Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ тілі: морфология және синтаксис (9-сынып)

Total questions: 63

Worksheet time: 32mins

Name
Class
Date
1.

Қосымшаларды жалғау – жұрнақ деп жіктеудегі ең негізгі факторды таңдаңдар.

a)

мағынасы

b)

қызметі

c)

құрамы

d)

шығу тегі

e)

дыбысталу

2.

Қысаң дауыстыларда берілетін ерекшелікті анықтаңдар.

a)

Жақтың тар ашылуына байланысты жасалатындығы

b)

Езудің кейін тартылуы арқылы жасалатындығы

c)

Еріннің қатысына қарай жасалатындығы

d)

Жақтың кең ашылуына байланысты жасалатындығы

e)

Желбезектің баяу дірілдеуі

3.

Есімшенің жұрнақтарын көрсетіңдер.

a)

-ған, -ген, -қан, -кен

b)

-са, -се, -ша, -ше

c)

-ғалы, -гелі, -қалы, -келі

d)

-дай, -дей, -тай, -тей

e)

-ғыз, -гіс, -дыр, -дір

4.

Үстеу сөзді табыңдар.

a)

күндіз

b)

қараңғы

c)

тәрізді

d)

пәлі

e)

жарқ-жұрқ

5.

Мекен үстеуді табыңдар.

a)

жоғары

b)

әзер

c)

осынша

d)

бекерге

e)

лезде

6.

Мақсат үстеуін табыңдар.

a)

жорта

b)

былтыр

c)

шапшаң

d)

артта

e)

үнемі

7.

Сын-қимыл үстеулерін таңдаңдар.

a)

шалқасынан

b)

соншалық

c)

жол-жөнекей

d)

ежелден

e)

ылғи

8.

Мезгіл үстеуіне жататын сөздерді таңдаңдар.

a)

былтыр, қазір, бүгін, кеше

b)

бекерге, амалсыздан, босқа

c)

әбден, мүлдем, керемет

d)

сонша, мұншама, бірқидырыр

e)

мұнда, былай, бірге

9.

Еліктеу сөзді табыңдар.

a)

гүрс

b)

жүр

c)

сен

d)

әттең

e)

ғой

10.

Еліктеуші сөзді табыңдар.

a)

сырт-сырт

b)

кілт-кілт

c)

жалт-жұлт

d)

қорбаң-қорбаң

11.

Жалғаулықтарды таңдаңдар.

a)

өйткені

b)

ал

c)

туралы

d)

ма

e)

соң

12.

Септеулік шылауды табыңдар.

a)

дейін

b)

дегенмен

c)

-ақ

d)

-мыс

e)

яки

13.

Демеуліктер берілген қатары қайсы?

a)

ма, ба, бе

b)

бірақ, алайда, сонда да

c)

я, яки, не

d)

ал, егер, демек

e)

дейін, шейін, гөрі

14.

Одағай сөзді табыңдар.

a)

уау

b)

ғой

c)

ғана

d)

соң

e)

жорта

15.

Одағайдан жасалған туынды етістікті табыңдар.

a)

үхледі

b)

алақайлады

c)

тарсылдады

d)

жарқылдады

e)

ербеңдеді

16.

Матаса байланысқан сөз тіркесін табыңдар.

a)

Абайдың шәкірті

b)

ән тыңдады

c)

қызық кітап

d)

кеше келді

e)

оқуға түсті

17.

Қабыса байланысқан сөз тіркесін табыңдар.

a)

зерек оқушы

b)

табалдырыққа тұрма

c)

Сәулеге айтты

d)

ақынның ойы

e)

сумен ойнама

18.

Меңгеріле байланысқан сөз тіркесін табыңдар.

a)

сөзін бітірді

b)

білгір адам

c)

үш бөлмелі

d)

қоңыр кеш

e)

салқын жел

19.

Бастауышы бар сөйлемді табыңдар.

a)

Сара үйірмеге қатысты

b)

Өзің айтқана көнбейді екенсің

c)

Оның ұйқысы келді

d)

Ержанға барысы келді

e)

Көн еруге тағы болмайды

20.

Тура толықтауышы бар сөйлемді табыңдар.

a)

Ерді намыс өлтіреді

b)

Оң жақта ағаш төсек

c)

Өзің бір қызық жан екенсің

d)

Тек жүрсең, тоқ жүресің

21.

Жанама толықтауышы бар сөйлем

a)

Жантаспен ұзақ әңгімелесті

b)

Біз басымызды жудық

c)

Айнала жап-жасыл

d)

Өтірікші өзін алдайды

e)

Айдар — өнерлі студент

22.

Үйірлі анықтауышты тап

a)

талабы зор бала

b)

ақылды бала

c)

әдепті бала

d)

білімді бала

e)

тәрбиелі бала

23.

Сапалық анықтауыш

a)

қызықкітап

b)

менің кітабым

c)

ауылдың жаны

d)

сенің баяндамаң

e)

Жарастың бригадасы

24.

Сөз тіркесін тап

a)

жылы жел

b)

теміржол

c)

қара торы

d)

шыны-аяқ

e)

он бес

25.

Еркін сөз тіркесін тап

a)

шашын өрді

b)

дүн кетті

c)

отыра қалды

d)

оқып жүр

e)

тілі қышу

26.

Есімді сөз тіркесі

a)

биіктеу

b)

серуенге шығу

c)

гүл терді

d)

қонақ күту

e)

су ішу

27.

Етістікті сөз тіркесі

a)

маған қарады

b)

екі апта

c)

қиын сұрақ

d)

жүйрік ат

e)

қызық өмір

28.

Матаса байланысқан сөз тіркесі

a)

менің ұстазым

b)

Кавказ таулары

c)

ән тыңдады

d)

қызық кітап

e)

кеше келді

29.

Қабыса байланысқан сөз тіркесі

a)

әдепті қыз

b)

аттан түс

c)

сырың айтты

d)

ақының ойы

e)

орындыққа отыр

30.

Меңгеріле байланысқан сөз тіркесін тап

a)

айтқанын істеді

b)

адал адам

c)

қоңыр кеш

d)

самал жел

e)

білгір адам

31.

Жалаң сөйлем

a)

Күн бұлттанды.

b)

Дүкеннен кітап сатып алды.

c)

Ол Асқарға көмектесті.

d)

Айжан сауатты жазды.

e)

Бүгін жаңбыр жауды.

32.

Сөйлем мүшесі бола алмайтын сөздер

a)

қаратпа сөздер

b)

сын есім сөздер

c)

шылау сөздер

d)

електеу сөздер

e)

бейнелеуші сөздер

33.

“Шөре-шөре, moh-moh, кә-кә” одағайдың қай түріне жатады?

a)

шақыру

b)

қаратпа сөз

c)

көңіл-күй

d)

жекіру

e)

қыстырма сөз

34.

Жекіру одағайларын көрсет

a)

тек

b)

ойпырмай

c)

пай-пай

d)

уһ, ах

e)

ойбай

35.

Одағайды тап

a)

пай

b)

қой

c)

ғой

d)

-ақ, -ау

e)

мыс

36.

Кірме сөзді тап

a)

кітап

b)

кілем

c)

саябақ

d)

кеме

e)

текемет

37.

Синтаксис нені зерттейді?

a)

сөз тіркесін

b)

сөз мағынасын

c)

тіл дыбыстарын

d)

сөз құрамын

e)

фонетиканы

38.

Сөздердің байланысу тәсілі нешеу?

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

e)

9

39.

Сөздердің байланысу формасы нешеу?

a)

5

b)

4

c)

3

d)

6

e)

9

40.

Есімді тіркесті тап:

a)

болған оқиға

b)

болашаққа сену

c)

тапсырыс алған

d)

жолдауда айтылды

e)

қызықтырып айту

41.

Етістікті тіркесті тап:

a)

кеш қайту

b)

көркем әдебиет

c)

әсем ән

d)

әннің ырғағы

e)

әсем киім

42.

Еркін тіркесті тап:

a)

тас қамал

b)

тас қылу

c)

тастай батып, судай сіңу

d)

тастай қатты

e)

тас жүрек

43.

Еркін тіркесті тап:

a)

жүрегі ауырды

b)

жүрек жұтқан

c)

ақ жүрек

d)

су жүрек

e)

қоян жүрек

44.

Орын тәртібі арқылы байланысқан тіркесті тап:

a)

көңілді кеш

b)

ана туралы ән

c)

кешке бару

d)

кеш қызық болды

e)

құнды кеш

45.

Орын тәртібі арқылы байланысқан сөз тіркесін тап:

a)

күрессіз өмір

b)

өмір-күрес

c)

өмір үшін күрес

d)

өмірдің қызығы

e)

өмір мәні

46.

Шылау арқылы байланысқан сөз тіркесін көрсет:

a)

батысқа таман ауысты

b)

уәделі уақыт

c)

ұрыншақ мінез

d)

өнімін таныстырды

e)

Абайдың шәкірті

47.

Көмекші сөз арқылы байланысқан сөздерді байланысудың қай түріне жатқызамыз?

a)

жанасу

b)

қиысу

c)

қабысу

d)

теңгеру

e)

меңгеру

48.

Септеулік шылау қатысқан сөз тіркесін тап:

a)

бағанадан бері күтудемін

b)

әнін тыңдап отырды

c)

жат хабар екен

d)

бірталай кісілер келген

e)

түйені түгімен жұтқан

49.

Қиысуды көрсет:

a)

Әңгіме қызық екен.

b)

Үсеннің әңгімесі.

c)

Қызықты әңгіме.

d)

Әңгімені құлақ түрү.

e)

Әңгімені бұзау емізер, бұзау таяқ жегізер.

50.

Қиысуды тап:

a)

бала оқыды

b)

баланың ісі

c)

оқыған бала

d)

оқушыға сенім

e)

бала тілі

51.

Қабыcуды тап:

a)

алтын тәж

b)

ана әлдиі

c)

аққудың көгілдірі

d)

алыстан көрінді

e)

бақшаға қарай

52.

Матасуды көрсет:

a)

таудың шыңы

b)

анаға құрмет

c)

анаң – асылың

d)

өмір үшін күрес

e)

туған тіл

53.

Матасуды көрсет:

a)

менің арманым

b)

маған айтылды

c)

мендегі қиял

d)

менмен адам

e)

меншікті иелену

54.

Талғаулы салаласты көрсет:

a)

Малдың не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек

b)

Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін.

c)

Телібәй бетімен жалт қарады, бірақ бірден жауап бермеді.

d)

Қазақ мақалы бар: асығы тастан, өнер жастан.

e)

Бірде балалардың сурет көрмесіне қатыстым.

55.

Меңгеруді тап:

a)

алысты көздеу

b)

абзал азамат

c)

үшінші ай

d)

қаланың халқы

e)

қалалық мектеп

56.

Жанасуды тап:

a)

оқу үшін келді

b)

кітапқа үңілу

c)

қызық кітап

d)

биылғы жыл

e)

биылдан бастап

57.

Көсемшелі тіркесті көрсет:

a)

айтып барды

b)

өзі келді

c)

оқитын бала

d)

айтар алғыс

e)

айтқан Адам

58.

Есімшелі тіркесті көрсет:

a)

көркейген аймақ

b)

марқайып қалу

c)

таусыла сөйлеу

d)

боз бие

e)

күлше нан

59.

Анықтауыштық қатынастағы тіркесті тап:

a)

асыл арман

b)

арманға жету

c)

арман алдамайды

d)

арманың айту

e)

арманым – жеңіске жету

60.

Бірыңғай мүше қатысқан сөйлемді көрсет:

a)

Абырой да, бақ та - бәрі осы егісте.

b)

Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы.

c)

Жастар, сендер ел болашағысыңдар.

d)

Бізге, жастарға, тек оқу керек.

e)

Ел ертеңі жастардың қолында

61.

Жалпылауыш сөз бен бірыңғай мүшелердің арасына қандай белгі қойылады?

a)

сызықша

b)

нүкте

c)

үтір

d)

дефис

e)

нүктелі үтір

62.

Жалпылауыш сөз қатысқан сөйлемді көрсет:

a)

Сен де, мен де - бәріміз кінәліміз.

b)

Абай да, Әбіш те ұстаз.

c)

Бұлар - біздің ауылдың әншілері.

d)

Менің айтарым сол сабағыңды оқы.

e)

Ауылға ерте қайттым.

63.

Бастауышы зат есімнен болған сөйлемді тап:

a)

Бала - адамның бауыр еті.

b)

Іздегеннен жетер мұратқа.

c)

Ақылды аз сөйлер.

d)

Біреу-тойып секіред�.