Fayl va papkalarni ro'yxatini ko'rsatish.

Fayl va papkalarni o'chirish.

Fayl va papkalarni ko'chirish.

Fayl va papkalarni tahrirlash.

Dock tizim yangilanishlarini boshqarish uchun ishlatiladi.

Dock fayllarni saqlash joyi sifatida ishlatiladi.

Dock internetga ulanishni ta'minlash uchun ishlatiladi.

Dock dasturlarni tezkor ishga tushirish va boshqarish uchun ishlatiladi.

Uchta qatlam: apparat, operatsion tizim, dasturiy ta'minot.

Ikki qatlam: apparat va dasturiy ta'minot.

Besh qatlam: apparat, operatsion tizim, dasturiy ta'minot, xavfsizlik, interfeys.

To'rt qatlam: apparat, dasturiy ta'minot, tarmoq, foydalanuvchi.

Windows va Linux operatsion tizimlari o'rtasidagi asosiy farqlar: yopiq vs ochiq kod, grafik interfeys vs buyruq qatori, tijorat dasturlari vs bepul dasturlar, xavfsizlik darajasi.

Windows va Linux operatsion tizimlari o'rtasidagi farqlar: faqat Windows uchun dasturlar, faqat Linux uchun grafik interfeys, xavfsizlik darajasi bir xil, faqat tijorat dasturlari.

Dasturiy ta'minotni faqat terminal orqali o'rnatish kerak.

Dasturiy ta'minotni faqat boshqa foydalanuvchilardan olish mumkin.

Dasturiy ta'minotni App Store yoki rasmiy veb-saytidan yuklab olib o'rnatish.

Dasturiy ta'minotni faqat CD-diskdan o'rnatish mumkin.

Yangi antivirus dasturlarini sinab ko'ring.

Obro'li va samarali antivirus dasturini tanlang.

Har qanday antivirus dasturini o'rnating.

Bepul antivirus dasturlarini tanlang.

Fayl yoki katalogning ruxsatlarini o'zgartirish.

Fayl yoki katalogni o'chirish.

Fayl yoki katalogni yaratish.

Fayl yoki katalogni ko'chirish.

Ekran rasmiylashtirishini o'zgartirish

Dasturlarni o'rnatish

Internetga ulanishni boshqarish

Fayllarni va papkalarni boshqarish

Operatsion tizim foydalanuvchi va dastur o'rtasida aloqa o'rnatadi.

Operatsion tizim apparat va dastur o'rtasida aloqa o'rnatadi.

Operatsion tizim foydalanuvchi va tarmoq o'rtasida aloqa o'rnatadi.

Operatsion tizim foydalanuvchi va apparat o'rtasida aloqa o'rnatadi.

Control Panel allows users to install new software applications.

Control Panel is used for managing user accounts in Windows.

Control Panel provides access to system settings and configuration options in Windows.

Control Panel is primarily for viewing system performance statistics.

Fayllarni o'qish va ularni tahrirlash.

Matn fayllarini o'zgartirish va saqlash.

Naqshlarni yaratish va ularni saqlash.

Matn fayllaridan naqshni qidirish va mos keladigan satrlarni chiqarish.

Mission Control funksiyasi faqat ilovalarni yopish imkonini beradi.

Mission Control funksiyasi faqat fayllarni ko'rish uchun mo'ljallangan.

Mission Control funksiyasi ochiq oynalar, ish stollari va to'liq ekranli ilovalarni ko'rish imkonini beradi.

Mission Control funksiyasi tizim sozlamalarini o'zgartirish imkonini beradi.

Fayl tizimlari faqat fayl kengaytmalari bilan farqlanadi.

Fayl tizimlari faqat ruxsatlar va xavfsizlik mexanizmlari bilan farqlanadi.

Windows va Linux operatsion tizimlarining fayl tizimlari o'rtasidagi farqlar fayl tizimining tuzilishi, fayl nomlari va kengaytmalari, ruxsatlar va xavfsizlik mexanizmlari, shuningdek, qo'llab-quvvatlanadigan formatlar bilan bog'liq.

Windows va Linux operatsion tizimlari bir xil fayl tizimiga ega.

Mac OS da 'App Store' orqali dasturlarni o'chirish uchun 'App Store' ilovasini oching.

Mac OS da 'App Store' orqali dasturlarni yangilash uchun 'App Store' ilovasini oching.

Mac OS da 'App Store' orqali dasturlarni qidirish uchun 'App Store' ilovasini oching va qidiruv maydoniga dastur nomini yozing.

Mac OS da 'App Store' orqali dasturlarni yuklab olish uchun 'App Store' ilovasini oching.

User Account Control (UAC) is a program that monitors hardware performance in Windows.

User Account Control (UAC) is a security feature in Windows that helps prevent unauthorized changes to the operating system.

User Account Control (UAC) is a feature that enhances internet browsing speed.

User Account Control (UAC) is a tool for managing user passwords in Windows.

'sudo' buyruqining maqsadi, tizimni yangilash uchun zarur bo'lgan fayllarni o'chirishdir.

'sudo' buyruqining maqsadi, yuqori huquqlarga ega bo'lgan foydalanuvchi sifatida buyruqlarni bajarishdir.

'sudo' buyruqining maqsadi, foydalanuvchi parolini o'zgartirishdir.

'sudo' buyruqining maqsadi, tizimda yangi foydalanuvchilarni yaratishdir.

Menu Bar Mac OS interfeysida faqatgina o'yinlar uchun mo'ljallangan.

Menu Bar Mac OS interfeysida foydalanuvchi interfeysini o'zgartirish imkonini beradi.

Menu Bar Mac OS interfeysida faqatgina grafik elementlarni ko'rsatadi.

Menu Bar Mac OS interfeysida dasturlar va tizim funksiyalariga tezkor kirish imkonini beradi.

Windowsda yangilash faqat terminal orqali, Linuxda esa grafik interfeysda amalga oshiriladi.

Windowsda yangilash avtomatik, Linuxda esa qo'lda yoki terminal orqali amalga oshiriladi.

Windowsda yangilash qo'lda, Linuxda esa avtomatik amalga oshiriladi.

Windows va Linuxda yangilash jarayoni bir xil, faqat dasturiy ta'minotlar farq qiladi.

Terminal dasturida internetga ulanish uchun foydalanish mumkin.

Terminal dasturida fayllarni o'chirish uchun foydalanish mumkin.

Terminal dasturida grafik interfeys yaratish uchun foydalanish mumkin.

Terminal dasturidan buyruqlar kiritish va tizim bilan muloqot qilish uchun foydalanish mumkin.

Operatsion tizimda ishlayotgan mustaqil dastur yoki dastur nusxasi

Jarayon ichidagi kichik ish birligi

Kompyuter xotirasidagi barcha ma’lumotlar majmui

Faqatgina foydalanuvchi interfeysi

Jarayon ichidagi kichik ish birligi (oqim/thread)

Operatsion tizimning yadrosi

Protsessorning vaqtinchalik holati

Fayl tizimidagi buyruq

Kutish (waiting)

Ishlash (running)

Tayyorlik (ready)

Yangi (new)

CPU resursidan samarali va adolatli foydalanishni ta’minlash

Faqat foydalanuvchi dasturlarini tezroq bajarish

Jarayonlarni xotiradan o‘chirish

Faqat fon jarayonlarini qo‘llab-quvvatlash

Uzoq ishlaydigan jarayonlar boshqalarni kutib qolishga majbur qiladi

Ustuvor jarayonlarni e’tiborga olmaydi

Kontekstni almashtirish juda tez-tez sodir bo‘ladi

Qisqa jarayonlarni ortga suradi

Har bir jarayonga protsessor vaqtini teng taqsimlash uchun

Eng qisqa jarayonni tanlash uchun

Ustuvorlikni aniqlash uchun

Xotira resursini hisoblash uchun

Past ustuvorlikdagi jarayonlar uzoq vaqt bajarilmay qolishi mumkin

Uzoq jarayonlar qisqa jarayonlarga halaqit beradi

Faqat interaktiv jarayonlarni bajaradi

Har bir jarayonga teng vaqt ajratiladi

Jarayonlarni ustuvorlik va turiga qarab alohida navbatlarga ajratadi

Eng qisqa jarayonni birinchi bajaradi

Har bir jarayonga belgilangan vaqt bo‘lagi beradi

Birinchi kelgan jarayonni birinchi bajaradi

Joriy jarayonning holati saqlanadi va yangi jarayon uchun yuklanadi

Operatsion tizimni qayta ishga tushirish amalga oshadi

Protsessor tezligi oshiriladi

Faqatgina xotira tozalanadi

Rejalashtirish natijasida tanlangan jarayonni protsessorga uzatish

Operatsion tizimni yangilash

Xotirani tozalash va qayta ajratish

Foydalanuvchi interfeysini o‘zgartirish

Kontekstni almashtirish — bu CPU registrlari, dastur hisoblagichi (Program Counter), stack ko‘rsatkichlari va boshqa jarayon holatlarini saqlash hamda yangi jarayon uchun qayta yuklash jarayonidir; samaradorlikka ta’siri kontekst almashinish tezligi va uning tizim resurslariga qo‘shimcha yuk keltirish darajasi bilan baholanadi. Juda tez-tez amalga oshirilsa, tizim samaradorligi pasayadi va Context Switching Overhead muammosi yuzaga keladi.

Kontekstni almashtirish faqatgina jarayonning xotirasini tozalash va uni bo‘shatish jarayoni sifatida qaraladi. Bunday talqinda u na CPU registrlarini, na jarayonning dastur hisoblagichini saqlab qoladi. Shu sababli, bu mexanizm tizim samaradorligiga deyarli ta’sir qilmaydi deb hisoblanadi. Bunday yondashuv noto‘g‘ri, chunki kontekst almashinuvi jarayonlarning davomiyligini uzluksiz ta’minlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.

Kontekstni almashtirish mexanizmi multitasking samaradorligini oshirish uchun CPU chastotasini avtomatik ravishda ko‘paytiradi, deb hisoblanadi. Ya’ni, protsessor chastotasi yuqori bo‘lgani sayin kontekst almashinuvi tezroq amalga oshiriladi va tizim samaradorligi ortadi, degan qarash mavjud. Aslida esa, kontekst almashinuvi apparat chastotasini oshirish bilan emas, balki tizimning dasturiy boshqaruv mexanizmlari bilan belgilanadi.

Kontekstni almashtirish faqatgina past ustuvorlikdagi jarayonlarni tezroq bajarishga xizmat qiladi va bu tizim samaradorligi bilan bevosita bog‘liq emas, deb izohlanadi. Ushbu yondashuvda kontekst almashinuvi ustuvorlik mexanizmlariga qaratilgan deb noto‘g‘ri tushuniladi. Aslida esa, kontekstni almashtirish barcha jarayonlar uchun universal mexanizm bo‘lib, faqatgina ustuvorlikka asoslanmaydi, balki umumiy multitaskingni ta’minlashga xizmat qiladi.

Operatsion tizim faqat kompyuter o'yinlari uchun mo'ljallangan dastur.

Operatsion tizim - bu kompyuterning apparat qismi.

Operatsion tizim internetga ulanish uchun zarur bo'lgan dastur.

Operatsion tizim kompyuterning asosiy dasturiy ta'minoti.

Foydalanuvchi va xavfsizlikni ta'minlash, lekin resurslarni boshqarish emas

Foydalanuvchi va apparat o'rtasida faqat interfeys taqdim etish

Foydalanuvchi va dastur o'rtasida interfeys taqdim etish

Foydalanuvchi va apparat o'rtasida interfeys taqdim etish, resurslarni boshqarish, dasturlarni ishga tushirish va xavfsizlikni ta'minlash.

Windows, macOS, Linux, Android

FreeBSD

Chrome OS

iOS

Yozuv va o'qish operatsion tizimlari.

Tizim va dastur operatsion tizimlari.

Bir foydalanuvchi va ikki foydalanuvchi operatsion tizimlari.

Bir foydalanuvchi va ko'p foydalanuvchi operatsion tizimlari.

Kernel is the core part of an operating system.

Kernel is a hardware component.

Kernel is a programming language.

Kernel is a type of software application.

Foydalanuvchi interfeysi faqat apparat ta'minoti bilan bog'liq.

Foydalanuvchi interfeysi operatsion tizimning foydalanuvchilar bilan o'zaro aloqasini ta'minlaydigan qismidir.

Foydalanuvchi interfeysi operatsion tizimning xavfsizlik qismi.

Foydalanuvchi interfeysi faqat dasturiy ta'minotning bir qismi.

Operatsion tizimlar faqat bir xil resurslarni taqsimlaydi.

Operatsion tizimlar resurslarni boshqarish orqali samarali va adolatli taqsimlaydi.

Resurslar faqat foydalanuvchilar tomonidan boshqariladi.

Operatsion tizimlar resurslarni boshqarishdan qochadi.

Dasturiy ta'minot apparatni boshqaradi, operatsion tizim esa OS ustida ishlaydi.

Operatsion tizimlar faqat internetda ishlaydi, dasturiy ta'minot esa oflayn.

Operatsion tizimlar apparatni boshqaradi, dasturiy ta'minot esa OS ustida ishlaydi.

Dasturiy ta'minot operatsion tizimni o'zgartiradi, lekin OS dasturiy ta'minotni boshqarmaydi.

Operatsion tizimlar xavfsizlikni foydalanuvchi autentifikatsiyasi, ruxsatlar, shifrlash, xavfsizlik devorlari va yangilanishlar orqali ta'minlaydi.

Foydalanuvchi parolini saqlash orqali

Foydalanuvchi ma'lumotlarini internetda tarqatish orqali

Foydalanuvchi hisobini avtomatik ravishda o'chirish orqali

Multitasking - bu ishni tezda tugatish usuli

Multitasking nima?

Multitasking - bu bir vaqtning o'zida bir nechta ishlarni bajarish

Multitasking - bu faqat bir ishni bajarish

Fayl tizimi operatsion tizimda faqat vaqtni saqlash uchun ishlaydi.

Fayl tizimi faqat internetga ulanish uchun zarur.

Fayl tizimi operatsion tizimda ma'lumotlarni saqlash va boshqarish uchun ishlaydi.

Fayl tizimi faqat dasturlarni o'rnatish uchun ishlaydi.

Operatsion tizimlar tarmoqni faqat foydalanuvchilar uchun boshqaradi.

Tarmoqni boshqarish uchun operatsion tizimlar faqat apparatga bog'liq.

Operatsion tizimlar tarmoqni boshqarish uchun faqat dasturiy ta'minotdan foydalanadi.

Operatsion tizimlar tarmoqni boshqarish uchun protokollar va interfeyslar orqali resurslarni taqsimlaydi.

Virtualizatsiya kompyuter resurslarini bir nechta virtual muhitlarga bo'lish jarayoni.

Virtualizatsiya - bu kompyuterlarni fizik jihatdan birlashtirish jarayoni.

Virtualizatsiya faqat bitta kompyuter resursini ishlatish jarayoni.

Virtualizatsiya kompyuter viruslarini yo'q qilish usuli.

Yangilanishlar faqat telefon orqali amalga oshiriladi.

Yangilanishlar avtomatik ravishda har doim amalga oshiriladi.

Yangilanishlar operatsion tizimning rasmiy veb-sayti yoki yangilanishlar markazi orqali amalga oshiriladi.

Yangilanishlar faqat dasturiy ta'minot orqali amalga oshiriladi.

Operatsion tizimlar apparat bilan qurilma drayverlari orqali o'zaro aloqada bo'ladi.

Operatsion tizimlar apparat bilan faqat dasturiy ta'minot orqali o'zaro aloqada bo'ladi.

Operatsion tizimlar apparat bilan to'g'ridan-to'g'ri bog'lanadi.

Operatsion tizimlar faqatgina BIOS orqali apparat bilan aloqada bo'ladi.

Dasturiy ta'minot yaratish jarayoni faqat dizayn va joylashtirishdan iborat.

Dasturiy ta'minot faqat kod yozishdan iborat.

Operatsion tizimlar uchun dasturiy ta'minot yaratish jarayoni talablarni aniqlash, dizayn, kod yozish, sinov, joylashtirish va qo'llab-quvvatlash bosqichlaridan iborat.

Operatsion tizimlar uchun dasturiy ta'minot yaratish faqat sinovdan o'tkazish jarayonidir.

Operatsion tizimlar foydalanuvchi ma'lumotlarini faqat grafik interfeys orqali saqlaydi.

Operatsion tizimlar foydalanuvchi ma'lumotlarini faqat xotirada saqlaydi.

Operatsion tizimlar foydalanuvchi ma'lumotlarini fayllar va kataloglar orqali saqlaydi.

Foydalanuvchi ma'lumotlari faqat internetda saqlanadi.

Operatsion tizimlar kompyuterlar uchun, mobil qurilmalar esa portativ qurilmalar uchun mo'ljallangan.

Operatsion tizimlar va mobil qurilmalar bir xil maqsadga xizmat qiladi.

Mobil qurilmalar faqat o'yinlar uchun ishlatiladi.

Operatsion tizimlar faqat serverlar uchun mo'ljallangan.

Resurslar faqat bir foydalanuvchi tomonidan boshqariladi.

Operatsion tizimlar faqat bitta foydalanuvchini qo'llab-quvvatlaydi.

Foydalanuvchilar operatsion tizimni o'zgartira olmaydi.

Operatsion tizimlar ko'p foydalanuvchilarni foydalanuvchi hisoblari, resurslarni boshqarish va multitasking orqali qo'llab-quvvatlaydi.

Tizimning tezligi

Xavfsizlik tahdidlari, tizim nosozliklari, ma'lumot yo'qolishi, foydalanuvchi xatolari, resurs yetishmasligi.

Foydalanuvchi interfeysi muammolari

Tizim yangilanishlari

Klaviatura

Sichqoncha

Scanner

Printer

DVD-ROM

1-avlod

2-avlod

3-avlod

4-avlod

MS-DOS, MSX

Excel

Paint, Adobe Photoshop

Word

MS-DOS, Windows 3.x, OS/2 dastlabki versiyasi

To`g`ri javob berilmagan

Windows, Unix, OS/2

MS-DOS, MSX

Daniel Tompson

Shelton Holmz

Inix Helton

Charles Babbage

1980 yildan to hozirgacha

1965 - 1980

1945 - 1955

1955 - 1965

Ob`ektga yo`naltirilgan yondashuv

Mahalliy va Shell

Client va Server

Mahalliy operatsion tizimlar va qobiq, tarmoq funktsiyalari boshidanoq hisobga olingan

Faqat sever bilan ishlovchi OT

To`g`ri javob berilmagan

bu biron bir aniq strukturaga ega bo`lmagan tuzilishga ega operatsion tizim hisoblanadi.

Faqat yadro bilan ishlovchi OT

1960 yil

1985 yil

1945 yil

1970 yil

MS-DOS, MSX

To`g`ri javob berilmagan

MS-DOS, Windows 3.x, OS/2 dastlabki versiyasi

Windows, Unix, OS/2

MS-DOS, MSX

Paint, Adobe Photoshop

Word

Excel

bir dasturni bajarilishini hozirgi vaqtda yanada muhimroq boshqa dasturni tezkor bajarish maqsadida vaqtincha to`xtatilishidir

Operasion tizimni yuklovchi — bu Boot Record va Sistem Bootstrap dasturli modulidir

Operativ xotiradan kerakli joy ajratadi va dastur bundan hohlagancha resurslar ketma-ketlikda ishlatadi

operasion tizim va hisoblash tizimlarida bu istisno yoki xatolik deb qabul qilinadi

Windows

linux

To`g`ri javob berilmagan

Solaris

Juda katta tezlikni talab qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan bo`ladi. Bunday masalalar sifatida ob-havoning global prognoziga oid masalalarni, uch o`lchovli fazoda turli oqimlarning kechishini o`rganish masalalarini keltirish mumkin. Bu kompyuterlar bir sekundda 10 trilliardlab amal bajaradi.

OT lari kiritish/chiqarish amallari ko`p bo`lgan, bir vaqtda bajaradigan topshiriqlar to`plamiga ishlov berishga yo`naltirilgan

Hajmi va bajaradigan amallar tezligi jihatidan katta kompyuterlardan kamida bir pog`ona pastdir.

Hajmi va bajaradigan amallar tezligi jihatidan katta kompyuterlardan kamida bir pog`ona pastdir. Shuni aytish joizki, ularning o`lchamlari tobora ixchamlashib, hatto shaxsiy kompyuterdek kichik joyni egallaydiganlari yaratilmoqda

tashqi qurilmalar bilan ma`lumotlarni kiritish-chiqarish masalasini ta`minlaydi.

foydalanuvchi talabi bo`yicha mos xizmatlarni chaqirishni ta`minlaydi

masalalar va resurslarni boshqarish, sinxronlashtirish va o`zaro bog`lanish bo`yicha asos funksiyalarni ta`minlaydi.

kataloglar bilan ishlash uchun keng hizmat (servis) imkoniyatlarini beradi.

Operativ xotiradan kerakli joy ajratadi va dastur bundan hohlagancha resurslar ketma-ketlikda ishlatadi

Drayverlarni o`rnatadi

Qurilmalarni o`rnatadi

operasion tizim va hisoblash tizimlarida bu istisno yoki xatolik deb qabul qilinadi

Kiruvchi ishlarni belgilangan vaqt oralig`ida qayta ishlashni oshirib yubormaslik

Dastur ob`ektning hozirgi holatiga qarab tanlanadi

Dastur rejalashtirilgan ish jadvallari asosida tanlanadi

Har xil texnologik ob`ektlar va jarayonlarni boshqaradi

1985 - 1995

1975 - 1985

1965 - 1975

1945 - 1955

1985 - 1995

1945 - 1955

1965 - 1975

1955 - 1965

amaliy dasturlarni boshqaradi

Bu doimiy xotira qurilmasida joylashgan bo`lib mikrodasturlar jamlanmasi bo`lib, quyi darajali kiritish/chiqarish amallarni bajaradi

Tizimni ishlash jarayonini elektr ta`minot bilan taminlab beradi

Barcha javoblar nato`g`ri

hali yaratilmagan

Lampali

Integral sxemali kompyuterlar

Personal va super kompyuterlar

amaliy dasturlarni boshqaradi

Bu doimiy xotira qurilmasida joylashgan bo`lib mikrodasturlar jamlanmasi bo`lib, quyi darajali kiritish/chiqarish amallarni bajaradi

Tizimni ishlash jarayonini elektr ta`minot bilan taminlab beradi

Tashqi qurilmalarning fiziki darajada ishlashini boshqaruvchi dasturlardir