wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Биосфера

Total questions: 31

Worksheet time: 16mins

Name
Class
Date
1.

«Биосфера» ұғымын ғылымға алғаш енгізген зерттеуші кім және қай жыл?

a)

Э. Зюсс, 1875 жыл

b)

В.И. Вернадский, 1909 жыл

c)

В.В. Докучаев, 1875 жыл

d)

Ч. Дарвин, 1859 жыл

2.

В.И. Вернадский «биосфера» терминін қолдана отырып, оны қандай қабат ретінде сипаттады?

a)

Тіршілік белсенділігінің қабаты

b)

Жердің тек атмосфералық аймағы

c)

Мұхит түбінің тек шөгінді жыныстары

d)

Тек құрлық флорасының таралу аймағы

3.

В.И. Вернадский бойынша биосфераның құрамдас бөліктерінің саны қанша және олар қандай топтарға жатады?

a)

3: тірі зат, биогенді зат, биокоссты зат

b)

2: тірі зат және өлі зат

c)

4: өсімдік, жануар, саңырауқұлақ, бактерия

d)

5: литосфера, атмосфера, гидросфера, криосфера, педосфера

4.

«Тірі зат» анықтамасына дұрыс келетін тұжырымды таңдаңыз.

a)

Планетамыздағы барлық тірі организмдердің жиынтығы

b)

Ежелгі биосфера бөлшектері таскөмір, мұнай, шымтезек

c)

Шөгінді жыныстар мен сазды минералдар

d)

Атмосфера мен гидросфераның барлық газдары

5.

Қай сипаттама «биогенді затқа» тән?

a)

Ежелгі биосфера қалдықтары: таскөмір, жанған газдар, шымтезек, батпақ, мұнай

b)

Барлық тірі организмдердің жиынтығы

c)

Шөгінді жыныстар, сазды минералдар

d)

Адам жасаған синтетикалық материалдар

6.

«Биокоссты затқа» дұрыс мысалды таңдаңыз.

a)

Шөгінді жыныстар мен сазды минералдар

b)

Тек жанартаулық лавалар

c)

Тірі организм ұлпалары

d)

Жасанды полимерлер

7.

Вернадский бойынша биосфераның жоғарғы шекарасы қай қабатпен сәйкес келеді?

a)

Озон қабаты шамамен 20 км

b)

Тропосфераның төменгі бөлігі 3 км

c)

Стратосфераның жоғарғы шеті 50 км

d)

Ионосфера шамамен 100 км

8.

Қазіргі заманғы топырақтану ғылымының негізін қалаған ғалым кім?

a)

В.В. Докучаев

b)

В.И. Вернадский

c)

Э. Зюсс

d)

А. Гумбольдт

9.

Топырақ дегеніміз не?

a)

Жер бетіндегі тау жыныстарының, жер бедерінің, климатының, микроорганизмдер, флора мен фаунаның әсерлесуінен пайда болған табиғи зат

b)

Құрлықтағы барлық өсімдіктер жиынтығы

c)

Литосфераның қатты қабығы

d)

Өзен аңғарларындағы құм қабаттары

10.

Алғашқы жұқа топырақ қабаты қай геологиялық кезеңде қалыптаса бастады?

a)

Кембрий дәуірінде, шамамен 500 млн жыл бұрын

b)

Юра дәуірінде, шамамен 150 млн жыл бұрын

c)

Квартер дәуірінде, шамамен 2 млн жыл бұрын

d)

Палеоген дәуірінде, шамамен 60 млн жыл бұрын

11.

Төмендегі тұжырымдардың қайсысы биосфера шекаралары туралы дұрыс қорытындыға жатады?

a)

Жоғарғы шекара — озон қабаты маңында, төменгі шекара — 3–3,5 км тереңдікте тіршілікке мүмкіндік жоғалатын +100°C температура аймағы

b)

Жоғарғы шекара — тропопауза, төменгі шекара — мұхит түбі

c)

Жоғарғы шекара — литосфера, төменгі шекара — атмосфера

d)

Жоғарғы шекара — ионосфера, төменгі шекара — 10 км тереңдік

12.

Топырақтың баяу қалыптасуына байланысты жүз жылда оның қалыңдығы қандай аралыққа ғана жетуі мүмкін?

a)

0,1–0,3 см

b)

0,5–2 см

c)

3–5 см

d)

5–10 см

13.

Топырақтың негізгі құрамдас бөліктерінің дұрыс жиынтығын таңдаңыз.

a)

Қатты заттар, сұйық су, газ тәрізді заттар және тірі ағзалар

b)

Тек минералдар мен тұздар

c)

Су мен ауа ғана

d)

Өсімдік қалдықтары ғана

14.

Топырақ тығыздығына қарай қандай топтарға бөлінеді?

a)

Тығыз және борпылдақ

b)

Өте тығыз, тығыз, борпылдақ, ұйғылығ

c)

Жеңіл және ауыр

d)

Қатты және сұйық

15.

Топырақ қасиетіне қарай қалай жіктеледі?

a)

Құрылымды және құрылымсыз

b)

Минералды және органикалық

c)

Құрғақ және ылғалды

d)

Қара және қоңыр

16.

Топырақтың маңызды бір қасиеті ретінде қайсысы аталады?

a)

Тұтқырлық

b)

Өңдеу қиындығы

c)

Оның құнарлылығы

d)

Жылу сыйымдылығы

17.

Топырақта органикалық қалдықтарды өзгертіп, ұнтақтап, өңдейтін жануар ретінде кім аталады?

a)

Құмырсқа

b)

Жерқұрт

c)

Қоңыз

d)

Келімдіктер

18.

Қазақстанның жазықтық аймақтарында топырақ зоналарының саны қанша және олар қандай ландшафт белдеулеріне сәйкес келеді?

a)

3 зона; орман, дала, шөл

b)

4 зона; орманды дала, дала, құрғақ дала және шөл

c)

5 зона; орман, орманды дала, дала, шөлейт, шөл

d)

2 зона; дала және шөл

19.

Орманды дала зонасының топырағы қалай аталады?

a)

Сілтісізденген қара топырақ

b)

Кәдімгі қара топырақ

c)

Құмды сұр топырақ

d)

Сұр-қоңыр топырақ

20.

Дала зонасының топырақтары үшін дұрыс қатарды таңдаңыз.

a)

Қара-қоңыр және ашық қара қоңыр

b)

Кәдімгі қара топырақ, оңтүстік қара топырақ

c)

Сұр, сұр-қоңыр

d)

Тақыр және сор

21.

Қуаң дала зонасының топырақтары қалай аталады?

a)

Күңгірт қара қоңыр, қара-қоңыр, ашық қара қоңыр

b)

Қызыл қоңыр, сарғылт

c)

Сұр, ашық сұр

d)

Тақыр, құм

22.

Қара топырақты зона неше топқа бөлінеді?

a)

2 топқа

b)

3 топқа

c)

4 топқа

d)

5 топқа

23.

Сілтісізденген қара топырақ таралған аймақ пен оның орташа гумус қоры дұрыс берілген қатарды табыңыз.

a)

Қазақстанның оңтүстігі; 27,7 млн/га

b)

Қазақстанның орманды далалары; 04 млн/га

c)

Каспий маңы ойпаты; 61,8 млн/га

d)

Солтүстік шөлейт; 57,4 млн/га

24.

Кәдімгі қара топырақ қай аймақта және қандай гумус қорымен сипатталады?

a)

Оңтүстік орманды далада; 04 млн/га

b)

Орташа құрғақ далада; 12,0 млн/га

c)

Ылғалды далада; 38,4 млн/га

d)

Шөлде; 24,3 млн/га

25.

Оңтүстік қара топырақ таралған аймақ пен гумус қорының сәйкестігін таңдаңыз.

a)

Құрғақ далалы аймақ; 13,4 млн/га

b)

Ылғалды дала; 27,7 млн/га

c)

Орманды дала; 61,8 млн/га

d)

Шөлейт; 57,4 млн/га

26.

Қоңыр топырақтар неше топқа бөлінеді және олардың біріне тән аймақ-гумус қоры жұбын көрсетіңіз.

a)

2 топқа; орташа құрғақ дала — 27,7 млн/га

b)

3 топқа; құрғақ дала — 24,3 млн/га

c)

3 топқа; ылғалды дала — 12,0 млн/га

d)

2 топқа; шөлейт — 04 млн/га

27.

Ашық қоңыр топырақтар таралған аймақ пен гумус қорының дұрыс жұбын таңдаңыз.

a)

Шөлді далада; 38,4 млн/га

b)

Орташа құрғақ далада; 27,7 млн/га

c)

Құрғақ далада; 24,3 млн/га

d)

Ылғалды далада; 13,4 млн/га

28.

Сұр және сұр-қоңыр топырақ зоналары неше топқа бөлінеді?

a)

1 топқа

b)

2 топқа

c)

3 топқа

d)

4 топқа

29.

Қоңыр топырақ алып жатқан аймақ пен гумус қорының сәйкестігін табыңыз.

a)

Шөлді солтүстік аймағында — 57,4 млн/га

b)

Шөл зонасының оңтүстігі — 61,8 млн/га

c)

Орташа құрғақ дала — 27,7 млн/га

d)

Ылғалды дала — 38,4 млн/га

30.

Сұр-қоңыр топырақтардың алып жатқан аймағы мен гумус қоры үшін дұрыс жауапты таңдаңыз.

a)

Шөл зонасының ортасы және оңтүстік бөлігінде — 61,8 млн/га

b)

Орманды дала — 04 млн/га

c)

Құрғақ дала — 24,3 млн/га

d)

Шөлді дала — 38,4 млн/га

31.

Топырақтың ауысуы тек жазықта ғана емес, тауда қандай заңдылық бойынша байқалады?

a)

Ені бойынша белдеулік

b)

Көлденең жіктелу

c)

Биіктік белдеулік

d)

Климаттық изотермалар