WorksheetsUntitled Quiz
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
To’lqin uzunligi, tezligi va chastotasi o’rtasidagi bog’liqlik formulasini ko’rsating.
v = c / λ
λ = c / v
c = λ / v
c = v / λ
To’lqin soni nima?
1 sm dagi tebranishlar soni
1 sekunddagi tebranishlar soni
1 marta tebranish uchun sarflangan vaqt
Chastotaga teskari proporsional kattalik
Ekstinksiya koeffitsiyenti deb nimaga aytiladi?
1 sm li kyuvetaga solingan 1 M li modda eritmasidan o’tgan nurning yutilish kattaligiga
eritmaning optik zichligiga
eritmaga tushgan va o’tgan nur intensivliklari nisbatining logarifmiga
modda tabiatiga
Moddaga UB nurlar ta’sir ettirilganda qanday o’zgarish sodir bo’ladi?
molekula va atomlar valent elektronlarining energetik holati o’zgaradi
atom yadrolarining energetic holati o’zgaradi
yadro atrofidagi ichki qavat elektronlarining holati o’zgaradi
atomlar orasidagi valent burchaklar o’zgaradi
UB nurlarning to’lqin uzunligi qanday?
120-800 nm
120 nm gacha
800 nm
200 nm
UB spektrida vakuum sohasida to’lqin uzunligi qanday bo’ladi?
120-190 nm
200 nm dan katta
200-800 nm
200-400 nm
UB spektrida yutilish maksimumlarining o’rni to’lqin uzunligi katta bo’lgan sohaga siljishi qanday nomlanadi?
bataxrom siljish
giperxrom siljish
gipoxrom effekt
gipsoxrom siljish
Karbon kislotalarning dimer va monomer holatlari o’rtasidagi muvozanat qanday erituvchilarda o’rganiladi?
Neytral erituvchilarda
Kuchli asosli erituvchilarda
Kuchli kislotali erituvchilarda
Organik erituvchilarda
Qutbsiz erituvchi qaysi?
Atseton
Suv
Metanol
Etil spirti
Kombinasion sochilish spektrida (KS) nur ta’sirida molekulada qanday jarayon kuzatiladi?
qutblanish sodir bo’ladi
nurning sinishi ro’y beradi
nurning teksilikka nisbatan burilishi sodir bo’ladi
lyuminesensiya jarayoni kuzatiladi
Refraktometrlar yordamida eritmaning qanday xususiyati o’rganiladi?
Sindirish ko’rsatkichi
Elekt o’tkazuvchanligi
Konsentratsiyasi
Ranginging intensivligi
Nurning intensivligi nima?
Yuza birligidan ma’lum vaqt davomida o’tgan kvantlar soni
To’lqin balandligi
To’lqin uzunligining chastotaga nisbati
Tebranishlar orasidagi masofa
Monoxromatik nur deb nimaga aytiladi?
To’lqin uzunligi va energiyasi bir xil bo’lgan nurlar
Rangi bilan ajralib turadigan nurlar
Katta energiyali nurlar
Har xil energiyali to’lqin uzunligi bir xil bo’lgan nurlar
To’lqinga oid qaysi tenglama noto’g’ri ifodalangan?
c = λ/ν
ν = 1/λ
ν = c/λ
λ = c/ν
Buger-Lambert-Ber qonunining matematik ifodasini ko’rsating.
D = ε · C · l
D = m/v
D = R · T · n
D = Q/t
Elektromagnit to’lqinlarning intensiv yutilish sohasi … deyiladi.
Yutilish maksimumi
Yutilish minimumi
Nurning sinishi
Nurning qaytishi
UB spektrida yutilish maksimumlarining o‘rni to‘lqin uzunligi kichik bo‘lgan sohaga siljishi qanday nomlanadi?
gipsoxrom siljish
giperxrom siljish
gipoxrom effekt
bataxrom siljish
UB spektrida yutilish maksimumi intensivligining ortishi qanday nomlanadi?
giperxrom effekt
gipoxrom effekt
gipsoxrom siljish
bataxrom siljish
UB spektrida yutilish maksimumi intensivligining kamayishi qanday nomlanadi?
gipoxrom effekt
giperxrom effekt
gipsoxrom siljish
bataxrom siljish
UB spektroskopiyasida qanday elektron o‘tishlar uchun eng katta energiya sarflanadi?
σ→σ*
n→σ
π→π*
n→π
Spirtlarda yoki karbon kislotalardagi molekulararo bog‘ borligini qanday erituvchida o‘rganish kerak?
to‘rtxlorli uglerodda
Xlorformda
Asetonda
Etil spirtida
Qaysi holda Buger-Lambert-Ber qonunidan chetlanishlar kuzatilishi mumkin?
moddalar har xil tautomer shaklda bo‘lishi
eritma konsentratsiyasi noma’lum bo‘lsa
modda molekulalari o‘zaro ta’sirlashganda
modda molekulalari erituvchi molekulalari bilan ta’sirlashganda
eritma rangsiz bo‘lsa
Butadiyen-1,3 ning UB spektridagi yutilish maksimumi λ = 217 nm ga teng bo‘lsa, 2,3-dimetilpentadiyen-1,3 ning UB spektridagi λmax qanday bo‘ladi?
233 nm
229 nm
237 nm
241 nm
Konsentratsiyasi 2,44·10⁻⁴ mol/l bo’lgan siklopentadiyenning geptandagi eritmasidan olingan UB spektrida λmax= 240 nm, molyar yutilish koeffitsiyenti 3400 l/mol·sm, nur yo’lining uzunligi 1 sm bo’lsa, eritmaning optik zichligini hisoblang.
0,83
0,11
0,34
0,24
Quyidagi fikrlardan qaysilari to’g’ri?
1, 4, 5
2, 3, 4
3, 4, 5
1, 3, 5
To’lqin tezligi 3·10⁸ m/sek, uzunligi 6 m ga teng bo’lsa, chastotasi qanday bo’ladi?
50 MGs
18 MGs
20 MGs
Chastotani hisoblash uchun to’lqin energiyasi qiymati ham berilishi kerak.
To'g'ri
Noto'g'ri
n→π* elektron o’tishga tegishli bo’lgan yutilish maksimumi qanday muhitda spektrda kuzatiladi?
Qutbsiz erituvchi
Qutbli erituvchi
Ishqoriy muhit
Kislotali muhit
To’lqin uzunlik qiymati 217 nm da qanday birikmaning yutilish maksimumi kuzatiladi?
1,3-butadiyen
etilen hosilalari
atsetilen hosilalari
benzol gomologlari
Molyar yutilish koeffitsiyenti lgE ning qiymati qanday birikmalarda 2 dan kichik?
Karbonil gruppa tutgan birikmalarda
Anilinda
Fenollarda
Diyen birikmalarda
Yaqin ultrabinafsha sohaqa qaysi elektron o’tishlar kiradi?
π→π*, n→π*
σ→σ*
n→σ*
Molyar yutilish koeffitsiyenti qaysi izomerlarda katta qiymatlarda bo’ladi?
trans-geometrik izomerlarda
sis-izomerlarda
to’yinmagan uglevodorodlar izomerlarda
sis-dekalinda
Karboksil va gidroksil guruhi tutgan birikmalar qanday holatda IQ spektri olinsa, molekulalararo bog’ mavjudligi kuzatiladi?
Suyuq holatda
Qattiq holatda
Gaz holatda
Emulsiya holatda
Kondensirlangan aromatik birikmani qaysi birida 700-800 sm⁻¹ sohada bitta yutilish chastotasi kuzatiladi?
naftalin
Benzfenantren
Antrasen
Fenantren
Spirtlardagi molekulalararo vodorod bog’ini uzilishiga qanday erituvchilar ta’sir qiladi?
piridin
qutbsiz erituvchi
qutbli erituvchi
kislotal muhit
Kislota amidlarining (-NH-C=O) yutilish chastotalari ichida muhimi qaysi biri hisoblanadi?
CO guruhining valent tebranishi
NH-guruhining valent tebranishi
NH-guruhining deformatsion tebranishi
amidlardagi C-O-C bog’ining valent tebranishi
IQ spektroskopiyada yutilgan energiya modda molekulasidagi qanday o’zgarishlarga sabab bo’ladi?
molekulada atomlar o’rtasidagi bog’ uzunligini va valent burchaklarini o’zgartiradi
yadoda spin qiymatining o’zgarishiga olib keladi
elektron spinnini o’zgartiradi
IQ spektroskopiya elektron yutilish spektri ham deb aytiladi
IQ spektrlari asosan qanday tebranish chastotalari oralig’ida yozib olinadi?
400-4000 sm⁻¹
100-400 sm⁻¹
4000-14000 sm⁻¹
400-440 sm⁻¹
IQ spektrida gidroksil guruhi valent tebranishlari qaysi sohada kuzatiladi?
3500 sm⁻¹
3000 sm⁻¹
2000 sm⁻¹
1000 sm⁻¹
IQ spektrda to‘lqin soni qiymati sm⁻¹ ortib borishi bilan chastota va energiya qanday tartibda o‘zgaradi?
chastota ortadi, energiya ortadi
chastota kamayadi, energiya ortadi
chastota ortadi, energiya kamayadi
chastota kamayadi, energiya kamayadi
Uglevodlarning qaysi sinfida yutilish chastotalari aniq bir-biridan ajralgan holatda namoyon bo‘ladi?
Monosaxaridlar
Disaxaridlar
Oligosaxaridlar
Polisaxaridlar
Molekulalarda uchbog‘i borligini qaysi yutilish sohasi belgilaydi?
2100-2350 sm⁻¹
1500-1650 sm⁻¹
1650-1900 sm⁻¹
3000-3100 sm⁻¹
Geminal dimetil guruhlari borligini qanday sohada chastota mavjudligi bilan tasdiqlash mumkin?
1370-1380 sm⁻¹
2960-2900 sm⁻¹
2800-2700 sm⁻¹
1400-1450 sm⁻¹
Organik birikmalarning qanday sinflarida qattiq va eritma holatida olingan IQ spektrlari bir xil bo‘ladi?
uzun zanjirli to‘yingan uglevodorodlar, steroidlar
karbon kislotalari
spirtlar
aminobirikmalar
To‘yingan uglevodorodlarda metilen guruhining ortib borishi qaysi tebranish chastotasi intensivligini o‘zgarishida sodir bo‘ladi?
mayatniksimon tebranish
assimetrik valent tebranish
simmetrik valent tebranish
Molekuladagi atomlar soni n ta bo’lsa, uning asosiy tebranishlar soni nechta bo’ladi?
3n + 6
n – 1
n + 1
2n + 3
IQ spektrda molekulada izotop atom (deyteriy) borligi funksional guruhning yutilishi chastotasiga qanday ta’sir etadi?
chastota qiymati kamayadi
intesivlik ortadi
intensivlik pasayadi
chastota qiymati ortadi
Siklopropan molekulasidagi metilen guruhining valent tebranish qiymati qanday sohada namoyon bo’ladi?
3000-3040 sm⁻¹
2900-2960 sm⁻¹
2700-2850 sm⁻¹
700-800 sm⁻¹
IQ spektrida o’zaro bog’langan atomlarning massalari ortishi bilan tebranish chastotasi qanday o’zgaradi?
atom massalari ortishi bilan chastota kamayadi
atom massalari ortishi chastotaga ta’sir etmaydi
atom massalari ortishi bilan chastota ortadi
atom massalari ortishi bilan tebranishlar soni ortadi
Tarkibida 1) C – C 2) C = C 3) C ≡ C bog’lari saqlagan birikmaning IQ spektrida 4) 2200 5) 1600 6) 1000 sm⁻¹ sohalarda valent tebranishlari kuzatiladi. Har bir bog’ga mos keluvchi tebranish chastotalarini tanlang.
1-6, 2-5, 3-4
1-4, 2-5, 3-6
1-5, 2-6, 3-4
1-4, 2-6, 3-5
Molekula 3 ta atomdan tashkil topgan bo’lsa, uning valent tebranishlari soni nechta bo’ladi?
2 ta
1 ta
6 ta
3 ta
IQ nur ta’sirida molekulada qanday deformatsion tebranishlar kuzatilishi mumkin?
simmetrik
yelpig’ichsimon
aylanmа
mayatniksimon
qaychisimоn
Moddalarning IQ spektrlarini olishda ularni qanday shaklda o’rganish mumkin?
yupqa qavatli holatda;
vazelinni pasta holida;
suvl eritmada;
qattiq holatda presslangan plastinka shaklida;
tetraxlormetan yoki uglerod disulfid eritmasida;
Molekulani qutblanish jarayoni bilan izohlanadigan fizikaviy uslub qaysi?
Mass spektrometriya
UB spektroskopiya
IQ spektroskopiya
Elektron paramagnit rezonans
Mass spektrida faqat molekulyar massasini olish uchun qanday ionlantirish usulidan foydalaniladi?
Kuchli elektr maydoni ta’sirida
Elektronlar oqimi zarbasi
Fotonlar oqimi zarbasi
Tezlashtirilgan atomlar bilan zarba berish
Molekula tarkibida to’rtta karbonil guruhi bo’lsa, uning molekulyar ionida CO lar soni nechtadan ajralib chiqib ketishi mumkin?
CO guruhlar bosqichma-bosqich ajralib chiqadi
2
3
4
Molekulyar ionning eng intensiv qiymatlari qaysi birikmalarda kuzatiladi?
Aromatik birikmalar
Normal tuzilishli uglevodlar
Sikloparafinlar
Tarmoqlangan zanjirli uglevodlar
Molekulyar ion tarkibida qanday guruh tutganda unga nisbatan ikki yon tomondan uzilish sodir bo’lib bo’lakli ionlar hosil bo’ladi?
Karbonil guruhi
Gidroksil
Aminoguruh
Nitroguruh
Mass spektrini olishda asosiy qiyinchiliklarga nimalarni ko’rsatish mumkin.
moddalarning mass spektri sharoitida uchuvchanmasligi
qattiq moddalarning spektrini olish
suyuq moddalarning spektrini olish
amorf holatidagi moddalar spektrini olish
Molekulyar ionning izotopli cho’qqilari asosan qanday birikmalarda kuzatiladi?
Xlor, brom, oltinugurt atomlari tutgan birikmalar
Fosfor, kislorod, azot atomlari tutgan birikmalar
Uglerod, vodorod, azot atomlari tutgan birikmalar
Kaliy, natriy, litiy atomlari tutgan birikmalar
Mass-spektroskopiyada keng ko'lamda ishlatiladigan ionlanish uslubi qaysi?
elektronlar oqimi bilan ta'sir etish
fotonlar bilan ta'sir
kuchli elektr maydoni
tezlashtirilgan atomlar ta'siri
Mass-spektroskopiyada molekulyar ionning barqarorligiga qanday omillar ta'sir etadi?
molekulada qo'shbog' yoki aromatik halqa borligi
mass-spektrometrning markasi
ionlanish jarayonining uslublari
moddalarning uchuvchan holatiga o'tmasligi
Mass spektrdagi qaysi ionlarning massasini o'rganib, boshlang'ich iondan boshqa ionlarning hosil bo'lish qobiliyatini bilish mumkin?
metastabil ionlar
molekulyar ionlar
bo'lakli ionlar
qaytadan guruhlanuvchi ionlar
Molekulyar ion massasi 58 bo'lgan va 43 bo'lakli ion hosil qiladigan birikma qaysi tuzilishga ega?
CH3-CO-CH3
C2H5SH
C2H5CH2NH2
CH3-CH2-CHO
Qaytadan guruhlanish jarayonini mass-spektrdagi turlari qanday?
vodorod atomining ko'chishi va skeleti qayta guruhlanish
vodorod atomining ko'chib o'tishi
skeleti qayta guruhlanish
ko'p zaryadli ionlar hosil bo'lishi
Etilbenzol molekulasidan ionlar hosil bo'lishi avval qaysi guruh chiqib ketishi bilan sodir bo'ladi?
metil guruhi
milen guruhi
etil guruhi
etilen qoldig'i
Aromatik birikmalarning mass-spektrlari alifatik birikmalar mass-spektrlari bilan qanday farq va o'xshashliklarga ega?
Aromatik birikmalarda asosiy ion kuchliroq va fragmentatsiya kamroq bo'ladi, alifatiklarda esa fragmentatsiya ko'proq.
Alifatik birikmalarda asosiy ion kuchliroq va fragmentatsiya kamroq bo'ladi, aromatiklarda esa fragmentatsiya ko'proq.
Aromatik va alifatik birikmalarning mass-spektrlari bir xil fragmentatsiyaga ega.
Aromatik birikmalarda fragmentatsiya umuman kuzatilmaydi.
Molekulyar ion massasi 60 va 45 massali bo’lakli ion hosil qiladigan birikmani tuzilishini aniqlang?
CH3-COOH
CH3-CH2-NH2
CH3-CHO
CH3-CH2-CH2-OH
Qaysi holatda YAMR spektrida rezonans kuzatiladi?
Yutilgan energiya doimiy magnit maydoniga nisbatan yadro magnit momentini o’zgartirsa
Yutilgan energiya yadro va unga yaqin elektronlar energiyasini o’zgartirsa
Magnit jihatdan ekvivalent yadrolar bir-biri bilan ta’sir etganda
Qo’shni yadrolarning o’zaro ta’siri natijasida
PMR spektroskopiya yordamida keto-yenol tautomeriyani o’rganish nimadan iborat?
keton-yenol shakldagi molekulaning protonlar intensivligi aniqlanadi
spektrdagi signallar tahlil qilinadi
aniqlab bo’lmaydi
erituvchi tabiatiga bog’liq
Multiplet signallar PMR spektrida nechta ajralgan signallardan iborat bo’ladi?
5
4
2
3
YaMR signallari yadro spin qiymati qanday sondan iborat bo’lsa, spektrda kuzatilmaydi?
0
½
1
2
13C YaMR bilan PMRning farqli tomonlarini izohlang.
kimyoviy siljish qiymati katta oraliqda (0-250 m.h.) yotadi, etalon sifatida TMS ishlatiladi, spin-spin ta’sir kuzatiladi, Temperatura
faqat protonlar uchun ishlatiladi, etalon sifatida suv ishlatiladi, kimyoviy siljish oraliqlari tor
spektroskopiya faqat gaz holatida amalga oshiriladi, natijalar faqat grafik ko‘rinishda olinadi
faqat organik birikmalar uchun qo‘llaniladi, natijalar faqat raqamli ko‘rinishda olinadi
Organik moddalarning fazoviy tuzilishini aniqlashda ishlatiladigan qanday turdagi protonlarni SSTK qiymati hisobga olinadi?
geminal va vitsinal protonlar
geminal protonlar
birinchi va uchinchi uglerod atomidagi protonlar
uzoqdan ta’sir etuvchi protonlar
Kimyoviy almashinish jarayonini PMR spektroskopiyasida qaysi funksional guruhlar yordamida o’rganish mumkin?
A) OH, NH, SH
B) C=O
Trans izomerlarida spin-spin ta'sir konstantasi qiymati (Hz) qancha?
11-18
8-10
20-25
6-8
Sis izomerlarida spin-spin ta'sir konstantasi qiymati necha (Hz)ga teng bo'ladi?
4-10
10-12
16-18
3-4
13C signallari qanday holatlarda juda kuchsiz magnit maydonda namoyon bo'ladi?
C=O bog'da
Aromatik uglevodorodlarda
galloid bilan bog'langan uglerod atomlarida
C=C bog'larda
YaMR yordamida o'rganilmaydigan atom yadrolarini belgilang.
12C va 16O
1H
2H, 14N
35Cl
Rezonans chastota bilan qanday omillar orasida bog'liqlik mavjud?
Tashqi magnit maydon kuchlanishi va gidromagnit nisbat
Tashqi harorat va bosim
Elektr toki va yorug'lik tezligi
Moddaning zichligi va hajmi
Quyidagi yadrolardan qaysilarini YAMR spektroskopiyasi yordamida o'rganish mumkin?
A) 2, 5, 6, 8
B) 1, 3, 5, 6
C) 1, 2, 4, 6
D) 2, 3, 4, 5
Quyidagi yadrolardan qaysilarini YAMR spektroskopiyasi yordamida o'rganib bo'lmaydi?
1, 3, 4, 7
1, 3, 5, 6
2, 5, 6, 8
2, 3, 4, 5
YaMRning asosiy tenglamasi (Larmor tenglamasi)ni ko'rsating.
v₀ = (γ/2π)·H₀
v₀ = γ·H₀
v₀ = 2π·γ·H₀
v₀ = H₀/γ
YaMR spektridagi signallar intensivligi qanday omillarga bog‘liq?
energetik sathlar orasidagi yadrolar sonining farqiga;
temperaturaning ortishiga;
temperaturaning pasayishiga;
magnit xususiyatli yadrolarning namunadagi miqdoriga.
Metil guruhi protonlari tashqi magnit maydoniga nisbatan necha xil spin holatda joylashadi?
4
3
2
5
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo‘shni protonlar soni 4 ta bo‘lganda signal shakli qanday bo‘ladi?
Kvintet
Singlet
Dublet
Triplet
Paskal diagrammasiga ko‘ra PMR spektridagi dublet signal cho‘qqilarining nisbiy intensivligi qanday nisbatda namoyon bo‘ladi?
1 : 1
1 : 2 : 1
1 : 3 : 3 : 1
1 : 3 : 1
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo‘shni protonlar soni 4 ta bo‘lganda signal shakli qanday bo‘ladi?
Kvintet
Singlet
Dublet
Triplet
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo‘shni protonlar soni 3 ta bo‘lganda signal shakli qanday bo‘ladi?
Kvartet
Kvintet
Singlet
Dublet
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo‘shni protonlar soni 2 ta bo‘lganda signal shakli qanday bo‘ladi?
Triplet
Kvartet
Kvintet
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo’shni protonlar soni 1 ta bo’lganda signal shakli qanday bo’ladi?
Dublet
Triplet
Kvartet
Kvintet
Spin-spin ta’sirlashuvchi qo’shni protonlar bo’lmaganda signal shakli qanday bo’ladi?
Singlet
Dublet
Triplet
Signal kuzatilmaydi
PMR spektrlarda kimyoviy siljish qiymati 6-9 m.h. oralig’ida qanday birikmalaning proton signallari kuzatiladi?
aromatik birikmalar va hosilalari
asetilen hosilalari
R-CO-OH
CH3-CHO
Toloul PMR spektrida nechta signallar kuzatiladi?
2
3
4
5
Yadroviy kvadrupol rezonans (YaKR) yordamida qanday atom yadrolari o’rganiladi?
A) 2H, 14N
B) 1H
C) 13C
D) 12C
Kimyoviy siljish qiymati qanday omillarga bog’liq?
Organik moddaning tuzilishi va elektronlar taqsimotiga, Erituvchining tabiatiga, Eritmaning konsentratsiyasiga, Tashqi magnit maydon kuchlanishiga
Faqat erituvchining harorati va bosimiga
Faqat tashqi yorug'lik manbaiga
Faqat moddaning fizik holatiga
Piridin molekulasining protonlar sistemasini belgilang
AB2X2
AX2Y
ABX2
A2X2
Etil spirtining PMR spektrida maydonda signallar kuzatiladi. Ular qaysi protonlarga mos keladi?
1,17 m.h. – CH3 protonlari; 3,62 m.h. – CH2 protonlari; 5,37 m.h. – OH protonu
2,50 m.h. – CH3 protonlari; 4,20 m.h. – CH2 protonlari; 6,00 m.h. – OH protonu
0,90 m.h. – CH2 protonlari; 3,00 m.h. – CH3 protonlari; 5,00 m.h. – OH protonu
1,50 m.h. – CH2 protonlari; 3,80 m.h. – CH3 protonlari; 5,80 m.h. – OH protonu
Paskal diagrammasiga ko’ra PMR spektridagi kvartet signal cho’qqilarining nisbiy intensivligi qanday nisbatda namoyon bo’ladi?
1 : 3 : 3 : 1
1 : 1
1 : 2 : 1
1 : 2 : 2 : 1
Glutar kislotaning PMR spektrida signallar intensivligi nisbati qanday bo’ladi?
1 : 2 : 1
1 : 1 : 1
1 : 1
3 : 2
