Worksheets§ 12. Жарықтың интерференциясы. Жарықтың дифракциясы
Total questions: 16
Worksheet time: 8mins
Жарықтың су бетінде екі көзден пайда болған дифракциясы мен интерференциясын бақылауға қажетті шарттардың бірі қайсысы?
Екі көз когерентті болуы керек
Су беті толқынды болуы керек
Жарықтың түсі өзгеруі керек
Судың температурасы жоғары болуы керек
CD-дискілер күн сәулесінде түрлі түстерді қандай құбылыс арқылы көрсетеді?
Жарықтың интерференциясы
Жарықтың сынуы
Жарықтың жұтылуы
Жарықтың шашырауы
Өз тәжірибең: Суды тербелетін бір дене және жиілігі мен амплитудасы бірдей тербеліс жасайтын тербелетін бір-екі дене туғызған толқындарды бақылаңдар. Бұлар бір жазық бетке бекітілген екі өзек болу мүмкін (71-сурет).
Су бетіндегі толқындардың қабаттасуы нәтижесінде пайда болған нүктелердегі жарық – ығыстың сұйық деңгейінен жоғары, қараңғы – ығыстың сұйық деңгейінен төмен өзгеріссіз бейіне бағытталады.
Су бетіндегі толқындардың қабаттасуы нәтижесінде барлық нүктелерде тек қараңғы бейіне бағытталады.
Су бетіндегі толқындардың қабаттасуы нәтижесінде пайда болған нүктелерде тек сұйық деңгейінен төмен ығысу байқалады.
Су бетіндегі толқындардың қабаттасуы нәтижесінде пайда болған нүктелерде ешқандай өзгеріс болмайды.
73-суреттегі графикте қандай құбылыс көрсетілген?
Толқындардың қабаттасуы
Толқындардың шағылуы
Толқындардың жұтылуы
74-суретте толқындардың максимум шартында амплитудасы қандай болады?
A=2A₀
A=0
A=A₀
A=√2A₀
75-суретте толқындардың минимум шартында амплитудасы қандай болады?
A=0
A=максимум
A=орташа
A=толық
Гюйгенс және Френель принциптері негізінде 76-сурет бойынша қандай толқындардың таралуын түсіндіруге болады?
Сфералық және жазық толқындардың
Тек механикалық толқындардың
Тек электромагниттік толқындардың
Тек дыбыстық толқындардың
Ағылшын физигі Т.Юнг 1802 жылы бір монохроматты көзден шығарылатын жарық интерференциясының толқын шеттерін бөлу әдісін анықтады. Ол бір немесе екі орташа саңылауы бар екі кедергіні қолданды. Бұл тәжірибе қалай аталады?
Т.Юнг тәжірибесі
Френель тәжірибесі
Ньютон тәжірибесі
Гюйгенс тәжірибесі
77-суретте көрсетілгендей, жарық толқындарының интерференциясы кезінде экранда қандай құбылыс байқалады?
Жолақтардың пайда болуы
Жарықтың сынуы
Жарықтың толық шағылуы
Жарықтың дисперсиясы
Томас Юнг қандай салаларда жұмыс істеген?
Оптика, механика, көру физиологиясы, астрономия, медицина.
Химия, биология, география, әдебиет.
Экономика, саясаттану, тарих, құқық.
Музыка, сурет, архитектура, философия.
Гимаратта екіші жарық көзін қосқанда неге жарықтардың максимумы мен минимумы байқалмайды, ал ашық кеңістікте жарықтар күшейеді?
Себебі ғимаратта жарық толқындары кедергілерге ұшырап, интерференция байқалмайды.
Себебі ашық кеңістікте жарық көздері әлсіз болады.
Себебі ғимаратта жарық көздері бір-біріне жақын орналасады.
Себебі ашық кеңістікте жарық толқындары жұтылады.
Жарық толқындарының максимумы шартын сипаттаңыз. Формуланы қолданыңыз.
Жарық толқындарының максимумы шарт: біртекті ортада когерентті жарық толқындарының таралу жолдарының айырмасы толқын ұзындығының бүтін санына қалдықсыз бөлінген жағдайда бақыланады. Δl = kλ, мұндағы k = 0, 1, 2, 3...
Жарық толқындарының максимумы шарт: толқын ұзындығының жартысына тең болғанда бақыланады. Δl = λ/2.
Жарық толқындарының максимумы шарт: жарық толқындарының таралу жолдарының айырмасы кез келген санға тең болғанда бақыланады. Δl = k.
Жарық толқындарының максимумы шарт: тек қана k=1 болғанда бақыланады. Δl = λ.
Жарық толқындарының минимумы шартын сипаттаңыз. Формуланы қолданыңыз.
Жарық толқындарының минимумы шарт: біртекті ортада когерентті толқындардың таралу жолдарының айырмасы жарты толқын ұзындығының тақ санына қалдықсыз бөлінген жағдайда бақыланады. Δl = (2k + 1)λ/2
Жарық толқындарының минимумы шарт: толқын ұзындығының жұп санына тең болғанда бақыланады. Δl = kλ
Жарық толқындарының минимумы шарт: толқын ұзындығының бүтін санына тең болғанда бақыланады. Δl = nλ
Жарық толқындарының минимумы шарт: толқын ұзындығының төрт еселенген мәніне тең болғанда бақыланады. Δl = 4λ
78-суретке қарап, шар, дөңгелек саңылау, жіңішке өзек және саңылау үшін жарықтың максимумдары мен минимумдарының экрандағы көрінісін сипаттаңыз.
Шар және дөңгелек саңылау үшін – шеңберлі ашық және қою түсті сақиналар; жіңішке өзек және саңылау үшін – ашық және қою түсті жолақтар пайда болады.
Барлық жағдайда тек ашық және қою түсті жолақтар ғана пайда болады.
Шар және дөңгелек саңылау үшін – тек бір ашық дақ, жіңішке өзек және саңылау үшін – шеңберлі сақиналар пайда болады.
Барлық жағдайда тек шеңберлі ашық және қою түсті сақиналар пайда болады.
Т. Юнгтың жарықтың интерференциясын бақылау құбылысын (79-сурет) сәулелердің дифракциясына мысал ретінде келтіруге бола ма?
Иә, бұл құбылысты дифракцияға мысал ретінде келтіруге болады.
Жоқ, бұл құбылыс тек интерференцияға жатады.
Иә, бірақ тек монохромат жарық үшін ғана.
Жоқ, себебі бұл құбылыс тек шағылысуға байланысты.
Жарық дифракциясы – жарықтың өлшемдері кішкентай денелерді орағытып өтіп,
геометриялық көлеңке аймағына өтуі
жылдамдығының артуы
түсі өзгеруі
қысымының төмендеуі
