Font size
WorksheetsАқпараттық-коммуникациялық технологиялар
Total questions: 80
Worksheet time: 3600secs
Ақпараттық-коммуникациялық технология (АКТ) дегеніміз:
ақпаратты өңдеу, сақтау және жеткізуге арналған техникалық және бағдарламалық құралдардың өзара байланысқан жүйелер кешені.
ақпаратты қағаз түрінде сақтауға және қолмен өңдеуге арналған дәстүрлі тәсілдер мен құжаттар жиынтығы.
интернет пен байланыс құралдарын ғана пайдаланатын қарапайым технологиялық жүйелер мен қызметтер кешені.
бағдарламалау тілдері мен есептеу әдістерін қамтитын бағдарламалар мен кодтау тәсілдерінің жиынтығы.
өндірістік немесе тұрмыстық мақсатта қолданылатын механикалық құрылғылар мен жабдықтар кешені.
АКТ-ның негізгі құрамдас бөліктері:
ақпараттық құралдар, бағдарламалық қамтамасыз ету және байланыс құрылғыларының өзара әрекеттесетін жиынтығы.
деректерді қолмен өңдеуге арналған қағаз құжаттар мен есептеу кестелерінің жиынтығы.
интернет желісі мен телефон байланысына негізделген қарапайым жүйелер кешені.
бағдарламалау құралдары мен есептеу әдістерінің жеке түрлері жиынтығы.
тек принтер, сканер және механикалық құрылғылардан тұратын жабдықтар жиыны.
АКТ пәнінің басты мақсаты:
ақпараттық жүйелерді меңгеру және заманауи технологияларды тиімді қолдануға үйрету болып табылады.
ақпараттық жүйелердің құрылымын жою және қағаз әдістерін қайта енгізу болып табылады.
ескі компьютерлік жүйелерді қалпына келтіру және модернизациядан бас тарту болып табылады.
бағдарламалау тілдерін шектеу және тек теориялық бағытта оқыту болып табылады.
АКТ-ның басты ерекшелігі:
ақпарат пен коммуникацияның интеграциясы арқылы бірыңғай жүйе қалыптастыру мүмкіндігі.
ақпаратты тек бір бағытта таратуға негізделген қарапайым технологиялық тәсілдер жүйесі.
деректерді қолмен енгізу және қағаз түрінде сақтау тәсілдерінің жиынтығы.
есептеу мен байланыс қызметтерін бір-бірінен бөлек қолдану әдістері кешені.
жүйелер арасындағы өзара әрекеттесуді шектеуге бағытталған технологиялар жиынтығы.
АКТ қолданылатын қоғам салалары:
экономика, білім беру, денсаулық сақтау және мемлекеттік басқару салаларының барлық бағыттарында.
өндіріс, ауыл шаруашылығы және тұрмыстық қызмет көрсету салаларының жекелеген бағыттарында.
спорт, мәдениет және ойын-сауық индустрияларына арналған технологиялар кешенінде.
геология мен экология салаларындағы зерттеу құралдары мен жүйелерде.
құрылыс пен көлік саласында қолданылатын механикалық жабдықтар кешенінде.
Экономикадағы АКТ рөлі ... сипатталады:
экономикалық үрдістерді автоматтандыру және электрондық коммерцияны дамыту мүмкіндігімен.
өндіріс көлемін қолмен есептеу және қағаз түрінде талдау тәсілдерімен.
тек қаржы саласында есеп жүргізу мен статистикалық мәлімет жинақт
Білім беру саласындағы АКТ рөлі ... анықталады:
оқыту үрдісін жаңарту және білімге қолжетімділікті арттыруға бағытталған технологиялармен.
дәстүрлі әдістерді сақтап, цифрлық құралдарды пайдалануды шектеу тәсілдерімен.
тек емтихан өткізу мен баға қою мақсатындағы электрондық жүйелермен.
оқытушыларды толықтай алмастыратын автоматтандырылған платформалармен.
оқушылардың қағаз журналдары мен есептерін көбейтуге арналған бағдарламалармен.
Денсаулық сақтау саласындағы телемедицина ұғымы:
дәрігер мен пациенттің қашықтан байланыс орнатуы мен кеңес алу мүмкіндігін қамтамасыз ететін технологиялар.
ауруларды тіркеу және есепке алу үшін қолданылатын қағаз құжаттар жүйесі.
медициналық құрал-жабдықтарды өндіруге арналған өнеркәсіптік технологиялар кешені.
ауруханалардағы әкімшілік есепті автоматтандыруға арналған ішкі жүйелер жиынтығы.
дәрігердің қатысуынсыз медициналық шешім қабылдайтын механикалық құрылғылар кешені.
Электрондық үкіметтің басты мақсаты:
азаматтарға мемлекеттік қызметтерді онлайн форматта ұсыну және қолжетімділікті арттыру.
мемлекеттік қы
Электрондық үкіметтің басты мақсаты:
азаматтарға мемлекеттік қызметтерді онлайн форматта ұсыну және қолжетімділікті арттыру.
мемлекеттік қызметтерді тек қағаз түрінде көрсету және қолмен өңдеу.
қызмет көрсету сапасын төмендету мен процестерді баяулату тәсілдері.
деректерге қолжетімділікті шектеу және ақпаратты құпия сақтау жүйелері.
жеке секторды мемлекеттік қызметтерден толық ажырату шаралары.
АКТ саласындағы стандарттардың негізгі мақсаты:
технологиялардың үйлесімділігін, қауіпсіздігін және сапасын қамтамасыз ету болып табылады.
ақпараттық жүйелердің дамуын шектеу және қолданыстағы ережелерді сақтау болып табылады.
жаңа құрылғылардың нарыққа шығуын баяулатуға бағытталған техникалық талаптар жүйесі.
тек байланыс саласындағы құралдар мен қызметтерді реттейтін құжаттар жиынтығы.
деректер алмасуды қиындату және ақпараттық ортаға қолжетімділікті азайту әдістері.
ISO/IEC 27000 сериясы ... қамтиды:
ақпараттық қауіпсіздік менеджменті жүйелері бойынша халықаралық стандарттар жиынтығын.
электрондық коммерция мен онлайн сауданы реттейтін құқықтық ережелер жиынтығын.
телекоммуникация желілерінің техникалық нормаларын белгілейтін құжаттар жиынтығын.
бағдарламалау тілдерінің құрылымын сипаттайтын әдістемелік нұсқаулар жиынтығын.
аудио және бейне құрылғылардың сапалық сипаттамаларын анықтайтын талаптар жинағын.
Қазақстанда АКТ стандарттарын әзірлейтін негізгі орган:
Қазақстанда АКТ стандарттарын әзірлейтін негізгі орган:
ҚР Ұлттық стандарттау, метрология және сертификаттау комитеті болып табылады.
Білім және ғылым министрлігінің ақпараттық жүйелер басқармасы болып табылады.
Қаржы министрлігінің ақпараттық талдау және есеп жүргізу бөлімі болып табылады.
Ұлттық банктің ақпараттық қауіпсіздік департаменті болып табылады.
Байланыс операторлары мен жеке компаниялардың бірлестігі болып табылады.
«Цифрлы Қазақстан» бағдарламасының негізгі мақсаты:
цифрлық инфрақұрылымды дамыту және инновациялық технологияларды енгізуді жеделдету болып табылады.
ақпаратты қағаз түрінде сақтау және электрондық жүйелерді қысқарту болып табылады.
интернетке қолжетімділікті шектеу және жаңа сервистерді жабу болып табылады.
ақпараттық жүйелерді тек офлайн режимінде пайдалану болып табылады.
электрондық қызметтерді тоқтату және азаматтарға қолмен қызмет көрсету болып табылады.
Компьютерлік жүйе дегеніміз - бұл ... :
ақпаратты жинау, сақтау, өңдеу және қолданушыға жеткізуге арналған өзара байланысқан құрылғылар жиынтығы.
деректерді қолмен енгізу және қағазда сақтау үшін арналған есептеу құралдары жиынтығы.
интернет байланысын орнатуға арналған қарапайым құралдар кешені мен бағдарламалар жиынтығы.
есептеу операцияларын орындамайтын құрылғылар мен сыртқы жабдықтар тобы.
Фон Нейман архитектурасының басты ерекшелігі:
бағдарлама мен деректер бір жадта сақталады және ортақ шина арқылы өңделеді.
бағдарлама мен деректер бөлек жадта сақталады және бөлек өңделеді.
командалар тек сыртқы құрылғыда орындалады және процессор қолданылмайды.
деректер тек таспада сақталады және қайта өңдеуге жіберілмейді.
есептеу процесі қолмен орындалып, автоматтандыру қолданылмайды.
Гарвард архитектурасының ерекшелігі:
бағдарлама мен деректер бөлек жадта сақталады және жеке шиналар арқылы өңделеді.
бағдарлама мен деректер бір ортақ жадта сақталады және кезекпен өңделеді.
деректер мен командалар тек сыртқы құрылғыларда орналасады және жүктелмейді.
жүйе тек бағдарламалық әдіспен басқарылады және аппараттық бөлік жоқ.
барлық процестер қолмен орындалатын басқару модульдері арқылы жүзеге асады.
Жүйелік магистраль қызметі:
компьютердің барлық компоненттерін байланыстырып, деректер алмасуын қамтамасыз етеді.
деректерді тек сақтау функциясын орындайтын ішкі құрылым элементі болып табылады.
электр энергиясын жеткізетін кабельдік жүйелер жиынтығын білдіреді.
бағдарламаларды автоматты түрде орнатуға арналған қосымша жүйелер кешені.
Жедел жад (RAM) сипаттамасы:
уақытша ақпаратты сақтайды және компьютер өшкенде деректер жойылады.
тұрақты жүйелік бағдарламаларды ұзақ мерзімге сақтауға арналған жад түрі.
деректерді тек оқуға мүмкіндік беретін және жазуға болмайтын құрылғы.
аудио және бейне файлдарды өңдеуге арналған қосымша жады модулі.
интернет байланысын басқаратын желілік модуль ретінде қолданылады.
Тұрақты жад (ROM) қолданылады:
жүйелік бағдарламаларды, мысалы BIOS сияқты деректерді тұрақты сақтауға арналған.
уақытша файлдар мен кэш деректерін сақтау үшін арналған жад түрі.
бейне және аудио ақпараттарды өңдеуге арналған динамикалық модуль.
бағдарламаларды орнату және жаңарту үшін арналған арнайы буфер жады.
желі байланысын тексеру және реттеу үшін қолданылатын модуль түрі.
ASCII кодтау жүйесі арналған:
ағылшын алфавиті мен негізгі таңбаларды 7 немесе 8 бит арқылы кодтауға арналған жүйе.
барлық әлем тілдерінің таңбаларын толық қамтитын кеңейтілген жүйе.
аудио және бейне файлдарды қысу және сақтау үшін қолданылатын жүйе.
деректерді тасымалдау жылдамдығын арттыруға бағытталған хаттама.
желілік байланыстарды басқаруға арналған арнайы командалар тобы.
Unic
Unicode кодтау жүйесінің басты артықшылығы:
дүние жүзіндегі барлық тілдердің таңбаларын бір жүйеде бейнелеу мүмкіндігі.
тек ағылшын әріптері мен сандарды кодтауға бағытталған шектеулі жүйе.
аудио сигналдарды өңдеу мен бейнелеуге арналған графикалық кодтау түрі.
деректерді тек екілік форматта ғана сақтау тәсілін қолданатын жүйе.
бағдарламалық командаларды қысқарту мен жоюға арналған әдіс жиынтығы.
Екілік жүйенің негізі:
2 саны болып табылады және 0 мен 1 таңбалары қолданылады.
8 саны болып табылады және 0-7 диапазонында таңбалар бар.
10 саны болып табылады және ондық таңбалар пайдаланылады.
12 саны болып табылады және әріптік символдар қолданылады.
16 саны болып табылады және қосымша таңбалар енгізіледі.
Фон Нейман тұйығы түсіндіріледі:
деректер мен командалардың бір арна арқылы тасымалдануы нәтижесінде жылдамдықтың шектелуімен.
есептеу процесінің кездейсоқ тоқтауы мен жүйенің өздігінен өшуімен.
жадтың жетіспеушілігі мен энергияның азаюы нәтижесінде өнімділіктің төмендеуімен.
деректердің сыртқы құрылғыларда сақталуы және кіру уақытының ұзақтығымен.
жүйе құрылымдарының өзара әрекеттесуін шектеу мен байланыс үзілуімен.
Компьютерлік жүйелердің негізгі компоненттері:
(a)
Компьютерлік жүйелердің негізгі компоненттері:
процессор, жад, енгізу және шығару құрылғылары мен жүйелік магистральдан тұрады.
тек процессор мен монитордан тұратын қарапайым есептеу құрылғысы болып табылады.
интернет желісі мен байланыс кабельдерінен құралған жүйелер жиынтығы.
электр тізбектері мен қуат көздерінен тұратын техникалық модульдер жиыны.
принтер, сканер және флеш-тасымалдағыштардан құралған сыртқы құрылғылар тобы.
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың қоғамдағы маңызы:
жаһандану мен ақпараттық экономиканың дамуын жеделдетуге және тиімділікке ықпал етеді.
ақпарат алмасуды қиындатуға және инновациялардың дамуын баяулатуға бағытталады.
технологияларды қолдануды азайту және байланыс құралдарын шектеуге мүмкіндік береді.
жұмыс орындарын қысқарту мен еңбек өнімділігін төмендетуге себеп болады.
деректерді тек қағаз түрінде сақтауға және ақпаратты қолмен өңдеуге жағдай жасайды.
Бағдарламалық жасақтама (БЖ) дегеніміз:
компьютердің техникалық құралдарында орындалатын, белгілі бір міндеттерді шешуге арналған командалар мен нұсқаулар жиынтығы.
электр тізбектерінің жұмысын қамтамасыз ететін механикалық құрылғылар кешені.
интернетті орнатуға және желіні қолмен басқаруға арналған байланыс құралдары жиынтығы.
қолмен есеп жүргізу үшін арналған қағаз құжаттар мен есеп кестелер жиыны.
физика
Бағдарламалық жасақтаманың негізгі құрамына кіреді:
операциялық жүйелер, қолданбалы бағдарламалар, утилиталар, драйверлер және бағдарламалау жүйелері.
желілік кабельдер, қуат көздері және механикалық құрылғылар жиынтығы.
электр энергиясын тасымалдайтын және реттейтін модульдер кешені.
қағаз түріндегі құжаттар мен есептеу дәптерлері жиыны.
аудио және бейне құрылғыларды қолмен басқару құралдары.
Жүйелік бағдарламалық жасақтама міндеті:
аппараттық ресурстарды басқарып, қолданушыға ыңғайлы жұмыс ортасын қамтамасыз ету.
интернет қосылуын өшіріп, барлық бағдарламаларды бұғаттау.
құрылғылар арасындағы физикалық қосылымды шектеу.
энергия таратушы желілерді автоматты түрде басқару.
аудио сигналдарын өңдеу және жазу операцияларын орындау.
Қолданбалы бағдарламалық жасақтама ерекшелігі:
қолданушының нақты кәсіби немесе тұрмыстық тапсырмаларын орындауға бағытталған.
тек аппараттық ресурстарды басқаратын жүйелік модульдер жиынтығы.
желі байланысын орнатуға арналған электр құрылғылары кешені.
бағдарламалаушыларға арналған командалық жүйелер тобы.
тек графикалық интерфейсті қолдайтын серверлік орта.
Бағдарламалау жүйелерінің қызметі:
жаңа бағдарламаларды құруға, түзетуге және тестілеуге арналған құралдар кешенін ұсынады.
деректерді қағаз түрінде сақтау және басып шығару тәсілдерін ұйымдастырады.
тек интернет қосылымын реттеуге арналған утилиталар жиыны.
аудио мен бейне сигналдарын өңдеуге арналған модульдер.
физикалық құрылғыларды жинақтауға арналған құралдар жиынтығы.
Драйвердің негізгі қызметі:
нақты құрылғыны операциялық жүйемен байланыстырып, оның жұмысын қамтамасыз ету.
компьютердің қуат көзін өшіретін автоматты құрал болып табылады.
интернет трафигін шектеуге арналған қауіпсіздік бағдарламасы.
графикалық бейнелерді құруға арналған визуалды редактор.
электр тізбектерін автоматты түрде қосатын жүйе бөлігі.
Операциялық жүйе (ОЖ) дегеніміз:
компьютердің барлық ресурстарын басқарып, қолданушымен өзара әрекеттесуді қамтамасыз ететін жүйе.
электр қуатын есептеуге арналған энергия басқару жүйесі.
аудио файлдарды жазуға және көшіруге арналған құрылғы.
желіге қосылуды бұғаттайтын серверлік модуль.
физикалық құрылғыларды механикалық түрде басқаратын жүйе.
ОЖ негізгі функцияларының бірі:
процестерді, жадты, файлдарды және құрылғыларды басқару қызметтерін атқару.
интернет байланысын өшіру және жүйені қолм
ОЖ негізгі функцияларының бірі:
процестерді, жадты, файлдарды және құрылғыларды басқару қызметтерін атқару.
интернет байланысын өшіру және жүйені қолмен басқару.
электр қуатын тарату және механикалық бөлшектерді реттеу.
құжаттарды қағаз түрінде өңдеу және архивтеу.
аудио құрылғылардың дыбыс сапасын реттеу.
Windows операциялық жүйесі сипатталады:
қолданушыға ыңғайлы графикалық интерфейс және кең бағдарламалық үйлесімділікпен.
ашық кодты серверлік операциялық жүйе ретінде.
тек мобильді құрылғыларда қолданылатын жабық жүйе ретінде.
вирустарға төзімсіз офлайн жүйе ретінде.
тек бағдарламашыларға арналған командалық орта ретінде.
Linux операциялық жүйесінің ерекшелігі:
ашық бастапқы кодқа негізделген, сенімді және тегін таратылатын жүйе.
жабық кодты және тек Apple құрылғыларына арналған жүйе.
интернетсіз жұмыс істейтін офлайн жүйе.
аудио құрылғыларға арналған техникалық жүйе.
графикалық интерфейсі жоқ серверлік орта.
macOS операциялық жүйесі:
Apple құрылғыларына арналған, тұрақты әрі қауіпсіз графикалық жүйе.
тек серверлерге арналған ашық кодты операциялық жүйе.
интернетке қосылмайтын офлайн орта.
жүйе әкімшілеріне арналған командалық интерфейс.
барлық құрылғылармен үйлеспейтін локалды жүйе.
Android операциялық жүйесі негізделген:
Android операциялық жүйесі негізделген:
Linux ядросына және Google сервистеріне негізделген мобильді жүйе.
тек Windows серверлік ядросына құрылған жабық жүйе.
интернетсіз офлайн ортада жұмыс істейтін жүйе.
тек аудио құрылғыларды басқаратын жүйе.
вирустарға бейім және шектеулі құрылғыларда қолданылатын жүйе.
iOS операциялық жүйесі сипатталады:
жоғары қауіпсіздігі мен жабық экожүйесі бар Apple құрылғыларына арналған жүйе.
ашық кодты және барлық құрылғыларға орнатылатын жүйе.
вирустарға бейім және тұрақсыз серверлік жүйе.
интернетсіз жұмыс істейтін офлайн жүйе.
мобильді емес, тек дербес компьютерлерге арналған жүйе.
Адами-компьютерлік өзара әрекеттесу (HCI) дегеніміз:
адам мен компьютер арасындағы байланысты және интерфейстерді зерттейтін сала.
компьютердің аппараттық құрылғыларын реттейтін инженерлік бағыт.
интернет қосылымдарын орнатуға арналған бағдарламалар жиыны.
аудио сигналдарын өңдеуге арналған модульдер тобы.
деректерді қағазға көшіруге арналған механикалық құрылғы.
HCI қағидаларының бірі:
қарапайымдылық және қолжетімділік - интерфейсті түсінікті әрі ыңғайлы ету.
интерфейсті күрделендіру және қосымша параметрлер енгізу.
қолданушы әрекеттерін шектеу және басқаруды қиындату.
барлық функцияларды тек техникалық мамандарға ұсыну.
интерфейсті тек командалық ре
HCI негізгі компоненттері болып табылады:
адам, компьютер және олардың арасындағы интерфейс.
желілік кабель, қуат көзі және байланыс адаптері.
аудио құрылғылар мен сенсорлар жүйесі.
деректер базасы серверлері мен файл құрылымдары.
физикалық басқару панельдері мен индикаторлар.
Адами-компьютерлік интерфейс құрамына кіреді:
енгізу және шығару құрылғылары, интерфейс элементтері және қолданушы тәжірибесі.
желілік тізбектер мен механикалық сенсорлар жиынтығы.
электр қуатын тарататын құрылғылар жүйесі.
аудио жазба мен бейне өңдеу модульдері.
құрылғылардың аппараттық бөліктерін жинақтайтын компоненттер.
Графикалық интерфейс (GUI) артықшылығы:
қолданушыға терезелер мен батырмалар арқылы жұмыс істеуді жеңілдетеді.
жүйені тек командалық жол арқылы басқаруға мүмкіндік береді.
интернетсіз офлайн ортада ғана жұмыс істейді.
аудио сигналдарды өңдеуге арналған құрал ретінде қолданылады.
тек сенсорлы құрылғыларға арналған басқару жүйесі.
Командалық жол интерфейсі (CLI):
жүйемен мәтіндік командалар арқылы өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді.
графикалық мәзірлер мен белгішелер арқылы басқарылатын жүйе.
қолмен орындалатын аппараттық процестер жиыны.
Дауыстық интерфейске мысал:
Siri, Alexa, Google Assistant сияқты виртуалды көмекшілер.
Word бағдарламасындағы мәтін теру терезесі.
AutoCAD жүйесіндегі сызба құрастыру модулі.
Photoshop бағдарламасындағы фильтр панелі.
Excel электрондық кестесіндегі формулалар терезесі.
Виртуалды және толықтырылған шынайылық интерфейстері:
қолданушыны виртуалды ортаға енгізіп, нақты әлемге виртуалды элементтер қосуға мүмкіндік береді.
интернетсіз жұмыс істейтін офлайн интерфейс нұсқасы.
аудио мен бейне файлдарды өңдеуге арналған құралдар жүйесі.
графикалық белгішелерсіз жұмыс істейтін командалық интерфейс.
электр тізбектерін басқаруға арналған техникалық панель.
Қолданушылық интерфейстің (UI) мақсаты:
жүйемен әрекеттесуді қолданушыға түсінікті әрі ыңғайлы ету, қолжетімділікті қамтамасыз ету.
оператордың барлық әрекеттерін шектеу және функцияларды жасыру.
желіні толық бұғаттау және серверді оқшаулау режимін қосу.
графикалық элементтерді мүмкіндігінше азайтып, мәтінмен алмастыру.
деректерді тек қағаз тасымалдағышта ұсынуды міндеттеу.
HCI-де «қарапайымдылық және қолжетімділік» қағидасы:
HCI-де «қарапайымдылық және қолжетімділік» қағидасы:
интерфейсті түсінікті етіп құрып, әртүрлі қолданушыларға қолжетімді болуын көздейді.
қосымша күрделі мәзірлер мен жасырын параметрлерді көбейтуді талап етеді.
барлық функцияларды тек командалық режимге ауыстыруды ұсынады.
қателер туралы хабарламаларды толығымен алып тастауды міндеттейді.
элементтердің орналасуын әр бетте әртүрлі етуге шақырады.
Файлдық жүйені басқару функциясы қамтиды:
файлдар мен бумаларды құру, сақтау, іздеу, жою және қолжетімділікті реттеу.
кабель каналдарын төсеп, розеткаларды орнату жұмыстарын жүргізу.
қағаз құжаттарды тігу және мөр басу рәсімдерін басқару.
проектор, динамик және микшер панелін баптау міндеттерін атқару.
электр есептегіш көрсеткіштерін қолмен тіркеу және тарату.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету ОЖ-де мынаны қамтиды:
аутентификация, рұқсаттарды басқару, деректерді қорғау және шифрлау.
құрылғыларды бөлшектеу, сымдарды қысқарту және дәнекерлеу.
графикалық белгішелерді өзгерту және тұсқағаз орнату.
принтер мен сканердің механикалық тораптарын майлау.
беттерді нөмірлеу және папкаларды қолмен архивтеу.
Деректер қоры (ДҚ) дегеніміз:
Деректер қоры (ДҚ) дегеніміз:
белгілі бір салаға қатысты ақпаратты жүйелі түрде сақтауға және өңдеуге арналған өзара байланысты деректер жиынтығы.
интернет желісіндегі құжаттарды көшіру мен жоюға арналған бағдарламалар жиынтығы.
аудио және бейне файлдарды өңдеуге арналған құралдар мен модульдер топтамасы.
электр қуатын таратуға арналған механикалық құрылғылар жүйесі.
қолмен есеп жүргізуге арналған дәстүрлі қағаз құжаттар жиыны.
Деректер қорының басты мақсаты:
ақпаратты сақтау, өңдеу және пайдаланушыға ыңғайлы түрде ұсынуды қамтамасыз ету.
электр тізбектерін автоматты түрде басқару және реттеу.
желі сигналдарын тарату және интернетті қолмен реттеу.
деректерді тек қағаз түрінде сақтау және есеп жүргізу.
аудио және бейне файлдарды жазуға арналған құрылғы.
Деректер қорын басқару жүйесі (ДҚБЖ) дегеніміз:
деректер қорын құруға, сақтау мен өңдеуге және басқаруға арналған бағдарламалық жүйе.
интернетке қосылуды реттеуге арналған желілік бағдарлама.
аудио файлдарды көшіру және өңдеу үшін арналған модуль.
электр қуатын таратуға арналған аппараттық құрылғы.
файлдарды қағазға шығару үшін қолданылатын утилита.
ДҚБЖ негізгі қызметтерінің бірі:
деректердің тұтастығын, қауіпсіздігін және қолжетімділігін қамтамасыз ету.
интернет қосылымын бұғаттау және желіні өшіру.
аудио және бейне файлдарды өңдеу операцияларын орындау.
деректерді қағаз түрінде сақтау.
Деректер қорының құрылымдық элементтеріне жатады:
кестелер, өрістер, жазбалар және олардың арасындағы байланыстар.
желілік кабельдер, қуат көздері және қосқыштар жүйесі.
интернет параметрлерін реттейтін сервер модульдері.
графикалық мәзірлер мен батырмалар жиынтығы.
аудио құрылғылар мен бейне адаптерлер жиыны.
Кесте (Table) ұғымы білдіреді:
деректер қорының негізгі бөлігі, яғни нақты объект туралы мәліметтерді сақтайтын құрылым.
интернет байланысын орнатуға арналған желілік терезе.
электр қуатын басқаруға арналған техникалық панель.
аудио жазбаларды өңдеуге арналған бағдарлама.
деректерді қағаз түрінде жазуға арналған кесте.
Жазба (Record) дегеніміз:
кестедегі бір объектіге қатысты барлық өрістерден тұратын деректер жиынтығы.
файлдарды біріктіру және көшіру процесін сипаттайтын модуль.
аудио файлдардың параметрлерін анықтайтын жүйе.
электр тізбегін басқаруға арналған құрылғы.
графикалық интерфейсті бейнелейтін компонент.
Өріс (Field) сипатталады:
жазбаның жеке элементі болып, белгілі бір сипаттаманы қамтитын дерек бөлігі.
электр қуатының шамасын реттейтін басқару модулі.
Өріс (Field) сипатталады:
жазбаның жеке элементі болып, белгілі бір сипаттаманы қамтитын дерек бөлігі.
электр қуатының шамасын реттейтін басқару модулі.
аудио және бейне файлдарды көшіру процесі.
интернет қосылымын орнатуға арналған терезе.
графикалық мәзірдің бөлігі болып табылатын батырма.
Басты кілт (Primary Key) қызметі:
жазбаларды бірегей анықтап, деректердің қайталануын болдырмауға мүмкіндік береді.
аудио файлдарды өңдеу және сақтау үшін қолданылады.
интернет трафигін шектеу және желіні өшіру үшін қажет.
графикалық интерфейсті баптау және өзгерту үшін қажет.
деректерді қағаз түрінде архивтеуге арналған құрал.
Деректер арасындағы байланыс түрі «бір-көп» нені білдіреді:
бір жазбаның бірнеше жазбамен байланысу мүмкіндігін сипаттайды.
барлық деректердің бір кестеде сақталуын көрсетеді.
желі байланысын бір бағытта шектеуді білдіреді.
интернетсіз офлайн жұмыс істеу моделін көрсетеді.
деректердің тәуелсіз сақталуын бейнелейді.
Деректер моделі дегеніміз:
деректер құрылымын және олардың арасындағы қатынастарды сипаттайтын логикалық схема.
электр қуатының таралу жолдарын сипаттайтын жүйе.
интернет қосылымының параметрлерін көрсететін кесте.
аудио сигналдарын басқаруға арналған модуль.
файлдарды біріктіру және көшіру процесі.
Реляциялық деректер моделі сипатталады:
Реляциялық деректер моделі сипатталады:
деректер кестелер түрінде сақталып, олардың арасында кілттер арқылы байланыс орнатылады.
деректер тек графикалық интерфейсте сақталады.
жүйе тек офлайн режимінде жұмыс істейтін модель.
файлдар тек мәтіндік пішімде сақталады.
аудио файлдар үшін арнайы құрылымда сақталады.
Иерархиялық деректер моделі ерекшеленеді:
деректер ағаш құрылымы түрінде ұйымдастырылып, әр жа��ба өзінен төмен жазбалармен байланысады.
деректер тек бір кестеде сақталып өңделеді.
желі байланысын орнатуға арналған бағдарлама.
аудио және бейне файлдарды сақтау жүйесі.
графикалық интерфейсті безендіру жүйесі.
Объектілі-бағытталған деректер моделі:
деректер объектілер түрінде сақталып, олардың қасиеттері мен әдістері анықталады.
деректер тек мәтін түрінде сақталып өңделеді.
интернет қосылымын басқару модульдеріне негізделеді.
электр қуатын тарататын жабдықтармен байланысты.
аудио сигналдарын өңдейтін жүйелермен байланысты.
ДҚБЖ мысалдарына жатады:
MySQL, Oracle, PostgreSQL, Microsoft SQL Server жүйелері.
CorelDRAW, AutoCAD, Adobe Photoshop бағдарламалары.
Google Chrome және Mozilla Firefox браузерлері.
MS Word және Excel кеңселік қосымшалары.
Windows және Linux операциялық жүйелері.
SQL тілі қолданылады:
SQL тілі қолданылады:
деректер қорындағы ақпаратты енгізу, өңдеу және іздеу операцияларын орындау үшін.
аудио файлдарды редакциялауға арналған модульдерде.
интернет байланысын орнату үшін арналған бағдарламаларда.
электр тізбектерін реттеу және басқару жүйелерінде.
графикалық интерфейстерді құрастыру процестерінде.
ДҚБЖ-ның артықшылықтарының бірі:
ақпараттың қайталануын азайту және тұтастығын қамтамасыз ету мүмкіндігімен.
интернет трафигін көбейту және деректерді оқшаулау арқылы.
аудио құрылғыларды синхрондау және басқару арқылы.
деректерді тек қағазда сақтау тәсілін қолдану арқылы.
электр қуатын басқару процестерін арттыру арқылы.
MySQL жүйесінің ерекшелігі:
ашық бастапқы коды бар, веб-қосымшаларда кеңінен қолданылатын реляциялық жүйе.
жабық кодты және тек серверлік жүйелерде қолданылатын бағдарлама.
тек мобильді құрылғылар үшін арналған қосымша.
аудио және бейне файлдарды көшіруге арналған жүйе.
интернетсіз офлайн жұмыс істейтін жүйе.
Oracle Database сипатталады:
