Font size
WorksheetsТірі ағзалардағы зат алмасу
Total questions: 43
Worksheet time: 22mins
Расшифруйте эмодзи: 🌲 ➡ 🏃 —
ксилема
фотосинтез
хлорофилл
камбий
Расшифруйте эмодзи: 🌿 ➡ 🏃 —
флоэма
ксилема
камбий
эпидермис
Ткань, по которой вода и минеральные вещества поднимаются от корней к листьям растений.
ксилема
флоэма
плазма
Флоэма в растениях выполняет следующую функцию:
Транспортирует органические вещества
Участвует в фотосинтезе
Обеспечивает опору растению
Поглощает воду и минеральные вещества
Қанда қоректік заттардың негізінен қай бөлік тасымалдайды?
Плазма
Эритроциттер
Лейкоциттер
Тромбоциттер
Қорек ұлпаларға қалай жеткізіледі?
Капиллярлар арқылы
Нейрондар арқылы
Лимфа түйіндері арқылы
Бұлшықет талшықтары арқылы
Жүгірер алдында дұрыс тамақтану не үшін маңызды?
Энергияны қамтамасыз етеді және өнімділікті арттырады.
Ұйқыны жақсартады.
Жарақат алу қаупін арттырады.
Жүгіру жылдамдығын төмендетеді.
Өсімдікте сұйықмелер мен қатты ұлпалар қалай тасымалданады және олардың бағыты қандай?
Сұйықмелер флоэма арқылы төменнен жоғарыға, қатты ұлпалар ксилема арқылы жоғарыдан төменге тасымалданады.
Сұйықмелер ксилема арқылы жоғарыдан төменге, қатты ұлпалар флоэма арқылы төменнен жоғарыға тасымалданады.
Сұйықмелер ксилема арқылы төменнен жоғарыға, қатты ұлпалар флоэма арқылы жоғарыдан төменге тасымалданады.
Сұйықмелер флоэма арқылы жоғарыдан төменге, қатты ұлпалар ксилема арқылы төменнен жоғарыға тасымалданады.
Өсімдікте сұйықмелер мен қатты ұлпалар тасымалдаудың маңызы:
Заттарды өсімдіктің әртүрлі бөліктеріне жеткізуге көмектеседі.
Тек тамырда ғана қоректік заттарды сақтайды.
Тек жапырақта ғана фотосинтезді жүзеге асырады.
Өсімдіктің өсуін тоқтатады.
Ас ішкеннен кейін бұлшықеттерге энергия қалай жеткізіледі және қорек тасымалы ағза үшін неге маңызды?
Қорек ас қорыту жүйесінде сіңіріліп, қан арқылы бұлшықеттерге жеткізіледі, бұл ағзаның тіршілігі үшін маңызды.
Қорек тек тыныс алу арқылы бұлшықеттерге жеткізіледі, сондықтан ол маңызды емес.
Қорек тек жүйке жүйесі арқылы тасымалданады, бұл ағза үшін маңызды емес.
Қорек тек тері арқылы сіңіріледі, сондықтан ол ағза үшін маңызды емес.
Кестені толтыр (2 ұяшық): | Нысан | Не тасымалдайды? | «Жолы/құрылымы» | Қозғаушы күш | Бағыт | |---|---|---|---|---| | Жануар (қан) | қоректік заттар (__) | ___ | жүрек қысымы | тұйық шеңбер | | Өсімдік (ксилема/флоэма) | су-минерал; қант | __; синталық түтік | трансит гради/қысым-ауытқы | ↑ ксилема; ↔ флоэма | Төмендегі жауаптардың қайсысы кестедегі бос ұяшықтарға дұрыс келеді?
Жануар: қоректік заттар (глюкоза, аминқышқылдар), жолы/құрылымы — қан тамырлары. Өсімдік: су-минерал; қант, жолы/құрылымы — ксилема түтігі; флоэма түтігі.
Жануар: су мен тұздар, жолы/құрылымы — жүйке талшықтары. Өсімдік: ақуыздар, жолы/құрылымы — тамыр ұшы.
Жануар: көмірқышқыл газы, жолы/құрылымы — тыныс алу жолдары. Өсімдік: майлар, жолы/құрылымы — жапырақ тақтасы.
Жануар: гормондар, жолы/құрылымы — лимфа түтіктері. Өсімдік: крахмал, жолы/құрылымы — гүл сағағы.
ИӘ/ЖОҚ белгілеңіз:
Ксилема органикалық заттарды тасымалдайды.
Флоэма екі бағытта жүре алады.
Қоректік қанды негізінен плазма алып жүреді.
Бір сөйлемдік қорытынды: «Екі ағзада да тасымалдаудың мақсаты — __».
заттарды жеткізу
энергия өндіру
қалдықтарды сақтау
қорғаныс қызметін атқару
ақпаратты сақтау
Плазма – бұл:
заттың төртінші күйі
сұйықтықтың бір түрі
қатты дененің күйі
газдың бір түрі
Қан тамырларының негізгі қызметі:
Қан айналымын қамтамасыз ету
Ауаны өкпеге жеткізу
Ас қорытуға көмектесу
Жүйке импульстарын өткізу
Ксилема түтігінің негізгі қызметі:
Суды және минералды заттарды тамырдан өсімдіктің басқа бөліктеріне тасымалдау
Органикалық заттарды тасымалдау
Фотосинтез процесін жүзеге асыру
Өсімдіктің қорғаныш қызметін атқару
Ксилема 2 бос орынды толтыр (2 ұяшық): «Жапырақ – ___, ал желіс/тамыр/су үшін – ___; қант соларға флоэмамен жеткізіледі».
қайнар, қабылдаушы
қабылдаушы, қайнар
жапырақ, су
флоэма, ксилема
Бағытты таңда (бірін белгіле):
төмен
жоғары
бір бағыт
екі бағыт
Өсімдіктер әлеміндегі сақтаушы заттарға қайсысы жатады?
Крахмал, инулин, майлар
Глюкоза, су, оттегі
Кальций, темір, магний
Витамин C, витамин D, витамин B12
Лептесік уақытында жабылса, қай «сахаршылын» кіруі қиындайды?
Көмірқышқыл газы (CO₂)
Оттегі (O₂)
Азот (N₂)
Су буы (H₂O)
Қантты жапырақтан жеміс/тамырға жеткізетін «қол» қайсы?
Ксилема
Флоэма
Су мен минералдар тамырдан жапыраққа қай бағытта қозғалады?
Төмен
Жоғары
Кислота с водой переносит минералы.
ИӘ (Да)
ЖОҚ (Нет)
Флозма доставляет вещества к другим органам.
ИӘ (Да)
ЖОҚ (Нет)
Флозма движется только вверх.
ИӘ (Да)
ЖОҚ (Нет)
Флозма движется только в одном направлении.
ИӘ (Да)
ЖОҚ (Нет)
Кровяная плазма переносит питательные вещества к клеткам.
ИӘ (Да)
ЖОҚ (Нет)
Су мен минералдар көбіне __________ арқылы өсімдікке енеді.
тамыр түктері
жапырақ сағақтары
гүл күлтелері
сабақ қабығы
Су мен минералдар __________ арқылы __________ бағытта жапыраққа барады.
ксилема; жоғары
флоэма; төмен
ксилема; төмен
флоэма; жоғары
8. Қант (глюкоза) жапырақтан басқа мүшелерге __________ арқылы жеткізіледі.
флоэма
ксилема
мезофилл
эпидермис
Көмірқышқыл газы жапыраққа __________ арқылы кіреді.
лептесік
тамыр
сабақ
тұқым
Қоректік заттар қанда көбіне __________ құрамында тасымалданады.
плазма
эритроцит
лейкоцит
тромбоцит
Ксилема негізінен нені тасымалдайды?
Қант пен аминқышқылдары
Су мен минералдар
Оттегі мен көмірқышқыл газы
Витаминдер
Флоэма ағынының бағыты:
Тек төмен
Тек жоғары
Екі бағытта болуы мүмкін
Тек бүйірге
Су өсімдікке көбіне қай жерінен енеді?
Лептесік (жапырақ)
Сабақтың қабығы
Тамыр түктері
Гүл тозаңдығы
Жапыраққа көмірқышқыл газының кіру жолы:
Ксилема түтігі
Флоэма түтігі
Лептесік
Тамыр түктері
Фотосинтезде түзілген глюкоза өсімдік ішінде қалай таралады?
Ксилема арқылы жоғары
Флоэма арқылы қажет мүшелерге
Диффузиямен тек жапырақта қалады
Тек вакуольде жинақталады
Ксилемада судың жоғары көтерілуіне тікелей әсер ететін фактор:
Жүрек соғысы
Транспирация және когезия-адгезия
Ас қорыту ферменттері
Лизосома белсенділігі
Жануарларда қоректік заттарды ұлпаларға негізінен не жеткізеді?
Эритроциттер
Плазма
Лейкоциттер
Тромбоциттер
Қорек ұлпаларға дәл жетуі үшін ең тиімді тамыр тармағы:
Артерия
Вена
Капилляр
Лимфа тамыры
«Қайнар (source) → қабылдаушы (sink)» ұғымы нені сипаттайды?
Ксилемамен судың жоғары қозғалысын
Флоэма арқылы органикалық заттардың тасымалдануын
Жапырақта фотосинтездің жүруін
Тамыр арқылы минералды заттардың тасымалдануын
Флоэмадағы қанттың қажет мүшеге бағытталуын
Флоэмадағы қанттың қажет мүшеге бағытталуын
Оттегінің устьица арқылы сыртқа шығуын
Плазмадағы газ алмасуды
Су тапшылығы (құрғақшылық) кезінде бірінші байқалатын белгі:
Жапырақтың солуы (тургордың төмендеуі)
Глюкозаның күрт артуы
Летпескітің толық ашылуы
Флоэма ағынының үдеуі
