wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл білімі бойынша жұмыс парағы — 9-сынып

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Басқа сөз табының етістікке айналуы қалай аталады?

a)

Вербалдану

b)

Адвербиалдану

c)

Субстантивтену

d)

Адъективтену

e)

Прономиналдау

2.

Тоникалық екпін қай тілдерге тән?

a)

қытай, корей

b)

орыс, ағылшын

c)

литва, қазақ

d)

беларусь, жапон

e)

көне грек, жаңа грек

3.

Басқа буындардың ішінен бір буынды дауыстының созылыңқы айтылуы арқылы ажыратылатын екпіннің түрі қандай?

a)

квантитативті

b)

лебізді

c)

тоникалық

d)

фразалық

e)

логикалық

4.

Көмекші сөздер қарастырылатын тіл білімінің саласы?

a)

морфология

b)

фонетика

c)

синтаксис

d)

этимология

e)

фразеология

5.

Адам аттарын зерттейтін ғылым?

a)

антропонимия

b)

этнонимия

c)

гидронимия

d)

оронимия

e)

ойконимия

6.

Сөз құрамындағы дыбыстардың орын алмасып қолданылуы?

a)

метатеза

b)

протеза

c)

эпентеза

d)

апокопа

e)

диэреза

7.

Тілдегі сөздердің түрлену, өзгеру ережелері мен сөздерден сөйлемдердің құралу ережелерін білдіретін тіл білімінің саласы?

a)

грамматика

b)

ономасиология

c)

этимология

d)

фразеология

e)

лексикология

8.

Регрессивті ассимиляциясы бар сөздер қатары?

a)

жазса, он бес, жанбау

b)

алып бер, батық

c)

терезелер, бүтін

d)

келе жатыр, қара ат

e)

қарсы алды

9.

Тарихи тіл білімі нені қарастырады:

a)

Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады

b)

Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін

c)

Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын

d)

Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды

e)

Туыстас тілдердің дыбыс жүйесін

10.

Тілді белгілі бір кезеңдегі қалпы тұрғысынан қарастыратын тіл білімі?

a)

синхрониялық лингвистика

b)

диахрониялық лингвистика

c)

салыстырмалы-тарихи лингвистика

d)

құрылымдық лингвистика

e)

психолингвистика

11.

Атау, ат қою теориясы, грамматикалық өнер теориясы қай дәуірге жатады?

a)

Ежелгі дәуір

b)

Қайта өркендеу дәуірі

c)

Орта ғасыр дәуірі

d)

XIX ғасыр

e)

XX ғасыр

12.

Басқа буындардың ішінен бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы қандай екпін түрімен ажыратылады?

a)

тоникалық

b)

лексиді

c)

квантитативті

d)

фразалық

e)

логикалық

13.

Туыстас тілдер тобын салыстыра қарастыратын тіл білімі?

a)

салыстырмалы тіл білімі

b)

жалпы тіл білімі

c)

жеке тіл білімі

d)

морфология

e)

синхрониялық тіл білімі

14.

Туыстас тілдердің сөздік құрамын, ондағы сан алуан сөздерді бір-бірімен салыстыра зертейтін лексикологияның саласы?

a)

салыстырмалы лексикология

b)

тарихи лексикология

c)

сипаттама лексикология

d)

семасиология

e)

ономасиология

15.

Басқа тілден енген сөздің соңғы дыбысының түсіріліп қалыптасуы?

a)

апокопа

b)

протеза

c)

эпентеза

d)

метатеза

e)

диэреза

16.

Сөз ортасына қосалқы дыбыстың қосылып айтылуы?

a)

эпентеза

b)

протеза

c)

апокопа

17.

Реляциялық мағынаны білдіретін аффикстік морфеманың түрі қандай?

a)

префикс

b)

инфикс

c)

жұрнақ (суффикс)

d)

жалғау (флексия)

e)

конфикс

18.

Белгілерінің ұқсастығына қарай бір заттың не құбылыстың атауымен басқа заттың не құбылыстың аталуы негізінде сөз мағынасының ауысуы қалай аталады?

a)

метафора

b)

метонимия

c)

синекдоха

d)

эфемизм

e)

дисфемизм

19.

Бүтіннің орнына бөлшекті, жалпының орнына жалқыны қолдану негізінде сөз мағынасының ауысуы қалай аталады?

a)

синекдоха

b)

метонимия

c)

қызмет бірлігі бойынша атау

d)

метафора

e)

дисфемизм

20.

Бір заттың не құбылыс атауының екінші затқа не құбылысқа олардың өзара іргелестігі, шектестігі негізінде ауысуы қалай аталады?

a)

метонимия

b)

синекдоха

c)

қызмет бірлігі бойынша атау

d)

метафора

e)

дисфемизм

21.

Сөздің шығу тегін айқындауда тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуын талап ететін принцип қалай аталады?

a)

этимологиялық

b)

семантикалық

c)

фонетикалық

d)

генеологиялық

e)

морфологиялық

22.

Орта ғасырда Батыс Еуропадағы канондық тіл қайсы?

a)

латын тілі

b)

грек тілі

c)

санскрит тілі

d)

испан тілі

e)

ағылшын тілі

23.

Тілдегі өткінші құбылыс болып саналатын сөздер қайсы?

a)

неологизмдер

b)

терминдер

c)

эвфемизмдер

d)

дисфемизмдер

e)

табу

24.

Жазудың ең алғаш түрі қайсы?

a)

пиктографиялық

b)

буын

c)

идеографиялық

d)

әріптік

e)

логографиялық

25.

Дауыссыздардың бір-бірімен үндесуі қалай аталады?

a)

сингармонизм

b)

консонантизм

c)

вокализм

d)

диссимиляция

e)

эфемизм

26.

Тіл біліміндегі дауыссыз дыбыстар жүйесі қалай аталады?

a)

консонантизм

b)

вокализм

c)

сингармонизм

d)

диссимиляция

e)

эфемизм

27.

Тіл білімі тарихын неше кезеңге бөліп қарастырамыз?

a)

5

b)

6

c)

7

d)

8

e)

9

28.

«Москва лингвистикалық мектебінің» қалыптасқан кезеңі қашан?

a)

XIX ғ. 70–80-жылдар

b)

XІХ ғ. басы

c)

XVII ғ. ортасы

d)

XVIII ғ. 70–80-жылдар

e)

X–XI ғ.

29.

Фразеологиялық тұтастықты көрсетіңіз.

a)

Жүрек жұтқан

b)

көрнеге қарап көсіл

c)

екі езуі екі құлағына жету

d)

шалқар көл

e)

жазық дала

30.

Дыбыстау мүшелерінің жиынтығы қалай аталады?

a)

сөйлеу аппараты

b)

дауыс шымылдығы

c)

дыбыс шырағы

d)

дыбыс өзені

e)

дыбыс күші

31.

Фразеологиялық бірлікті көрсетіңіз.

a)

шалқар көл

b)

жазық дала

c)

көрнеге қарап көсіл

d)

аузы-мұрны қисаймастан

e)

ауыздың үсті, жіңілдің астымен

32.

Барыс септік жалғауы жалғанған сөзді белгілеңіз.

a)

баласына

b)

келінінің

c)

үйінде

d)

досымен

33.

Шығыс септік жалғаулы сөзді табыңыз.

a)

қаласынан

b)

келінің

c)

үйінде

d)

көшеміздің

e)

досымен

34.

Басқа сөз табының зат есімге айналуы қалай аталады?

a)

Субстантивтену

b)

Вербалдану

c)

Адъективтену

d)

Адвербиалдану

e)

Прономиналдану

35.

Синоним сөздердің дұрыс тізбегін таңдаңыз.

a)

Ас, тамақ, тағам, дәм.

b)

Бағ, бақша, егін.

c)

Дәреже, абырой, көрнекті.

d)

Қала, астана, аймақ.

e)

Жоғары, төмен, аласа.

36.

Тұрақты сөз тіркесін табыңыз.

a)

Ала өкпе болу

b)

Хат жазу

c)

Алтын күй

d)

Ағайыншы адам

e)

Вокзал алаңы

37.

«Мырза жігіт», «кенже бала» тіркестері қандай сөздік құбылысқа жатады?

a)

тұрақты тіркес

b)

табу

c)

эвфемизм

d)

дисфемизм

e)

көнерген сөз

38.

Етістікке қатысты категорияны таңдаңыз.

a)

етіс категориясы

b)

шақ категориясы

c)

тәуелдік категориясы

d)

септік категориясы

e)

тұлға категориясы

39.

Сын есімнің негізгі белгісін көрсетіңіз.

a)

заттың сапалық белгісін, сипатын білдіреді

b)

заттың санын, ретін, есебін білдіреді

c)

заттың қимылын, іс-әрекетін білдіреді

d)

заттың атын білдіреді

e)

қимылдың іс-әрекеттің жай-күйін білдіреді

40.

Шылау сөздердің негізгі белгісін көрсетіңіз.

a)

толық лексикалық мағынасы болмайды

b)

белгілі бір сөйлем мүшесі болады

c)

толық лексикалық мағынасы болады

d)

морфологиялық принцип бойынша жасалады

e)

етістіктен жасалады

41.

Грек тіліндегі «бірдей», «біркелкі» және «ат», «атау» деген сөздерден жасалған терминді табыңыз.

a)

омоним

b)

антоним

c)

синоним

d)

метонимия

e)

полисемия

42.

Грек тілінің «қатар атау» деген сөзі бойынша жасалған терминді табыңыз.

a)

синоним

b)

антоним

c)

омоним

d)

метонимия

e)

полисемия

43.

Грек тілінің «қарсы» және «ат», «атау» деген сөздерінен жасалған терминді табыңыз.

a)

антоним

b)

синоним

c)

омоним

d)

метонимия

e)

полисемия

44.

Латын тіліндегі «ұқсамау» деген мағынаны білдіретін сөзден жасалған терминді табыңыз.

a)

диссимиляция

b)

ассимиляция

c)

деривация

d)

сингармонизм

e)

лабиоденталь

45.

«Ерітілу», «қорытылу» деген мағынадағы сөзден жасалған терминді табыңыз.

a)

фузия

b)

синхрония

c)

агглютинация

d)

эвфемизм

e)

редукция

46.

Грек тіліндегі «жер» және «ат», «есім» деген сөздерінен жасалған терминді табыңыз.

a)

топонимика

b)

семасиология

c)

этимология

d)

этнонимика

e)

семотика

47.

Атау және ілік септігінен басқа септіктердің бірінде тұрып байланысу қай байланысу формасына жатады?

a)

меңгеру

b)

матасу

c)

жанасу

d)

қиысу

e)

қабысу

48.

Сөздің материалдық жамылғысы?

a)

дыбыс

b)

екпін

c)

морфема

d)

буын

e)

интонация

49.

Мономаия дегеніміз не?

a)

жалғыз, бір мағыналы сөздер тобы

b)

сөздің көп мағыналылығы

c)

фразеологизмнің мағынасы

d)

екі мағыналы сөздер

e)

екі немесе одан көп мағыналы сөздер

50.

Буынға тән басты белгі.

a)

дауысты дыбыстың болуы

b)

мағына болуы

c)

үндестік заңына бағынуы

d)

дауыссыз дыбыстан басталуы

e)

дыбыстық үнем