедейдің баласы: ________
Күйік
Мөңке
Бату
Шағатай
1246-1248 жылдары билік құрған моңғолдардың ұлы ханы: ________
Күйік
Мөңке
Өгедей
Шыңғыс хан
1251 жылы ұлы хан болып жарияланған Төленің баласы: ________
Мөңке
Құбылай
Бату
Шағатай
1256 жылы Иранды 1258 жылы Бағдадты басып алған Мөңкенің інісі: ________
Хулагу
Бату
Шағатай
Өгедей
Иранды билеген Хулагу ұлы хан мен Құбылайдан алған атақ: ________
Ильхан (елхан)
Шағатай
Ұлы хан
Қаған
Ильхандар билігі орнаған ел:
Иран
Үндістан
Қытай
Египет
Ильхандар мемлекеті аталған ел: ________
Иран
Үндістан
Қытай
Египет
1258 жылы Араб халифатын құлатқан: ________
моңғолдар
крестоносшылар
османдар
парсылар
1258 жылы Араб халифатын талқандаған: ________ хан
Хулагу
Бату
Шыңғыс
Өгедей
Аббас әулетінің соңғы халифі: ________
Мустаcим
Харун ар-Рашид
Әл-Мансур
Әл-Мутасим
1260 жылы Мысырлық мәмлуктерден жеңілген моңғол ханы:
Хулагу
Бату
Мөңке
Шыңғыс хан
1260 жылы ұлы хан атағын алған Шыңғысханның немересі:
Құбылай
Бату
Мөңке
Шағатай
Құбылайдың әскерлері басып кірген жер: ________
Оңтүстік Қытай
Солтүстік Үндістан
Батыс Еуропа
Араб түбегі
1279 жылы Қытайды біржолата бағындырып Юань әулетінің негізін қалаған кім?
Құбылай
Шыңғыс хан
Бату хан
Мөңке хан
1279 жылы Қытайда моңғолдар негізін қалаған әулет:
Юань
Мин
Сун
Цин
XIII ғасырдың 70-80 жылдары моңғолдар жорықтар жасаған елдер:
Вьетнам, Жапония, Бирма
Үндістан, Қытай, Корея
Иран, Ауғанстан, Түркия
Ресей, Польша, Венгрия
Моңғолдардың ұлан-байтақ жерді жаулап алу себебі: ________
әскери өнерінің өте озық болуында
шаруашылықтың дамымауында
климаттың қолайсыздығында
сауда жолдарының болмауында
Моңғолдардың негізгі қаруы:
садақ
найза
қылыш
балта
Моңғол әскерінің негізгі түрі: ________ (моңғолдар о бастан көшпелі малшылар болған. Сондықтан олар балаларын үш жастан бастап атқа отырғызған. Бала 4-5 жасқа толғанда алғашқы садағын ұстаған)
атты әскер
жаяу әскер
теңіз әскері
артиллерия
Моңғолдардың атты әскерінің түрлері: ________ және ________ (ауыр атты әскер қарсыластардың басты күштерімен ұрыс жүргізген. Ал жеңіл атты әскер қарулылық және барлау қызметтерін атқарған. Әскердің бұл түрі кенеттен ұрыс бастап садақтан оқ жаудырған. Жеңіл атты әскер қарсыластарының соңына түсіп отырған)
ауыр және жеңіл
жаяу және садақты
қылышты және найзалы
садақты және қылышты
Моңғолдардың қарсыласын жеңуде қолданған соғыс жүргізу әдісі(-тері):
тосқауылдар, кенеттен шабуыл жасау, әдейі шегіну
қорғаныс шебін құру, ұзақ қоршау жүргізу, суға шабуыл жасау
теңізде соғысу, артиллерия қолдану, әуе шабуылы
сауда келісімдері арқылы жеңу, дипломатиялық келіссөздер жүргізу, мәдени алмасу
Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің негізгі себептерінің бірі:
Шыңғысханның қабілетті адамдарды басшылыққа қоюы және заманауи әскери құрылғыларды қолдануы
Тек қана санының көптігі
Тек қана атты әскердің болуы
Тек қана қытайлықтардың көмегі
Моңғол әскерінің құрамына жаулап алынған елдерден іріктеліп алынғандар: ________
колөнершілер мен қамал бұзу ісінің мамандары
шаруалар мен малшылар
саудагерлер мен ақсүйектер
қолөнершілер мен диқандар
1368 жылы моңғолдар қуылған елдер:
Қытай, Корея, Иран
Жапония, Үндістан, Түркия
Ауғанстан, Ресей, Мысыр
Англия, Франция, Германия
XIV ғасырда Қытайдың оңтүстігінде моңғолдардың билігіне қарсы бағытталған ұлт-азаттық күрес: ________ көтерілісі
«Қызыл орамалдылар»
«Сары орамалдылар»
«Жасыл тулар»
«Көк ленталылар»
Қытайдағы «Қызыл орамалдылар» көтерілісі созылды: ________
20 жылға
5 жылға
10 жылға
2 жылға
1235 жылы Қарақорымда болған құрылтайдың шешімі: _________.
батысқа жорықтар жасау
Шыңғысханды хан сайлау
Ұлы Жібек жолын ашу
Қыпшақтарға қарсы соғыс жариялау
