wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Fundamentals of Nutrition and Diet Concepts

Total questions: 72

Worksheet time: 36mins

Name
Class
Date
1.

Герберт Шелтонның ұсынған тамақтану концепциясы қандай?

a)

Бөлек тамақтану

b)

Көмірсумен тамақтану

c)

Вегетариандық

d)

Емдік ашығу

2.

Бөлек тамақтану қағидасы бойынша ет, балық пен сүтті қандай өнімдермен бірге тұтынуға болмайды?

a)

Май, нан, көкөністер

b)

Нан, ботқа, жарма

c)

Ботқа, картоп

d)

Қаймақ, қант, жемістер

3.

Вегетариандық тамақтануды насихаттап, өз денсаулығын жақсарту үшін пайдаланған қай орыс тұлғалары аталады?

a)

А.А. Виноградский және И. Ивановский

b)

Г.С. Шаталова және Н.Ф. Сорока

c)

И.Е. Репин және Л.Н. Толстой

d)

В.М. Позняковский және В.Б. Спиричев

4.

Тағамдық құндылық индекстері тұжырымдамасына сәйкес тәуліктік калория қанша шамада болуы керек?

a)

2100 ккал

b)

3500 ккал

c)

3000 ккал

d)

2000 ккал

5.

Роберт Аткинс қандай диетаны жақтады?

a)

Қышқыл өнімді диета

b)

Минералды диетасы

c)

Ақуызды диетасы

d)

Көмірсулар диетасы

6.

Поль Брэгг диетасының негізгі қағидаларының бірі қандай?

a)

Консерві, ет, тәтті, майлы өнімдерден бас тарту

b)

Тек термиялық өңделген өнімдерді қолдану

c)

Кептірілген өнімдермен ғана тамақтану

d)

Мүлдем тамақ жемей, күн энергиясымен тамақтану

7.

Диетада консервіленген және тазартылған өнімдерден, еттен, тәтті және майлы тамақтардан бас тарту принциптері кімнің негізі ?

a)

Г. Шелтон

b)

Л. Полинг

c)

Р. Аткинс

d)

П. Брэгг

8.

Көмірсулар диетасын кім насихаттады?

a)

Г. Шелтон

b)

Р. Аткинс

c)

Д. Джарвис

d)

Л. Полинг

9.

Полифенолдық қосылыстардың басты қасиеті қандай?

a)

Қышқылдықты арттырады

b)

Тек бояғыш қасиет көрсетеді

c)

Антиоксиданттық әсері бар

d)

Тек тәтті дәм береді

10.

Қартаюдың негізгі себептерінің бірі неге байланысты?

a)

Генетикалық тұрақтылықтың күшеюі

b)

Ас қорыту жүйесі жұмысының әлсіреуі

c)

Жасуша протоплазмасының өзін-өзі жаңарту қабілетінің төмендеуі

d)

Гормондар деңгейінің тұрақты болуы

11.

Тағамның қандай компоненттері токсиндерді шығаруға әсер етеді?

a)

Дәрумендер кешені

b)

Ауыстырылмайтын аминқышқылдар

c)

Күкіртті аминқышқылдары бар ақуыздар

d)

Ферменттер мен липидтер

12.

Парафармацевтикалық ББҚ-ның ерекшелігі неде?

a)

Жасанды химиялық заттардан тұрады

b)

Толыққанды тағамды алмастыратын негізгі қоректік заттар

c)

Тек жануар тектес ақуыздардан тұрады

d)

Алмастырылмайтын факторларға жататын табиғи компоненттер

13.

Не себепті емдік-профилактикалық тамақтануда сүт өнімдерін қолдану ұсынылады?

a)

Аминқышқылдар, кальций және В1, С дәрумендерінің болуы

b)

Май алмасуына араласып төзімділік арттыруы

c)

Тек май және су еритін дәрумендер беруі

d)

Сүтқышқылды бактериялар жоқ болуы

14.

Үйлестірілген тамақтану дегеніміз не?

a)

Тамақ және биологиялық белсенді заттардың ұтымды қатынасын қамтамасыз ету

b)

Тамақтану саулығы мен оның шығыны

c)

Минералды балласт және зиянды заттардың бөлек қатынасы

d)

жоғары энергетикалық өнімдер

15.

Қандай аз тағамдық құндылығы жоғары энергетикалық өнімдерді білесің?

a)

Нәзік ұнтақ ұнынан жасалған және жылтырлатылған жармадан өнімдер

b)

обойной ұнынан жасалға, кебекпен нан, қоңыр ұн өнімдері, жеміс-жидектектер

c)

Сулы жармасы

d)

Сүт өнімдері

16.

Барабар тамақтану қандай қағидаға сүйенеді?

a)

Адамның ішкі экологиясы

 

b)

Тамақтану үйлестірілген болуымен қатар ағза мүмкіндіктеріне сай келуі керек

c)

Тамақтың қажетті компоненттеріне нутриенттер балласты және зиянды заттар жатады

d)

Тамақ компоненттерінің құрамы

e)

Тамақтың тағамдық құндылығы

17.

Пектиндердің тағамдық улануды болдырмаудағы рөлі қандай?

a)

Қорғасын, сынап сияқты металдарға адсорбент болады

b)

Полисахаридтердің рөлін толықтырады

c)

Пектиндер тағамдық құндылықты арттырады ғана

d)

Тек талшықтардың көзі ретінде қызмет етеді

18.

Шикізаттың қандай жаңа түрлері ақуыз жеткіліксіздігін жабады?

a)

Қан, сүт, изоляттар және өсімдік ақуыз концентраттары

b)

Балық өнімдері мен уылдырық қоспалары

c)

Тек ет өнімдері мен майлы субөнімдер

d)

Қант және крахмал қосындылары

19.

Біріктірілген өнімдерге не үшін дәм мен иіс күшейткіштер қосылады?

a)

Энергетикалық құндылықты арттыру үшін

b)

Тек дәмді арттыру үшін

c)

Органолептикалық көрсеткіштерді жақсарту үшін

d)

Биологиялық құндылықты өсіру үшін

20.

Қандай өнімдердің өндірісі дәстүрлі биотехнологиялық процестерге негізделген?

a)

Сүтқышқылды өнімдер, сырлар, нан өнімдері

b)

Дәруменге, минералды заттарға бай өнімдер

c)

Ет өнімдері, шырындар

d)

Кондитерлік өнімдер

e)

Макарон өнімдері

21.

Арнайы тағайындау өнімдері қандай талаптарға сай келулері керек?

a)

Жоғары тағамдық құндылығымен, әдемі түрімен

b)

Дәстүр ерекшелігі есебімен

c)

Ақуыз жетіспеушілігінің қозуы

d)

Өсімдік өнімдерінің ақуыздық концентраттары

e)

Дәмді заттарды қолданумен

22.

Симбиотиктер дегеніміз

a)

6-8 пробиотик штаммдарынан тұратын биокоспалар

b)

1-3 пробиотиктен тұратын өнім

c)

Антибиотиктер қоспасы

d)

Синтетикалық дәрумендер жиынтығы

e)

Ашытқы бактериялары

23.

Емдік тамақтану қандай негізге негізделген?

a)

Үйлесімділігі

b)

Физиология, биохимия, тамақтану гигиенасы, жекелеген тағамдық заттардың рөлі

c)

Тамақ өнімдерінің химиялық құрамы, құнарлылығы және сіңуі

d)

Зат алмасу

e)

Калориялығы

24.

Адекватты тамақтану қандай негізге негізделген?

a)

Тамақтану организмнің мүмкіндіктеріне сәйкес келмеуі

b)

Тағамдық құндылығы

c)

Тағамдық компоненттердің құрамы

d)

Тамақтануға компоненттеріне балласты және зиянды заттар нутриенттер жатады

e)

Тамақтану организмнің мүмкіндіктеріне сәйкес келуі керек

25.

Пробиотиктер ішектің қандай қызметін жақсарта алады?

a)

Қышқыл түзу деңгейін

b)

Қан сүзу қабілетін

c)

Өт түзілуін

d)

Лимфа айналымын

e)

Моторлық функциясын

26.

Арнайы бағыттағы өнімдер қандай талаптарға сәйкес келуі керек?

a)

Жоғары тағамдық құндылықты, әдемі пішіні бар

b)

Өсімдік өнімдерінің ақуыз концентраттары

c)

Дәстүрлердің ерекшеліктерін ескере отырып

d)

Ақуыз жеткіліксіздігінің қабынуы

e)

Дәмді заттарды қолдану

27.

Ақуыздың жетіспеушілігін қандай жаңа шикізат жабады?

a)

Қан, сүт, изолят, ашытқы, концентрат және өсімдік ақуыздары

b)

Балық өнімдері

c)

Ет өнімдері

d)

Қант, крахмал

e)

Жануар және өсімдік тектес ақуызды кешенді қолдану

28.

Жалпы ағзаның, оның мүшелерінің, тіндерінің, жасушаларының функциялары мен процестері туралы ғылым қалай аталады?

a)

Гидротерапия

b)

Биоқауіпсіздік

c)

Нитрицевтика

d)

Нутрициология

e)

Физиология

29.

Нутрициологияға қатысы жоқ пәндік салалар

a)

Тағамның белгілі бір түрлерінің адамға әсері

b)

Жекелеген өнімдердің пайдасы мен зияны

c)

Адамның жұмысқа қабілеттілігі

d)

Әр түрлі жастағы адамдарда тағамның сіңу процестері

e)

Өнімдердің денсаулыққа емдік және профилактикалық әсері

30.

Тағамның қасиеттерін және оның белгілі бір өмір жағдайындағы адамға әсерін зерттейтін зерттеуші – бұл?

a)

Нутрициолог

b)

Физиономист

c)

Этолог

d)

Диетолог

e)

Физиолог

31.

Қандай заттар зиянды агенттерге төзімділікті арттырады? Топта витаминдер және макронутриенттердің белгілі бір тізімі (күкірт, темір, кальций) бар.

a)

Нутриенттер

b)

Нутрицевтиктер

c)

Биотиктер

d)

Эубиотиктер

e)

Парафармацевтиктер

32.

Топтың элементтері дәрі-дәрмектерге әсер ету үшін жақын, жасушалардың функционалды белсенділігін реттеу үшін қолданыллады – бұл?

a)

Парафармацевтиктер

b)

Нутриенттер

c)

Эубиотиктер

d)

Нутрицевтиктер

e)

Қоректікzatтар

33.

Саудамаранда ішекте өмір сүретін және қауіпті микроорганизмдердік бөөпоце сінеедері ке тіретін тамақ бактериялары – бұл?

a)

Нутрицевтиктер

b)

Қоректікзаттар

c)

Парафармацевтиктер

d)

Нутриенттер

e)

Эубиотиктер

34.

Қандай тағамдық факторлар ағзаның өндірістік зияндықтардың әсеріне тұрақтылығын күшейтеді?

a)

Көкөніс жеміс-жидек диета

b)

Мал ақыздары, ретинол

c)

Сәуіріш компоненті бар ақуыз факторы бойынша үйлестірілмеген тамақтану

d)

Қанық май қышқылдары, жоғары калориялылығы және өнімдердің сіңімділігі бар тағам өнімдері

e)

Сүт және сүтқышқылды өнімдер

35.

Тағам компонентінің антидоттық құрамын дегеніміз не?

a)

Токсиндерді шығару

b)

Ағзаның токсындердінің және зиянды заттардың сіңірілуін төмендету

c)

Тамақ сапасын арттыру

d)

Пектинді заттардың ауыр металл тұздарын жалғау қасиеті

e)

Әсер етуді ескеру

36.

Қазіргі таңдағы ғылыми –техникалық прогресс қандай өзгеріске әкелді?

a)

Ой еңбегімен айналысатын адамдар санының артуына

b)

Барлық халықтың тек дене еңбегіне ауысуына

c)

Физикалық белсенділіктің артуына

d)

Азық-түлік тұтынудың күрт жоғарылауына

e)

Жаппай дұрыс тамақтануға көшуіне

37.

Ақуыздар ферменттердің әсерінен қандай ортада қорытыллады?

a)

Қатты ортада

b)

Сілтілі ортада

c)

Сұйық ортада

d)

Бейтарап ортада

e)

Қышқыл ортада

38.

Дұрыс ұйымдастырылған тамақтану адамның өмірін неше пайызға uzartу мүмкін ?

a)

25-40%

b)

5-10 %

c)

12 -15 %

d)

0-5 %

e)

45-55 %

39.

Қарт адамдардың тамақтануындағы негізгі қағидалардың бірі қандай?

a)

Рационның энергия құндылығы нақты энергия шығынына сәйкес

b)

Күнделікті тұтынылатын азық–түлік мөлшерін шектеу

c)

Жоғары калориялы тағамдарды рационнан алып тастау

d)

Рационның энергия құндылығы нақты энергия шығыннан төмен болуы

e)

Тамақтану рационында тәтті тағамдарды қолданбау

40.

Қарт адамдарға дайындалған тамақтың химиялық құрамы нені ескеруі қажет?

a)

Энергия шығындарының өсуін

b)

Майлар мөлшерін

c)

Жасқа байланысты зат алмасу өзгерістерін

d)

Ақуыздар мөлшерін

e)

Көмірсулар мөлшерін

41.

Парафармацевтиктер қандай топқа жатады?

a)

Тек дәрумендерге

b)

Макроэлементтерге

c)

Ақуыздық концентраттарға

d)

Негізгі энергетикалық нутриенттерге

e)

Тағамның минорлы компоненттеріне

42.

Тамақ талшықтарының жетіспеушілігі салдарынан ағзаның қандай қасиеті төмендейді?

a)

Қан құрамындағы дәрумендердің мөлшері артады

b)

Сыртқы орта әсеріне қарсы тұру қабілеті төмендейді

c)

Ас қорыту ферменттерінің белсенділігі артады

d)

Темірдің сіңірілуіне жақсы әсер етеді

e)

Энергия шығыны күрт көбейеді

43.

Пробиотикалық өнімдерді өнеркәсіпте қандай әдіспен өндіреді?

a)

Тірі пробиотик дақылдарды мен пребиотиктерді қосып

b)

Жоғары температурада стерилизациялай отырып

c)

Тек химиялық синтез арқылы

d)

Бактериясыз қышқылдандыру жолымен

e)

Майлы компоненттерді көбейту арқылы

44.

Сәулеленудің бірреттік дозаларындағы қан құрамында аздаған өзгерістер (PaD) қай аралықта байқалады?

a)

10-25

b)

80-100

c)

150-200

d)

25-75

e)

100-150

45.

Сәулеленудің қандай бір дозаларында сәуле ауруы (PaD) байқалады?

a)

100-ден кем

b)

100-ден астам

c)

80-90

d)

25-75

e)

Шамамен 50

46.

Кәдімгі тамақтанумен салыстырғанда вегетариандық тамақтанудың артықшылығы қандай?

a)

Отбасылық бюджет үнемдеу

b)

Ақыл-ой деңгейін көтеру

c)

Иммунитеттің төмендеуі

d)

Денебелсенділікті арттыру

e)

Атеросклероздің қаупін азайту

47.

0,0025–0,005 мг/кг концентрациясында бар ингибиторлық әсер көрсететін күшті демдроензингибиторлары – бұл?

a)

Бензой

b)

Сорбиттер

c)

Сіртілік

d)

Сульфитер

e)

Қышқыл

48.

Функционалды тамақтануға қатысты өнімді сипаттаңыз:

a)

Қоректік құндылығы жоғары және денсаулыққа пайдалы

b)

Тек табиғи түбегір ішерігімен

c)

Тек дәруменді болуы керек

d)

Қатты өндеу денутуреция

e)

Көп мөлшерде қант болуы керек

49.

Тағамның қандай компоненттері микроорганизмдер мен вирустардан қорғайды?

a)

Цистеин

b)

Инозит

c)

Лецитин

d)

Фитонцид

e)

Ретинол

50.

Қандай микроорганизмдер тамақ интоксикациясын тудырады?

a)

Инфузориялар, ашытқылар

b)

Токсиндер, фагтар, кокктар

c)

Зең, антимоницеттер

d)

Споралар, микрококкалар

e)

Вирустар, сальмонеллалар

51.

Тағамның стафилококктармен улануы немен болады?

a)

Минтотоксин

b)

Макросопиялық саңырауқұлақтармен

c)

Уытты продукцеппен

d)

Энтеротоксин

e)

Биогендиаминдер

52.

Гематоген қандай ауруға қолданалады?

a)

Жүрек ауруы

b)

Қант диабеті

c)

Бүйрек ауруы

d)

Бауыр ауруы

e)

Анемия

53.

Қандай өнімдер пробиотикалық өнімдерге жатады?

a)

Майлы ет тағамдары

b)

Энергетикалық сусындар

c)

Қуырылған тағамдар

d)

Құрғақ нан өнімдері

e)

Айран мен йогурттар

54.

Қандай ауыстырылмайтын аминқышқылдар маңызды болып келеді?

a)

Валин, гистидин, аланин

b)

Пролин, лизин, аланин

c)

Триптофан, метионин, лизин

d)

Глутаминді қышқыл

e)

Аспарагинді қышқыл

55.

Оймен жұмыс істейтін жұмыскерлердің энергия тәуелділігі қандай?

a)

2500-2800 ккал

b)

3900-4100 ккал

c)

1200-1400 ккал

d)

2900-3200 ккал

e)

3400-3700 ккал

56.

Ауыр физикалық жұмыс істейтін жұмыскерлердің энергия тәуелділігі қандай?

a)

3900-4300 ккал

b)

2600-2800 ккал

c)

1800-2200 ккал

d)

2500-2700 ккал

e)

3400-3700 ккал

57.

Жоғары калориялы тамақтану мен аз қимылдың үйлесуі неге әкеледі?

a)

Жүрек соғысының баяулауына

b)

Қоректік заттардың жетіспеушілігіне

c)

Бұлшық еттің қатайып кетуіне

d)

Қандағы қант деңгейінің төмендеуіне

e)

Дене салмағының артуына және семіздікке

58.

Ой еңбегі қандай жүйелерге жоғары жүктеме түсіреді?

a)

Тыныс алу жүйесіне

b)

Қаңқа–бұлшық ет жүйелеріне

c)

Иммундық жүйке жүйелеріне

d)

Ас қорыту жүйесіне

e)

Жүйке және жүрек-қан тамыр жүйелеріне

59.

Қарттау кезінде ағзада қай процесс басым болады?

a)

Ассимиляция процесі толық тоқтайды

b)

Диссимиляция ассимиляциядан басым болады

c)

Ассимиляция диссимиляциядан басым болады

d)

Диссимиляция процесі күшейеді

e)

Екі процесс қатар жүреді

60.

Қандай тамақтану принципі профилактикалық бағытталғанын сипаттайды?

a)

Артық калория қолданудағы

b)

Тек дәрумендерді көп қолданудағы

c)

Тек майлы тағам қолданудағы

d)

Ауруды алдын алу мақсатындағы

e)

Тұзды тағамдарды көбейтудегі

61.

Қарттар тамақтануындағы индивидуализация нені білдіреді?

a)

Тек дәріге тәуелді болу

b)

Әр күн бірдей өнімдер қолдану

c)

Зат алмасу ерекшеліктерін ескеру

d)

Жасына қарамай бірдей мәзір

62.

Диеаталық тамақтануға арналған құрғақ ақуыз қоспасын қандай көздерден алады?

a)

Ашытқы және сүт ақуызынан

b)

Мақта тұқымынан

c)

Күңбатық ақуызынан

d)

Құрғақ сәулелендірілген қаннан және құрғақ сүттен

63.

Пробиотиктер әсері туралы қандай ескеру дұрыс?

a)

Шектен тыс қолдануға болмайды

b)

Барлық ауруларды емдейді

c)

Әсері әрқашан өте күшті

d)

Дисбактериозды толық жоя алмайды

64.

«Тамақтану эпидемиологиясы» нені зерттейді?

a)

Барлық өнімдер бағасы ғана

b)

Өнімнің сапасы ғана

c)

Әлеуметтік және экономикалық жағдай

d)

Тағамның химиялық құрамы ғана

65.

Энергия балансын сақтау

a)

Организм жұмсаған энергия шығынына белок, май, көмiрсу алмасуы нәтижесiнде алынған энергияның сәйкес болуы

b)

Асты тәулiктiң белгiлi бiр уақыт аралығында, тамақтану тәртiбi күнiне 3-4 мәрте, ертеңгiлiк және түстiк аста тәулiктiк рационның 2/3 құрауы

c)

Адамның өмiр сүру ортасындағы жағдайға, жасына, жынысына, еңбек ету ауырлығына, ұлттық ерекшелiктерiне сай, тағамдық заттектердiң сандық және сапалық қарым-қатынасын қадағалау

d)

Адамның табиғи даму көрсеткiштерi, функциональдық жағдайы және бейiмделу мүмкiншiлiктерi

e)

Көрсеткiштердiң қалыпты мөлшердiң шектелген

66.

Бөлек тамақтану концепциясының тұжырымы бойынша қандай өнімдерді нанмен, жармалармен, ботқалармен бірге тұтынуға болмайды?

a)

Май, су, қаймақ

b)

Ет, балық, сүт

c)

Балық, улыдәрілік, картоп

d)

Картоп, сүт, көкөніс

67.

Бөлек тамақтану концепциясына сәйкес тағамдарды қандай заттармен бір уақытта пайдалануға болмайды?

a)

Көмірсулар

b)

Витаминдер

c)

Минералды заттарен

d)

Амин қышқылдары

e)

Майлармен

68.

Ақуыздар ферменттермен қай ортада тиімді қорытылады?

a)

Қышқыл ортада

b)

Бейтарап ортада

c)

Сілтілі ортада

d)

Қатты ортада

69.

Ересектерде энергия теңгерімін жоспарлау үшін қандай факторлар есепке алынады?

a)

Жынысы мен жасы ғана

b)

Еңбек ету ауырлығы мен өмір салты

c)

Тек дене салмағы индексі

d)

Тек ұлттық тағамдар

70.

Емдік тамақтану қандай негізге сүйенеді?

a)

Зат алмасуына

b)

Үйлесімділігіне

c)

Физиология, биохимия, тамақтану тазалығы, бөлек тағамдық заттардың рөліне

d)

Тамақ өнімдерінің химиялық құрамы, тамақ калориялығы мен сіңімділігіне

e)

Калориялығына

71.

Нутрициология міндеттеріне қатысы жоқ нелер?

a)

Ағзаны детоксикациялаудың қауіпсіз әдісін ашыңыз

b)

<variant> Созылмалы патологияларға байланысты тамақтану рационын түзету

c)

Жұмсалған энергияның тамақ тұтынудан әсерін зерттеу

d)

Маңызды макро - және микронутриенттерді ағзаға жеткізу жолдарын табу

72.

Неліктен сүт өнімдерін емдік-профилактикалық тағамда қолдану ұсынылады?

a)

Құрамында аминқышқылдары, сүт кальцийі, дәрумендер бар толыққанды жануар ақуызының болуы

b)

Май алмасуына араласатын организмнің фосфатидтері мен стеролдарының болуы, В тобының витаминдері

c)

Аққышқыл бактериялар

d)

Қант лактозасы