Үлкен өлшем және жоғары қуат тұтыну.

Жоғары жылдамдық.

Төмен жылу бөлу.

Жоғары сенімділік.

Өлшемнің кішіреюі және жылу бөлудің азаюы.

Үлкен өлшем.

Жоғары қуат тұтыну.

Төмен сенімділік.

Жартылай өткізгіш кристалл.

Электронды-вакуумды шам.

Механикалық тетік.

Пластик.

Төртінші буын .

Үшінші буын.

Екінші буын.

Бесінші буын.

Жасанды интеллект, параллель есептеулер және нейрондық желілер.

Тек тізбекті есептеу.

Механикалық есептеу,жоғары жылдамдық.

Тек вакуумды шамдар.

Ультра үлкен интегралды сұлбаларды (ULSI) және нанотехнологияларды қолдану.

Интегралдық схемалар мен микропроцессорлардың пайда болуы.

Электрондық шамдар қолданылған машиналар пайда болуы.

Транзисторлар негізіндегі есептеу жүйелері.

Бағдарламаның командалары деректер сияқты жадыда сақталып, өзгертіле алады.

Бағдарламаларды тек сыртқы құрылғыларда (дискіде) сақтау.

Әр есеп үшін компьютердің сымдарын қайта қосу арқылы бағдарлама енгізу.

Бағдарламаларды тек қолмен пернетақтадан енгізу арқылы орындау.

Орталық процессор (АЛҚ және БҚ) және бірыңғай жад.

Енгізу құрылғысы,шығару құрылғысы.

Тек шығару құрылғысы.

Механикалық бөлік,орталық процессор.

Бит.

Байт.

Сөз.

Регистр.

Бағдарламамен басқару.

Қолмен басқару.

Аналогтық басқару.

Деректерді басқару.

Жадының біркелкілігі.

Жадтың бөлінуі.

Тек деректер жады.

Тек командалар жады.

Әрбір жад ұяшығына жеке қатынауды қамтамасыз ету үшін.

Тек жылдамдықты арттыру.

Тек салмақты азайту.

Тек түсті өзгерту.

Құрылымдық бөліктер арасында деректер мен адрестерді тасымалдау үшін.

Электр энергиясын беру,деректер тасымалдау.

Жылуды шығару,жылдамдықты арттыру.

Тек механикалық тірек.

Құрылымдық бөліктер арасында деректер мен адрестерді тасымалдау үшін.

Электр энергиясын беру,деректер тасымалдау.

Жылуды шығару,жылдамдықты арттыру.

Тек механикалық тірек.

Сыйымдылығы, қатынау жылдамдығы, қатынау әдісі.

Салмағы, түсі, материалы.

Қуаты, кернеуі, жиілігі.

Өлшемі, пішіні, құны.

Командалардың орындалу реттілігін және барлық тораптардың жұмысын.

Деректерді сақтау процесін басқарады.

Арифметикалық және логикалық есептеулерді орындайды.

Компьютердің сыртқы құрылғыларын энергиямен қамтамасыз етеді.

Микрокомандалар.

Жоғары деңгейлі тіл.

Операциялық жүйе.

Машиналық тіл

Орталық процессордың тактілік жиілігі (Гц).

Жадтың көлемі.

Сыртқы жадтың сыйымдылығы.

Қуат көзінің к��рнеуі.

Ақауларды бақылау және артықшылық (резервтеу) механизмі.

Компьютердің жұмыс жылдамдығын азайту.

Бағдарламаларды жадтан жою.

Тек бағдарламалық қамтамасыз ету.

Байт, Килобайт, Мегабайт, т.б.

Герц.

Вольт.

Ампер.

Санның белгісін, бүтін және бөлшек бөліктерін орналастыру.

Тек бүтін бөлікті сақтау.

Тек белгісін сақтау.

Тек экспонентаны сақтау.

Санның белгісін, бүтін және бөлшек бөліктерін орналастыру.

Тек бүтін бөлікті сақтау.

Тек белгісін сақтау.

Тек экспонентаны сақтау.

Санды ұсынуға бөлінген биттер саны (разрядтылығы).

Тактілік жиілік.

Жадтың түрі.

Процессордың түсі.

Қаржылық және бухгалтерлік есептеулерде (дәлдік қажет болғанда).

Ғылыми есептеулерде.

Логикалық операцияларда.

Графикалық өңдеуде.

Өте үлкен динамикалық диапазонды қамтамасыз ету.

Абсолютті дәлдік.

Тек бүтін сандарды ұсыну.

Тек оң сандарды ұсыну.

Аппараттық және бағдарламалық үйлесімділікті қамтамасыз ету.

Барлық сандарды тек бүтін ретінде сақтау.

Деректерді тек мәтіндік форматта сақтау.

Сандарды кездейсоқ жад ұяшықтарына орналастыру.

Арифметикалық-логикалық құрылғыда.

Жадта,сыртқы құрылғыда.

Тек сыртқы құрылғыда.

Машиналық басқару құрылғысында.

Қатардың бастапқы адресі және ығысу арқылы қатынау.

Элементтерді кездейсоқ жад орындарынан оқиды.

Тек мазмұны бойынша іздеу.

Массив элементтерін тек сыртқы құрылғылардан өңдейді.

ASCII немесе Unicode.

IE

ASCII немесе Unicode.

IEEE 754.

BCD.

LIFO.

Деректерді регистрлерге немесе жад ұяшықтарына тиеу немесе сақтау .

Деректердің жеке биттерін өңдеу.

Көбейту,сақтау,өңдеу.

Тек ауысу.

АЛҚ-дағы арнайы регистрлерде .

Деректерді сақтайтын тышқан құрылғысында жазылады.

Мониторда тікелей көрсетіледі.

Пернетақтада сақталады.

Деректердің жеке биттерін өңдеу.

Тек бүтін сандарды қосу.

Тек жылжымалы үтірлі сандар.

Тек командаларды түрлендіру.

Теріс сандардың белгісін сақтай отырып жылжыту.

Оң сандардың белгісін сақтай отырып жылжыту.

Логикалық жылжыту.

Айнымалы жылжыту.

Индекстік регистр .

Аккумулятор.

Басқару регистрі.

Жад адресінің регистрі.

Бағдарламалық басқарылатын I/O және үзу арқылы I/O.

Механикалық I/O және оптикалық I/O.

Тек оптикалық I/O.

Логикалық I/O.

Команда ағынын жадтың басқа адресіне дереу ауыстыру.

Берілген шартқа сәйкес келетін жағдайда ғана орындалатын команданы жүзеге асыру.

Процессордың ішкі регистрлерін н

Команда ағынын жадтың басқа адресіне дереу ауыстыру.

Берілген шартқа сәйкес келетін жағдайда ғана орындалатын команданы жүзеге асыру.

Процессордың ішкі регистрлерін нөлге теңестіру.

Көрсетілген мәнді жадқа жазу.

Машиналық тіл.

Жоғары деңгейлі тіл.

Ассемблер тілі.

Объектілі тіл.

Мантиссаларды көбейтіп, дәрежелерді қосу.

Дәрежелерді көбейту.

Мантиссаларды қосу.

Тек дөңгелектеу.

1 бит.

8 бит.

16 бит.

32 бит

Командамен өңделетін деректер немесе деректердің адресі.

Команданың коды.

Процессордың аты.

Жадтың түсі.

Тікелей адрестеу.

Тікелей емес адрестеу.

Регистрлік адрестеу.

Деректерді адрестеу.

Тұрақтылығына

Жылдамдығына.

Сыйымдылығына.

Бағасына.

Адресті берген сәттен бастап деректерді алуға дейінгі уақыт.

Жадтағы деректердің физикалық өлшемі.

Деректерді тек сыртқы құрылғылардан оқуға кететін уақыт.

Бағдарламаны орындауға кететін толық уақыт.

Берілген адрестен қажетті жад ұяшығын таңдау үшін.

Есептеу үшін, таңдау үшін.

Тек қуат беру үшін.

Команданы жүзеге

Берілген адрестен қажетті жад ұяшығын таңдау үшін.

Есептеу үшін, таңдау үшін.

Тек қуат беру үшін.

Команданы жүзеге асыру үшін.

Жад ұяшықтарының адрестерін әртүрлі блоктарға кезектестіріп бөлу арқылы.

Барлық деректер бір банкке орналастырылады, сонда барлық операция бір уақытта орындалады.

Жады тек процессор регистрлерінде сақталады, негізгі жад қолданылмайды.

Жады кездейсоқ орындарға жазылады, банк құрылымы қолданылмайды.

PUSH (енгізу) және POP (шығару).

READ және WRITE.

LOAD және STORE.

ADD және SUB.

Өте жылдам іздеу .

Өте үлкен сыйымдылық.

Өте төмен баға.

Тек баяу жұмыс.

Деректер мен командалардың кеңістікте және уақытта шоғырлану тенденциясын.

Барлық деректерді тек бір рет қолдануға болады.

Жадтағы деректерді кездейсоқ орынға сақтау.

Деректерді тек сыртқы дискіде сақтауды білдіреді.

Базалық-шектеу регистрлерін қолдану.

Жылдамдықты төмендету.

Кернеуді арттыру.

ылуды шығару.

Тікелей қатынау мүмкіндігі.

Тек тізбекті қатынау.

Тек оқу мүмкіндігі.

Тек өте баяу жұмыс.

Тікелей қатынау мүмкіндігі.

Тек тізбекті қатынау.

Тек оқу мүмкіндігі.

Тек өте баяу жұмыс.

Процессор ресурстарын тиімді пайдалану және I/O операцияларына жауап беру.

Деректерді тұрақты жадқа жазу.

Бағдарламаны автоматты түрде түзету.

Монитордағы бейнені жаңарту.

Әрбір үзу көзіне арнайы өңдеуші (вектор) беру арқылы жауап беру уақытын қысқарту.

Компьютердің жылдамдығын тек арттырады, үзуге қатысы жоқ.

Бағдарламаларды автоматты түрде жазады.

Монитордағы бейнені сапалы көрсетеді.

Критикалық секциялар орындалып жатқанда.

Командалар арасында.

I/O операциялары аяқталғанда.

Тек таймер іске қосылғанда.

Бір уақытта бірнеше үзу сұранысы келгенде, оларды өңдеу реттілігі.

Процессордың жылдамдығы.

Тек үзудің көлемі.

Деректердің жадтағы орналасқан орны.

Арнайы команданы орындау немесе бағдарламалық қатеден.

Электрмен жабдықтаудың кенет үзілуінен туындайды.

Тек сыртқы құрылғылардың сигналдарынан пайда болады.

Монитордың сөнуінен туындайды.

Көп процессорлы жүйелерде және DMA режимдерінде.

Тек бір процессорлы жүйе.

Тек механикалық құрылғы.

Тек I/O по

Көп процессорлы жүйелерде және DMA режимдерінде.

Тек бір процессорлы жүйе.

Тек механикалық құрылғы.

Тек I/O порттары.

Шинадағы сигналдардың уақыттық реттілігі мен ұзақтығын.

Деректердің физикалық өлшемін анықтайды.

Бағдарламаның логикалық құрылымын өзгертеді.

Шинаның ұзындығын есептейді.

Синхронды және асинхронды шиналар.

Тек жылдам және баяу шина.

Тек үлкен және кіші шина.

Тек қызыл және көк шина.

Жүйенің тұтастығы мен деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Тек жылдамдықты арттыру.

Тек электр энергиясын үнемдеу.

Тек бағдарламаның көлемін кішірейту.

Өте жоғары жылдамдық және қозғалатын бөліктердің болмауы.

Деректерді тек бір рет сақтай алады.

Электр энергиясын қолданбайды.

Тек магниттік таспаны қолдану.

Стек көрсеткіші (Stack Pointer).

Аккумулятор.

Индекстік регистр.

Басқару регистрі.

Жад пен процессор арасындағы бір шинада (Фон Нейман кедергісі).

Тек АЛҚ-да.

Тек I/O құрылғысында.

Тек бағдарламада.

11.

7.

13.

9.

Жад пен процессор арасындағы бір шинада (Фон Нейман кедергісі).

Тек АЛҚ-да.

Тек I/O құрылғысында.

Тек бағдарламада.

11.

7.

13.

9.

Жалғыз дәлдік .

Қос дәлдік.

Жартылай дәлдік.

Төрттік дәлдік.

127.

255.

-128.

0.

Жылжытылған биттердің қарсы жақтан қайта оралуы.

Биттерді жылжыту кезінде жоғалған биттер жойылады.

Барлық биттерді тек нөлге айналдырады.

Операция тек арифметикалық қосу мен азайту үшін қолданылады.

Транзисторлар, диодтар және резисторлар сияқты элементтерді.

Тек вакуумды шамдар.

Тек механикалық тетіктер.

Тек сыртқы жады.

Команданы таңдау, декодтау және орындау.

Тек командаларды жадқа жазуды қамтиды.

Тек сыртқы құрылғыларды қосу әрекеттерін қамтиды.

Тек компьютерді қосу және өшіру әрекеттерін қамтиды.

Басқару жадысында (Control Memory).

Негізгі жадыда.

Стек жадыда.

Сыртқы жадыда.

Энергияға тәуелсіз, тек оқуға арналған.

Жылдам әрі жазуға болады.

Тек вакуумды шамдар.

Тек механикалық.

Жақында қатынаған деректерге жуық арада қайта қатынау мүмкіндігінің жоғары болуы.

Деректер тек бір рет қолданылатындығын білдіреді.

Деректерді кездейсоқ орындардан оқуды білдіреді.

Жадтағы деректерді тек физикалық орналасуы бойынша қолдану қажет екенін білдіреді.

Үзуді өңдеушіге бағыттайтын логикалық элемент.

Жад ұяшығы.

Тек регистр.

Команданы таңдайтын элемент.

Жадпен карталанған I/O (Memory-Mapped I/O).

Изоляцияланған I/O.

Тек логикалық I/O.

Тек сызықтық I/O.

XOR (Эксклюзивті НЕМЕСЕ).

ADD (Қосу).

MULT (Көбейту).

SHIFT (Жылжыту).

MIPS.

Мбайт/с.

ГБ.

Вт.

FORTRAN және COBOL.

Машиналық тіл.

C++.

Python.

Командада берілетін адрестің ұзындығымен шектелуі.

Өте баяу жұмыс.

Қатынаудың қиындығы.

Тек тізбекті қатынау.

Қатты сымдалған және микробағдарламаланған

Сыртқы және логикалық

Үлкен және кіші.

Оң және теріс.

NAND флэш-жадысы (NAND Flash Memory).

Магниттік диск.

Вакуумды шам.

Механикал

NAND флэш-жадысы (NAND Flash Memory).

Магниттік диск.

Вакуумды шам.

Механикалық таспа.

Процессорлар мен жадты арзандату және жаппай қолжетімді ету.

Деректерді автоматты түрде өшіру.

Тек үлкен ЭЕМ-дерге қолдану.

Физикалық жад құрылғыларын көбейту.

Команданы декодтау.

Команданы сақтау.

Команданы енгізу.

Команданы шығару.

0 .

1 .

Белгі .

Кездейсоқ сан.

Тікелей кодпен бірдей.

Кері код.

Нөлдік код.

Екілік код.

AND, OR, NOT, XOR.

ADD, SUB, MULT, DIV.

LOAD, STORE, JUMP.

PUSH, POP.

Процессор сұраған деректің КЭШ-жадыда табылмауы.

Деректің табылуы.

Жадтың толуы.

Бағдарламаның тоқтауы.

Процессор мен жад арасындағы деректерді тасымалдаудың шектеулі өткізу қабілеті.

Жылдамдықтың өсуі.

Сенімділіктің артуы.

Тек

Процессор мен жад арасындағы деректерді тасымалдаудың шектеулі өткізу қабілеті.

Жылдамдықтың өсуі.

Сенімділіктің артуы.

Тек логикалық қателер.

Регистрлер.

КЭШ-жады.

Жедел жады.

Сыртқы жады.

Белгілі бір басымдылықтағы үзулерді өшіріп тастау мүмкіндігі.

Үзуді жылдамдату.

Үзуді баяулату.

Үзуді тіркеу.

Симплексті шина.

Дуплексті шина.

Жартылай дуплексті шина.

Асинхронды шина.

Массалық параллелизмді және векторлық процессорларды қолдану.

Интегралдық схемалар арқылы тек арифметикалық есептеулерді жылдамдату.

Тек тізбекті орындау.

Тек транзисторлық схемалар қолданылуы.

Тұрақты .

Сызықтық.

Логарифмдік.

Квадраттық.

Стек жадысының жоғарғы жағына.

Жадтың кездейсоқ ұяшығына.

Аккумуляторға.

I/O портына.

1.

0.

2.

-1.

Бағдарламаның сымдарды қайта қосу арқылы өзгеруі (сақтау мүмкіндігінің болмауы).

Жоғары жылдамдықты есептеулерді жасау.

Жасанды интеллектпен жұмыс істей алу.

Жадты тиімді пайдалану.

Стек жадыда.

Аккумуляторда.

I/O портында.

Сыртқы жадыда.

16 .

8.

4.

2

Ауысу немесе тармақталу .

Қосу немесе ауысу.

Сақтау немесе жүктеу.

Жүктеу немесе тармақталу.

Жадының біркелкілігі.

Бағдарламамен басқару.

Екілік кодтау.

Жадының мекенделуі.

Бір тактілік циклда берілетін биттер саны.

Шинаның ұзындығы.

Шинаның бағасы.

Шинаның түсі.

Тізбекті адрестеу (адресті ұдайы бірдей санға арттыру).

Кездейсоқ адрестеу.

Тек логикалық операция.

Тек қосу.

Көрсеткіштің мәні артады (жад адресі кемиді немесе керісінше, архитектураға байланысты).

Стек көрсеткіші бір деңгей жоғары қозғалады,деректер қосылады.

Стек көрсеткіші қозғалыссыз қалады, деректер автоматты түрде өшіріледі.

Көрсеткіш кездейсоқ мәнге өзгереді.