Font size
WorksheetsТүріктер мәдениеті
Total questions: 62
Worksheet time: 34mins
VI–IX ғғ.түріктер керуен жолдары бойындағы құдықтарға салған күмбез түріндегі құрылыс:
терракота
яма
сардоба
махалла
Талас және Шу алқаптарында егіншіліктің дамуын жеделдетуге себеп болғандар
ғұндар
қыпшақтар
соғдылар
сарматтар
Түріктердің негізгі кәсібі:
отырықшы егіншілік
көшпелі және жартылай көшпелі малшаруашылығы
балық аулау
аң аулау
Шу алқабында болып, өз жазбаларында: «Қалаларда халықтың бір бөлігі жер өңдейді, ал екіншісі саудамен айналысады», - деп атап өткен:
Византия елшісі
Қытай елшісі
Араб саяхатшысы
Неміс саяхатшысы
Дешті Қыпшақ аумағына балалар орналастырған мерзім
IX–X ғасырлар
X–XI ғасырлар
VII–VIII ғасырлар
XIII–XII ғасырлар
Көшпелілер малшаруашылығында аз өсірілген мал түлігі:
қой
жылқы
түйе
ірі қара
Түріктердің 900 адамға дейін сыйған қағанның киіз үйі туралы жазған Византия императорының елшісі
Маниях
Земарх
Менандр
Константин
Қарлұқ тайпаларын: «Көшпелі адамдар... Алайда олар жер өңдейді», – деп сипаттап жазды:
ибн Рузбихан
ал-Макдиси
әл-Идриси
әл-Омари
Түріктерде малшаруашылығынан кейін маңызды рөл атқарған шаруашылық:
Балық аулау
Теміршілік
Егіншілік
Аңшылық
Ежелден отырықшы-егіншілік мәдениеті дамыған өңір:
Солтүстік-шығыс Қазақстан
Орталық Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу
Орталықтағы қаланың орталық бөлігі:
Цитадель
Рабад
Шахристан
Арк
Түргеш қағандарының теңгелері шығарылған қала:
Отырар
Баласағұн
Испиджаб
Суяб
Ортасғасырларда ең ірі «өңiрiлiк түркі қаласы» ретінде атап көрсетілген қала:
Сарайшық
Үргеніш
Бұқара
Тараз
Археологтар ортағасырлық Баба-Ата жұртының орнынан тапқан құрылыстың мерзімі:
VI–VIII ғғ.
II–IV ғғ.
VII–VI ғғ.
III–V ғғ.
Ортағасырлық қала неше бөліктен тұрды:
екі
үш
алты
төрт
Ерте орта ғасырларда қала мәдениеті дамыған Қазақстан аймақтары:
Батыс Қазақстан
Орталық Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу
Шығыс Қазақстан
Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін қалыптастыруға үлес қосқан ежелгі тайпа:
қаңлы
оғыз
найман
қимақ
Көне түркі руна ескерткіштерінде «балық» деген түркілік атаудың мағынасы:
Билеуші
Салық төлеуші
Атты әскер
Қала
Ортағасырлық қаланың ақсүйектер қоныстанған бөлігі:
Цитадель
Шахристан
Рабад
Көше
Тарихи деректерде «көпестер қаласы» деп аталған қала:
Ақбешім
Баршынкент
Сайрам
Тараз
Оңтүстік Қазақстанда түркі-соғдылық аталған мәдени кешен пайда болды:
XI–XVI ғғ.
VI–X ғғ.
VIII–XIII ғғ.
IV–X ғғ.
«Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар» деп хабарлайтын деректер кездеседі:
Тоныкөк жазбасында
«Худуд ал-алам»
Талас жазуында
Орхон-Енисей жазбаларында
13. VI–IX ғғ. Қазақстан қалаларының негізгі халқын құрады:
A) Түріктер
B) Моңғолдар
C) Қаңлылар
D) Сармат мен Үйсін
Ақыртас ғимараты орналасқан облыс:
Қызылорда
Самарқан
Бухара
Жамбыл
Будда храмдарының орындары табылған ортағасырлық қалалар:
Испиджаб пен Сауран
Сүяб пен Науакент
Сайрам мен Үргеніш
Қоңыртөбе пен Алматы
Әкімшілік орталық қана емес, ірі сауда орны болған Сүяб қаласы орналасқан алқап:
Іле алқабы
Талас алқабы
Шу алқабы
Ертіс алқабы
17. VI–IX ғғ. Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін өркендетуде маңызды рөл атқарған халық:
сақтар
арабтар
соғдылар
монғолдар
18. VI–VIII ғғ. ортасасырлық Баладж қаласы орналасқан:
Жайық бойында
Моңғолияда
Қаратау баурайында
Талас аңғарында
Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең:
Моңғол дәуірінде
Сақ кезеңінде
Қарлұқ қағанатының кезінде
Қыпшақ хандығы дәуірінде
Ортағасырлық қалалардағы қолөнершілер, саудагерлер мен қарапайым халық мекені:
Сардоба
Рабад
Цитадель
Шахристан
21. VI–VII ғғ. Іле, Шу және Талас өзендерінің алқаптарында ондаған қалалар мен бекіністі қалашықтардың пайда болуына әсер етті:
Жатжерліктердің шапқыншылығы
Қытайдағы Тан империясының ордн құруы
Ислам дінінің таралуы
Ұлы Жібек жол өтіп, қарқынды сауданың болуы
Түрік қағандарының қала салуға мүдделі болуының себебі
қолөнерді дамытып, дайын өнімде шығаруға талпынды
талпыныстары саудадан бақ салыпп алуға ұмтылды
өздерінің біліктерін нығайту мақсатында жасады
қала малышылар мен диқандар арасындағы айырбас жасаудың орталығы еді
Орталық Азияның, Төменгі Еділ бойының, Солтүстік Кавказдың түркі тілдес тайпалары өз жазуын пайдаланды:
VI–IX ғғ.
XI–XVI ғғ.
VI–VII ғғ.
IV–X ғғ.
Түркі қағандарының ерлік істері жазылған алғашқы құлпытас орнатылды:
542 жылы
582 жылы
524 жылы
563 жылы
3. 568 ж. Византия императорына түрік қағанының жолдау хатын алып келген елші:
Менандр Протектор
Маниах
Күлтегін
Білге
Көне түркі жазуларының толық әліпбиімен қатар аудармасы да жарияланған «Күлтегін ашылған орхон жазулары» атты кітабының авторы:
Марко Поло
Т. Аткинсон
В.Томсен
Пиано Карини
Ертедегі заманда жазудың қажеттілігі туындады:
салық жинау барысында
әкімшілік және дипломатиялық істер барысында
жекеменшік қатынастарында
мемлекеттік заңдар қабылдағанда
Көне түркі руникалық әліпбиі пайда болған уақыт:
I мыңжылдықтың басында.
I мыңжылдықтың соңында.
Б.з.б. I мыңжылдықтың соңында.
I мыңжылдықтың ортасында.
Түркі тілінде ксилография әдісі алғаш рет қолданылған мерзім:
IV ғасырдың бас кезінде
VII ғасырдың бас кезінде
V ғасырдың бас кезінде
VIII ғасырдың бас кезінде
1893 жылы дат ғалымы В. Томсен құпиясын ашқан алғашқы көне түркі сөзі:
«Тәңір»
«Ана»
«Батыр»
«Дала»
Қазіргі қазақтардың арғы ата-бабалары пайдаланған жазудың ежелгі үлгілері:
Орхон – Енисей жазуы
Еділ – Жайық жазуы
Атлай – Тарбағатай жазулары
Сырдария – Әмудария жазулары
Ғалым С.Е. Малов еңбегі:
«Орхон – Енисей жазбаларының құпиясы»
«Көне түркі жазуының ескерткіштері»
«Түрік жылнамалары»
«Бірге қағанды жоюға»
Білге қағанға арналған «жыры мен сөзінің» авторы, түркі тілдес әдебиеттер тарихында өз атымен аталған алғашқы автор:
Күлтегін
Ашина
Тоныкөк
Йоллығ-тегін
Алғашқы түркі қағандарының ерлік істері жазылып, 582 жылы орнатылған құлпытас
Қашғар
Бұғыты
Қаралы
Сақ
Түркілердің жетістігі болып табылатын ағашқа оймыш әдісімен басып жазу:
пиктография
каллиграфия
ксилография
иероглиф
Енисей алқабынан табылған руна жазуларының саны:
250-ден астам
350-ден астам
400-ден астам
150-ден астам
Түркі жазба әдебиетінің көне ескерткіштері:
«Күлтегін», «Тоныкөк»
«Ақиқат сыйы»
«Даналық кітабы»
«Жүсіп-Зылиқа»
Еуропалық ғалымдар алғашқылардың бірі болып көне түркі жазуын зерттей бастады:
XVII ғасырда
XVIII ғасырда
XVI ғасырда
XX ғасырда
Түркілердің жазуы болмаған деген пікірді жоққа шығарған жаңалықты ашқан ғалым:
Томсен
Малов
Радлов
Кляшторный
Руна сөзінің мағынасы.
«ежелгілік»
«сиқырлы»
«туған»
«құпия»
Орталық Азияның, Төменгі Еділ бойының, Солтүстік Кавказдың түркі тілдес тайпалары өз жазуын пайдаланды:
VII–VIII ғғ.
IV–V ғғ.
VIII–IX ғғ.
VI–VII ғғ.
Ежелгі түркілерде мәңгілік құдірет иесі, бүкіл жаратылыстың бастауы саналған:
Тәңір
Ұмай-ана
Бөрі
Құдан
Қытай тарихшыларының мәлімдеуінше, тәңірге табыну пайда болды:
б.з.б. I ғасыр
б.з.б. IV ғасыр
б.з.б. III ғасыр
б.з.б. V ғасыр
«Тәңіршілдік – адамзаттың бір Құдайға табынушылық діндерінің бірі» деген пікір қалдырған неміс ғалымы:
Джон Дальтон
Г. Дерфер
И. Фальк
Роберт Майер
Соғдылардың Орталық Азияның біраз елдерінде таратқан ілімі:
Ислам
Манихей
Несториан
Будда
Түркілердің түсінігі бойынша, әлемді жаратқан және барлық дүниенің тағдырына иелік етуші:
Ұмай ана
Көк бөрі
Көк тәңірі
Барыс
Жетісу мен Орталық Азияда будда ілімі тараған мерзім
XII–XIII ғасырлар
X–XI ғасырлар
VII–VIII ғасырлар
IX–X ғасырлар
Түркілердің дәстүрлі наным-сенімі:
тәңіршілдік
ислам
будда
манихейлік
«Көк тәңірі, Ұмай Ана, қасиетті Жер-Су, міне, осылар бізге жеңіс сыйлады!» – деп жазылған ескерткіш:
Бумын құрметіне қойылған ескерткіш
Шығу құрметіне қойылған ескерткіш
Сүлүк құрметіне қойылған ескерткіш
Тоныкөк құрметіне қойылған ескерткіш
Түркілерде отбасы және балалардың қамқоршысы саналды:
Ахурамада
Ұмай ана
Аматерасу
Қыдыр ата
«Көне түркілердің арғы ата-бабалары Көк тәңіріне табынған» ,- деген пікір қалдырған дінтанушы, француз ғалымы:
Выберите правильный вариант ответа:
Полибий
Жан Поль Ру
Ш.Е. Ужвальди де Мезе-Ковез
