NEW
Font size
WorksheetsЖануарлар ас қорыту, тыныс алу, зәр шығару
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
Ас қорыту дегеніміз не?
A) Қоректік заттарды оттекпен тотықтыру
B) Қоректік заттарды ұсақтау және ыдырату
C) Қоректік заттарды тасымалдау
D) Ас қалдықтарын шығару
Ірі қара малдың ең үлкен қарын бөлімі:
A) Месқарын
B) Жұмыршақ қарын
C) Қатпаршақ
D) Ұлтабар
Сиырдың көпқарынды болуының себебі:
A) Өсімдік клетчаткасын оңай қорыту үшін
B) Ақуызды жылдам ыдырату үшін
C) Ас қорытуға уақытты аз жұмсау үшін
D) Майларды ыдырату үшін
Сиырдың мес қарнында жүретін негізгі процесс:
A) Ақуыздың толық ыдырауы
B) Майлардың ыдырауы
C) Өсімдік клетчаткасын микроорганизмдердің ашытуы
D) Өт бөлінуі
Сиыр қайта күйіс қайыру кезінде не істейді?
A) Ас қалдығын тастайды
B) Қайтадан ауызға шығарып, қайта шайнайды
C) Ауа жұтады
D) Асқазанға су жібереді
Асқорыту кезінде күрделі заттардың (нәруыздар, майлар, көмірсулар) сіңімді күйге (аминқышқылдары, глицерин, май қышқылдары, глюкоза) дейін ыдырау процесі қалай аталады?
А) Асқорыту өзегі
Б) Асқорыту бездері
В) Асқорыту
Г) Сіңіру
Асқорыту өзегінің (жолының) құрамына кіретін мүшелерді көрсетіңіз:
А) Өңеш, ұлтабар, асқорыту бездері
Б) Ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан және ішектер
В) Сілекей бездері, бауыр, ұйқы безі
Г) Асқазан, жуан ішек, тік ішек
Жауынқұрттың сілекей безінің негізгі қызметі қандай?
А) Топырақты қорыту
Б) Тамақ бөліктерін майдалау
В) шіріген жапырақтардың қышқылдығын азайтады
Г) Суды бөліп шығару
Сиырдың "нағыз қарын" деп аталатын және қарын сөлінің көмегімен қорыту жүретін асқазан бөлімі қалай аталады?
А) Үлкен қарын
Б) Жұмыршақ
В) Қатпаршақ қарын
Г) Ұлтабар
Адам мен сиырдың асқазандарын салыстыру бойынша дұрыс тұжырымды табыңыз:
А) Адамда: төрт бөлімді (төрт камералы). Сиырда: бір камералы
Б) Адамда: бір камералы. Сиырда: төрт бөлімді (төрт камералы)
В) Екеуінде де бірдей, үш бөлімді асқазан.
Г) Адамда тек механикалық қорыту, сиырда тек химиялық қорыту.
Жауынқұрттың қорытпаған органикалық заттарды пайдалану тәсілі қандай?
А) Қоректік қалдықтарды сыртқа шығарады.
Б) Асқорытудың алғашқы бөлімдеріндегі бактериялар арқылы қорытады.
В) Қорытылмаған қоректік қалдықтарын өңдеп, топырақты кеуек етіп, оның құнарлылығын арттырады.
Г) Оның асқорытуында бактериялар жоқ.
3 қуысты жүрегі бар, бірақ қарыншасында жартылай пердесі бар жануарлар тобын көрсетіңіз:
А) Сүтқоректілер
Б) Қосмекенділер
В) Жорғалаушылар
Г) Балықтар
асқазанындағы "Жұмыршақ" бөлімінің қызметі не?
А) Қарын сөлінің көмегімен қорыту.
Б) Қатты заттарды қорыту
В) Сіңірген тамақты қайтадан ауыз қуысына шығарып, қайта шайнау.
Г) Қоректі заттарды уақытша жинау және микроағзаларды қорыту
Буылтық құрттардың (жауынқұрт) қан айналым жүйесінің ерекшелігі қандай?
А) Жүрек пен қан тамырларынан тұрады
Б) Жүрек жоқ,Жүрек қызметін 5 ірілеу сақиналы қан тамырлары атқарады
В) Тек қан тамырларынан тұрады, жүрегі жоқ.
Г) Ашық қан айналым жүйесі.
Жүрек қызметін құрсақ қолқасы атқаратын жануарлар тобын атаңыз:
А) Буылтық құрттар (жауынқұрт)
Б) Бассүйексіздер
В) Қосмекенділер
Г) Балықтар
Адам мен сиырдың тістерін салыстырудағы айырмашылықты көрсетіңіз:
А) Адамда: күрек, ит, азу тістер; Сиырда: тек күрек тістері жоқ.
Б) Адамда: тістердің симметриялы орналасуы жоқ; Сиырда: симметриялы
В) Адамда: күрек, ит, азу тістер; Сиырда: ит тістері жоқ; үстіңгі жақ сүйегінде күрек тістері жоқ.
Г) Екеуінде де барлық тіс түрлері бірдей орналасқан.
Қосмекенділер мен жорғалаушылардың жүрек құрылысындағы айырмашылық неден көрінеді?
А) Қосмекенділерде 4 қуысты жүрек, ал жорғалаушыларда 3 қуысты жүрек.
Б) Қосмекенділерде қарыншада перде жоқ, ал жорғалаушыларда қарыншада жартылай перде болады.
В) Қосмекенділерде қарыншада жартылай перде бар, ал жорғалаушыларда перде жоқ.
Г) Екеуінде де 2 қуысты жүрек.
Жалпақ құрттарға тән, жүйке түйіндерінен (ганглий) және олардан денеге қарай тартылған жүйке бағандарынан тұратын, бойлай орналасқан екі бағаны ерекше дамыған жүйке жүйесінің түрі:
А) Диффузды жүйке жүйесі
Б) Сатылы жүйке жүйесі
В) Түтікті жүйке жүйесі
Г) Түйінді жүйке жүйесі
Құстар мен Сүтқоректілердің (адам) жүрек құрылысының ортақ сипаттамасы:
А) Екеуінде де 3 қуысты жүрек.
Б) Екеуінде де 4 қуысты жүрек
В) Екеуінде де қарыншада жартылай перде бар.
Г) Екеуінде де жүрек қызметін қан тамырлары атқарады.
Буынаяқтылар тобының (жәндіктер) жүрегінің құрылысы қалай сипатталады?
А) 5 ірілеу сақиналы қан тамырлары
Б) Жүрек жоқ.
В) Қуыстары бөлінбеген, камералары бірдей
Г) 3 қуысты жүрек, қарыншада аралас қан болады.
Жүйке жүйесінің ең қарапайым түрі болып саналатын, ішекқуыстыларға тән (мысалы, гидра) және жүйке жасушалары денеде біркелкі шашырап, торлы байланыс түзеді, қозғау жауабы жалпы сипатта болатын жүйке жүйесі қалай аталады?
А) Бағанды жүйке жүйесі
Б) Түтікті жүйке жүйесі
В) Диффузды жүйке жүйесі
Г) Түйінді жүйке жүйесі
Қай жануарлар тобындағы жүрек құрылысы "2 қуысты (1 жүрекше, 1 қарынша)" болып сипатталады?
А) Құстар
Б) Жорғалаушылар
В) Балықтар
Г) Сүтқоректілер
Қан айналым жүйесі тек қан тамырларынан тұратын, бірақ жүрегі жоқ жануарлар тобы:
А) Буынаяқтылар
Б) Қандауырша
В) Балықтар
Г) Жауынқұрт
Жәндіктердегі тыныс алу ерекшелігі қандай?
А) Жүрекпен көмірқышқыл газы мен оттегін тасымалдайды.
Б) Өкпе арқылы тыныс алады, өйткені олар омыртқалылардың ішіндегі ең күшті тыныс алу жүйесіне ие
В) Жалғыз омыртқасыз жануарлар, қан оттек пен көмірқышқыл газын тасымалдамайды.
Г) Желбезектер арқылы суда еріген оттегіні сіңіреді.
Барлық желілі жануарларға (оның ішінде адамға да) тән, орталық және шеткі бөлімдерден тұратын, қозуы нақты әрі жылдам реакциялар беретін жүйке жүйесінің түрі:
А) Диффузды жүйке жүйесі
Б) Бағанды жүйке жүйесі
В) Түтікті жүйке жүйесі
Г) Түйінді жүйке жүйесі
Құрттарға, ұлуларға және буынаяқтыларға тән, жүйке жасушалары денелерінің жиынтығынан жүйке ганглиясы түзілетін жүйке жүйесінің атауы және оның буынаяқтылардағы құрылысы:
А) Бағанды жүйке жүйесі, жұтқыншақ үсті жүйке түйіні (ми) мен жұп түйіннен құралған.
Б) Диффузды жүйке жүйесі, қозуы нақтылы әрі жылдам реакция.
В) Түтікті жүйке жүйесі, орталық және шеткі бөлімдерден тұрады
Г) Түйінді жүйке жүйесі, жұтқыншақ үсті жүйке түйіні (ми) біріккен жұп түйіннен құралған.
Балықтардағы желбезектердің құрылысы қандай элементтерден тұрады?
А) Желбезек тамырлары, желбезек ұштары, желбезек пердесі
Б) Желбезек доғасы, желбезек жапырақшалары және желбезек талшықтары
В) Желбезек доғасы және торсылдақ
Г) Желбезек айналасындағы хитинді түтікшелер
Құстардың тыныс алу мүшелері қандай?
А) Өңеш, асқазан, көмей, бронхтар
Б) Желбезектер мен өкпе
В) Өкпе, ауа өтетін жолдар және қосымша ауа қапшықтары
Г) Тек ауа қапшықтары арқылы ғана тыныс алады
Қосмекенділердің (алғашқы нағыз өкпесі пайда болған омыртқалылар) тыныс алуы не арқылы жүзеге асады?
А) Тек желбезек арқылы.
Б) Өкпе, желбезек, денесіндегі хитинді түтікшелер арқылы.
В) Олардың өкпесі мен ылғал терісі арқылы тыныс алады.
Г) Тек терісі арқылы ғана тыныс алады.
Жәндіктердегі демтүтіктердің (дыхальце) орналасуы қандай?
А) Бас және кеуде бөліктерінде.
Б) Дене қабығының кез келген жерінде.
В) Жәндік құрсағының әрбір сегментінде екі-екіден орналасқан.
Г) Демтүтіктер тек көкірек бөлігінде орналасқан.
Құстардың тыныс алу жүйесіндегі "қосарлы тыныс алу" немен сипатталады?
А) Оттегіге бай ауаны тек тыныс алғанда ғана өкпе арқылы өткізуі.
Б) Өкпе арқылы екі түрлі газдарды (оттегі мен көмірқышқыл газын) бір мезгілде өткізуі.
В) Оттегіге бай ауаны тыныс алғанда және тыныс шығарғанда өкпе арқылы екі рет өткізуі.
Г) Тыныс алу кезінде ауа қапшықтарын пайдалану, бірақ өкпені мүлде пайдаланбауы.
Қарапайымдарда (туфелька, ішекқуыстылар) артық мөлшердегі суды, тұздар мен зиянды заттарды шығаратын мембраналық көпіршік қалай аталады?
А) Нефрон
Б) Жұлдыз тәрізді жасуша
В) Метанефридий
Г) Жиырылғыш вакуоль
Бөліп шығару мүшесі ретінде "Жұлдыз тәрізді жасушалар" (протонефридий) алғаш пайда болған жануарлар тобы және олардың құрылысы:
А) Буылтық құрттар, әр буылтықта екі қуысы болады
Б) Өрмекшітәрізділер, бір ұшы ішекке, екінші ұшы дене қуысына ашылады.
В) Жалпақ құрттар, қозғалатын кірпікшелері бар құйғыға ұқсайтын құрылымдардан тұрады.
Г) Шаянтәрізділер, бас бөлігінде орналасқан жасыл бездер.
Буылтық құрттарда (мысалы, шұбалшаң) алғаш пайда болған бөліп шығару мүшесі және оның әр буылтықтағы құрылысы:
А) Жиырылғыш вакуоль, мембраналық көпіршік
Б) Нефрон, құрылысы бойынша метанефридияларға ұқсас.
В) Метанефридий (зәр шығару түтікшелері), екі құйғысы болады.
Г) Мальпигий түтікшелері, бір ұшы ішекке ашылады.
құстарда ғана кездесетін тыныс алу ерекшелігі не?
А) Тек кеңірдек арқылы тыныс алу.
Б) Өкпе мен ауа қапшықтарының болуы.
В) Қосарлы тыныс алу
Г) Ауа тамырларының күшті тармақталуы.
Бөліп шығару жүйесінің құрылымдық-функционалдық бірлігі болып табылатын, құрылысы бойынша буылтық құрттардың метанефридийлеріне ұқсайтын құрамдас бөлік қалай аталады?
А) Жиырылғыш вакуоль
Б) Нефрон
В) Жасыл бездер
Г) Аскаридадағы бөліп шығару түтікшесі
Өрмекшітәрізділер мен жәндіктерге тән, бір ұшы ішекке, екінші ұшы дене қуысына ашылатын ерекше бөліп шығару мүшесі қалай аталады?
А) Метанефридий
Б) Мальпигий түтікшелері
В) Жасыл бездер
Г) Аскаридадағы бөліп шығару түтікшесі
Омыртқалылардағы зәр шығару жүйесінің құрамы және оның сыртқа ашылу жолдары:
А) Тек бүйрек пен қуықтан тұрады, зәр шығару түтікшесі арқылы ашылады.
Б) Бүйрек, несепағар және қуықтан тұрады.
В) Бүйрек, мальпигий түтікшелері, клоакадан тұрады.
Г) Тек бүйректен тұрады, зәрді гемолимфа арқылы шығарады.
Құстардағы ауа қапшықтарының қосымша қызметі қандай?
А) Ауаны жылыту және ішкі мүшелерді қорғау.
Б) Ұшу кезінде денеге қажетті энергияны алуға көмектесу
В) Құс денесін жеңілдетеді, қызып кетуден сақтайды, салқындату
Г) Қосалқы қан тамырларының қызметін атқару.
Мальпигий түтікшелерінің негізгі қызметі:
А) Дене салмағын жеңілдету үшін суды буландыру.
Б) Қан және гемолимфадан зиянды заттарды ұстап алып, оларды ішекке қатты күйде шығарады
В) Ұлулардың бүйрегінің қызметін атқару.
Г) Зиянды заттарды тек сұйық күйде шығару.
