wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Лингвистика және тіл білімі бойынша тест тапсырмалары (11-сынып)

Total questions: 49

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Сын есімнің сөйлемдегі негізгі қызметі қандай?

a)

анықтаушы

b)

бастауыш

c)

айқындаушы

d)

баяндауыш

e)

толықтауыш

2.

Өзгелік етіс формаларының қатарын көрсетіңіз.

a)

жаздыр, білдір, шақырт

b)

жазыc, біліс, шақырыс

c)

жазыл, білін, шақырыл

d)

жуып, керіп, қараған

e)

жаздыр білін, керіл

3.

Түркі тілдеріне жататын тілдер тобы қайсы?

a)

өзбек, хакас, қырғыз

b)

хала-монгол, қалмақ

c)

эвен, нанай, удэгей

d)

тай, дүген, бирма

e)

грузин, араб, литва

4.

Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі қалай аталады?

a)

негізгі сөздік қор

b)

историзм

c)

кіре сөздер

d)

неологизм

e)

архаизм

5.

Тіл білімі жеке ғылым ретінде қай кезеңде қалыптасты?

a)

XIX ғасыр

b)

XX ғасыр

c)

X ғасыр

d)

XI ғасыр

e)

XIII ғасыр

6.

Бүкіл лексикалық байлықтың басты тұлғасы, негізгі ұйтқысы не?

a)

негізгі сөздік қор

b)

сөздік құрам

c)

синонимдік қатар

d)

жалпы халықтық лексика

e)

доминант сөз

7.

Фразеологиялық тұтастыққа жататын бірлікті таңдаңыз.

a)

жүрек жұтқан

b)

кернеге қарап кесел

c)

езуі екі құлағына жету

d)

шалқар көл

e)

жазық дала

8.

Фразеологиялық антонимдер қатарын табыңыз.

a)

ат ізін салмады – ат ізін суытпады

b)

салысты – ат сабылды

c)

аяққа ап жеткізді – ат тонын ала қашты

d)

көз ілмеді – түс ұйқысын төрт бөлді

e)

көз тастау – көз қырым салу

9.

Грек тіліндегі «сыпайы сөйлеймін» деген сөзінен жасалған термин қалай аталады?

a)

эвфемизм

b)

метафора

c)

метонимия

d)

синекдоха

e)

табу

10.

Лексикографияның негізгі объектісі не?

a)

сөздіктер

b)

сөйлем

c)

сөз этимологиясы

d)

фразеология

e)

пиктография

11.

Сөздің ең ұсақ мағыналық бөлшегі қалай аталады?

a)

морфема

b)

сөйлем

c)

фонема

d)

сөз тіркесі

e)

сөз

12.

Мағына мен дыбыстардың бірлігінен тұратын ең кіші тілдік элементті атаңыз.

a)

морфема

b)

фонема

c)

сөздер

d)

сөйлемдер

13.

Фразеологиялық бірлікке жататын нұсқаны таңдаңыз.

a)

шалқар көл

b)

жазық дала

c)

кернеге қарап кесел

d)

ауыз-мұрны қаспайстан

e)

ауырдың үсті, жеңілдің астымен

14.

Тетелес келген екі дыбыстың бірінің екінші дыбысты дәл өзіндегі етіп бағындыруы қалай аталады?

a)

толық ассимиляция

b)

регрессивті ассимиляция

c)

прогрессивті ассимиляция

d)

дыбыстық сингармонизм

e)

диссимиляция

15.

Грек тіліндегі «сөз» және «жазамын» деген сөздерінен жасалған терминді атаңыз.

a)

лексикография

b)

лексикология

c)

этимология

d)

фразеология

e)

семасиология

16.

Біркелкі немесе ұқсас дыбыстардың басқа дыбыстарға немесе сәл өзгеше ұқсас дыбыстарға айналу құбылысы қалай аталады?

a)

диссимиляция

b)

ассимиляция

c)

сингармонизм

d)

омоним

e)

омограф

17.

Тіркесу арқылы жасалған неологизмді табыңыз.

a)

жан сақтау бөлімі

b)

ескі досы

c)

әл-ауқат

d)

оқыған адам

e)

құжат

18.

Барыс септік жалғаулы сөзді таңдаңыз.

a)

жерге

b)

келіннің

c)

үйінде

d)

бағанына

e)

келісім

19.

Табыс септік жалғаулы сөзді таңдаңыз.

a)

кітапты

b)

кешінің

c)

үйге

d)

кешімізде

e)

келісім

20.

Омонимдерді көп мағыналы сөздерден ажырататын негізгі белгі қандай?

a)

әр түрлі сөз таптарынан жасалады

b)

бір сөз табынан жасалады

c)

сөздер бір-біріне қарама-қарсы ұғымда болады

d)

өзара мағыналас, мәндес сөздер тобы

e)

сөздер арасында өзара байланыстылық, қатыстылық болады

21.

Туыстас тілдердің сөздік құрамын салыстырып зерттейтін лексикология саласы қалай аталады?

a)

салыстырмалы лексикология

b)

тарихи лексикология

c)

сипаттама лексикология

d)

семасиология

e)

ономасиология

22.

Зат немесе құбылыс ұғымының белгілі бір сөзбен аталу себебін зерттейтін сала қайсы?

a)

семасиология

b)

ономасиология

c)

антропонимика

d)

топонимика

e)

этимология

23.

Басқа сөз табының есімдікке айналуы қалай аталады?

a)

прономиналдау

b)

вербалдау

c)

адъективтену

d)

адвербиалдау

e)

субстантивтену

24.

Лексикологияның өзен, су, көл атауларын қарастыратын саласын атаңыз.

a)

гидронимия

b)

оронимия

c)

антропонимия

d)

этнонимия

e)

ойконимия

25.

Тілдегі сөздердің түрленуі мен өзгеру ережелері және сөздерден сөйлемдердің құралу қағидаларын зерттейтін тіл білімінің саласы қайсы?

a)

лексикология

b)

ономасиология

c)

этимология

d)

фразеология

e)

грамматика

26.

Сөз соңында қосалқы дыбыстардың қосылып айтылуы қандай фонетикалық процесс?

a)

элизия

b)

протеза

c)

эпентеза

d)

акокопа

e)

диэреза

27.

Дыбыстардың күрделі тіркесіндегі бір дыбыстың түсіріліп айтылуы қалай аталады?

a)

диэреза

b)

протеза

c)

эпентеза

d)

акокопа

e)

метатеза

28.

Атаушы (дербес) сөздерге қарама-қарсы сөздер тобы қалай аталады?

a)

көмекші сөздер

b)

есімдік

c)

одағай

d)

сан есім

e)

зат есім

29.

Сөз құрамындағы белгілі бір дыбыстың көмексіленіп айтылуы қалай аталады?

a)

редукция

b)

протеза

c)

акокопа

d)

метатеза

e)

диэреза

30.

Сөз құрамында не сөз аралығында белгілі бір дыбыстың көмексіленуінен мүлдем түсіп қалуы қалай аталады?

a)

элизия

b)

протеза

c)

акокопа

d)

метатеза

e)

диэреза

31.

Латын тіліндегі «ұқсау, ұқсату» мағынасындағы сөзден жасалған терминді көрсетіңіз.

a)

ассимиляция

b)

диссимиляция

c)

деривациялық

d)

сингармонизм

e)

лабиалдылық

32.

Ішкі флексия тәсілі арқылы тұлғаланған сөздер қатары қайсы?

a)

ходить – хожу

b)

гостям – жүргін

c)

оң – оннан, етек – жең

d)

білезік – әкел

e)

кешіп – ау

33.

Этнонимдер қатарын көрсетіңіз.

a)

өзбек, орыс

b)

жер, марс

c)

Астана, Алматы

d)

қасқыр, жылан

e)

Тұрсынбай, Еркін

34.

Қыпшақ–бұлғар подгруппасына жататын тіл қайсы?

a)

башқұрт

b)

қазақ

c)

гагауз

d)

қарайым

e)

өзбек

35.

Екі дауысты дыбыстың тіркесі арқылы жасалатын дыбыс қалай аталады?

a)

дифтонг

b)

морф

c)

дифтоноид

d)

синтема

e)

фонема

36.

Әр түрлі екі дыбыстың бойына сіңісіп, бірдейлесуі қалай аталады?

a)

элизия

b)

дивергенция

c)

редукция

d)

ассимиляция

e)

конвергенция

37.

Сөздің мағыналық жақтарын қарастыратын тіл білімі саласы қайсы?

a)

семасиология

b)

лексикография

c)

фразеология

d)

ономасиология

e)

этимология

38.

Флективті тілдер қатарына жататындары қайсы?

a)

араб, еврей

b)

удмурт, угор

c)

ханты, манси

d)

құмық, башқұрт

e)

хакас, шор

39.

Фонема теориясының негізін қалаған ғалымды көрсетіңіз.

a)

И.А. Бодуэн де Куртенэ

b)

А.А. Реформатский

c)

Ф. де Соссюр

d)

Н.С. Трубецкой

e)

Л.В. Щерба

40.

Кельт тілдері тобына жататын тілдер қатарын көрсетіңіз.

a)

ирланд, бритт, бретон, шотланд

b)

уэльс, амхәр, шотланд

c)

каталан, бретон, ирланд

d)

мерсель, уэльс, табаран

e)

голланд, каталан, армян

41.

«Қазан лингвистикалық мектебінің» көрнекті өкілі кім?

a)

Бодуэн де Куртенэ

b)

А. Шахматов

c)

А.М. Пешковский

d)

Ф. Фортунатов

e)

В. Гумбольдт

42.

Қарайым тілі енетін түркі тілдерінің тобы?

a)

қыпшақ

b)

бұлғар

c)

оғыз

d)

татар

e)

қарлұқ

43.

Бірнғай тұрған иран тобына жататын тілдер тобы?

a)

пенджаб, тәжік, бигари

b)

осетин, кашмир, сигнал

c)

курд, шикман, пушту

d)

пушту, кашмир, неполи

e)

бұлчи, гуджарати, урду

44.

Батыс славян тобына енетін тілдер қатары?

a)

кашуб, чех, поляк

b)

македон, словен

c)

орыс, украин

d)

белорус, словак

e)

словен, болгар

45.

Бірнғай тұрған қыпшақ тілдері?

a)

қарайым, қумық, қарашай

b)

балқар, гагауз, түрік

c)

татар, чуваш, хакас

d)

қазақ, қарақалпақ, чуваш

e)

ноғай, ұйғыр

46.

Оңтүстік славян тобына енетін тілдер қатары?

a)

словен, македон, болгар

b)

гагауз, түрік, болгар

c)

татар, орыс, чуваш

d)

ноғай, ұйғыр

e)

қазақ, қарақалпақ

47.

Герман тобына енетін тілдер қатары

a)

голланд, идиш

b)

балкар, гагауз

c)

татар, чуваш

d)

ноғай, ұйғыр

e)

қазақ, қарақалпақ

48.

Швед, норвеж тілдері енетін тілдер тобы?

a)

герман

b)

кельт

c)

албан

d)

роман

e)

балтық

49.

Бірнғай тұрған роман тілдері?

a)

португал, молдован, итальян

b)

балкар, гагауз, түрік

c)

татар, чуваш, хакас

d)

ноғай, чуваш

e)

қазақ, қарақалпақ