NEW
Font size
WorksheetsЖАЛПЫЛАУЫШ | АЙҚЫНДАУЫШ | БІРЫҢҒАЙ МҮШЕ
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Қосарлы айқындаушы сөзді таңдаңыз.
Ұлы жазушы
Сәбит Мұқанов
Әнші Роза
Нұржан мен Нұрлан
Қосарлы айқындаушы тіркестер қатарын таңдаңыз.
Мұражай-пәтер, Ұмай-ана
Жас мұғалім, жаңа пікір
Кең көше, әкелі-балалы
Сары сақалды, қара көзді
Жалпылаушы сөздер қатысқан сөйлемді белгілеңіз.
Нартай, Әлнішер – екеуі Буланбай мен Алшагырды осы күйде көріп еді.
Осы жағынан алғанда, құмырсқа тіршілігі – ғылыми маңызы бар құбылыс.
Шырақ жағып күзету – соның бір түрі.
Сүйеу ел ішіне сыйымсыз, тікбақай, тентек шал.
Айқындаушылар тізбегінде үтір болса, айқындаушыны ажыратып тұратын тыныс белгісі қайсысы?
Нүктелі үтір
Қос нүкте
Үтір
Сызықша
Оңашаланған айқындаушысы бар сөйлемді таңдаңыз.
Оның үлкен ұлы Алексей, Аманның ұстазы, осыдағы орыс мектебінің мұғалімі.
Ол күні, әлі есімде, үйге Әсия, шешем, мен – үшеуіміз ғана кірдік.
Бәрі орысша киінген қара жігіт – Өтеген тілмаш.
Жегі атасынан бақ та, дәулет те арылмаған, өсіп-өнген ұрпақ.
Бірыңғай бастауыштар қатысқан сөйлемді белгілеңіз.
Көш алдында Тәкежан, Әзімбай, Майбасар болды.
Күн құлақтанып, ұясına барып қалған, тымырысқақ аза.
Көшіп келе жатқан – Абай ауылы мен көрші ауылдар.
Жазушы еңбегі – қиын, жауапты, ең ардақты еңбек.
Бірыңғай толықтауыштар қатысқан сөйлемді анықтаңыз.
Сол даладан көз алмай, тоя алмай, үнсіз телміріп, ұзақ-ұзақ қарайды.
Екі өңдірегі ірлек түймелеріне үлкен қызыл асыл тас орнатқан.
Шоқша сақалды, қара бұжыр кісі мұртын таңқитып қырып тастаған.
Стол үстін жаңа кітаптармен, қалам-қарындаштармен толтырып кетті.
Айқындаушыға байланысты қойылмаған тыныс белгісі бар сөйлемді белгілеңіз.
Еліміздің шығысында, Орал мен Сібірде, жаңа металлургия зауыттары салынды.
Қаусаған елге әл беріп, жұмсақ еткен заманы.
Алмасы Алатаудың көпке мәлім.
Абай былтыр боқырауда күзем үстінде қалаға оқуға кеткенде дәл осы қоныстан Есенбайдан кеткен болатын.
Сөйлемнің айқындаушы мүшелерін көрсетіңіз.
Біржан сал – өз ғасырынның, заманының адамы.
Па, шіркін! Даусы дауыс-ақ екен.
Мінезі де, түрі де – бәрі өзім.
Бәсе, солай болады деп айтып едім ғой.
Бір ғана сұраққа жауап беріп, бірдей қызмет атқаратын, көбінесе бір тұлғада, бір сөз табынан жасалып, бір ғана сөзге қатысты болатын сөздер тобын қалай атаймыз?
Сөйлемнің бірыңғай мүшелері
Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері
Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері
Барлық жауап дұрыс
Бірыңғай мүшелерде жалғаулық шылаулар қайталанбай, бір-ақ рет келсе, араларына не қойылмайды?
Дефис
Сызықша
Үтір
Қос нүкте
Бірыңғай бастауыштар қатысқан сөйлемді табыңыз.
Не қыздың, не жігіттің сөзі керек.
Азды да, көпті де бағала.
Көргендер де, көре алмағандар да мәз.
Жауабын айт не сұрастырып көр.
Бірыңғай баяндауыш қатысқан сөйлемді табыңыз.
Не қыздың, не жігіттің сөзі керек.
Азды да, көпті де бағала.
Көргендер де, көре алмағандар да мәз.
Жауабын айт не сұрастырып көр.
Бірыңғай толықтауыштар қатысқан қатарды табыңыз.
Көргендер де, көре алмағандар да мәз.
Ділда Абайға сүйкімді, сұлу көрінді.
Не қыздың, не жігіттің сөзі керек.
Азды да, көпті де бағала.
Сөйлемде бірыңғай мүшелерді түсіндіріп, жинақтап тұратын сөздер қалай аталады?
Бірыңғай мүшелер
Тұрлаулы мүшелер
Жалпылаушы сөздер
Тұрлаусыз мүшелер
Сілтеу есімдіктері (мыналар, мынау, сол, осылар және т.б.); жалпылау есімдіктері (бәрі, барлығы, баршасы т.б.) және сан есімдер (екеуі, үшеуі, бесеуі т.б.) қайдай мүшеде жұмсалады?
Тұрлаусыз мүше
Тұрлаулы мүше
Бірыңғай мүше
Жалпылаушы мүше
Егер жалпылаушы сөз бірыңғай мүшелердің алдында келсе, жалпылаушыдан кейін не қойылады?
Дефис
Сызықша
Қос нүкте
Үтір
Сөйлем ішіндегі бір сөзді не сөздерді басқа бір сөздер айқындап, дәлелдеп, түсіндіріп тұрады. Ондай сөздер қандай мүше деп аталады?
Тұрлаусыз мүше
Бірыңғай мүше
Айқындаушы мүше
Жалпылаушы мүше
Сөйлемнің айқындаушы мүшелерінің қандай түрлері бар?
Бастауыш, баяндауыш
Барлық жауап дұрыс
Қосалқы, қосарлы, оңашаланған
Тұрлаулы, тұрлаусыз
Қосалқы айқындаушыны табыңыз.
Барлық жауап дұрыс
Өзі әнші, өзі сұлу Байтасқа екеуі де – бірі кәрі, бірі жас бала – қызғана да, тамашалай қараған еді.
Алпамыс батыр, Баян бәйбіше, Үсен ақсақал т.б.
телефон-автомат, батыр-ұшқыш, инженер-технолог т.б.
Қосарлы айқындаушыны табыңыз.
Өзі әнші, өзі сұлу Байтасқа екеуі де – бірі кәрі, бірі жас бала – қызғана да, тамашалай қараған еді.
Алпамыс батыр, Баян бәйбіше, Үсен ақсақал т.б.
телефон-автомат, батыр-ұшқыш, инженер-технолог т.б.
Барлық жауап дұрыс
Қандай айқындаушы оқшау айтылып, екі жағынан үтірмен бөлінеді?
Барлық жауап дұрыс
Қосалқы айқындаушы
Оңашаланған айқындаушы
Қосарлы айқындаушы
Оңашаланған айқындаушыны табыңыз.
телефон-автомат, батыр-ұшқыш, инженер-технолог т.б.
Қазақтың ұлт аспаптарының: домбыраның, сыбызғының, сазсырнайдың – өңені ерекше.
Алпамыс батыр, Баян бәйбіше, Үсен ақсақал т.б.
Барлық жауап дұрыс
Оңашаланған айқындаушы бірыңғай мүшелерден жасалса, оның алдынан қос нүкте, соңынан не қойылады?
Үтір
Дефис
Сызықша
Қос нүкте
Анықтауың анықталатын сөздердің алдында тұрып, оның өзіне тән, басқа заттан ерекше сынын, сапасын білдірсе, қандай мүше анықтайтын сөзінен кейін тұрып, көбінесе оның мәнін басқа сөздермен толықтырады немесе қосымша, көлденең сапасын көрсетеді?
Тұрлаулы мүше
Жалпылаушы мүше
Айқындаушы мүше
Бірыңғай мүше
Сөйлемнің бір ғана мүшесінің қызметін атқаратын, бір ғана сұраққа жауап беретін, көбінесе бір тұлғада, бір сөз табынан жасалып, бір ғана сөзге қатысты болатын сөздер тобы қалай аталады?
сөйлемнің тұрлаулы мүшесі
сөйлемнің тұрлаусыз мүшесі
сөйлемнің бірыңғай мүшесі
Барлық жауап дұрыс
Бірыңғай мүшеден бұрын келген жалпылаушыларды табыңыз.
Қасқыр, жолбарыс, қорқау – бәрі жыртқыштар тұқымдасына жатады.
Атам, анам, әкем – үшеуі қонақтан енді келді.
Әдебиеттегі ең таңдаулы шығармалар мыналар: «Абай жолы», «Көшпенділер».
Дәрігерлік пен мұғалімдік барлығы армандайтын мамандық.
Бірыңғай бастауыш қатысқан сөйлемді белгілеңіз.
Бүгін әжесі Фатима мен Рамазанға сарқыт әкеліпті.
Кешеден бері мазасы болмаған Назым бүк тасып жатты, әрі су да ішпелі.
Қанағат жасай білмеген қол мен көз ақыры түксіз қалды.
Айжауапәй бұларға әдемі, мейірімді, ақкөңіл болып көрінген еді.
Бірыңғай мүшелер қанша тәсілдер арқылы байланысады?
2
3
4
5
Бірыңғай мүшелер жалғаулықсыз байланысса, араларына не қойылады?
нүкте
үтірлі нүкте
сызықша
үтір
Жалпылаушы сөздің жасалу жолдары нешеу?
4
3
Қазіргі қазақтың әдеби тілінде өте жиі қолданылатын анықтаушылардың ерекше бір түрі.
Айқындауыш
Жалпылаушы
Оқшау сөздер
Жалпылаушы сөз бірыңғай мүшеден бұрын тұрса, жалпылаушы сөзден кейін қандай тыныс белгісі қойылады?
Сызықша
Нүкте
Үтір
Қос нүкте
Айқындауыш мүшелер бірнешеу болса, сөйлемнің бірыңғай мүшелеріне ұқсам кетпеу үшін, олар қандай белгі арқылы бөлінеді?
Үтір
Сызықша
Тырнақша
Бірыңғай мүшемен қызметтес қандай тілдік бірлік?
Оқшау сөз
Айқындауыш мүше
Лепті сөйлем
Жалпылаушы мүше
Жалпылаушы мүше болатын сөз табы қайсысы?
Белгісіздік есімдігі
Сілтеу есімдігі
Топтау сан есімі
Үстеу
«Жиналыста сөз сөйлегендер: Асанов пен Қалимов» сөйлемінде қос нүктенің қойылу себебі.
Жалпылаушы бірыңғай мүшенің алдынан келген соң
Айқындаушы мүшенің екі жағынан
Жалпылаушы бірыңғай мүшеден кейін келген соң
Оқшау сөзден кейін
«Замана жаршыларының - баспасөз, эфир, экран - үндері құлақтан кіріп, бойды алады» сөйлемінде айқындауыштың қай түрі қатысқан?
Оңашаланған
Қосалқы
Қосарлы
Одағай
«Мен, Әсет Орманов, осы істі мойындаймын» сөйлемінде айқындауыштың қай түрі қатысқан?
Оңашаланған
Қосалқы
Қосарлы
Одағай
Оңашаланған айқындауышы бар сөйлемді табыңыз.
Отарбай, жас мұғалім, сабақты жақсы өткізді.
Бұл жорыққа Барақ батыр қатысады.
Қаз дауысты Қазыбек би – орта жүздің биі.
Оспан – Амангелді батырдың жолдасы.
Бірыңғай мүшелі сөйлемді белгілеңіз.
Жел соқпай, құс шуламай – бәрі жым-жырт
Дүниеде, сұр, сөндей жар жоқ маған.
Тында, дала, Жамбылды.
Мен сендерге көргенімді айтамын.
Егер жалпылаушы сөз бірыңғай мүшелерден кейін келсе, қандай тыныс белгісі қойылады?
Үтір
Қос нүкте
Сызықша
Нүктелі үтір
«Асан, Самат, Жандос - үшеуі оңаша әңгімелесіп отыр екен.» Мына сөйлемде жалпылаушы мүше қайсысы?
Асан
Жандос
оңаша
үшеуі
«Мына өзендер: Іле, Қаратал, Ақсу, Лепсі - Балқаш көліне құяды.» Берілген сөйлемде бірыңғай мүшенің алдында тұрған жалпылаушы сөзді табыңыз.
құяды
Мына
өзендер
Жалпылаушы сөз бірыңғай мүшелерден бұрын келсе, қандай тыныс белгісі қойылатынын табыңыз.
Нүктелі үтір
Үтір
Сызықша
Қос нүкте
Бірыңғай мүше түрін анықтаңыз. Кешкі астың алдында Абай Зере мен Ұлжанға Кәмшат жайын айтқан.
Бірыңғай толықтаушы
Бірыңғай бастауыш
Бірыңғай пысықтауыш
Бірыңғай анықтауыш
Үтірдің қойылу себебін белгілеңіз. «Бұл үйден ешкіні, лақты, шыбышты, тушаны - бәрін көруге болады.»
Қыстырма сөз
Бірыңғай анықтауыш
Бірыңғай толықтаушы
Бірыңғай пысықтауыш
Қай сөйлемде бірыңғай мүшелерге байланысты тыныс белгі қойылған?
Мұғалім де, инженер де осы үйден табылды
Көбінің жүзі ақшыл не қызғылт сары келген.
Мұғалімдер демалысқа шықты, еңбекақыларын да алды.
Абай үйге кірді де, отырғандарға жағалай сәлем берді.
Бірыңғай анықтауыш қатысқан сөйлемді табыңыз.
Ата-анасын, бауырларын сыйламағаннан без.
Аңсаған арманымды көрдім, көңілім тынды.
Бүгін де, ертең де уақытымыз болмайын деп тұр.
Әдепті, мәдениетті адамның талғамы да биік.
Бірыңғай мүше зат есімнен болған сөйлемді табыңыз.
Бесінші, жетінші сыныптар тексерістен өтті.
Мінезі де, түрі де – бәрі өзім.
Мінезі сыпайы әрі кішіпейіл.
Бұл іске сен де, ол да араласпасын.
