Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

12-сынып биология: мутациялар, жасуша бөлінуі және хромосомалар

Total questions: 99

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Мутацияны тудыратын физикалық, химиялық және биологиялық факторлардың аталуы қандай?

a)

генотип

b)

фенотип

c)

доминантты

d)

мутагендер

e)

фенокопиялар

2.

Рентген, радиация, ғарыш және ультракүлгін сәулелері қай мутагенге жатады?

a)

биологиялық

b)

физикалық

c)

химиялық

d)

биологиялық және химиялық

e)

экологиялық

3.

Тұрмыста қолданылатын химиялық заттар мен дәрі-дәрмектер қай мутагендерге жатады?

a)

химиялық

b)

биологиялық

c)

физикалық

d)

экологиялық

e)

генетикалық

4.

Қарапайым тірі ағзалардың әсерінен болатын жануарлардағы мутация қай мутагенге жатады?

a)

химиялық

b)

физикалық

c)

биологиялық

d)

экологиялық

e)

химиялық және физикалық

5.

Ата-анасынан берілген өзгергіштіктің аталуы қандай?

a)

тұқым қуалайтын

b)

тұқым қуаламайтын

c)

фенотиптік

d)

модификациялық

e)

уақытша

6.

Ауру әйелдің хромосома саны 4545 болған жағдайда, бұл қай мутацияға жатады?

a)

гендік

b)

комбинативтік

c)

геномдық

d)

хромосомдық

e)

тұқым қуаламайтын

7.

Аурудың себебі хромосоманың құрылымының өзгеруінен болған жағдайда, бұл қай мутацияға жатады?

a)

хромосомдық

b)

гендік

c)

геномдық

d)

гендік және геномдық

e)

ДНҚ-лық

8.

Радиациялық қауіпті аймақта жұмыс істеген адамда мутация пайда болса, бұл қай мутагенге жатады?

a)

биологиялық

b)

химиялық

c)

физикалық

d)

биология және химиялық

e)

сыртқы орталық

9.

Ағзаға вирустар еніп мутация туғызса, бұл қай мутагенге жатады?

a)

химиялық

b)

физикалық

c)

химиялық және физикалық

d)

биологиялық

e)

экологиялық

10.

Жылы жақтан суық жаққа келіп жұмыс істеген адамда фенотиптік өзгерістер пайда болса, бұл өзгергіштіктің қай түріне жатады?

a)

гендік

b)

тұқым қуаламайтын

c)

хромосомдық

d)

тұқым қуалайтын

e)

геномдық

11.

Мутация дегеніміз не?

a)

хромосомадағы геннің толық жиынтығы

b)

тұқым қуаламайтын қасиет

c)

генетикалық ақпаратта өзгерістің болуы

d)

хромосома тұрақтылығы

e)

генетикалық тұрақтылық

12.

Биология ғылымымен байланысты XXI-ғасыр медицинасы қалай аталады?

a)

молекулалық медицина

b)

цитология

c)

цитогенетика

d)

бионика

e)

экогенетика

13.

Қай фаза кезінде хромосомалар ахроматин жіпшелері арқылы экватордан полюстерге қарай жылжиды?

a)

анафаза

b)

профаза

c)

телофаза

d)

метафаза

e)

интерфаза

14.

Мейозбен бөлінген гаметалардағы хромосома жиынтығы қандай?

a)

тетраплоидты

b)

2p2p

c)

3p3p

d)

гаплоидты

e)

диплоидты

15.

Ақуыздар құрамына байланысты екі топқа бөлінеді. Қайсысы дұрыс?

a)

эктодерма және энтодерма

b)

эндоцитоз және экзоцитоз

c)

пиноцитоз және фагоцитоз

d)

протеиндер және протеидтер

e)

синтездік және энергиялық

16.

Сома (дене) жасушаларының бөлінуі қалай аталады?

a)

митоз

b)

метафаза

c)

амитоз

d)

интерфаза

e)

мейоз

17.

Митоз әрекетіне қажетті заттардың синтезделіну кезеңі қайсысы?

a)

мейоз

b)

интерфаза

c)

профаза

d)

метафаза

e)

телофаза

18.

Қай фаза пресинтетикалық, синтетикалық, постсинтетикалық кезеңдерден тұрады?

a)

профаза

b)

метафаза

c)

телофаза

d)

интерфаза

e)

анафаза

19.

Жас жасушалар мен аналық жасушалардың генетикалық ақпараты бірдей болатын жасуша бөлінуінің түрі қандай?

a)

интерфаза

b)

мейоз

c)

митоз

d)

профаза

e)

метафаза

20.

Хромосомаларды анық байқауға болатын фаза қайсысы?

a)

профаза

b)

метафаза

c)

анафаза

d)

интерфаза

e)

телофаза

21.

Интерфазаның қай кезеңінде РНҚ және ақуыздың синтезделуі белсенді өтіп, цитоплазманың массасы екі еселенеді?

a)

пресинтетикалық

b)

синтетикалық

c)

постсинтетикалық

d)

профаза

e)

метафаза

22.

Интерфазаның қай кезеңінде ДНҚ-ның редупликациясы жүреді?

a)

предсинтетикалық

b)

синтетикалық

c)

постсинтетикалық

d)

профаза

e)

метафаза

23.

Аналық жасушалар мен жас жасушалардағы хромосома саны тең болатын жасушаның бөлінуі қалай аталады?

a)

жынысты

b)

интерфаза

c)

профаза

d)

мейоз

e)

митоз

24.

Жасушаның тірек қаңқасы қалай аталады?

a)

эндоплазмалық тор

b)

Гольджи комплексі

c)

рибосома

d)

цитоскелет

e)

лизосома

25.

Цитоплазмада электронды микроскоппен ғана көрінетін нәзік және күрделі талшықтар мен торшалар қалай аталады?

a)

эндоплазмалық тор

b)

Гольджи комплексі

c)

рибосома

d)

цитоскелет

e)

лизосома

26.

Жасушаның митоздық бөлінуінің бұзылуы нәтижесінде хромосомалардың диплоидты санының гаплоидтық жиынтыққа еселенуі қалай аталады?

a)

гетероплоидия

b)

полиплоидия

c)

анеуплоидия

d)

моносомия

e)

трисомия

27.

Жасушаның мейоздық және митоздық бөлінуінің бұзылуынан хромосомалар саны өзгеріп, гаплоидтық жиынтыққа еселенбей артуы немесе кемуі қалай аталады?

a)

гетероплоидия

b)

полиплоидия

c)

анеуплоидия

d)

моносомия

e)

трисомия

28.

Тұқым қуалаушылық материалы — ДНҚ молекуласы ядрода қанша пайыз құрайды?

a)

60%60\%

b)

90%90\%

c)

100%100\%

d)

70%70\%

e)

99%99\%

29.

Тұқым қуалаушылыққа жауапты, жасуша жүйесінің басты органоиды қайсысы?

a)

рибосома

b)

лизосома

c)

цитоплазма

d)

ЭПТ

e)

хромосома

30.

Хромосоманың екі иығының байланысқан ортасы қалай аталады?

a)

центромера

b)

теломера

c)

серігі

d)

хроматида

e)

хроматин

31.

Бір иығы екінші иығынан өте қысқа болатын хромосомалар қалай аталады?

a)

центромера

b)

метацентрлі

c)

субметацентрлі

d)

акроцентрлі

e)

хроматин

32.

Хромосомалардың ұштары қалай аталады?

a)

центромера

b)

серігі

c)

хроматида

d)

теломера

33.

Репликация кезінде теломерлар нуклеотидтері қатарын толықтырып отыратын фермент аталады:

a)

идеограмма

b)

теломераза

c)

хеликаза

d)

лигаза

e)

эндонуклеаза

34.

Репликация кезінде теломерлар нуклеотидтері қатарын толықтырып отыратын фермент аталады:

a)

теломераза

b)

топоизомераза

c)

хеликаза

d)

лигаза

e)

эндонуклеаза

35.

Кариотиптегі хромосомаларды жүптастырып бойына қарай орналастыру:

a)

метацентрлі

b)

идиограмма

c)

субметацентрлі

d)

акроцентрі

e)

хроматин

36.

Дене жасушаларындағы хромосомалар санының түрлік тұрақтылығы, морфологиялық белгілерінің жиынтығы:

a)

кариотип

b)

идиограмма

c)

геном

d)

гаплоидты

e)

хроматин

37.

Адамның қалыпты кариотипі:

a)

45, xo

b)

47, xуy

c)

46 xx немесе 46 xy

d)

47, xx+21

e)

47, xx+18

38.

Транскрипция нәтижесінде экзондар мен интрондардан тұратын РНҚ:

a)

про-а-РНҚ

b)

р-РНҚ және а-РНҚ

c)

р-РНҚ

d)

а-РНҚ

e)

т-РНҚ

39.

Хромосомалардың мөлшері мен ықытарының арақатынасы бойынша жіктеу аталады:

a)

гендік жинақ

b)

хромосомдық жинақ

c)

кариотип

d)

диплоидты

e)

Денверлік жіктеу

40.

Микроскоп арқылы тозаң клеткаларынан дөңгеленген формалы денешіктер яғни ядроны тапқан ғалым:

a)

Ж. Моно

b)

А. Броун

c)

Тио мен Леван

d)

Ф. Крик

e)

Г. Мендель

41.

ДНҚ мен гистонды ақуыздардың қосылысы:

a)

дезоксирибоза

b)

идиограмма

c)

политения

d)

гимза бояуы

e)

нуклеопротеид

42.

Тіршіліктің тіршілік процестері байқалмайтын, зат алмасу толық тежелген түрі:

a)

тұрақты

b)

тәуелді

c)

жасырын

d)

уақытша

e)

мерзімді

43.

Тіршіліктің сыртқы орта факторларына тәуелді болып келетін түрі:

a)

тұрақты

b)

тәуелді

c)

жасырын

d)

уақытша

e)

мерзімді

44.

Тіршіліктің сыртқы орта факторлары күрт өзгерген күнде де тоқтамай жалғаса беретін түрі:

a)

тұрақты

b)

тәуелді

c)

жасырын

d)

уақытша

e)

мерзімді

45.

Ағзаның қолайсыз жағдайға бейімделуі:

a)

гомеостаз

b)

адаптация

c)

стресс (күйзеліс)

d)

тәзу

e)

тұрақтылығы

46.

Бірінші мейоздық бөліну аталады:

a)

цитокинез

b)

кариокинез

c)

интеркинез

d)

эквациялық

e)

редукциялық

47.

Жасушаның көбеюі, қалпына келуі:

a)

пролиферация

b)

полиембриония

c)

коагуляция

d)

интерфаза

e)

политения

48.

Күнделікті өмірде ерекше, төтенше немесе экстремальды әсерлер нәтижесінде пайда болатын ағзаның адаптивтік реакциясы аталады:

a)

гомеостаз

b)

адаптация

c)

стресс (күйзеліс)

d)

тәзу

e)

тұрақтылығы

49.

Жасуша ядросының тікелей бөлінуі аталады:

a)

амитоз

b)

митоз

c)

мейоз

d)

жыныстық

e)

эндомитоз

50.

Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп қалуынан болатын мутацияның аталуы:

a)

жетіспеушілік

b)

инверсия

c)

екі еселену

d)

бірінің орнын бірі басу

e)

артып кету

51.

Гендердің молекулалық құрылымының өзгеруінен болатын мутация:

a)

хромосомдық

b)

гендік

c)

геномдық

d)

геномдық және хромосомдық

e)

фенотиптік

52.

ДНҚ молекуласындағы белгілі бір нуклеотидтің түсіп қалуы мына мутацияға жатады:

a)

гендік

b)

геномдық

c)

хромосомдық

d)

фенотиптік

e)

қарапайым

53.

Белгілі бір ауруға жатпайтын бірнеше ауру белгілерінің бір адамда қатар келуі аталады:

a)

гендік

b)

синдром

c)

геномды

d)

мутация

e)

инукцияланған

54.

Рак (ісік) ауруларының пайда болу процесі:

a)

концерогенез

b)

мутаген

c)

мутагенез

d)

хромосомдық

e)

регенерация

55.

Дәрілік препараттардың ДНҚ молекуласына тигізетін әсерін зерттейді:

a)

геномика

b)

фармакогеномика

c)

экогенетика

d)

фармакология

e)

цитогенетика

56.

Генотипінде мутантты ген бар ауру адамның ағзасына қалыпты, сау генді енгізумен емдеу аталады:

a)

сауықтыру

b)

массаж

c)

орынбасарлық терапия

d)

диетотерапия

e)

генотерапия

57.

ДНҚ құрылысындағы түрлі өзгерістерді, бірінші реттік нуклеотидтік қатарына дейін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс:

a)

цитогенетикалық

b)

молекулалық-генетикалық

c)

популяция-статистикалық

d)

егіздік

e)

модульдік

58.

Фармакологияны геномдық деңгейде зерттейтін ғылым:

a)

геномика

b)

фармакогеномика

c)

экогенетика

d)

фармакология

e)

цитогенетика

59.

Халықтық биологиялық және химиялық қарудан қорғауда биологияның мына саласы қызмет етеді:

a)

ауыл шаруашылығы геномикасы

b)

микробтық геномика

c)

бионика

d)

фармакогеномика

e)

фармагенетика

60.

Биологиялық туыстықты (әкелік) анықтау, дәлелдеуге үшін пайдаланатын әдіс:

a)

ДНҚ-диагностика

b)

генеологиялық

c)

егіздік

d)

модульдік

e)

биохимиялық

61.

Генетикалық материалдың құрылышының өзгеруінен пайда болған кез-келген ауруды анықтауға мүмкіндік беретін әдіс:

a)

цитогенетикалық

b)

биохимиялық

c)

популяция-статистикалық

d)

егіздік

e)

модульдік

62.

Бөтен генетикалық материалды жасушаға тасымалдауға қабілетті ДНҚ молекуласын атаймыз:

a)

вектор

b)

оперон

c)

оператор

d)

промотор

e)

терминатор

63.

Трансгенді ағзаларды алу әдісі аталады:

a)

аллофендер

b)

генетикалық химера

c)

сперматогенез

d)

трансгеноз

e)

овогенез

64.

Әртүрлі эмбриондық бластула жасушаларын араластыру арқылы алынған ағзалар аталады:

a)

моногенді

b)

полигенді

c)

геномды

d)

аллофендер

e)

трансгенді

65.

Жасуша кенді көшірмелеп көбейту:

a)

клондау

b)

өсіру

c)

дамыту

d)

скринттеу

e)

рекомбинаттау

66.

Кейбір сома жасушаларының бүтін ағзаға дейін дами алу қабілеті:

a)

бөліну

b)

тотипотенттілік

c)

дифференциация

d)

регенерация

67.

Бір жасушадан пайда болған ағза:

a)

мутант

b)

егіз

c)

клон

d)

аллофен

e)

скрининг

68.

Әртекті ДНҚ тізбектерінен құралған құрылым:

a)

рДНҚ (рекомбинантты ДНҚ)

b)

кДНҚ (кроссинговерлі ДНҚ)

c)

гДНҚ (гетерогенді ДНҚ)

d)

бДНҚ (бірегей ДНҚ)

e)

ктДНҚ (қос тізбекті ДНҚ)

69.

Кері транскрипцияда синтезделетін жалғыз тізбекті ДНҚ:

a)

кДНҚ (кері ДНҚ)

b)

кДНҚ (комплементарлы ДНҚ)

c)

аДНҚ (алғашқы ДНҚ)

d)

бДНҚ (бірегей ДНҚ)

e)

жмДНҚ (жалғыз молекулалы ДНҚ)

70.

Тірі ағзалардың элементарлық құрылымының – функционалдық бірлігі:

a)

хромосома

b)

ядро

c)

жасуша

d)

цитоплазма

e)

ақуыз

71.

Жасуша құрылымының екі типі:

a)

цитоплазма, ядро

b)

фагоцитоз

c)

пиноцитоз, фагоцитоз

d)

прокариоттық, эукариоттық

e)

микротүтікшелер, рибосомалар

72.

Эукариоттық жасушалардың негізгі құрылым элементтері:

a)

ядро, цитоплазма, мембрана

b)

микротүтікшелер

c)

лизосома

d)

ақуыз

e)

фагоцитоз

73.

Хромосоманың негізгі қызметі:

a)

зиянды заттарды сыртқы ортаға шығарып отырады

b)

жасушаға түсе береді

c)

жасуша тіршілігінде маңызды тұрақтылықты сақтайды

d)

тұқым қуалаушылық ақпаратын сақтап ұрпақтан-ұрпаққа беру

e)

оның ішкі ортасы болып табылады

74.

Хромосома бөлігі ................. құралған:

a)

хроматиннен

b)

рибосомадан

c)

митохондриядан

d)

цитоплазмадан

e)

органоидтардан

75.

Тек өсімдік жасушасында кездесетін органоид:

a)

пластид

b)

Гольджи комплексі

c)

рибосома

d)

митохондрия

e)

кірінділер

76.

Жасушаны сыртқы ортадан бөліп тұратын құрылымдық бөлігі:

a)

цитоплазма

b)

ядро

c)

жарғақша

d)

лизосома

e)

пластид

77.

Жасушаға енген ірілей түйіршіктердің лизосомада қорытылуы:

a)

серпімділік

b)

фагоцитоз

c)

пиноцитоз

d)

фотосинтез

e)

плазмолиз

78.

Жасушаға ұсақ тамшы түріндегі сұйықтардың сіңірілуі:

a)

фагоцитоз

b)

серпімділік

c)

пиноцитоз

d)

плазмолиз

e)

фотосинтез

79.

Гиалоплазма, органоидтар, кірінді немесе қосындылар жасушаның мына құрам бөлігінде болады:

a)

цитоплазмада

b)

ядрада

c)

ядрошықта

d)

ядро шырынында

e)

жарғақшада

80.

Цитоплазмада белгілі бір құрылысы бар, арнаулы қызмет атқаратын микроструктуралар:

a)

қосындылар

b)

кірінділер

c)

қосындылар мен кірінділер

d)

органоидтар

e)

хромосомалар

81.

Жасушаға беріктік, тіректік қасиет беретін структура:

a)

ядро

b)

цитоплазма

c)

лизосома

d)

митохондрия

e)

микротүтікше

82.

Жануарлар жасушасында болмайтын органоид:

a)

пластид

b)

Гольджи комплексі

c)

рибосома

d)

митохондрия

e)

микротүтікше

83.

Өсімдіктер мен жануар жасушаларының цитоплазмамен тікелей байланысқан ішкі қабатының аталуы:

a)

цитоплазма

b)

ядро

c)

плазмалемма

d)

кариоплазма

e)

эндоцитоз

84.

Жасуша тіршілігінде плазмалемманың негізгі атқаратын қызметі:

a)

зиянды заттарды сыртқы ортаға шығарып отырады

b)

жасушаға түсе береді

c)

жасуша тіршілігінде маңызды тұрақтылықты сақтайды

d)

тұқым қуалаушылық ақпаратын сақтап ұрпақтан-ұрпаққа беру

e)

өткізгіштік, тасымалдау, қорғаныштық

85.

Эндоцитоз бөлінеді:

a)

ақуызды ақуызды емес

b)

эухроматин, гетерохроматин

c)

гистонды, гистонды емес

d)

фагоцитоз, пиноцитоз

e)

гомологты, гомологты емес

86.

Жасушаға ірірек келген су тамшыларының өтуі аталады:

a)

фагоцитоз

b)

лизосома

c)

пиноцитоз

d)

микротүтікшелер

e)

вакуоль

87.

Биополимерлер мен органикалық қосылыстар ферменттердің жәрдемімен мембранадан тыс ыдырауы:

a)

пиноцитоз

b)

эндоцитоз

c)

фагоцитоз

d)

экзоцитоз

e)

сіңірілу

88.

Плазмалық мембрананың транспорттық қызметіндегі, яғни энергияны шығын қылмайтын процесс:

a)

активті (белсенді)

b)

адгезия

c)

пассивті (селқос, енжар)

d)

белсенді

e)

активті немесе белсенді

89.

Суда ерімейтін, бірақ бензин, эфир, ацетонда еритін органикалық заттар:

a)

тұздар

b)

көмірсулар

c)

аминқышқылдар

d)

ақуыздар

e)

липидтер

90.

Жасушаның тірек – қимыл жүйесін құрайды:

a)

рибосома

b)

микротүтікшелер, микрофиламенттер

c)

лизосома

d)

кірінділер

e)

қосындылар

91.

Жасушада іші қуысты, түзу және тармақталмайтын ұзын цилиндр пішінді органеллалар аталады:

a)

микротүтікшелер

b)

кірінділер

c)

рибосомалар

d)

лизосомалар

e)

митохондриялар

92.

Микротүтікшелердің күйреуін туғызатын заттар аталады:

a)

гипотоникалық ерітінді

b)

тубулин

c)

полипептид

d)

актин

e)

колихицин, винбластин

93.

Серпімді және белгілі дәрежеде қатты болғандықтан, дифференциялану кезінде жасушаның пішінін анықтап, бір қалпында сақтау қызметін атқаратын органелла:

a)

микротүтікшелер

b)

кірінділер

c)

рибосомалар

d)

лизосомалар

e)

митохондриялар

94.

Үш түрлі ақуыз құрылымдардан құрылған тірек-қимыл жүйесі:

a)

эндоплазмалық тор

b)

Гольджи комплексі

c)

рибосома

d)

цитоскелет

e)

лизосома

95.

Жасушалық циклда шешуші роль атқаратын арнайы протеинкиназалар:

a)

циклин – тәуелді киназалар

b)

митоз стимулдаушы

c)

митоз реттеуші

d)

mdm2

e)

ARF

96.

Циклин – тәуелді киназа өзінің әсерін тек мынау жалғанғанда ғана көрсете алады:

a)

14 – 3 – 3в

b)

arf

c)

ақуыз – циклин

d)

p21

e)

p53

97.

Жасушаның G2 – кезеңінен митозға ауысу процесін қамтамасыз етіп, митоздық бөлінудің жүрүін бақылайтын фактор аталады:

a)

митоз стимулдаушы

b)

реттеуші

c)

14 – 3 – 3в

d)

репарация

e)

апаптоз

98.

Митоз – стимуляторлық факторлардың (МСФ) ең жоғары активтілігі митоздың мына фазасында байқалады:

a)

анафазада

b)

профазада

c)

метафазада

d)

телофазада

e)

интерфазада

99.

Хромосомада бұзылулар байқалған жағдайда жасушаның бөлінуін тоқтататын ақуыз аталады:

a)

Mdm2

b)

Ц – А

c)

p53

Similar Resources on Wayground

ҰБТдан 100 сұрақ

100 questions

ҰБТдан 100 сұрақ

quiz

Worksheet

•

9th - 12th Grade

Қдфи

100 questions

Қдфи

quiz

Worksheet

•

9th - 12th Grade