Font size
Worksheets2025 101-200
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Басқа сөз табының етістікке айналуы қалай аталады?
Вербалдану
Адвербиалдану
Субстантивтену
Адъективтену
Прономиналдану
Тоникалық екпін қай тілдерге тән?
қытай, корей
орыс, ағылшын
литва, қазақ
беларус, жапон
көне грек, жаңа грек
Басқа буындардың ішінен бір буынды дауыстының созылыңқы айтылуы арқылы ажыратылатын екпіннің түрі қандай?
квантитативті
лексикалық
тоникалық
фразалық
логикалық
Көмекші сөздер қарастырылатын тіл білімінің саласы?
морфология
фонетика
синтаксис
этимология
фразеология
Адам аттарын зерттейтін ғылым?
антропонимия
этнонимия
гидронимия
орфонимия
ойконимия
Сөз құрамындағы дыбыстардың орын алмасып қолданылуы?
метатеза
протеза
эпентеза
апокопа
диэреза
Тілдегі сөздердің түрлену, өзгеру ережелері мен сөздерден сөйлемдердің құралу ережелерін білдіретін тіл білімінің саласы?
грамматика
ономасиология
этимология
фразеология
лексикология
Төмендегі сөздердің қайсысында регрессивті ассимиляция байқалады?
қап-бақ
қаз-дақ
бас-тау
тас-бау
Тарихи тіл білімі нені қарастырады:
Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады
Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін
Тілдің өмір сүруі туралы дүниетануді қалып
Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды
Туыстас тілдердің дыбыс жүйесін
Тілді белгілі бір кезеңдегі қалып тұрғысынан қарастыратын тіл білімі?
синхрониялық лингвистика
диахрониялық лингвистика
салыстырмалы-тарихи лингвистика
құрылымдық лингвистика
психолингвистика
Атау, ат қою теориясы, грамматикалық өнер теориясы қай дәуірге жатады?
Ежелгі дәуір
Қайта өркендеу дәуірі
Орта ғасыр дәуірі
XIX ғасыр
XX ғасыр
Басқа буындардың ішінен бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы қандай екіп түрімен ажыратылады?
тоникалық
лейдзі
квантитативті
грамматикалық
логикалық
Туыстас тілдер тобын салыстыра қарастыратын тіл білімі?
салыстырмалы тіл білімі
жалпы тіл білімі
жеке тіл білімі
морфология
синхрониялық тіл білімі
Туыстас тілдердің сөздік құрамын, ондағы сан алуан сөздерді бір-бірімен салыстыра зерттейтін лексикологияның саласы?
салыстырмалы лексикология
тарихи лексикология
сипаттам лексикология
семасология
ономасология
Басқа тілден енген сөздің соңғы дыбысының түсіріліп қалыптасуы?
апокопа
протеза
эпентеза
метатеза
дизреза
Сөз ортасына қосылып дыбыстың қосылып айтылуы?
эпентеза
протеза
апокопа
метатеза
дизреза
Реляциялық мағынаны білдіретін аффикстік морфеманың түрі?
префикс
инфикс
жұрнақ (суффикс)
жалғау (флексия)
конфикс
Белгілерінің ұқсастығына қарай заттың не құбылыстың басқа бір заттың не құбылыстың атауымен аталуының негізінде сөз мағынасының ауысуы?
метафора
метонимия
синекдоха
эвфемизм
дисфемизм
Бүтіннің орнына бөлшекті, жалпының орнына жалқының қолдану негізінде сөз мағынасының ауысуы?
синекдоха
метонимия
қызмет бірлігі бойынша атау
метафора
дисфемизм
Бір заттың немесе құбылыс атауының екінші затқа не құбылысқа олардың өз ара іргелестігі, шектестігінде атау болып ауысу тәсілі?
метонимия
синекдоха
қызмет бірлігі бойынша атау
метафора
дисфемизм
Сөздің шығу тегін айқындауда тілдердің шығу тегінің бірлігіне қара топтастырылуын талап ететін принцип?
этимологиялық
семантикалық
фонетикалық
генеологиялық
морфологиялық
Орта ғасырда Батыс Еуропадағы канондық тіл
латын тілі
грек тілі
санскрит тілі
иврит тілі
ағылшын тілі
Тілдегі өткінші құбылыс болып саналатын сөздер?
неологизмдер
терминдер
эвфемизмдер
дисфемизмдер
табулар
Жазудың ең алғашқы түрі?
пиктографиялық
буын
иероглифиялық
әріптік
логографиялық
Дауысстардың бір-бірімен үндесуі?
сингармонизм
консонантизм
вокализм
Тіл біліміндегі дауыссыз дыбыстар жүйесі?
консонантизм
вокализм
сингармонизм
диссимиляция
эфемизм
Тіл білімі тарихын неше кезеңге бөліп қарастырамыз?
5
6
7
8
9
Москва лингвистикалық мектебінің қалыптасқан кезеңі
XIX-70-80-ші жылдар;
XIX басы;
XVIII ғ. ортасы;
XVIII ғ. 70-80-ші жылдар.
X-XI ғ.
Фразеологиялық тұтастық?
Жүрек жұтқан
көрпеге қарап кесіл
екі езі екі құлағына жету
шалқар көл
жазық дала
Дыбыстау мүшелерінің жиынтығы?
сөйлеу аппараты
дауыс шымылдығы
дыбыс шырағы
дыбыс әуені
дыбыс күші
Фразеологиялық бірлік?
шалқар көл
жазық дала
көрпеге қарап кесіл
ауыз-мұрын қоспаймастан
ауыздың үсті, жеңілдің астымен
Барыс септік жалғаулы сөз?
баласына
кейпінің
үйінде
барағына
келісімін
Шығыс септік жалғаулы сөз?
қаласынан
кейпінің
үйінде
көшеміздің
досымен
Басқа сөз табының зат есімге айналуы не деп аталады?
Субстантивтену
Вербалдану
Адъективтену
Синоним сөздердің тізбегін көрсетіңіз.
Ас, тамақ, тағам, дәм.
Бау, бақша, егін.
Дәреже, абырой, көрнекті.
Қала, астана, аймақ.
Жоғары, төмен, аласа.
Тұрақты сөз тіркесін табыңыз.
Ала өкпе болу
Хат жазу
Алтын күн
Ағайыншыл адам
Вокзал алаңы
«Мырза жігіт», «кеңже бала» сөздері қай сөзге қатысты?
табуу
эвфемизм
дисфемизм
көнеген сөз
тұрақты тіркес
Етістіктің категориясын тап?
етіс категориясы
шақ категориясы
тәуелдік категориясы
септік категориясы
тілдік категориясы
Сын есімнің негізгі белгісін көрсет?
заттың сапалық белгісін, сипатын білдіреді
заттың санын, ретін, есебін білдіреді
заттың қимылын, іс-әрекетін білдіреді
заттың атын білдіреді
қимылдың іс-әрекеттің жай-күйін білдіреді
Шылау сөздердің негізгі белгісін көрсет?
толық лексикалық мағынасы болмайды
белгілі бір сөйлем мүшесі болады
толық лексикалық мағынасы болады
морфологиялық принцип бойынша жасалады
етістіктен жасалады
Грек тілінің «бірдей», «біркелкі», «ат», «аталу» деген мағынаны білдіретін сөздерінен жасалған термин?
омоним
антоним
синоним
метонимия
полисемия
Грек тілінің «қатар атау» деген сөзі бойынша жасалған термин?
синоним
антоним
омоним
метонимия
полисемия
Грек тілінің «қарсы» және «ат», «атау» деген сөздерінен жасалған термин?
антоним
синоним
омоним
Латын тіліндегі ұқсамау деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?
диссимиляция
ассимиляция
деривациялық
синхронизм
лабиоденталь
«Ерітілу», «қорытылу» деген мағынадағы сөзден жасалған термин?
фузия
синхрония
агглютинация
эвфемизм
редукция
Грек тілінің «ореж»және «ат», «есім»деген мағынадағы сөздерінен жасалған термин?
топонимика
семасология
этимология
этнонимика
семотика
Атау мен ілік септігінен басқа септіктердің бірінде тұрып байланысу қай байланысу формасы болады?
меңгеру
матасу
жанасу
қиысу
қабысу
Сөздің материалдық жамылғысы?
дыбыс
екпін
морфема
буын
интонация
Моносемия дегеніміз не?
A) жалғыз, бір мағыналы сөздер тобы
B) сөздің көп мағыналылығы
C) фразеологизмнің мағынасы
D) екі мағыналы сөздер
E) екі немесе одан көп мағыналы сөздер
Буынға тән басты белгі.
дауысты дыбыстың болуы
мағына болу
үндестік заңына бағынуы
дауысты дыбыстан басталуы
дыбыстық үнем
Сын есімнің сөйлемдегі негізгі қызметі:
анықтауыш
бастауыш
айқындауыш
баяндауыш
толықтауыш
Өзгелік етіс?
жаздыр, білдір, шақырт
жазыс, білсіс, шақырыс
жазыл, білін, шақырыл
Түркі тілдері?
өзбек, хакас, қырғыз
хала-монгол, қалмақ
эвен, нанай, урочи
тай, дунган, бирма
грузин, араб, литва
Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі?
негізгі сөздік қор
историзм
неологизм
архаизм
Тіл білімі қай кезде жеке ғылым ретінде қалыптасты?
XIX ғасыр
XX ғасыр
X ғасыр
XI ғасыр
XIII ғасыр
Бүкіл лексикалық байлықтың басты тұлғасы, негізгі ұйытқысы?
негізгі сөздік қор
сөздік құрам
синонимдік қатар
жалпыхалықтық лексика
доминант сөз
Фразеологиялық тұтастық
жүрек жұтқан
кернеге қарап кесең
екі езуі екі құлағына жету
шаңырақ көк
жазық дала
Фразеологиялық антоним?
ат ізін салмады – ат ізін құртпады
ат салысты – ат сабытты
әзір да безер болды – ат тонын ала қашты
көз ілмеді – түн ұйқысын төрт бөлді
көз тастау – көз қырың салу
Трек тілінің «сымпайы сөйлемім» деген сөзінен жасалған термин?
эвфемизм
метафора
метонимия
синекдоха
табуа
Лексикографияның объектісі
сөздіктер
сөйлем
сөз этимологиясы
фразеология
пиктография
Сөздің ең ұсақ мағыналық бөлшегі?
морфема
сөйлем
фонема
сөз тіркесі
Мағына мен дыбыстардың бірлігінен тұратын ең кіші тілдік элемент
морфема
фонема
графема
сөздер
сөйлемдер
Фразеологиялық бірлік?
шалқар көл
жазық дала
көргенге қарақ кесет
ауыз-мұрын қысаймастан
ауырдың үсті, жеңілдің астымен
Тетелес келген екі дыбыстың бірінің екінші дыбысты дәл өзіндегі етіп бағындыруы?
толық ассимиляция
регрессивті ассимиляция
прогрессивті ассимиляция
глобальдық сингармонизм
диссимиляциялық
Грек тілінің «сөз» және «жазамын»деген сөздерінен жасалған термин?
лексикография
лексикология
этимология
фразеология
семасология
Біркелкі немесе ұқсас дыбыстардың әр басқа дыбыстар немесе сал ғана ұқсас дыбыстар болып өзгеру құбылысы?
диссимиляция
ассимиляция
сингармонизм
омофон
омограф
Тіркесу арқылы жасалатын неологизм сөз(-дер)
жаңа сақтау бөлімі
ескі досы
ал-ауыт
оқыған адам
телқұжат
Барыс септік жалғаулы сөз?
жеріне
кейпінің
үйінде
барарына
келісімін
Табыс септік жалғаулы сөз?
кітапты
кейпінің
үйіне
көшемізде
келісім
Омонимдерді көп мағыналы сөздерден ажырататын негізгі белгілері?
әр түрлі сөз таптарынан жасалады
бір сөз табынан жасалады
сөздер бір-біріне қарама қарсы ұғымда болады
өзара мағыналас, мәндес сөздер тобы
Туыстас тілдердің сөздік құрамын, ондағы сан алуан сөздерді бір-бірімен салыстыра зерттейтін лексикологияның саласы?
салыстырмалы лексикология
тарихи лексикология
сипаттама лексикология
семасиология
ономасиология
Зат немесе құбылыс ұғымының белгілі бір сөзбен аталуыньң себебі неліктен екендігін қарастыратын сала?
A) семасиология
B) ономасиология
C) ономастика
D) топонимика
E) этимология
Басқа сөз табының есімдікке айналуы не деп аталады?
Прономиналдану
Вербалдану
Адъективтену
Адвербиалдану
Субстантивтену
Лексикологияның өзен, су, көл атауларын қарастыратын саласы?
гидронимия
оронимия
антропонимия
этнонимия
ойконимия
Тілдегі сөздердің түрлену,өзгеру ережелері мен сөздерден сөйлемдердің құралу ережелерін білдіретін тіл білімінің саласы?
лексикология
ономасиология
этимология
фразеология
грамматика
Сөз соңына қосылу дыбыстар қосылып айтылатын фонетикалық процесс?
эпентеза
протеза
эпитеза
апокопа
диэреза
Дыбыстардың күрделі тіркесіндегі бір дыбыстың түсіріліп айтылуы?
диэреза
протеза
эпентеза
апокопа
метатеза
Сөйлемдерден омонимдік қатарды табыңыз?
A) Қаланың қақпасы ашық, Қақпадан кірді
B) Атам құрт әзір. Ең адамға көп тәрбие керек.
C) Құсқа айналады. Құстар қайтып барады.
D) Біліммен мыңды жыға біл. Мыңды төртке бөл.
Атауыш (немесе дербес) сөздерге қарама-қарсы сөздер тобы?
көмекші сөздер
есімдік
одағай
Сөз құрамындағы белгілі бір дыбыстың көмескіленіп айтылуы қалай аталады?
редукция
протеза
апокопа
метатеза
дизреза
Сөз құрамындағы не сөз аралығындағы белгілі бір дыбыстың көмескіленуі нәтижесінде мүлдем түсіп қалуы қалай аталады?
элизия
протеза
апокопа
метатеза
дизреза
Латын тілінің «ұқсас, ұқсату» деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?
ассимиляция
диссимиляция
деривациялық
сингармонизм
лабиалденталь
Ішкі флексия тәсілі арқылы тұлғаланған сөзді таңдаңыз:
ходить, хожу
гостям, жүгіріс
он-оннан, етік-нен
білесіз, әйел
кещеңті-ау
Этнонимдерді көрсетіңіз:
өзбек, орыс
жер, марс
Астана, Алматы
қасқыр, жылан
Тұрсынбай, Еркін
Қыпшақ – бұлғар подгруппасына жататын тілді таңдаңыз:
башқұрт
қазақ
гагауыз
қарайым
өзбек
Екі дауысты дыбыстың тіркесуі арқылы жасалатын дыбыс қалай аталады?
дифтонг
морф
дифтонойд
сингема
фонема
Әр түрлі 2 дыбыстың бойына сіңісіп бірдейлесуі қалай аталады?
элизия
дивергенция
редукция
ассимиляция
конвергенция
Сөздің мағыналық жақтарын қарастыратын тіл білімінің саласын таңдаңыз:
семасиология
лексикография
фразеология
Флективті тілдер
араб, еврей
удмурт, угор
хант, манси
қырым, башқұрт
хакас, шор
Фонема теориясының негізін қалаған кім?
И.А. Бодуэн де Куртенэ
А.А. Реформатский
Ф. де Соссюр
Н.С. Трубецкой
Л.В. Щерба
Бірнғай кельт тобына жататын тілдер қатары?
ирланд, бритт, бретон, шотланд
мегрель, амхор, шотланд
каталан, ароум, ирланд
мегрель, уельс, табаран
шотланд, каталан, ароум
“Қазан лингвистикалық мектебінің” көрнекті өкілі
Бодуэн де Куртенэ
А.Шахматов
А.М.Пешковский
Ф.Фортунатов
В.Гумбольдт
Қырымшы тілі енетін түркі тілдерінің тобы?
қыпшақ
ұйғыр
оғыз
татар
қарлұқ
Бірнғай түрган иран тобына жататын тілдер тобы?
иранжабид, тәжік, бигиари
осетин, кашмир, сингаль
күрд, кишан, пушти
пушту, кашмир, неполи
балучи, пушту, урду
Батыс славян тобына енетін тілдер қатары?
калиуб, чех, поляк
македон, словен
орыс, украин
белорус, словак
словен, болгар
Бірнғай түрган қыпшақ тілдері?
қарайым, қырым, қарашай
гагауз, балқар, түрік
татар, чуваш, хакас
қазақ, қарақалпақ, чуваш
ноғай, ұйғыр
Оңтүстік славян тобына енетін тілдер қатары?
словен, македон, болгар
гагауз, түрік, балқар
татар, чуваш
ноғай, ұйғыр
Герман тобына енетін тілдер қатары
голланд, идиш
балқар, гагауз
татар, чуваш
ноғай, ұйғыр
қазақ, қарақалпақ
Швед, норвеж тілдері енетін тілдер тобы?
герман
кельт
албан
роман
> Бірыңғай тұрған роман тілдері?
повонсаль, молдаван, италян
> балқар, гагауз, түрік
> татар, чуваш, хакас
