Font size
WorksheetsИнновация және қаржыландыру: 12-сыныпқа арналған тапсырмалар
Total questions: 90
Worksheet time: 45mins
Өнімдік концентрацияның мәні:
Тар өнім қатарын құрып, әрқайсысын ерекше қасиеттермен ерекшелеу
Барлық сегменттерге бірдей өнім ұсыну
Өнім сапасын төмендетіп, санына көңіл бөлу
Тек қызметтерге көшу
Тек ішкі нарыққа тыйым салу
Инновациялық концентрация нені көздейді?
Жаңашылдығы айқын өнім жасап, жаңа немесе жоғары деңгейдегі қажеттіліктерді қанағаттандыру
Нарыққа бұрынғы өнімді қайтару
ҒЗТКЖ-ны қысқарту
Қызметкерлер санын азайту
Баға бәсекесіне толық көшу
Ұйымның стратегиялық инновациялық жоспары нені білдіреді?
Таңдалған инновациялық стратегияға сәйкес жобалар жиынтығы
Жылдық жарнама жоспары
Тек қаржылық кесте
Персоналды оқыту жоспары
Тек сату жоспары
Стратегиялық инновациялық жоспарды әзірлеудің бірінші кезеңі:
Қажетті зерттеулер мен әзірлемелерді анықтау
Қаржы тарту шарттарын бекіту
Жобаны тарату жоспары
Персоналды іріктеу
Лизинг шарттарын жасау
Екінші кезеңнің басты міндеті:
Ең үздік жоба нұсқасын таңдау
Құрылыс-монтаж жұмыстарын бастау
Депозиттер ашу
Акциялар шығару
Лицензияларды тоқтату
Сараптамалық бағаларды интеграциялаудың орынды тәсілдерінің бірі:
Басымдықтарды орналастыру әдісі
Кездейсоқ таңдау әдісі
Брейншторминг
Дельфи әдісінсіз дауыс беру
Қарапайым арифметикалық орта
Инновациялық жобаның бизнес-жоспары нені қамтиды?
Жобаның мәні, қатысушылары, орта, талаптар мен нәтижелер туралы жүйелі ақпарат
Тек қаржыландыру көздерінің тізімі
Тек маркетинг жоспары
Тек техникалық сипаттама
Тек тәуекелдер реестрі
Бизнес-жоспардың алдында дайындалатын құжат:
Резюме (қысқаша мазмұн)
Техникалық тапсырма
Гант диаграммасы
Инвестициялық келісім
Патенттік досье
«Жоба және қатысушылар» бөлімінде нақты қатысушылар туралы не берілуі тиіс?
Өндірістік әлеуеті және қаржылық жағдайы
Тек байланыс деректері
Тек қызметкерлер тізімі
Тек серіктестердің пікірлері
Тек маркетинг бюджеті
Экономикалық жағдайларды сипаттауда не көрсетіледі?
Инфляция, бағалардың өзгеруі, валюта бағамы, салық жүйесі
Тек пайыздық мөлшерлеме
Тек кедендік тарифтер
Тек айлық жалақы
Тек логистика картасы
Инвестициялық қызметтен шығатын ақша ағындарына не жатады?
Негізгі қорларды құруға, МЕА алуға, айналым капиталын ұлғайтуға шығындар
Тек дивидендтер төлемі
Тек несие пайыздары
Тек жарнама шығындары
Тек жалақы қоры
Инвестициялық қызметтен түсетін кіріс ағындары мысалы:
Артық негізгі қорларды сату, айналым капиталын азайту
Қызметкерлерге сыйақы төлеу
Коммуналдық төлемдер
Сақтандыру жарналары
Кеңсе жалдау ақысы
Операциялық қызметтен түсетін ақша ағынын бағалауда нені ескеру керек?
Өнім өткізуден түсетін түсіммен бірге өткізуден тыс кіріс/шығыстарды
Тек өнім өзіндік құнын
Тек маркетинг шығынын
Тек амортизацияны
Тек несие пайыздарын
Қаржылық қызметтен түсетін кіріс ағындарына не кіреді?
Акция/облигация орналастырудан түсімдер, инвестициялық несиелер, субсидиялар
Тек өнім сатудан түскен түсім
Тек жалдау төлемі
Тек айыппұлдар
Тек грантсыз демеушілік
Инновацияны қаржыландыру көздерінің негізгі жіктелуіне қайсысы жатады?
Меншікті қаржы ресурстары
Ғылыми зерттеу нәтижелері
Мемлекеттік гранттар
Халықаралық келісімдер
Валюталық түсімдер
Меншікті қаржы қаражатының құрамына кіретін элемент:
Амортизациялық аударымдар
Банктік несие
Мемлекеттік субсидиялар
Қайтарымсыз гранттар
Шетелдік инвестициялар
Инвестордың меншікті қаражатының негізгі бөлігін не құрайды?
Пайда
Лизинг
Мемлекеттік бюджет
Қайтарымсыз гранттар
Форфейтинг
Қаржылық жұмылдыру механизмі нені білдіреді?
Айналымдағы активтердің бір бөлігін инвестицияға бағыттау
Мемлекеттік бюджеттен қаражат алу
Банктік несие рәсімдеу
Лизинг шартына отыру
Форфейтинг келісімін жасау
Қарыз қаражаттарының құрамына қайсысы кіреді?
Банктік несие
Пайда
Амортизациялық аударымдар
Ішкі ресурстарды жұмылдыру
Ұйым иелерінің салымдары
Дәстүрлі қарыздық қаржыландыру құралдары:
Ұзақ мерзімді банктік несие және облигациялар
Франчайзинг
Форфейтинг
Ішкі резервтер
Таза пайда
Лизингтің басты артықшылығы:
Жабдықты сатып алмай-ақ пайдалану мүмкіндігі
Акционерлік капитал тарту
Пайданы капитализациялау
Форфейтингтен бас тарту
Мемлекеттік субсидия алу
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша инвестиция ұғымына не жатады?
Кәсіпкерлік қызмет объектілеріне бағытталған материалдық және материалдық емес активтерге капитал жұмсау
Тек қысқа мерзімді қарыздар
Тек дивиденд төлемдері
Тек мемлекеттік субсидиялар
Тек бағалы қағаздармен сауда
Инновациялық қызметті қаржыландырудың дәстүрлі көздері қатарына қайсысы жатады?
Меншікті қаражаттар
Ішкі инновациялық идеялар
Ақпараттық технологиялар
Кәсіпкерлік лицензиялар
Интеллектуалдық меншік
Инвестициялық жобаларды қаржыландыру тиімділігін арттырудың алғашқы реті ретінде қайсысы қолданылады?
Амортизациялық аударымдарды пайдалану
Акция шығару
Несие алу
Форфейтингке жүгіну
Франчайзинг келісімін жасау
Іскерлік тәжірибедегі «төрт Д» ережесіне кірмейтін ұғымды таңдаңыз.
Деловая репутация
Денежный поток
Дополнительное обеспечение
Доля собственного капитала
Дисконттық мөлшерлеме
Қаржылық «иінтірек» (рычаг) ұғымы нені білдіреді?
Меншікті және қарыздық қаражат арасындағы теңгерім
Таза пайда көлемін арттыру
Акцияларды ұсақ инвесторларға сату
Несие пайызын төмендету
Мемлекеттік қолдау үлесі
Лизингтің экономикалық мәнін көрсетіңіз.
Жабдықты жалға алып, кейін сатып алу құқығы
Акция шығару арқылы капитал тарту
Мемлекеттік грант алу
Ішкі ресурстарды жұмылдыру
Интеллектуалдық меншік сату
Форфейтингтің басты ерекшелігі неде?
Коммерциялық несиені банктік несиеге айналдыру
Тек қысқа мерзімді қаржыландыру құралы болуы
Акционерлік капиталды арттыру
Қайтарымсыз грант ретінде берілуі
Мемлекеттік субсидиялармен қатар жүруі
Форфейтингте қарызды қайтару құқығы кімге өтеді?
Банке
Сатушыға
Сатып алушыға
Мемлекетке
Инвесторға
Франчайзингтің мәні неде?
Шетелдік серіктеспен бірлескен бизнес жүргізу
Мемлекеттік несиелерді пайдалану
Акция шығару арқылы қаржыландыру
Банктік несие рәсімдеу
Қайтарымсыз грант алу
Франчайзер кім болып саналады?
Технология иесі, негізгі компания
Серіктес-компания
Мемлекеттік орган
Инвестор
Банк
Франчайзи кім?
Серіктес-компания, оператор
Негізгі компания
Мемлекеттік орган
Инвестор
Қайтарымсыз грант беруші
Франчайзингтің экономикалық пайдасын көрсетіңіз.
Ірі капиталдың шағын фирмаларға инвестиция салуы
Мемлекеттік қазынаға түсімдердің артуы
Салық мөлшерлемесінің азаюы
Халықаралық келісімдер санының өсуі
Валюталық түсімдерді көбейту
Акционерлік капитал есебінен қандай жобаларды қаржыландыруға болады?
Ірі инвестициялық жобаларды
Тек қысқа мерзімді жобаларды
Мемлекеттік бағдарламаларды
Ішкі резервтерді
Тек шағын инновациялық жобаларды
Қай қаржыландыру әдісі кәсіпорын қызметіне бақылау жүргізуді қиындатады?
Акционерлік капитал тарту
Амортизациялық аударымдар
Банктік несие
Лизинг
Мемлекеттік субсидия
Инвестициялық жобаларды қаржыландырудың қай нұсқасы қаржылық пирамидаға ұқсайды?
Акционерлік капиталды тарту
Лизинг
Пайданы капитализациялау
Мемлекеттік несие алу
Амортизациялық аударымдар
Қай құрал инвестор үшін қымбат болып есептеледі?
Форфейтинг
Лизинг
Амортизациялық аударым
Мемлекеттік субсидия
Пайда
Дәстүрлі қаржыландыру көздеріне жатпайтын құралды таңдаңыз.
Франчайзинг
Банктік несие
Меншікті қаражат
Лизинг
Мемлекеттік қаржы
Инновациялық қызметті қаржыландыру көздерінің біріне жататынын таңдаңыз.
Шетелдік инвесторлардың қаражаты
Ғылыми мақалалар
Ақпараттық технологиялар
Мемлекеттік саясат
Экологиялық факторлар
Туризмдегі инновация дегеніміз не?
Саланы тұрақты дамытуға әкелетін сапалық жаңашылдығы бар жүйелі шаралар
Қысқа мерзімді жарнамалық акциялар
Тек технологиялық құралдарды жаңарту
Бағаны төмендету саясаты
Қызметкерлер санын көбейту
Инновациялық процестің туризмде мойындалуы қалай жүреді?
Нарық пен клиент қанағаттануы және мүдделі ұйымдардың бірлескен шешімдері арқылы
Тек мемлекеттік шешімдер арқылы
Тек инвесторлардың талаптары арқылы
Тек жергілікті халықтың пікірімен
Тек халықаралық рейтингтермен
«Ғылымидық қағидасы» нені білдіреді?
Инновацияларды ғылыми білім мен әдістерге сүйеніп іске асыру
Инновацияны тек тәжірибемен бекіту
Инновацияны тек маркетинг бөліміне жүктеу
Ғылыми емес интуитивті шешімдер қабылдау
Стандарттарды елемеу
«Жүйелілік қағидатына» мәні неде?
Ресурстарды, сыртқы ортаны, әлеуметтік әсерді кешенді ескеру
Тек экономикалық факторды ескеру
Тек кадрлық ресурстарға назар аудару
«Позитивтілік қағидаты» не үшін қажет?
Зиянды жаңалықтарды ойланбай енгізудің алдын алу үшін
Қауіпсіздік талаптарын азайту үшін
Инвестицияны қысқарту үшін
Бәсекелестерді қайталау үшін
Өмірлік циклді қысқарту үшін
Инновациялар туризм саласының қандай сипаттамаларын өзгертеді?
Өндіріс-сату көлемі, шығындар, мүлік, кадрлар, енгізу ұзақтығы
Тек баға деңгейін
Тек жарнамалық бюджетті
Тек салық мөлшерін
Тек көлік шығынын
Туристік маркетингтің басты мақсаты:
Сапаны арттыру және әлемдік нарық трендтерін ескеріп пайда табу
Қызметтер санын азайту
Тек ішкі нарықта қалу
Бағаны тұрақты өсіру
Бәсекелестікті шектеу
Жаңа түренімді әзірлеу тізбегінің алғашқы қадамы:
Идеяларды генерациялау
Коммерциялық іске асыру
Экономикалық талдау
Сынақ маркетингі
Кәсіби бағалау
Сынақ маркетингінің мақсаты:
Нақты нарықтық жағдайда жаңа өнімді бағалау
Өндірісті бірден кеңейту
Тек ішкі аудит жүргізу
Жарнаманы шектеу
Бағаны бірден түсіру
Инновациялық жобаның үш негізгі элементіне нелер кіреді?
Мақсаты, күтілетбелік жоспар, қаржыландыру көздері
Тек мақсат пен бюджет
Тек тәуекел картасы
Тек персонал жоспары
Тек маркетинг жоспары
Туризмдегі әлеуметтік тиімділікті бағалау қалай жүргізіледі?
Қоғамдық маңыздылық және нақты фирма деңгейінде
Тек фирма деңгейінде
Тек ұлттық байлықпен
Тек экспорт көлемімен
Тек жұмыс орындарымен
Кешенді қызмет көрсетуге кірмейтін элемент:
Тек ғана салықтық жеңілдіктер
Жайлы қоныстандыру
Демалыс пен ойын-сауық
Әртүрлі тамақтану
Экскурсиялар мен көлік
Туризм дамуына әсер ететін статикалық факторлар:
Табиғи-климаттық, географиялық, мәдени-тарихи
Саяси және қаржылық-экономикалық
Маркетингтік және ұйымдық
Технологиялық және демографиялық
Валюталық және салықтық
«Жаңалықтар нарығына» не жатады?
Сұраныс-ұсыныс, баға ауқымы, жаңалықтар жиынтығы
Тек мемлекеттік субсидиялар
Тек туристік визалар
Тек қонақүй тарифтері
Тек авиабилеттер бағасы
Туристік жәрмеңкелердің рөлі:
Инновацияларды таныстырудың тиімді құралы
Қызметкерлерді қысқарту құралы
Бағаны жасырын көтеру тетігі
Салықтық есеп беруді алмастыру
Бәсекелестікке тыйым салу
Инновациялық қызметтің туризмдегі бағыттары:
Жаңа өнім/қызмет түрлері, жаңа ресурстар, жаңа нарықтар, жаңа менеджмент/маркетинг
Тек жаңа ғимарат салу
Тек персоналды қысқарту
Тек баға демпингі
Тек маусымдық акциялар
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың әсері:
Басқаруды нақты уақыт режиміне көшіргені
Туристік қызметті толық оффлайн етеді
Брондауды күрделендіреді
Клиентпен байланысты азайтады
Шығынды міндетті түрде арттырады
Жаңалық енгізудің эволюциялық және радикалдық түрлері нені білдіреді?
Өзгерістердің тереңдік деңгейіне қарай бөлінуі
Географиялық таралуына қарай бөлінуі
Меншік формасына қарай бөлінуі
Баға стратегиясына қарай бөлінуі
Персонал санына қарай бөлінуі
Инновацияны енгізудегі типтік «шабуыл стратегиясы»:
Жаңа нарық аймақтары мен перспективаларға бағытталу
Бәсекелестен кейін кіру
Лицензия сатып алу
Нарықтағы олқылықты толтыру
Нарықты тарылтатын жаңалық қолдану
Жаңалықтардың таралуының бірінші кезеңінде кім әрекет етеді?
Ерте жаңашылдар – ғылыми зерттеулерге сүйенетін ұйымдар
Тек мемлекет
Тек тұтынушылар
Тек кеш жаңашылдар
Тек қаржы институттары
Инновация мен жаңалық енгізу айырмасы:
Инновация – сапалық тұрғыда жаңа, өндірісте енгізілген объект; жаңалық енгізу – фирма ішіндегі кіші өзгеріс болуы мүмкін
Екеуі де бірдей
Жаңалық енгізу әрдайым радикалды
Инновация тек маркетингте
Инновация тек кадрда
Қонақжайлылықта инновациялардың жіктелуі бойынша «өнімдік инновация»:
Жаңа тауар/қызметті жасау немесе барын елеулі жетілдіру
Тек бөлімшелер санын көбейту
Тек жарнама мәтінін өзгерту
Тек қызметкерлердің формасын ауыстыру
Тек шот-фактура пішінін өзгерту
Қонақ үй/мейрамханадағы технологиялық инновациялар мысалы:
Брондау, төлем, энергия үнемдеу жүйелеріне IT енгізу
Тек мәзірдің түстерін ауыстыру
Тек интерьерге гүл қою
Тек логотипті қайта салу
Тек киім кодын өзгерту
Инновацияны енгізу қағидаттарының бірі емес:
Көрсеткіштердің артықшылығы
Экологиялық тазалық
Маңыздылығы
Капиталдық салымдардың негізділігі
Қауіп-қатерді елемеу
Инновациялық менеджменттің негізгі функциялары:
Жоспарлау, маркетинг, ұйымдастыру, бақылау, тиімділікті талдау
Тек есеп жүргізу
Тек кадр қабылдау
Тек жарнама орналастыру
Тек салық төлеу
Туристік компания (ТК) қандай талапқа сай болуы тиіс?
Қалыптасып жатқан жағдайларда өз мінез-құлқын болжай алуы
Қатаң иерархияны кез келген жағдайда сақтау
Нарық өзгерістерін елемеу
Тұтынушы кері байланысын шектеу
Құрылымды өзгертуге тыйым салу
Глобалданудың ТК-ға әсері неде?
Халықаралық деңгейде іс-шаралар жүргізуге мүмкіндік береді
Ішкі нарықпен ғана шектейді
Бәсекені азайтады
Жергілікті трендтердің маңызын жоққа шығарады
ТК-ны тек қызмет көрсетуден шығарады
ТК экономикалық жүйесінің «ашықтығы» нені білдіреді?
Сыртқы ортамен тиімді байланыс арналарының сақталуы
Ақпарат ағындарын толық жабу
Тек мемлекеттерге қысым көрсету
Тұтынушыларды елемеу
Бәсекелестерден оқшаулану
Қосымша құн және сапа стандарттарына қатысты дұрыс тұжырым?
Ең аз шығынмен жоғары сапалы өнім шығаруға күш салу
Сапаны шығын үшін төмендету
Қосымша құнды назардан тыс қалдыру
Тек бағаны өсіру
ТК-дағы «клиенттің жетекші рөлі» нені талап етеді?
Тұтынушы қалауын тұрақты бақылау және қанағаттануды арттыру
Кері байланыс арналарының жабылуы
Тұтынушыдан тәуелсіз шешім қабылдау
Тұтынушы сегменттерін қысқарту
Нарық үлесін шектеу
Интегралдау мен функциялардың қиылысуы нені білдіреді?
Маркетинг, өндіріс, ҒЗТКЖ сияқты салалардың өзара байланысы
Функцияларды толық бөлектеу
Тек өндіріс бөлімін күшейту
ҒЗТКЖ-ны алып тастау
Маркетингті сыртқыға беру
Икемділіктің ТК үшін маңызы?
Динамикалық ортаға тұрақты бейімделу
Қатаң регламентке тәуелді болу
Командалық жұмыстан бас тарту
Әртараптандыруды шектеу
Жеке тұлғаларға бейімделмеу
Инновациялық құрылымдардың негізгі белгісі?
Бюрократиялық реттеудің аз болуы
Қатаң вертикалды бақылау
Өзгерістерге тосқауыл қою
Уақыт шектелмеген тұрақты комитеттер
Тек бір критериймен бөліну
Бейімделгіш ұйымдық құрылымға тән сипат?
Формасын оңай өзгертіп, жағдайға бейімделу
Бір ғана жобамен мәңгі жұмыс істеу
Күрделі жобалардан бас тарту
Тек тұрақты органдарды құру
Қызметкерлерді оқшаулау
Орта буын құрылымындағы командалық жұмыстың артықшылығы?
Корпоративтік шешім қабылдаудың жеделдеуі
Қатаң нормаланған жұмыс күні
Коммуникацияның қысқаруы
Жеке бастаманы тежеу
Жауапкершілікті бөлмеу
Топтық өзара әрекеттестіктің принциптері?
Ұжымдық орындау, ұжымдық жауапкершілік, нәтижеге ынталандыру
Жеке орындау, жеке жауапкершілік, бірдей жалақы
Ұжымдық емес, бәсекелес формат
Нәтижеге байланыссыз марапат
Тек жетекшіні ынталандыру
Жобалық менеджменттің мақсаты?
Белгіленген мерзімде, сапамен, бөлінген ресурстар шегінде кешенді жобаны іске асыру
Мерзімсіз жобалар құру
Ресурстарды шексіз арттыру
Сапаны елемеу
Тек бір бөлімшенің мақсатын көздеу
Жобалық жұмыстың артықшылықтары?
Әртүрлі қызмет түрлерін біріктіріп, нақты нәтижеге шоғырландыру
Басқару персоналын көбейту
Икемділікті төмендету
Жауапкершілікті бұлдыңғырлау
Командаларды таратуға тыйым салу
Инновациялық ұйымдық модель қандай болуы тиіс?
«Жазық», бюрократиядан алшақ, маман әлеуетін ашатын
Қабаттары көп иерархиялық
Қатаң регламенттелген
Бастаманы шектейтін
Қызметкерге қамқорлықсыз
Қызмет түрлерін ажырату логикасы (инновациялық модельде)?
Басқарушылық, стандартталған атқарушылық, және шығармашылық-бастамашылдық
Тек басқарушылық және атқарушылық
Тек шығармашылық
Тек әкімшілік
Маркетинг пен сатуға ғана бөлу
Шығармашылық-бастамашылдық қызметтің ерекшелігі?
Қатаң реттеуге келмейді, сыртқы бақылау аз
Толық регламентке бағынады
Тек жеке орындау
Тұрақты құраммен шектелу
Нәтижеге жауапкершілік жоқ
Менеджерлердің негізгі міндеттері?
Жоспарды орындауды ұйымдастыру, жауапкершілікті бөлу, бақылау жүйесін құру
Тек идея ұсыну
Атқарушыларды бақыламау
Рөлдерді белгілемеу
Мақсат қоймау
ТК қатысуының негізгі салалары?
Виртуалды, технологиялық, материалдық емес және материалдық
Тек материалдық
Тек виртуалды
Тек технологиялық
Тек маркетингтік
Виртуалды саланың рөлі?
Брондау, өнім қалыптастыру, құжаттарды дайындау
Тек жарнама
Тек кадр қабылдау
Тек қаржы есептілігі
Тек офлайн сатулар
Туристік өнімдерді әртараптандырудың мақсаты?
Әртүрлі сұранысқа қызмет етіп, бәсекеге қабілеттілікті арттыру
Бір сегментке шоғырлану
Баға ғана арқылы бәсекелесу
Ұсынысты қысқарту
Жаңа өнімдерден бас тарту
«Жаңа туризм» тренді нені білдіреді?
Тапсырысқа сай, сегменттелген, икемді ұсыныстардың өсуі
Жаппай стандартталған туризмнің күшеюі
Турист қалауын елемеу
Тек қымбат турлар
Демалысты қысқарту
Халықтың қартаюы туризмге қалай әсер етеді?
Егде туристер үлесі және шығыны өсіп, ұсынысқа ықпал етеді
Саяхатқа сұраныс толық азаяды
Жас туристер ғана қалады
Бағалар бірден төмендейді
Сапар ұзақтығы қысқарады
Мәдени туризмнің маңызы?
Ауқатты, білімді келушілерді тартады, әртараптандыруға ықпал етеді
Сұранысты төмендетеді
Инновацияны тежейді
Тек маусымдық әсері бар
Экономикалық әсері жоқ
Испаниядағы Paradores жүйесі нені көрсетеді?
Тарихи нысандарды қонақүй ретінде пайдалану арқылы мәдени ресурстарды іске қосу
Тек жағажай туризміне тәуелділік
Қонақүй сапасының төмендеуі
Мәдени мұраны елемеу
Туризмді стандарттау
АКТ-ның туризмге негізгі әсері?
Ақпараттың қолжетімділігі, делдалдықтың қысқаруы, динамикалық пакеттендірудің өсуі
Тұтынушыға ақпарат бермеу
Бағаны жасырын ұстау
Өндіруші мен тұтынушыны ажырату
Онлайн сатуды шектеу
Инновациялық менеджмент дегеніміз не?
Инновациялар мен инновациялық процестерді басқару әдістерінің жиынтығы
Маркетингтік зерттеулердің нәтижесі
Қызметкерлерді аттестаттау құжаты
Тек өндірісті автоматтандыру жүйесі
Бухгалтерлік есептің тармағы
