V2 Үстемдік пен үйлестірудің бүкіл жүйесін қамтыған технологиялық прогресс жүйеге қарсы күштерді татцластыратын және шын мәнінде ауыр еңбек пен үстемдіктен бостандықтың тарихи преспективасы үшін кез келген наразылықты шығаратын немесе алып тастайтын өмір формаларын жасайды. Қазіргі қоғамда сапалы әлеуметтік өзгерістерді тежеу мүмкіндігі бар екені анық , соның нәтижесінде айтарлықтай жаңа институттар, өндіріс процесінің жаңа бағыты және адам өмірінің жаңа формалары орнығуы мүмкін. Бұл қабілет ет алдымен дамыған индустриалды қоғамның ерекше жетістігі болуы мүмкін; ұлттық мақсатты жалпы мақұлдау, екі партиялық саясат, плюрализмнің құлдырауы, берік мемлекет шеңберіндегі бизнес пен еңбек арасындағы келісім қарама қайшылықтардың бірігуін көрсетеді, бұл осы жетістіктің нәтижесі де , алғышарты да.

1) Диалектикаға балама не?

А. Анализ

В. Метафизика

С. Индукция

Д. Синтез

Е. Дедукция

2) Қоғам дегеніміз не?

А. Жабық жүйе

В. Өзін өзі дамыту жүйесі

С. Индивид жүйесі

Д. Табиғат бөлігі

Е. Зиялы қауым

3) Сенімді біліп алу үшін қолданылатын әдістер, процедуралар мен ережелер жүйесі қалай аталады?

А. Заң

В. Теория

С. Зерттеу тәсілі

Д. Парадигма

Е. Синтез

V3 Адамның ойы шындықтың әртүрлі салаларына неғұрлым терең емес, оның зерттеу тақырыбы соғұрлым күрделі және сарқылмас болып шығады. Соңғы ғасырларда ғылыми жаңалықтар адам мен оның әлемдегі орны туралы басым идеяларды бірнеше рет қайта қарауға мәжбүр етті. Сонымен 16 ғасырда Коперник Потоломей жүйесін жоққа шығарып, жер мен ондағы адам бұл ғаламның орталығы емес, оның басқалармен байланысты және оларға тәуелді болып бөліктерінің біру екенін көрсетті. 19 ғасырда Дарвин Биологиялық революцияны жер бетіндегі адамның құдайдың жаратылысы емес екенін көрсете отырып ашты. (Мәтінің жалғасы бар ортасына дейін жаздым)

1) Ғылымдардың біріншу классификациясын кім берді?

А. Ф. Бэкон

В. Б. Рассел

С. Платон

Д. Демокрит

Е. Аристотель

2) Ағылшын физигі астроном математик классикалық механизімнің негізін қалаушы?

А. Августин

В. Аристотель

С. Кузанский

Д. Платон

Е. Ньютон

3) Білім пұттарын кім ұсынды?

А. Бэкон “Жаңа органом”

В. Декарт “Әдіс туралы пайымдау”

С. Дж Локк “Ақыл туралы шығармасында”

Д. Лейбиниц монологиясында

Е. Гегель “Логика туралы ғылым”

V4 Қазіргі қоғамдар Батс Еуропада қайта өрлеу дәуірінде қалыптаса бастайды. Жаңа уақытта (17/18 ғ да) ал кейбір елдерде мысалы Германияда 19 ғасырда біртұтас дизайнын анықтайды. Шығыс мәдениеттері ұзақ уақыт бойы жергілікті жабық дәстүрлі болып қала береді. Оларда Батыс мәдениетінің әсерінен модернизация процестеріде басталды. Бұл процестео әлемнің әртүрлі аймақтарында күрделі қарама қайшы және тең емес. Қазіргі әлемде модернизация жүріп жатқан үш негізгі нұсқаны ажыратуға болады. Әлеуметтік қызметтің әртүрлі салаларында дәстүрлер мен қазіргі заманның салыстырмалы түрде тәуелсіз қатаң өмір сүруі сақталатын Симбиоз.

1) Қазіргі батыс мәдениетінің ақпараттық негезі

А. Демографиялық жарылыс

В. Нарықтық экономика

С. Экран мәдениеті

Д. Азаматтық қоғам

Е. Кітап мәдениеті

2) 8/11 ғасырларда араб мәденитінің орталығына айналған қала

А. Дамаск

В. Бағдад

С. Басра

Д. Тараз

Е. Фараб

3) Еуропада Рененсанс осы елде басталады

А. Англия

В. Италия

С. Германия

Д. Италия

Е. Австрия

V5 Егер бұрын қазақстандық мектеп қазақ мәдениетіне тиісті көңіл бөлмеген болса, бұл мұндай тұжырымдаманың жоқтығынан және оны тек "қоғамдық ой” ретінде қарастырудан көрінсе, қазіргі уақытта бұл бағыт қазақстандық мәдениеттануда жетекші орынға ие болды. Қазіргі кезеңде қазақ мәдениетінің қайта ашылуы және оны жаңа тарихи шындықта қайта қарастыру орын алды. Ғылымға қазақ мәдениеті дамуының мәнін, бастауларын, мазмұнын, мәдени-тарихи кезеңдерін зерттеу жүргізілді. Қазақ мәдениетінің ғылыми айналымы мен дискурсына жаңа тарихи атаулар мен бұрын белгісіз немесе түсініксіз эмпирикалық материалдар енгізілді, зерттеудің жаңартылған әдістері қолданылды. Қазақ Ой мектебі қазақ дүниетанымы мен дүниетанымының квинтэссенциясы ретінде ғалымдар жаңа дүниетанымдық және әдіснамалық ұстанымдардан қарайды және зерттеу жұмыстарында өзінің толықтығында, тарихи дамуында, сабақтастығы мен өзіндік ерекшелігінде көрінеді.

1. "Мәдени мұра" бағдарламасы аясында қазақ халқының философиялық мұрасы бойынша қанша том жарық көрді?

A) 100 том

B) 50 том

C) 20 том

D) 10 том

E) 5 том

2. Қазақстан ғалымдарының қайсысы қазақ мәдениеті бойынша алғашқы оқулықты орыс тілінде жазды?

А) Сегізбаев О. А.

В) Әбділдин Ж. М.

С) Нысанбаев Ә. Н.

D) Ғарифолла Есім

Е) Ғабитов Т. Х.

3. Тарихта қазақ ойшылдарының қайсысы ар-ождан мәселесіне көп көңіл бөлді?

А) Абай Құнанбаев

В) Шәкәрім Құдайбердиев

С) Шоқан Уалиханов

Д) Жүсіп Баласағұн

Е) Махмұд Қашқари

V6 Табиғат пен мәдениет арасындағы қарым-қатынас, ең алдымен, мәдениетке, оның сипаты мен ерекшеліктеріне байланысты. Бұл өз кезегінде діннің ерекшелігіне байланысты. Сонымен, христиандыққа негізделген Батыс мәдениеті мен Исламға және басқа Шығыс діндеріне негізделген Шығыс мәдениеті арасында айтарлықтай айырмашылықтар бар. К. Юнгтің тұжырымдамасына сәйкес, Шығыс адамы интроверт, оның бағытталғаны – өзінің руханиятын (жетілуде) құтқарылуды іздеген мұсылман табиғатқа жаман нәрсе ретінде қарамайды, яғни оны иемденуге, бағындыруға және одан да көп жоюға болады деп. Ол кішіпейілділікпен, таңданумен және табиғатты құдайландырумен сипатталады. Осыған байланысты Үнді діндері, әсіресе джайнизм, бұл діндерге тән барлық тіршілік иелеріне зиянын келтірмеу принципі соңғы нүктеге жеткізілген.

1. "Үлгілі қала" идеясы кімге тиесілі?

A) Конфуций

В) Ибн Сина

С) Әл-Фараби

D) Платон

Е) Әл-Кинди

2. "Эдип патша" трагедиясының авторы:

А) Софокл

В) Еврипид

С) Эсхил

D) Аристофан

Е) Гомер

3. Адамның "хайуани мәдани" (мәдени болмыс) анықтамасы кімнің жазбаларында кездеседі?

А) Қожа Ахмет Яссауи

В) Әл-Кинди

С) Жүсіп Баласағұни

D) Әл-Фараби

Е) Махмұт Қашқари

V7 Түркі мәдениеттану мектебін түркі халықтарының өзін-өзі тануының тарихи нысаны ретінде зерттеу аймақтық интеграция, әлемдегі өз орнын түсіну және пайымдау мәселелері тұрғысынан Қазақстандағы қазіргі ғылымның ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың барлық кешенінің перспективалы бағыты болып көрінеді.

Қазақстандық зерттеулерде түркі философиясының дербес мәртебесі, оның қазақ философиясына әсері негізделеді, бұрын идеологиялық тыйым салуда болған оның өкілдерінің философиялық көзқарастарына талдау жасалады, түркі әлемінің философиялық идеяларының даулы мәдени-тарихи және қоғамдық саяси дамуының күрделі панаромасы ашылады. Қазақстандық философияны зерттеу түркі тілдес мемлекеттердің көшбасшылық шеберліктің түркі тамырларын белсенді зерттейтін зерттеу бағдарламаларының, конференцияларының, жобаларының кешеніне кіреді. Қазіргі уақытта ұлттық бірегейлікті таныту үстінде барлық түркі елдері мен халықтарының интеграциясы жүріп жатыр.

1. Түркі әлемі философиясының біріктіруші символына айналған Шығыс ойшылының есімі қандай?

А. Әбу наср әл фараби

В. Абай құнанбаев

С. Қожа ахмет яссауи

Д. Ж баласағұн

Е. М қашғари

2. Орта ғасырлардағы түркі діни ойшылдарының қайсысы сопы?

А. Ұлықбек

В. Низами

С. Қожа ахмет яссауи

Д. М қашғари

Е. Әбу наср әл фараби

3. Әл-Фарабидің түсініктемелерімен танысқаннан кейін Аристотельдің еңбектері қай Шығыс ойшылына түсінікті болды?

А. Ибн рушд

В. Фердауси

С. Қожа ахмет яссауи

Д. Ибн сина

Е. Ибн хаддун

V8 Антропология – адамның мәні, оның негізгі қатынастары туралы ғылым: табиғатқа, қоғамға, басқа адамдарға, өзіне, оның шығу тегі туралы, оның өмір сүруінің әлеуметтік және метафизикалық негіздері туралы, оның негізгі категориялары мен заңдары туралы. Адам проблемасы, ең маңызды мәселелердің бірі ретінде, Үндістанның, Қытайдың, ежелгі Грекияның алғашқы ойшылдары қойған, содан кейін адам туралы мәселе көтермейтін бірде-бір философиялық мектеп немесе ілім болған жоқ: оның шығу тегі, қабілеттері, сана құрылымы, болмыс мәні және т.б.

❓ Сұрақтар

1. Ежелгі Грекия философтарының қайсысы "адам барлық нәрсенің өлшемі" деп есептеді?

а) Протагор

б) Сократ

в) Платон

г) Аристотель

д) Гераклит

2. ХХ ғасырдың философтарының қайсысы адам өмірінің "абсурдтық" принципін ұстанды?

а) М. Хайдеггер

б) А. Камю

в) Э. Фромм

г) М. Шелер

д) О. Шпенглер

3. 3. Әр адамның рухани физиологиялық және жеке қасиеттерінің бірегейлігін тұлғалық қандай ұғым сипаттайды?

4. А) антропология

5. В) адам

6. С) тұлға

7. Д) индивид

8. Е) индивидуалдық

V9 Қазіргі уақытта XVII ғасырдың ортасынан бастап, еуропалық мәдениетте ежелгі грек тенденциясы табиғатқа деген көзқараста басым болады. Батыс қоғамы толық сенімділікпен табиғатты бағындыруды және өзіне бағындыруды мақсат етеді. Өнерде де елеулі өзгерістер орын алуда. Барлығы болмаса да, көптеген суретшілер өнерді табиғаттан жоғары санай бастайды.

Сонымен, неміс ақыны Г. Гете "суретші табиғаттың үстінде еркін рухта тұрады және оны өз мақсаттарына сәйкес түсіндіре алады" деп мәлімдеді. Ағылшын жазушысы О. Уайлд одан да айқын мәлімдейді: "өнер табиғат аяқталған жерден басталады". Бұл тенденция XX ғасырдың ортасына қарай ең жоғары деңгейге жетеді, бұл кезде басталған экологиялық дағдарыс табиғаттың ғана емес, адамзаттың да өмір сүруіне қауіп төндірді.

Табиғат пен мәдениеттің қарым-қатынасы мәселесін адамға қатысты да қарастыруға болады. Мұнда ол туа біткен, яғни биологиялық тұқым қуалайтын, және сатып алынған, яғни тәрбиенің арқасында пайда болатын әлеуметтік-мәдени қатынастардың проблемасы ретінде әрекет етеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл мәселе әр түрлі түсіндірілді, бірақ жалпы сатып алынған, әлеуметтік-мәдени факторға басымдық берілді.

❓ Сұрақтар

1. "Дон Кихоттың" авторы:

А) Эсхил

В) Рабле

С) М. де Сервантес

D) Ж.Ж. Руссо

Е) У. Шекспир

2. "Гамлет", "Король Лир", "Отелло" трагедияларының авторы:

А) У. Шекспир

В) Эсхил

С) Рабле

D) Ж.Ж. Руссо

Е) М. де Сервантес

3. Алғаш рет адамға "саяси жануар" деген анықтаманы кім берді?

А) Демокрит

В) Платон

С) Эпикур

D) Аристотель

Е) Гераклит

V10 Фемистокл Афины мемлекет қайраткері. Афины демократисының негізін қалаушылардың бірі, грек парсы соғыстары ккзеңінің қолбасшысы. Бірнеше рет жоғары лауазымдарды атқарды. Оның саяси реформалары Афины мемлекеттік жүйесін одан әрі демократияландыруға ықпал етті. Его политические системы. Әлсіз және басқарылатын, ол биліктен аман қалған кезде, ол өкінбестен кетіп мұны өзінің кәмелетке толмаған ұлымен түсіндірді, ол билікке ешқандай қатысы жоқ қарамағындағыларға: менің ұлым сені бәрін басқарды деді Парсы Лорд эллинді мейірімділікпен қабылдады және оны Кіші Азиядағы үш грек қаласының Магнесия, лампсака, жане маунтаның билеушісі етіп тағайындады. Бір нұсқа бойынша ол өз өзіне қол жұмсады.

1) Фемистокл сөздерінің мағынасы неде)

А. Мені әйелім басқарады ал әйелімді ұлым басқарады

В. Менің ұлым менің мұрагерім

С. Мен ұлыммен кеңесемін

Д. Мен ұлымнан ақымақпын

Е. Жастарға жол беру

2) Балам, сенен қарапайым нәрсе шықпайды , керісінше үлкен нәрсе шығады жақсы нәрсе жаман! Деді тәлімгер

А. Архиппиге

В. Фемостокл баласына

С. Фемостокл өзіне

Д. Афин жауынгерлеріне

Е. Фемостоклдің кеңесшісіне

3) Фемостокл өз өзіне қол жұмсады

А. Афина ақсүйектерінің кек алуынан қорқып

В. Эллиндерге қарсы соғысқысы келмей

С. Ауыр ауруға шыдай алмай

Д. Отбасынан бөлінуге шыдамай

Е. Баласын құтқару үшін

11 Қазіргі қоғамдар Батыс Еуропада Қайта өрлеу дәуірінде қалыптаса бастайды, Жаңа уақытта (XVII – XVIII ғасырларда), ал кейбір елдерде, мысалы, Германияда – XIX ғасырда біртұтас дизайнын аяқтайды. Шығыс мәдениеттері ұзақ уақыт бойы жергілікті, жабық, дәстүрлі болып қала берді.

Оларда Батыс мәдениетінің әсерінен модернизация процестері де басталды. Бұл процестер әлемнің әртүрлі аймақтарында күрделі, қарама-қайшы және тең емес. Қазіргі әлемде модернизация жүріп жатқан үш негізгі нұсқаны ажыратуға болады.

Әлеуметтік қызметтің әртүрлі салаларында дәстүрлер мен қазіргі заманның салыстырмалы түрде қатар өмір сүруі сақталатын Симбиоз: Бұл – барлық жағынан дәстүр теңізімен қоршалған заманауи өмір анклавтарының пайда болуына әкеледі. Қоғамның кейбір элементтері динамикалық түрде дамып, әлемдік деңгеймен салыстыруға болады, ал басқалары өз дамуында артта қалып, архаикалық ерекшеліктерді қамтиды.

1. Казіргі батыс мәдениетінің ақпараттық негізі
А) демографиялық жарылыс
В) нарыктык экономика
С) Экран мәдениеті

D) азаматтык когам

Е) кітап мадениеті

2. VIII-XI гасырларда араб мәдениетінін орталыгына айналган кала

А) Дамаск

В) Багдад

С) Басра

1. Д) Tapa

2. Е) Фараб

3. Еуропада Реннесанс осы елде басталады:

А)Англия

В)Италия

C) Германия

D)Италия

Е)Австрия

12 Бұл туралы мәселені алғаш рет Сократ қойып, оны өз философиясының басты нүктесіне айналдырды, оны "жақсылық" деген сұрақ ретінде тұжырымдады. Игілік – іске асырылған құндылық.

Ежелгі және ортағасырлық мәдениетте құндылықтар мәселесі болмыс мәселесінің құрылымына тікелей енгізілді: болмыстың толықтығы этикалық және эстетикалық идеалдарды білдіретін адам үшін абсолютті құндылық ретінде түсінілді. Бұл туралы теория аксиология деп аталады.

❓ Сұрақ

1. 1.Аксиология – бұл:

A) сана

В) игілік

С) сұлулық

D) бірегейлік

Е) құндылық

2. 3. Мәдениетте монополия жоқ:

3. А) этикалык құндылықьарға

4. В) ақиқатқа

5. С) құдайдын аянына

6. Д) тылсым күшке

7. Е) бірлікке

13 Социализмнің жүйелік элементі — социализм мен коммунизм жолымен жүретін, мүдделер мен мақсаттар қауымдастығымен, халықаралық ынтымақтастықтың байланыстарымен біріктірілген еркін, егемен социалистік мемлекеттердің әлеуметтік, экономикалық және саяси Достастығы.

❓ Сұрақтар

1. Жердің геосаяси картасына сәйкес, бірінші әлем елдеріне мыналар жатады:

А) Англия

В) Мозамбик

С) АҚШ (США)

D) Испания

Е) Германия

2. Халықаралық құқық – бұл...

А) Әскери, экономикалық немесе саяси саладағы ынтымақтастық немесе өзара көмек мәселесі бойынша мемлекеттер арасындағы ресми және бейресми уағдаластықтар;

В) Реттелетін құқықтық қатынастарда шетелдік элементтің болуы және соқтығысу нормаларын пайдалану;

С) Мемлекеттер мен халықаралық қатынастардың басқа қатысушылары (субъектілері) арасындағы қатынастарды реттейтін заңдық қағидаттар мен нормалардың жиынтығы;

D) Мемлекетішілік заңнама нормаларының жиынтығы;

Е) Еңбек және өзге де қатынастар.

3. Халықаралық құқық ғалымдарының доктринасы халықаралық жария құқық көздерінің қандай түрлеріне жатады?

А) Көмекші көздер

В) Негізгі көздер

С) Туынды көздер

D) Құқықтық доктрина

Е) Құқықтық әдет

14 Л. Н. Гумилев этностар мен ұлттық қақтығыстардың пайда болу процесін, ұлттық мемлекеттердің құрылуын ерекше және дәстүрлі емес түрде қарастырады. Оның этногенез теориясы, ұзақ уақыт бойы танылмай және үнсіз қалғанмен, күтпеген жерден көптеген жанкүйерлер мен ізбасарлар тапты. Ол жауап бергеннен гөрі көп сұрақтар қояды, бірақ оның құрамында ұтымды астық жатыр.

"Этногенез", "пассионарлық", "консорциум", "этникалық тарих" деген сөздердің артында, біздің ойымызша, адамның өзін-өзі тануына, қазіргі заманғы процестерді, әсіресе ұлтаралық қатынастардың драмасын түсінуге апаратын мәлімет жатыр. Гумилев әлеуметтік-тарихи адамзаттың өткенін бір жақты көрсетпейді.

Осылайша, әлеуметтік және этникалық тарих бірін-бірі алмастырмайды, бірақ жер бетінде болып жатқан және этностың қалыптасуымен байланысты процестер туралы идеяларды толықтырады. Этнос популяцияда пассионарлық итермелеу арқылы қалыптасады және белгілі бір энергияға ие және әрекетке ұмтылатын адамдардың демографиялық санын жасайды – пассионарлар.

Олар іске қосылған әрекеттерге қабілеттілігінің арқасында қоршаған ортаны өзгерте алады. Гумилев пассионарлық пен тіршілік арасындағы байланысты өте қарапайым түрде түсіндіреді: адамдарға тірі организм ретінде тіршілікті қамтамасыз ету үшін қанша энергия қажет болса, сонша энергия бар. Егер адам ағзасы қоршаған ортадан энергияны қажеттіліктен көбірек сіңіре алса, онда адам осы энергияны кез келген бағытта қолдануға мүмкіндік беретін басқа адамдармен қарым-қатынасты қалыптастырады: жаңа діни жүйе мен ғылыми теорияны құрудан бастап түбегейлі өзгерістерге дейін.

1. Этногенез бен "пассионарлықтың" (құмарлықтың) өзіндік тұжырымдамасының авторы:

А. В соловье

В. В вернадский

С. Л гумелев

Д. Н бердяев

Е. И бродский

2. Алғаш рет қазақ мәдениетінің Еуразиялық бастаулары туралы ой қозғаған:

А. Л гумелев

В. Ч валиханов

С. А маргулан

Д. Н конрад

Е. Г кляшторний

3. Тіл мен мәдениеті жағынан ерекшеленетін бірнеше халықтардың мемлекет ішіндегі өзара әрекеттестігі, олардың ортақ белгілерінің бірігуі – бұл:

А. Дақылдарды ассилиляцялау

В. Субмәдениет

С. Дақылдарды шоғырландыру

Д. Мәдениеттердің интеграциясы

Е. Аккультурация

15 Адамның қайғысының, жылауының, азабы мен қасіретінің көзін қайдан іздеуге болады? Сіз оларды адамдардың тұрақты тілектерінен іздеуіңіз керек. Олар өмірге байлық пен құрметтен, жайлылық пен ләззаттан, құмарлықпен және өзін-өзі алдаушылықпен, қиындықпен жабысады, тіпті бұл "игіліктер" адамның азап шегуінің көзі екенін білмейді.

Әлем бастапқыда аурудың, қартаюдың және өлімнің сөзсіз болуынан басқа, бірқатар апаттарға толы. Бірақ егер сіз барлық фактілерді мұқият қарастыратын болсаңыз, онда адам барлық азаптың негізінде құмарлықтың (ашкөздіктің) принципі жатқанын түсіну керек. Егер ашкөздікті жоятын болса, онда адамның қайғы-қасіреті аяқталады.

❓ Сұрақтар

1. Қай сала адамның қайғы-қасірет мәселелерін және оның мәнін зерттейді?

А) Аксиология

В) Гносеология

С) Антропология

D) Онтология

Е) Әлеуметтік философия

2. Пайда болуды трагедия деп санайтын дін:

А) Буддизм

В) Ислам

С) Христиандық

D) Скитоизм (Бұл термин қате болуы мүмкін, Синтоизм немесе басқа дін болуы ықтимал)

Е) Иудаизм

3. Буддизмнің негізі неде?

16 Мәдени мінез-құлық — бұл қоғамдық жүйенің жұмысына қандай да бір қолмен әсер ететін немесе оны қолдайтын адамдардың өзара әрекеттесу саласындағы факторлардың, топтардың және қоғамдардың әрекеттерінің жиынтығы.

Бұл құбылыс мәдениетті толығымен қабылдамаудан, абсентеизмнен бастап, көптеген әдістердің көмегімен оған белсенді қатысуға дейінгі адамдардың белсенділігінің әртүрлі формаларын қамтиды.

❓ Сұрақтар

1. Мәдени мінез-құлық екі деңгейлі құрылымда көрінеді. Оның деңгейлерін атаңыз:

А) Мінез-құлық әрекеттері

B) Мақсат

С) Мінез-құлық әрекетінің субъективті түсінігі

D) Мақсатқа жету

Е) Саяси жүйені дамыту

2. Мәдени әрекеттің элементтері:

А) мінез құлық әрекеттері

B) Мақсат

С) Әрекетті шоғырландыру

D) Қарсылық

Е) Әрекет ету құралдары мен тәсілдері

3. Мәдениет тұрғысынан іс-әрекеттің негізгі реттеушілері:

А) Нысана (Мақсат)

В) Объект (Нысан)

С) Аффект (Сезімдік күй)

D) Мінез-құлық

Е) Құқықтық тәртіп

17 Осип К. Флехтхаймның (1909–1999) футурология тұжырымдамасы, осы тәсілдің қалаушыларының кейбір идеяларын қолдана отырып, мәдени-өркениеттік тәсілге балама жасаудың заманауи әрекеттерінің бірі ретінде қарастырылуы мүмкін.

Ең алдымен, Освальд Шпенглердің тарихының жазбаларына сүйене отырып, Флехтхайм заманауи мәселелерді көтереді. Оның тұжырымдамасы гуманистік идеяларды, заманауи футурологиялық және мәдени көзқарастарды синтездейді. Ол болашақтың әлеуметтік-саяси идеалының проблемаларын дамытты.

❓ Сұрақтар

1. Неміс ғалымы О. Флехтхайм футурологияны "болашақтың объективті философиясы" деп немен салыстырды?

А) Ғылымға

В) Утопияға

С) Қоғамға

D) Болжауға

Е) Тарихқа

2. К. Левин көшбасшылықтың үш стилін анықтады. Оларды атаңыз:

А) Авторитарлық

В) Тоталитарлық (К. Левин стилі емес)

С) Монархиялық (К. Левин стилі емес)

D) Саяси (К. Левин стилі емес)

Е) Рұқсат етуші (Либералды/Демократиялық стильге жақын)

3. Модельдің түрі:

А) Қоғам үшін тамаша

В) Қоғам үшін оңтайлы

С) Қоғамда шынымен басым

D) Қоғам үшін мінсіз емес

Е) Қоғам үшін пайдасыз

18 Қоғамда жақсы ұйымдастырылған қауымдастықтар — әлеуметтік құрылымдар, әлеуметтік ұйымдар ғана емес, сонымен қатар көпшілікті, аудиторияны, қоғамды, әлеуметтік қозғалыстарды қамтитын жеткілікті аморфты әлеуметтік құрылымдар бар. Бұл қауымдастықтардың қызметі әдетте ұжымдық мінез-құлық деп аталады.

Ұжымдық мінез-құлықтың ең көп таралған түрлеріне көпшіліктің мінез-құлқы жатады. Қазіргі әлеуметтанушылар тікелей өзара әрекеттесу жағдайында (бетпе-бет) бір-біріне жақын орналасқан адамдардың салыстырмалы түрде көп санын тобыр (көпшілік) деп түсінеді. Жалпы жағдай мен оған деген қызығушылық адамдарды көпшілікке біріктіреді. Мұндай жағдай митинг, танымал суретшінің жанкүйерлерімен кездесу, керемет оқиғаны көру, жаппай мерекелер болуы мүмкін.

❓ Сұрақтар

1. Көпшіліктің мінез-құлқының сипатына қарай төрт түрі бар:

А) Кездейсоқ (Случайная)

В) Модалық (Модальная)

С) негізгі

D) Әлеуметтік

Е) Ресми

2. Ұжымдық мінез-құлық субъектілері:

А) Масса (Көпшілік)

В) Топтар

С) Қоғам

D) Белгілі бір мекеменің қызметкерлері

Е) Мемлекеттік Думаның депутаттары

3. Тұлға теориясында Дж. Мид баланың бастапқы мәдениетті меңгеруінде шешуші рөл атқаратын адамдарды келесідей белгілейді...

А) Жалпыланған басқалар (Обобщенные другие)

В) Тәуелді басқалар

С) Ауырсынышсыз басқалар

D) Маңызды басқалар (Значимые другие)

Е) Бағынышты басқалар

19 Мәдени сана — бұл қоғамдық шындықты азды-көпті салдарлы (жүйелі) түрде жаңғыртатын, сондай-ақ оны түсіндіру мен бағалауды жүзеге асыратын қоғамдық сананың ерекше түрі.

Мәдени сана әртүрлі әлеуметтік топтар мен адамдар арасында қалыптасатын теорияларды, идеяларды, сезімдерді, идеалдарды, құндылықтарды, үміттерді, көңіл-күйлерді және т.б. қамтиды, олардың әлеуметтік қатынастар жүйесіне енуі және өмірлік процестерге қатысуы.

❓ Сұрақтар

1. Субъектілер бойынша мәдени сана мыналарға бөлінеді:

А) Жеке (индивидуалды)

В) Жеке емес

С) Топтық

D) Жаппай (массалық)

Е) Топаралық

F) Бірлік

2. Мәдени идеологияның жұмыс істеу деңгейлеріне мыналар жатады:

А) Теориялық-тұжырымдамалық

В) Топаралық

С) Психологиялық

D) Қазіргі

Е) Жеке емес

3. Мәдени әлеуметтенудің осы факторларының қайсысы саяси емес?

А) Билік режимі

В) Партиялар

С) Құрбы-құрдастар (курластар)

D) Қоғам

Е) Топтар

20 Сэр Уолтер Скотттың Үшінші Крест жорығы оқиғаларына арналған тарихи романы. Ол алғаш рет 1825 жылы жарық көрді және ағылшын әдебиетіндегі мұсылмандар позитивті түрде сипатталған алғашқы роман болды. Оқиға Палестинада крестшілер әскерлері мен Сұлтан Салахуддин (Саладдин) арасындағы бітімгершілік кезінде орын алады.

Роман шотландиялық рыцарь Кеннет Эннгадиялықтың Әулие аксақал Теодорихке құпия хабарды апару үшін шөлді аралап өтуінен басталады. Крест жорығы жетекшілерінің бірі Кеннет Теодорихке хабарды аман-есен жеткізіп, лагерьге Салахуддиннің жеке дәрігерімен бірге оралды. Сұлтан Ричардтың ауруы туралы білгеннен кейін, адамдарға керемет ем беретін сиқырлы бойтұмары бар дәрігер Әл-Хакимді жіберді.

❓ Сұрақтар

1. Сэр Вальтер Скотттың романының атауы:

А) Құпия хабар

В) Екі

С) Салахуддин

D) Талисман (Тұмар)

Е) Арыстан жүректі Ричард

2. Мәдениеттанушылар осы тұлғаның саяси аренада пайда болуын ерекше атап көрсетеді:

А) Рыцарь Кеннет

В) Әл-Хаким

С) Салахуддин

D) Теодорих Эннгадиялық

Е) Арыстан жүректі Ричард

3. Ислам діні романнан кейін Батыста оң сипаттама алды?

А) Тұмар (Талисман)

В) Дон Кихот

С) Фауст

D) Бас тартқандар

Е) Арыстан жүректі Ричард