Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Шылау: Түрлері мен Анықтамалары

Total questions: 20

Worksheet time: 10mins

Name
Class
Date
1.

Какое определение шылаудың (частицы) дано в материале? Выберите верный вариант.

a)

Сөздер мен сөйлемдерді байланыстыратын және өзі тіркескен сөзге қосымша мағына беретін сөз табы

b)

Сөздердің мағынасын толықтай өзгертіп, сөйлемде баяндауыш қызметін атқаратын сөз табы

c)

Тек жеке тұрған сөздердің грамматикалық түрленуін көрсететін қосымша

d)

Зат есімдерді ғана септеп, олардың көптік мағынасын білдіретін тұлға

2.

Септеулік шылаудың негізгі ерекшелігі қандай?

a)

Белгілі бір септікте тұрған сөзбен ғана тіркесіп қолданылады және сөздерді бағыныңдыра байланыстырады

b)

Сөздерді байланыстырмайды, тек өзі тіркескен сөзге қосымша мағына үстейді

c)

Сөйлемдерді салаластыра байланыстырады (тең дәрежеде)

d)

Етістіктермен ғана тіркесіп, уақыт мағынасын білдіреді

3.

Демеулік шылау туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.

a)

Сөздерді байланыстырмайды; тек тіркескен сөзге қосымша мағына үстейді, сұраулық, күшейткіш, нақтылық реңктер береді

b)

Сөйлемдерді себеп-салдар қатынасында байланыстырады және шарт мағына жасайды

c)

Белгілі бір септіктегі сөздермен тіркесіп кеңістік мағына жасайды

d)

Зат есім мен сын есімді ғана байланыстырады

4.

Жалғаулық шылау қандай қызмет атқарады?

a)

Сөйлем мен сөздерді салаластыра (тең дәрежеде) байланыстырады: ыңғайластық, қарсылық, себеп-салдар, талғау, кезектес, шарт байланыстарын жасайды

b)

Тек сұраулық мағына үстеп, интонацияны өзгертеді

c)

Баяндауышты анықтап, сөйлемнің аяқталғанын көрсетеді

d)

Септіктердің тұлғаларын жасап, сөзді түрлендіреді

5.

Берілген жұптардың қайсысы демеулік шылауларға жатады?

a)

ба, бе; па, пе; ше-ақ; -ай; да, де; та, те -ау; -мыс; -міс; -ақ-ды; -ті

b)

үшін; сайын; қарай; тарта; т.б.кейін; бері; қабат

c)

әрі; да, де; бірақ; дегенмен; алайда; сонда

d)

сондықтан; сол үшін; өйткені; себебі; не; я

6.

Септеулік шылауға мысал болатын қатарды көрсетіңіз.

a)

үшін, сайын, дейін, қарай, бері, қабат

b)

ба, бе, па, пе, -ай, да, де

c)

әрі, бірақ, сонда, алайда

d)

я, не, болмаса, яки

7.

Жалғаулық шылаулардың мағыналық түрлері қай қатарда толық және дұрыс берілген?

a)

Ыңғайластық, Қарсылықтық, Себеп-салдар, Талғаулық, Кезектес, Шарт

b)

Күшейткіш, Нақтылық, Сұраулық, Болымсыздық

c)

Жатыс, Шығыс, Көмектес, Ілік

d)

Уақыт, Мекен, Саны, Сапа

8.

Қай тұжырым дұрыс жіктейді: «ба, бе» және «үшін» қандай шылау түрлеріне жатады?

a)

«ба, бе» — демеулік шылау; «үшін» — септеулік шылау

b)

«ба, бе» — жалғаулық шылау; «үшін» — демеулік шылау

c)

«ба, бе» — септеулік шылау; «үшін» — жалғаулық шылау

d)

Екеуі де жалғаулық шылаулар

9.

Определите тип шылаула для пары слов «мен, бен, пен». Какой вариант соответствует классификации?

a)

Септеулік шылау (послелог)

b)

Жалғаулық шылау (союз)

c)

Демеулік шылау (частица)

d)

Есімдік (местоимение)

10.

Выберите группу, которая состоит из демеулік шылаулар:

a)

-ды, -ді, -ты, -ті

b)

соңдықтан

c)

ғана, қана

d)

және, әрі

11.

Какая пара относится к жалғаулық шылауларға (союзам)?

a)

әйтпесе, я болмаса

b)

дейін, шейін

c)

туралы, сынды

d)

себебі, сол үшін

12.

Определите, какие элементы обычно классифицируются как септеулік шылау:

a)

кейін, соң, бұрын, бері, әрі, гөрі

b)

па, пе

c)

мейлі, құй

d)

бірақ

13.

Выберите ряд, который содержит только частицы (шылаулар) казахского языка: ма, ме, ба, ше; -ақ, -ау, -ай, да; -дық, -дігі, қой, күй; түтін, тұрсын, тұрық; ғана, -мыс, -міс.

a)

ма, ме, ба, ше

b)

-ақ, -ау, -ай, да

c)

-дық, -дігі, қой, күй

d)

түтін, тұрсын, тұрық

e)

ғана, -мыс, -міс

14.

Определите предложение с усилительной частицей: Оның сөзінен өкініш те, ыза да сезіледі. Біз де естіп, қуанып жатырмыз. Жайдай суды ит те, құс та жалайды. Айып менде екені рас. Екі-үш күнуде әзер жеттік.

a)

Оның сөзінен өкініш те, ыза да сезіледі

b)

Біз де естіп, қуанып жатырмыз

c)

Жайдай суды ит те, құс та жалайды

d)

Айып менде екені рас

e)

Екі-үш күнуде әзер жеттік

15.

Какая группа относится к разделительным (септеулік) частицам: кейін, үшін, соң, бірге, шейін.

a)

кейін, үшін, соң

b)

бірге, шейін, дейін

c)

кейін, бірге, үшін

d)

соң, дейін, әрі

e)

бірге, соң, ғана

16.

Определите предложение со вопросительной частицей: Асан мен Үсен ауылдан адасып қалды. Екі күннен соң ауыл Шыңғысқа көшті. Қайық аударылып, адамдар суға батады-мыс. Бірде зарлы, бірде назды нақышпен айтып шықты. Қоңға шықамызшы?

a)

Асан мен Үсен ауылдан адасып қалды

b)

Екі күннен соң ауыл Шыңғысқа көшті

c)

Қайық аударылып, адамдар суға батады-мыс

d)

Бірде зарлы, бірде назды нақышпен айтып шықты

e)

Қоңға шықамызшы?

17.

Укажите тип частицы для слова «гөрі»: қарсыстық жалғаулық; шектеу демеулігі; шығыс септігіне қатысты септеулік; талғаулы жалғаулық; болымсыздық демеулік.

a)

противительный союз

b)

ограничительная частица

c)

послелог, управляющий творительным падежом

d)

разделительный союз

e)

частица отрицания

18.

Выберите предложение, где есть шылау сравнения или ограничения: Бүгін ерте келдік, бірақ жартыстан қалып қойдық. Ол кеше көп ойнаған, сондықтан бүгін демалды. Олар бірге ойнады, біресе отырады. Біз кешке сабақ оқимыз және тамақ жейміз. Олар не бүгін келеді, не ертең келеді.

a)

Бүгін ерте келдік, бірақ жартыстан қалып қойдық

b)

Ол кеше көп ойнаған, сондықтан бүгін демалды

c)

Олар бірге ойнады, біресе отырады

d)

Біз кешке сабақ оқимыз және тамақ жейміз

e)

Олар не бүгін келеді, не ертең келеді

19.

Определите предложение с орфографически правильным употреблением частицы: Бұны әкеме айтпай-ақ қой. Менімен бірге қызбарың ба? Бұдан былай сабақтан қалма. Жаздан кейін күз келеді. Қарағым-ау, тезірек жауап берші.

a)

Бұны әкеме айтпай-ақ қой

b)

Менімен бірге қызбарың ба?

c)

Бұдан былай сабақтан қалма

d)

Жаздан кейін күз келеді

e)

Қарағым-ау, тезірек жауап берші

20.

Выберите предложение, где употреблена отрицательная частица: түтін; түгел; теңіс; тұрған; тұрды.

a)

түтін

b)

түгел

c)

теңіс

d)

тұрған

e)

тұрды