wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Tilshunoslik va nutq uslublari bo‘yicha test savollari (

Total questions: 93

Worksheet time: 47mins

Name
Class
Date
1.

Tadbirkorlik keng ma'no ... shaxsiy va ijtimoiy manfaat ... qondirish... asoslangan aqliy va jismoniy faoliyat... bildiradi. Nuqtalar o‘rnini kelishiklar bilan to‘ldiring?

a)

ni, da, ni, ni

b)

ni, ga, ni, ni

c)

da, dan, ga, ni

d)

da, dan, ni, ga

2.

To'g'rilik — odamlar bilan odob-axloq asosiga qurilgan munosabat..., xushfe'llik..., har qanday vaziyat... o‘zi... tuta bilish... anglatadi. Nuqtalar o‘rnini kelishiklar bilan to‘ldiring?

a)

da, ni, da, ni, da

b)

da, ni, da, ni, ni

c)

ni, da, ni, ni, da

d)

da, ga, da, ni, ga

3.

Ma'muriyat talabalar uchun hamma sharoitni yaratmoqda. Ko'makchini toping?

a)

hamma

b)

yaratmoqda

c)

uchun

d)

bilan

4.

Kuchli his-hayajonni ifodalagan gaplardan so'ng qanday tinish belgi qo‘yiladi?

a)

Undov belgisi (!)

b)

Nuqta (.)

c)

So'roq belgisi (?)

d)

Vergul (,)

5.

Tinish belgilarini o‘rganuvchi tilshunoslik bo‘limi deyiladi.

a)

Punktuatsiya

b)

Orfografiya

c)

Sintaksis

d)

Leksikologiya

6.

Lotin yozuviga asoslangan yangi o‘zbek yozuviga o‘tish to‘g‘risida qonun qachon qabul qilindi?

a)

1993-yil 2-sentabr

b)

1991-yil 1-sentabr

c)

1995-yil 24-may

d)

1992-yil 8-dekabr

7.

Yangi o‘zbek (lotin) yozuvining imlo qoidalari ... tasdiqlangan.

a)

1995-yil 24-may

b)

1993-yil 2-sentabr

c)

1991-yil 1-sentabr

d)

1996-yil 1-yanvar

8.

Ko‘pchilik turkum xalqlar tilida qo‘llanadigan, barcha turkiy tillar uchun umumiy bo'lgan so‘zlar ... so‘zlar deyiladi.

a)

sheva

b)

O‘zlashma

c)

Umumturkiy

d)

Neologizm

9.

O‘zbek tiliga boshqa tillardan kirib kelgan so‘zlar qanday so‘zlar deb yuritiladi.

a)

O‘zlashma so‘zlar

b)

Umumturkiy so‘zlar

c)

Tarixiy so‘zlar

d)

Paronimlar

10.

Adabiy tilning ijtimoiy hayotning ma'lum sohasi doirasida qo‘llaniladigan ko‘rinishi ... deyiladi.

a)

Nutq uslubi

b)

Leksikologiya

c)

Sintaksis

d)

Sheva

11.

O‘zbek tilida nechta nutq uslubi bor?

a)

2

b)

4

c)

5

d)

3

12.

O‘quvchida estetik zavq uyg‘otadigan uslub qaysi?

a)

Badiiy uslub

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

13.

Bu uslub orqali ro‘yobga chiqqan nutq ma'lum voqea-hodisa haqida axborot berishdan tashqari, o‘quvchiga ta'sir qilish vazifasini ham bajaradi. Bu yerda qaysi uslub haqida gap ketmoqda?

a)

Badiiy uslub

b)

Publitsistik uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Rasmiy uslub

14.

Obrazlilik, tasviriy ifoda vositalariga boylik qaysi uslubga xos?

a)

Badiiy uslub

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

15.

Qaysi uslub inson amaliy hayotining barcha tomonlarini qamrab oladi?

a)

Badiiy uslub

b)

Rasmiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

16.

Qaysi uslub ommani jonlantirish, kishilarning ongiga atrofda sodir bo‘layotgan voqealarni singdirish... uchun xizmat qiladi?

a)

Publitsistik uslub

b)

Badiiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

17.

Publitsistik uslubning necha xil shakli bor?

a)

2 (Yozma va og‘zaki)

b)

3 (Ilmiy, badiiy, rasmiy)

c)

4 (Ichki, tashqi, norasmiy, rasmiy)

d)

1 (Faqat yozma)

18.

Tashviqot-targ‘ibot ishlarini olib borishda qo‘llanadigan uslub... hisoblanadi.

a)

Ilmiy uslub

b)

Publitsistik uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

Badiiy uslub

19.

Ommabop (publitsistik) uslubning radio, televiziyada ishlatiladigan ko‘rinishi nima deyiladi?

a)

Og‘zaki (shakli)

b)

Yozma (shakli)

c)

Rasmiy (shakli)

d)

Badiiy (shakli)

20.

Qaysi uslubda ijtimoiy-siyosiy so‘zlar ko‘p qo‘llanadi?

a)

Publitsistik uslub

b)

So‘zlashuv uslubi

c)

Ilmiy uslub

d)

Badiiy uslub

21.

Kundalik hayotda... kishilarning bir-biri bilan erkin muloqotga kirishuvi qaysi uslub orqali yuzaga chiqadi?

a)

Publistik uslub

b)

Rasmiy uslub

c)

Badiiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

22.

Imo-ishora va mimikalar qaysi uslubda qo‘llaniladi?

a)

So‘zlashuv uslubi

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

Badiiy uslub

23.

Qaysi uslub hech qanday tayyorgarliksiz bayon qilinadi?

a)

So‘zlashuv uslubi

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

Badiiy uslub

24.

Unda paralingvistik vosita (imo-ishora, ko‘z, qo‘l, bosh harakatlari kabi)lar faol ishtirok etadi. Bu yerda qaysi uslub haqida gap bormoqda?

a)

Badiiy uslub

b)

Rasmiy uslub

c)

So‘zlashuv uslubi

d)

Ilmiy uslub

25.

Unli va undosh tovushlar bilan bog‘liq o‘zgarishlar... kabi o‘zgarishlar keng qo‘llanadi. Bu yerda qaysi uslub haqida gap bormoqda?

a)

So‘zlashuv uslubi

b)

Badiiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

Ilmiy uslub

26.

Qaysi uslubda... erkalash, suyish, mensimaslik, haqorat anglatuvchi so‘zlar, dag‘al so‘zlar... erkin ishlatiladi?

a)

So‘zlashuv uslubi

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

Publitsistik uslub

27.

Inversiya hodisasi, so‘z tarkibining erkinligi, kesimning tushib qolishi... kabilar tez-tez uchraydi. Bu yerda qaysi uslub haqida gap bormoqda?

a)

So‘zlashuv uslubi

b)

Badiiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Rasmiy uslub

28.

So‘zlashuv uslubi necha turga bo‘linadi?

a)

2 (Adabiy va Oddiy)

b)

3 (Rasmiy, norasmiy, ilmiy)

c)

4 (Og‘zaki, yozma, sheva, adabiy)

d)

1 (Faqat oddiy)

29.

Ma‘lum adabiy til me‘yorlariga bo‘ysungan, tartibga solingan so‘zlashuv uslubiga ... so‘zlashuv uslubi deyiladi.

a)

Adabiy

b)

Oddiy

c)

Rasmiy

d)

Ilmiy

30.

So‘zlashuv uslubining adabiy til me‘yorlariga doimo amal qilavermaydigan erkin muloqot shakli ... so‘zlashuv uslubi sanaladi.

a)

Adabiy

b)

Oddiy (yoki Noadabiy)

c)

Rasmiy

d)

Badiiy

31.

... so‘zlashuv uslubida nutqiy vositalarni tejashga intilish bilan birga... nutqiy ortiqchalikka ham yo‘l qo‘yiladi.

a)

Oddiy

b)

Adabiy

c)

Rasmiy

d)

Ilmiy

32.

... so‘zlashuv uslubida gap bo‘laklarining tartibi ham ancha erkin bo‘ladi. Ba‘zan shevaga xos so‘zlar... ham kuzatiladi.

a)

Oddiy

b)

Adabiy

c)

Badiiy

d)

Rasmiy

33.

Badiiy tasvir vositalari qaysi uslub uchun xos xususiyat hisoblanadi?

a)

Badiiy uslub

b)

Rasmiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Publitsistik uslub

34.

Rasmiy uslub necha turga bo‘linadi?

a)

4 (Davlat, xalqaro, idoraviy, siyshax)

b)

3 (Qonun, ariza, bayonnoma)

c)

2 (Rasmiy hujjatlar va Idoraviy-ish yuritish)

d)

1 (Faqat qonun)

35.

Qaysi uslub ilmiy atamalar, ta‘riflar, qoidalarga asoslanadi.

a)

Ilmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

So‘zlashuv uslubi

d)

Publitsistik uslub

36.

Ilm-fan sohasida qo‘llaniluvchi nutq uslubi qanday uslub hisoblanadi?

a)

Publitsistik uslub

b)

So‘zlashuv uslubi

c)

Ilmiy uslub

d)

Rasmiy uslub

37.

Fan va texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar qaysi uslubda yoziladi?

a)

Ilmiy uslub

b)

Rasmiy uslub

c)

Publitsistik uslub

d)

Badiiy uslub

38.

Qaysi uslubdagi hujjatlar qisqa, aniq, barcha uchun tushunarli qilib tuziladi.

a)

Rasmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

39.

Qaysi uslub tabiat va ijtimoiy hayotdagi... narsa hamda hodisalar to‘g‘risida aniq, asoslangan, izchil ma‘lumot berishda qo‘llanadi.

a)

Ilmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

So‘zlashuv uslubi

d)

Rasmiy uslub

40.

Qaysi uslubda "qaror qilindi", "inobatga olinsin" kabi so‘z va so‘z birikmalari ko‘plab uchraydi?

a)

Rasmiy uslub

b)

Publitsistik uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Badiiy uslub

41.

Qanday uslubda tilning ikki vazifasi axborot uzatish va da‘vat etish, buyurish vazifasi amalga oshadi?

a)

Rasmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

So‘zlashuv uslubi

d)

Ilmiy uslub

42.

Unda narsa-hodisa mohiyatini ta‘riflash, tahlil qilish... va asosli natijalarni bayon etish muhim hisoblanadi. Bu yerda qaysi uslub haqida gap ketgan?

a)

Ilmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

Publitsistik uslub

d)

Rasmiy uslub

43.

Tilimizda barcha uslublarda teng qo‘llaniladigan so‘zlar qanday ataladi?

a)

Uslubiy betaraf (yoki Uslublararo)

b)

Uslubiy xoslangan

c)

Terminlar

d)

Sheva so‘zlari

44.

Faqat ayrim nutq uslublarida qo‘llaniladigan so‘zlar nima deb ataladi?

a)

Uslubiy xoslangan

b)

Uslubiy betaraf

c)

Sinonimlar

d)

Umumturkiy

45.

"dudoq", "qaroq", "nigoh" so‘zlari qaysi uslubga xoslangan so‘zlar hisoblanadi?

a)

Badiiy uslub

b)

Ilmiy uslub

c)

Rasmiy uslub

d)

So‘zlashuv uslubi

46.

"bayonnoma", "nota" so‘zlari qaysi uslubga xoslangan so‘zlar hisoblanadi?

a)

Rasmiy uslub

b)

Badiiy uslub

c)

So‘zlashuv uslubi

d)

Ilmiy uslub

47.

"osmon", "yer", "daryo", "tosh", "suv" so‘zlar qaysi uslubga xoslangan so‘zlar hisoblanadi?

a)

Uslubiy betaraf

b)

Badiiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Rasmiy uslub

48.

“fonetika”, “artikulyatsiya”, “urg’u” so’zlari qaysi uslubga xoslangan so’zlar hisoblanadi?

a)

Ilmiy uslub

b)

So’zlashuv uslubi

c)

Badiiy uslub

d)

Rasmiy uslub

49.

Savdo, sanoat, tijorat sohalarida vaqti-vaqti bilan ulgurji savdo-sotiq qilish maqsadida o’tkaziladigan tadbir nima deb ataladi?

a)

Yarmarka

b)

Bozor

c)

Majlis

d)

Kim oshdi savdosi

50.

“Hujjat” so’zi qaysi tildan olingan?

a)

Rus tili

b)

Fors tili

c)

Arab tili

d)

Lotin tili

51.

Hujjatlarda asosan qanday gaplar ishlatiladi?

a)

Darak gaplar

b)

So’roq gaplar

c)

Undov gaplar

d)

Buyruq gaplar

52.

Ariza qaysi turkumdagi hujjatlar tarkibiga kiradi?

a)

Shaxsiy hujjatlar

b)

Farmoyish hujjatlari

c)

Axborot hujjatlari

d)

Moliyaviy hujjatlar

53.

Ikki yoki undan ortiq tomonning kelishuvi nima deyiladi?

a)

Ariza

b)

Buyruq

c)

Shartnoma

d)

Tavsifnoma

54.

Muayyan muassasaga yoki mansabdor shaxs nomiga biror iltimos, taklif yoki shikoyat mazmunida yoziladigan rasmiy hujjat nomi nima?

a)

Ariza

b)

Tilxat

c)

Tarjimai hol

d)

Ma’lumotnoma

55.

Qaysi hujjat asosan qo’lda yoziladi va mazmuni erkin bayon qilinadi?

a)

Tushuntirish xati (yoki Ariza)

b)

Buyruq

c)

Shartnoma

d)

Dalolatnoma

56.

Ma’lum bir shaxsning mehnat va ijtimoiy faoliyati, xislat va fazilatlarini aks ettiruvchi rasmiy hujjat nima deyiladi?

a)

Tavsifnoma

b)

Tavsiyanoma

c)

Tarjimai hol

d)

Bildirishnoma

57.

Qanday hujjatda shaxsning zimmasiga yuklatiladigan vazifani bajara olishiga ishonch bildiriladi?

a)

Tavsiyanoma

b)

Tavsifnoma

c)

Ariza

d)

Tushuntirish xati

58.

Qaysi hujjat muassasa ma’muriyati tomonidan xodimga bir qancha maqsadlar uchun beriladi?

a)

Ma`lumotnoma

b)

Tavsiyanoma

c)

Tavsifnoma

d)

Tarjimai hol

59.

Biror shaxsni ma’lum lavozimga tavsiya etish maqsadida tuziladigan rasmiy hujjat nomi nima?

a)

Tavsiyanoma

b)

Tavsifnoma

c)

Tarjimai hol

d)

Ma’lumotnoma

60.

Muassasalar tomonidan fuqarolarning turmushi va ish faoliyatidagi voqea-hodisalar hamda holatlarni tasdiqlab beradigan rasmiy hujjat nima?

a)

Ma’lumotnoma

b)

Dalolatnoma

c)

Ariza

d)

Tilxat

61.

Ma’lum bir shaxs tomonidan o’z shaxsiy hayoti va faoliyati haqida bayon qilingan yozuv nima?

a)

Tarjimai hol

b)

Tavsifnoma

c)

Ariza

d)

Tushuntirish xati

62.

Pul, hujjat, qimmatbaho buyumlar olinganligini tasdiqlovchi rasmiy yozma hujjat nima?

a)

Tilxat

b)

Shartnoma

c)

Hisobot

d)

Ma’lumotnoma

63.

Muassasa rahbariga masalani yoki uning ayrim jihatlarini yozma izohlovchi, tushuntirib beruvchi hujjat nomini toping.

a)

Tushuntirish xati (yoki Bildirishnoma)

b)

Ariza

c)

Tilxat

d)

Tarjimai hol

64.

Ko’pchilikni yaqin orada bo’ladigan biron-bir tadbir haqida xabardor qilish uchun qo’llaniladigan yozma axborot nima deb ataladi?

a)

Hisobot

b)

Taklifnoma

c)

Buyruq

d)

E’lon

65.

Qanday hujjatda muayyan vaqt uchun rejalashtirilgan ishlar va topshiriqlarning bajarilishi haqida ma’lumot beriladi?

a)

Hisobot

b)

Reja

c)

Ariza

d)

E’lon

66.

Biror tantanali tadbirga taklif etish uchun qo’llanadigan yozma axborot nima deyiladi?

a)

Taklifnoma

b)

E’lon

c)

Buyruq

d)

Ariza

67.

Qaysi hujjatda ish jarayonida xodim tomonidan sodir etilgan ba’zi xatti-harakatlar va ularning sabablari izohlanadi?

a)

Tushuntirish xati

b)

Ariza

c)

Tarjimai hol

d)

Dalolatnoma

68.

Qaysi hujjat xodim haqida muayyan qarorga kelish, unga nisbatan tegishli intizomiy jazo chorasi qo’llash uchun asos vazifasini o’tashi mumkin?

a)

Tushuntirish xati

b)

Tilxat

c)

Buyruq

d)

Tavsifnoma

69.

Muayyan bir shart yoki va’dani tasdiqlash maqsadida tuziladigan hujjat nomini toping.

a)

Tilxat (yoki Majburiyat xati)

b)

Shartnoma

c)

Qaror

d)

Ariza

70.

Narsa-buyum, shaxslar yoki joy nomlarini bildiradigan so’zlar qanday ataladi?

a)

Ot

b)

Sifat

c)

Fe’l

d)

Ravish

71.

“Juda ajoyibdir inson udumi...” misrasida yashirin qo’llanilgan kelishik qo’shimchalari sonini toping.

a)

3

b)

1

c)

2

d)

4

72.

"Mehmonlarning ulugi gapirdi." Gapdagi qaratqich kelishigi qo‘shimchasini qaysi kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirish mumkin?

a)

-dan (Chiquv kelishigi)

b)

-ni (Tushum kelishigi)

c)

-ga (Jo‘nalish kelishigi)

d)

-da (O‘rin-payt kelishigi)

73.

"Gapingizni tushunmadim." Gapdagi tushum kelishigi qo‘shimchasini qaysi kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirish mumkin?

a)

-ga (Jo‘nalish kelishigi)

b)

-dan (Chiquv kelishigi)

c)

-da (O‘rin-payt kelishigi)

d)

Hech qaysi

74.

"Shoir yangi yozgan she'rini o‘qib berdi." Gapdagi tushum kelishigi qo‘shimchasini qaysi kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirish mumkin?

a)

-dan (Chiquv kelishigi)

b)

-ga (Jo‘nalish kelishigi)

c)

-ning (Qaratqich kelishigi)

d)

-da (O‘rin-payt kelishigi)

75.

"Farhod dashtda kezdi." Gapdagi o‘rin-payt kelishigi qo‘shimchasini qaysi kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirish mumkin?

a)

da

b)

-ga (Jo‘nalish kelishigi)

c)

-dan (Chiquv kelishigi)

d)

-ni (Tushum kelishigi)

76.

Atash ma'nosiga ega bo‘lmagan, ma'lum so‘roqqa javob bo‘lmaydigan so‘zlar...dir.

a)

Yordamchi so‘zlar

b)

Mustaqil so‘zlar

c)

Undov so‘zlar

d)

Modal so‘zlar

77.

"U o‘taketgan darajada sovuqqon, chaqqon, shijoatli va farosatli odam edi." Ushbu gapda nechta sifat qo‘llanilgan?

a)

1

b)

3

c)

5

d)

4

78.

... so‘zlarning o‘zaro birikish usullarini, so‘z birikmasi va gaplarning qurilishini o‘rganuvchi bo‘limdir.

a)

Sintaksis

b)

Morfologiya

c)

Leksikologiya

d)

Fonetika

79.

Gapning ifoda maqsadiga necha turi bor?

a)

1

b)

3

c)

4

d)

2

80.

Tinch ohang bilan aytilgan darak, buyruq va undov gaplardan keyin ... qo‘yiladi.

a)

Nuqta (.)

b)

Vergul (,)

c)

Undov belgisi (!)

d)

So‘roq belgisi (?)

81.

Yozuvda fikrning tugallanmaganligi ko‘rsatish uchun ... qo‘yiladi.

a)

Ko‘p nuqta (...)

b)

Nuqta (.)

c)

Tire (-)

d)

Undov belgisi (!)

82.

Ba'zan ... so‘zlovchining o‘ylashi, mulohaza qilishini ko‘rsatadi.

a)

Ikki nuqta (:)

b)

Nuqtali vergul (;)

c)

Ko‘p nuqta (...)

d)

Qavs ()

83.

Yozuvda uyushiq bo‘laklardan oldin kelgan umumlashtiruvchi so‘zdan so‘ng ... qo‘yiladi.

a)

Ikki nuqta (:)

b)

Tire (-)

c)

Vergul (,)

d)

Nuqtali vergul (;)

84.

Tijorat banklari ... iste'mol krediti berish boshlandi. Nuqtalar o‘rniga tegishli qo‘shimchani qo‘ying.

a)

tomonidan

b)

bilan

c)

uchun

d)

haqida

85.

Tadbirkorlik ... bag‘ishlangan teleko‘rsatuv namoyish etildi. Nuqtalar o‘rniga tegishli qo‘shimchani qo‘ying.

a)

da

b)

ga

c)

dan

d)

ni

86.

Biz dushanba kuni avtobus... Toshkent... jo‘naymiz. Nuqtalar o‘rniga tegishli qo‘shimchalarni qo‘ying.

a)

dan, ga

b)

da, dan

c)

da, ga

d)

bilan, dan

87.

"tuyaning dumi yerga tekkanda" frazeologizmining ma'nosi nima?

a)

Hech qachon

b)

Tez orada

c)

Ertaga

d)

Albatta

88.

"kopirovanie" so‘zining to‘g‘ri tarjimasini toping.

a)

Nusxa ko‘chirish

b)

Chop etish

c)

O‘chirish

d)

Qo‘shib yozish

89.

Do‘st, jigar, og‘ayni, oshna so‘zlari qanday so‘z?

a)

Sinonimlar

b)

Antonimlar

c)

Omonimlar

d)

Paronimlar

90.

Qayg‘uli, xafa so‘zlari qanday so‘z?

a)

Sinonimlar

b)

Antonimlar

c)

Omonimlar

d)

Sheva so‘zlari

91.

Kim kitob o‘qish... to‘xtasa, biling..., u fikrlash... ham to‘xtagan bo‘ladi. Nuqtalar o‘rniga kerakli qo‘shimchani qo‘ying.

a)

ni, ki, dan

b)

ni, va, dan

c)

ni, ki, da

d)

ni, ham, dan

92.

Bozor iqtisodiyoti... faoliyat ko‘rsatishi asosan bozor mexanizmlari orqali amal... oshiriladi. Nuqtalar o‘rniga kerakli qo‘shimchani qo‘ying.

a)

ning, ga

b)

ning, da

c)

ni, ga

d)

ni, da

93.

«Qonun barchaga barobarmi?», «Kafolat va'da emas» kabi o‘quvchini diqqatini jalb qiluvchi xabarlar qaysi nutq uslubida qo‘llaniladi?

a)

Publitsistik uslub

b)

Badiiy uslub

c)

Ilmiy uslub

d)

Rasmiy uslub