WorksheetsТопырақты неден қорғау қажет?
Total questions: 45
Worksheet time: 25mins
Құнарлы,ауылшаруашылығына жарамды топырақтар жиынтығы
Топырақ ресурстары
Топырақ түрлері
Топырақ жиынтығы
Барлығы дұрыс
Суретте көрсетілген
Шөлейттену
Мелиорация
Егістік алқаптарының көлемі бойынша ең ірі елді анықта
АҚШ
Нигерия
Украина
Бразилия
Суретте көрсетілген
Биосферамен байланысты жер қабықтары
Педосферамен байланысты жер қабықтары
Жерді техногендік ластанудан қорғаудың жолдары
2.Ластанған топырақты тазарту
1.Ластаушы заттардың топыраққа түсуін болдырмау
Барлығы дұрыс
Жерлерді жақсартуға және топырақ құнарлылығын арттыруға бағытталған шаралар жиынтығы
Эрозия
Топырақ түрлері
Топырақ жиынтығы
Мелиорация
Топырақтың қайтарымсыз өзгеріп,биологиялық өнімділіктің төмендеп,биосфералық әлеуеті толық бұзылуы
Жердің шөлейттенуі
Топырақ түрлері
Топырақ жиынтығы
Мелиорация
Улы химикаттар-зиянкестер мен арам шөптерді жою үшін қоданылатын химиялық заттар
Пестицидтер
Тыңайтқыш
Эрозия
Мелиорация
Қазақстандағы сортаң жерлердің үлесі
31,3%
25.2%
20.5%
40.8%
Топырақтың радиоактивті,химиялық заттармен ластануы
10 млн га
20 млн га
30млн га
40 млн га
Жайылым жерлердің тозуы
26,6 млн га
23,4 млн га
20,5 млн га
18,6 млн га
Жайылым жерлердің үлесі
188,9млн га
190 млн га
195 млн га
200 млн га
Қазақстан аумағына байланысты 7-10есе ұлғайған
Жайылым жерлер
Шабындықтар
Егістіктер
Шалғындықтар
Топырақтың эрозияға ұшырауы 30%-дан артық жерлер
Түркістан
Жамбыл
Атырау
Барлығы дұрыс
Топырақтың эрозияға ұшырауы небәрі 5%-ға дейінгі жерлер
СҚО
Орталық Қазақстан
Қызылорда
Маңғыстау
Суретте көрсетілген
Жел эрозиясы
Егістіктердегі жыралар
Егістіктегі су эрозиясы
Мелиорация
Суретте көрсетілген
Жел эрозиясы
Егістіктердегі жыралар
Егістіктегі су эрозиясы
Мелиорация
Суретте көрсетілген
Жел эрозиясы
Егістіктердегі жыралар
Егістіктегі су эрозиясы
Мелиорация
Су мен жел эрозиясы салдарынан ................жойылды
1,2 млрд тонна қарашірік
1,3 млрд тонна қарашірік
1,3 млрд тонна қарашірік
1,4 млрд тонна қарашірік
Тың жерлерді игеруге байланысты топырақ қабатының бұзылуы
қарашірік құрамы 5-20%- азайады
0-25см құнарлы қабаты құриды
қарашірік құрамы 7-30%- азайады
0-30см құнарлы қабаты құриды
1мм құнарлы қара топырақтың қалыптасуына қажет уақыт
100жыл
150ж
200жыл
180жыл
Антропогендік эрозия салдарынан 1 жыл ішінде топырақтың құнарлы беткі қабатының бұзылуы
2-3см
4-5см
5-6см
7-8см
Топырақтың ұсақ бөлшектерінің желдің үрлеп,ұшырып әкетуі
Жел эрозиясы
Су эрозиясы
Мұздық эрозиясы
жер асты суларының эрозиясы
Елімізде су эрозиясына бейім жерлер
17 млн га
52 млн га
25 млн га
69 млн га
Елімізде жел эрозиясына бейім жерлер
17 млн га
52 млн га
25 млн га
69 млн га
Қазақстанда эрозияға бейім жерлер
70 млн га
80 млн га
90 млн га
100млн га
Топырақтың ең құнарлы жоғарғы қабатының бүлініп,тозу үдерісі
Топырақ эрозиясы
Топырақ желінуі
Топырақ жиынтығы
XXI ғасырдың басына қарай топырақ ресурстарының тозып,құнарсызданып,құрамы мен құрылымы өзгерген.
2 млрд га
3 млрд га
4 млрд га
5 млрд га
Жан басына шаққанда жермен қамтамасыз етілуі "шабындық жер" өзге елдерде.
Ресей 11,6/0,89
АҚШ -3,8/0,75
Қытай -0,8/0,08
Барлығы дұрыс
Шабындық жерлермен қамтамасыз етілуі жан басына шаққанда
1,51 га
1,53 га
1,52 га
1,58 га
Еліміздің әрбір тұрғынының жермен қамтамасыз етілуі адам басына шаққанда
17,03 га
17,06 га
17,09га
18,09 га
Қазақстанда ауылшаруашылық жерлердің үлесі
93,4 млн га (35,8%)
94,4 млн га (35,8%)
95,4 млн га (35,8%)
96,4 млн га (35,8%)
2013 ж 1 қарашадағы мәліметтер бойынша жер қоры (млн га)
272,5 млн га
273,5 млн га
274,5 млн га
275,5млн га
Топырақ эрозиясының болуы
Адамның шаруашылық қызыметінің ықпалы
Өсімдіктерді құрты,малды ретсіз жаю
Агротехникалық шараларды дұрыс пайдаланбау
Барлығы дұрыс
Суретте көрсетілген
Техногенез өнімдерімен ластану
Мелиорация
Эрозия
Денудация
Суретте көрсетілген
Пестицидтер себу
Алқаптардағы қалдықтар мен шығарылған зиянды заттар
Пестициттерді шашу
Барлығы дұрыс
Қалыпты шөлейттену көрсеткіші
41%
15%
35%
38%
Экологиялық жағынан тұрақсыз жерлердің көрсеткіші
75%
15%
35%
38%
Суретте көрсетілген
Егістік
Жайылым
Көпжылдық өсімдіктер алабы
Шабындық
Радиоактивті ластану
Семей
Ақтау
Астана
Алматы
Суретте көрсетілген
Егістік
Жайылым
Көпжылдық өсімдіктер алабы
Шабындық
Топырақ эрозиясының түрлері
Су эрозиясы
Жел эрозиясы
Жыра эрозиясы
Мұздық эрозиясы
Шөлейттенген жерлер
Каспий
Арал
Балқаш
Жайсан
Эрозияны болдырмау жолдары
Ағаш жолақтарын құру "ағаш қардың еруін тежейді.желдің топырақ бетін ұшырып әкетуіне жол бермейді"
Жыра беткейлерін бекіту
Төбе беткейлеріне сатылы алаңдар жасау
Жайылымдарға демалыс беру.
Ауыспалы егістік
1,5-3 метр тереңдікте тұзды топырақ суын ұстап тұруға арналған дренажды қондырғылар
Суреттегі топырақты қорғау бойынша мелиорациялық жұмыстар
Дұрыс
Бұрыс
