Font size
WorksheetsSAS 1 B.DAERAH
Total questions: 24
Worksheet time: 16mins
Nalika lomba nulis crita sekolah, Alfar pengin menang amarga seneng nulis cerkak nganggo basa Jawa. Alfar ngerti yen basa sing apik ora mung saka critane menarik, nanging uga saka pilihan tembung sing pas. Dheweke nyoba nggunakake tembung lingga kanggo ngandharake tumindak sederhana, lan tembung andhahan kanggo nerangake tumindak sing luwih rinci lan sopan. Kanthi cara iku, critane dadi luwih urut, gampang dipahami, lan ngandhut rasa katata ning ukarane.
Apa sebabé pemilihan tembung lingga lan tembung andhahan iku penting nalika nulis crita utawa teks liyane?
Amarga tembung lingga lan andhahan bisa nggawe ukara dadi luwih jelas lan pas miturut konteks
Amarga kabeh crita kudu nggunakake tembung andhahan wae
Amarga tembung lingga ora kena digunakake ing tulisan
Amarga tembung andhahan mung kanggo tulisan resmi wae
Ing sawijining dina, guru basa Jawa nerangake babagan tembung lingga. Tembung lingga iku tembung dhasar sing durung kena wuwuhan utawa owahan.
Contoné: dolan, maca, nulis, mangan.
Guru banjur njaluk murid-muridé menehi tuladha liya. Siti ngendika, "Bu, tembung dolan kuwi uga kalebu tembung lingga, amarga durung ana wuwuhané." Guru banjur mesem lan ngendika, "Ya, bener banget. Tembung dolan iku tembung lingga, tegesé kegiyatan dolan utawa main."
Adhedasar cerito kasebut, tembung "dolan" iku kalebu tembung ….
Andhahan
Lingga
Camboran
Rangketan
Dina iki, guru ngajari tembung lingga. Tembung lingga iku tembung dhasar sing durung kena wuwuhan. Tuladha: tulis, maca, dolan.
Adhedasar pernyataan kasebut, tuladha tembung lingga miturut bacaan yaiku …
katulis
maca
ditulis
nulis
Guru nerangake, "Tembung andhahan iku tembung sing wis kena wuwuhan. Tuladha: katulis, nyapu, ngombe."
Adhedasar pernyataan kasebut, tembung "nyapu" kalebu tembung ….
lingga
andhahan
rangkep
cekak
Ana pirang-pirang jinis tembung, kayata tembung aran, kriya, sipat, lan katrangan. Tuladha: buku (aran), mlaku (kriya), abang (sipat).
Adhadasar teks kasebut, tembung "abang" kalebu jenis tembung …
aran
katrangan
kriya
sipat
Gatekno teks ing ngisor iki!
Guru nyebutaké conto tembung lingga: tulis, maca, dolan, lan conto andhahané: katulis, dimaca, dolanan.
Adhedasar teks kasebut, tembung ing ngisor iki sing termasuk oleh andhahan saka "tulis" yaiku …. (jawaban luwih saka siji)
nulis
katulis
maca
ditulis
Nalika istirahat, guru ngendika, "Sapa sing wis ngrampungake tugasé?" Murid padha ngacung, lan guru mesem.
Adhedasar ukara kasebut, sing kalebu ukara pitakon ing bacaan yaiku …
sapa sing wis ngrampungake tugasé?
guru ngendika marang murid.
murid padha ngacung
guru mesem karo murid.
katon sedih sing ngrungoake melu seneng
katon seneng supaya sing maca ngrungoake melu seneng
katon bungah supaya sing ngrungoake melu susah
katon nelangsa supaya sing ngrungoake melu sedih
Wacanen geguritan iki kanti setiti!
Sapu Sada
( Dening : Astuti )
Jum'at asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Cancut tali wanda tegese ...
pada tumandang nyambut gawe
pada lumuh nyambut gawe
pada males nyambut gawe
pada aras-arasen nyambut gawe
Ayo Melu Lomba!
Dina Senen sekolah bakal nganakake lomba kebersihan kelas. Bu Guru ngajak kabeh murid supaya melu lomba mau.
"Ayo padha bebarengan ngresiki kelas, ben kelas kita dadi juara!" ujare Bu Guru.
Sakwise iku, para murid padha kerja sama: ana sing nyapu, ngelap jendela, lan nyusun meja kursi.
Adedhasar teks kang kasebut, Jodhohna ukara pangajak ing kolom A karo maknane ing kolom B!
Ayo padha kerja sama!
ngajak supaya padha kerja sama
Ayo bebarengan nyapu kelas!
ngajak supaya bebarengan nyapu
Ayo padha sinau!
Ngajak supaya padha sinau
Wacanen geguritan iki kanti setiti!
Sapu Sada
( Dening : Astuti )
Jum’at asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Jodhohna titikane geguritan ing sebelah kiwo karo jawabane ing sebelah tengen
temane
keresikan
Irah-irahane
Sapu sada
penulis
Dening: Astuti
nemtoake paraga (tokoh)
nemtoake latar
nemtoake gagasan pokok
nemtoake tema
Wacanen teks ing ngisor iki kanthi teliti!
Dina Minggu isuk, murid kelas 4 padha teka ing sekolah kanggo kerja bakti. Lapangan sekolah katon reged amarga akeh godhong sing gugur. Pak Guru banjur ngendika:
"Ayo, bocah-bocah, padha resik-resik lapangan sekolah supaya katon resik lan nyaman."
Nalika resik-resik, Rudi ngajak kancane:
"Ayo, Tono, kowe sing nglumpukaké godhong, aku sing nyapu."
Tono banjur mangsuli:
"Ya, ayo bareng-bareng supaya luwih cepet rampung."
Adhedasar teks ing nduwur, sing ngajak resik-resik lapangan sekolah yaiku ….
Rudi
Pak Guru
Tono
Murid Kelas 4
Guru
(Dening: Bayu Handoko)
Cahyaning ati
Polahmu digugu lan ditiru
Pahlawan ilang tanpa pamrih
Jasamu sak dawaning jaman
Mula...
Bektia marang guru
Kang dadi oboring pendidikan
Kang mandhegani pembangunan moral
Geguritaning dhuwur duweni tema….
Pahlawan
keresikan
guru
pendidikan
Guru
(Dening: Bayu Handoko)
Cahyaning ati
Polahmu digugu lan ditiru
Pahlawan ilang tanpa pamrih
Jasamu sak dawaning jaman
Mula...
Bektia marang guru
Kang dadi oboring pendidikan
Kang mandhegani pembangunan moral
Geguritaning dhuwur duweni tema….
Budi
Siti
Pak Guru
Bu Guru
Wacanen geguritan iki kanti setiti!
Sapu Sada
( Dening : Astuti )
Jum’at asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Larik ing geguritan ing dhuwur iku jodhokna karo jumlahe!
Jumlah larik ing pada kesiji
papat
Jumlah larik ing pada ketelu
telu
jumlah baris
suwelas
Wacanen teks pacelathon ing ngisor iki !
Sore dina Sabtu, warga kampung padha bebarengan resik-resik kali supaya ora kebak sampah. Ketua RT kandha:
“Ayo, sedulur-sedulur, padha melu resik-resik kali ben ora mampet.”
Nalika padha resik-resik, Joko kandha marang kancane:
“Ayo, Den, kowe sing nggawa kresek, aku sing ngresiki pinggir kali.”
Den mangsuli:
“Ya, ayo padha bebarengan ngresiki, ben cepet rampung.”
Sawisé rampung, Ketua RT kandha maneh:
“Ayo padha padha bali menyang balai desa kanggo nedha bareng.”
Pilihen bener utawa salah pranyatan kang cocok karo pacelathon sing diucapno Pak RT ing nduwur!
“Ayo, sedulur-sedulur, padha melu resik-resik kali ben ora mampet.”
BENAR
SALAH
Wacanen teks pacelathon ing ngisor iki !
Sore dina Sabtu, warga kampung padha bebarengan resik-resik kali supaya ora kebak sampah. Ketua RT kandha:
“Ayo, sedulur-sedulur, padha melu resik-resik kali ben ora mampet.”
Nalika padha resik-resik, Joko kandha marang kancane:
“Ayo, Den, kowe sing nggawa kresek, aku sing ngresiki pinggir kali.”
Den mangsuli:
“Ya, ayo padha bebarengan ngresiki, ben cepet rampung.”
Sawisé rampung, Ketua RT kandha maneh:
“Ayo padha padha bali menyang balai desa kanggo nedha bareng.”
Pilihen bener utawa salah pranyatan kang cocok karo pacelathon sing diucapno Pak RT ing nduwur!
Ayo podo mulih ora usah resik-resik
BENAR
SALAH
Wacanen teks pacelathon ing ngisor iki !
Sore dina Sabtu, warga kampung padha bebarengan resik-resik kali supaya ora kebak sampah. Ketua RT kandha:
“Ayo, sedulur-sedulur, padha melu resik-resik kali ben ora mampet.”
Nalika padha resik-resik, Joko kandha marang kancane:
“Ayo, Den, kowe sing nggawa kresek, aku sing ngresiki pinggir kali.”
Den mangsuli:
“Ya, ayo padha bebarengan ngresiki, ben cepet rampung.”
Sawisé rampung, Ketua RT kandha maneh:
“Ayo padha padha bali menyang balai desa kanggo nedha bareng.”
Pilihen bener utawa salah pranyatan kang cocok karo pacelathon sing diucapno Pak RT ing nduwur!
“Ya, ayo padha bebarengan ngresiki, ben cepet rampung.”
BENAR
SALAH
Gatekno teks ilustrasi ing ngisor iki!
Dina Minggu, Andi lan Rani padha dolanan ing latar omah. Latare akeh godhong sing lugur. Andi banjur ngomong maranf Rani : "Ayo Rani, padha resik-resik latar iki!"
Rani banjur mangsuli: "Ya, ayo bebarengan resik-resik."
Ukara pangajak sing diucapake Andi yaiku ….
Andi lan Rani padha dolanan ing latar
Latare akeh godhong sing lugur
Sopo sing bebarengan resik-resik latar?
Ayo Rani, padha resik-resik latar iki!
Pacelathon yen ing basa Indonesia diarani dialog utawa percakapan. Ing basa jawa pacelathon ora oleh ninggalake tata krama. Pacelathon antarane wong tuwa lan wong enom kuwi wis beda.Yen cecaturan karo wong sing luwih tuwa kudu ngangga basa krama dene cecaturan karo wong enom bisa nganggo basa ngoko.
Pilihen bener utawa salah titikane teks pacelathon ing ngisor iki!
"Pacelathon kuwi musti nganggo basa krama"
BENAR
SALAH
Pacelathon yen ing basa Indonesia diarani dialog utawa percakapan. Ing basa jawa pacelathon ora oleh ninggalake tata krama. Pacelathon antarane wong tuwa lan wong enom kuwi wis beda.Yen cecaturan karo wong sing luwih tuwa kudu ngangga basa krama dene cecaturan karo wong enom bisa nganggo basa ngoko.
Pilihen bener utawa salah titikane teks pacelathon ing ngisor iki!
"Ana imbal wacana sakjrone pacelathon"
BENAR
SALAH
Pacelathon yen ing basa Indonesia diarani dialog utawa percakapan. Ing basa jawa pacelathon ora oleh ninggalake tata krama. Pacelathon antarane wong tuwa lan wong enom kuwi wis beda.Yen cecaturan karo wong sing luwih tuwa kudu ngangga basa krama dene cecaturan karo wong enom bisa nganggo basa ngoko.
Pilihen bener utawa salah titikane teks pacelathon ing ngisor iki!
"Paragane ana loro utawa luwih"
BENAR
SALAH
Pachelathon yen ing basa Indonesia diarani dialog utawa percakapan. Ing basa jawa pacelathon ora oleh ninggalake tata krama. Pacelathon antarane wong tuwa lan wong enom kuwi wis beda.Yen cecaturan karo wong sing luwih tuwa kudu ngangga basa krama dene cecaturan karo wong enom bisa nganggo basa ngoko.
Irah irahe (ciri-ciri ) teks pacelathon yaiku ....
nggawe basa krama
paragane kabehe siji
imbal wacana (dialog)
paragane loro utawa luwih
