wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылым мен таным туралы тест

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Ұғыну мәселесін шешудегі негізгі ұғым қандай?

a)

Таным

b)

Ғылым

c)

Теория

d)

Гипотеза

2.

Ғылымдағы сабақтастықтың негіздері қандай?

a)

Парадигмалар мен ғылыми революциялар

b)

Заңдылықтар, теориялар, гипотезалар жүйесі

c)

Сезімдік тәжірибе

d)

Сын тұрғысынан талдау

3.

Ғылыми білімді арнайы талдау қалай аталады?

a)

Методологиялық талдау

b)

Синтез

c)

Эмпирикалық зерттеу

d)

Гипотеза/лау

4.

Таным туралы философиялық ілім қалай аталады?

a)

Онтология

b)

Эпистемология

c)

Аксиология

d)

Логика

5.

Сезімдік танымның құрамдас бөліктері қайсы?

a)

Ұғым, тұжырым, қорытынды

b)

Көрініс, сезім, қабылдау, елестету

c)

Гипотеза, теория, тәжірибе

d)

Логика, дәлел, бақылау

6.

Рационалдық танымның құрамдас бөліктері қайсы?

a)

Көрініс, сезім, қабылдау

b)

Ұғым, ой, тұжырым, логикалық қорытынды

c)

Гипотеза, теория, тәжірибе

d)

Эмпирикалық деректер

7.

Ғылыми танымның негізгі деңгейлері қандай?

a)

Эмпирикалық, теориялық, практикалық

b)

Логикалық, интуитивті, сезімдік

c)

Гипотетикалық, рационалдық, эксперименталды

d)

Теориялық, практикалық, философиялық

8.

Білім тәжірибеден алынады деп есептеген бағыт –

a)

Рационализм

b)

Эмпиризм

c)

Позитивизм

d)

Идеализм

9.

Таным процесіндегі рационалдық емес құрамдар –

a)

Гипотеза, теория

b)

Интуиция, эмоция, сенім, сезім

c)

Бақылау, тәжірибе

d)

Логикалық қорытынды

10.

Техникалық білім алгоритмдері арқылы мәселені шешуге ұмтылатын бағыт –

a)

Инженерлік ғылым / техникалық рационализм

b)

Философиялық рационализм

c)

Эмпиризм

d)

Логикалық позитивизм

11.

Табиғаттың қасиеттері мен сипаттарын зерттейтін ғылымдар –

a)

Әлеуметтік ғылымдар

b)

Техникалық ғылымдар

c)

Табиғаттану ғылымдары

d)

Гуманитарлық ғылымдар

12.

Постиндустриалды қоғам теориясының негізін қалаған –

a)

К. Маркс

b)

А. Белл

c)

О. Конт

d)

Г. Спенсер

13.

Техника дегеніміз –

a)

Теориялық білімдер жүйесі

b)

Материалдық және интеллектуалдық құралдар мен әдістердің жиынтығы

c)

Сезімдік тәжірибе

d)

Ғылыми гипотезалар жиынтығы

14.

Жай жүйелердің өзін-өзі құру мен хаостан үйлесімді жүйені орнықтыру туралы ғылым –

a)

Логика

b)

Синергетика

c)

Философия

d)

Социология

15.

Химия ғылымының негізгі міндеті –

a)

Әлеуметтік құбылыстарды зерттеу

b)

Материяның құрылымын, құрамын, қасиеттерін зерттеу

c)

Тек тәжірибелік шешімдер жасау

d)

Философиялық талдау

16.

Аттрактор, бифуркация, ашық жүйелер –

a)

Логика ұғымдары

b)

Позитивизм ұғымдары

c)

Синергетика ұғымдары

d)

Эмпиризм ұғымдары

17.

Фальсификация принципінің мәні –

a)

Теория тексеруге жатуы тиіс, оны теріске шығару мүмкіндігі болуы керек

b)

Теория абсолютті ақиқат болуы керек

c)

Барлық тәжірибе дұрыс деп есептеледі

d)

Философиялық көзқарас негізгі дерек болуы керек

18.

Белгілі бір уақытта ғылыми қауымдастыққа мәселені қою мен зерттеудің үлгісі –

a)

Нормативті ғылыми жетістік / консенсус

b)

Гипотеза

c)

Теория

d)

Эмпирикалық зерттеу

19.

И. Лакатостың пікірінше, ғылымның негізгі құрылымдық-динамикалық элементі –

a)

Парадигма

b)

Ғылыми зерттеу бағдарламасы

c)

Теориялық жүйе

d)

Эмпирикалық тәжірибе

20.

Ғылымның дамуы парадигмалардың ауысуы деп есептеген ғалым –

a)

И. Лакатос

b)

Т. Кун

c)

М. Полани

d)

Р. Карнап

21.

Ғылыми танымның тарихи дамуы кезеңдеріне сәйкес келетін, әлем туралы жалпы түсініктердің жүйесі –

a)

Теория

b)

Парадигма

c)

Гипотеза

d)

Философия

22.

Ғылымның үш маңызды қызметі –

a)

Жаңа білім жасау, қолдануға жеткізу, кадрларды дайындау

b)

Теория құру, логикалық талдау, синтез

c)

Парадигмаларды өзгерту, тәжірибені жинау, талдау

d)

Логикалық эксперимент, бақылау, қорытынды жасау

23.

Бұрын қалыптасқан ғылыми көзқарастардың түбірлі өзгеруі –

a)

Ғылыми революция

b)

Теориялық талдау

c)

Эмпирикалық зерттеу

d)

Парадигмалық ауысу

24.

Болжамды пікірлерге негізделген білімдер жүйесі –

a)

Эмпирикалық білім

b)

Теориялық / гипотетикалық білім

c)

Рационалдық білім

d)

Сезімдік білім

25.

Эмпирикалық тәжірибені шынайы білімнің көзі деп есептейтін бағыт –

a)

Позитивизм

b)

Рационализм

c)

Неопозитивизм

d)

Феноменология

26.

Әлеуметтік физиканың негізін салған –

a)

Г. Спенсер

b)

О. Конт

c)

К. Маркс

d)

Д. Белл

27.

Қоғам ішіндегі функциялардың бөлінуін адам организміндегі органдарға теңеген ғалым –

a)

О. Конт

b)

Г. Спенсер

c)

Т. Кун

d)

Р. Карнап

28.

Ғылыми логикалық талдау, ақиқатқа тексеру қалай аталады?

a)

Философиялық талдау

b)

Логикалық позитивизм / фальсификация

c)

Эмпирикалық бақылау

d)

Гипотетикалық модельдеу

29.

Ғалым нормаларға бағынбауы тиіс деген ой кімге тән?

a)

М. Полани / И. Лакатос

b)

Т. Кун

c)

Дж. Милль

d)

Р. Карнап

30.

«Айқын емес білім» терминін енгізген ғалым –

a)

М. Полани

b)

В. Мах

c)

Ж. Ф. Лиотар

d)

Т. Кун

31.

Эмпириокритицизм терминін енгізген ғалым кім?

a)

Э. Авенариус

b)

Р. Карнап

c)

О. Конт

d)

М. Полани

32.

Постмодерн, метанарратив ұғымдарын енгізген ғалым кім?

a)

Ж. Ф. Лиотар

b)

М. Полани

c)

Т. Кун

d)

Э. Мах

33.

Алғашқы математика тіліндегі физикалық теория пайда болған ғалым кім?

a)

Г. Галилей

b)

И. Ньютон

c)

Р. Декарт

d)

Т. Кун

34.

Ғылыми таным деңгейлері қандай?

a)

Эмпирикалық, теориялық, метатеориялық

b)

Сезімдік, рационалдық, интуитивтік

c)

Тәжірибелік, философиялық, логикалық

d)

Теориялық, практикалық, әлеуметтік

35.

Ғылыми танымның компоненттері қандай?

a)

Гипотеза, теория, эксперимент, бақылау, тәжірибе

b)

Теория, парадигма, логика

c)

Сезім, эмоция, қабылдау

d)

Логика, дәлел, қорытынды

36.

Эмпириокритицизм өкілдері кімдер?

a)

Э. Авенариус, Р. Мах, Э. Мах

b)

Т. Кун, М. Полани

c)

Дж. Милль, О. Конт

d)

Ж. Ф. Лиотар, Г. Спенсер

37.

Постиндустриалды қоғам концепциясы бойынша адамзат тарихындағы 3 кезең қандай?

a)

Аграрлық, индустриалды, постиндустриалды

b)

Теологиялық, метафизикалық, позитивтік

c)

Философиялық, логикалық, синергетикалық

d)

Эмпирикалық, теориялық, практикалық

38.

Ә.Бжхоновтың танымға кедергі болатын елестері қандай?

a)

Тұқымдық, нарықтық, үңгірлік, театрылық

b)

Рационалдық, эмпирикалық, логикалық, сезімдік

c)

Теориялық, практикалық, эксперименттік, логикалық

d)

Тәжірибелік, философиялық, әлеуметтік

39.

Биологиядағы эволюциялық идеялардың авторлары -

a)

Ч. Дарвин, Ж.-Б. Ламарк

b)

Г. Галилей, И. Ньютон

c)

Э. Мах, Э. Авенариус

d)

М. Полани, Т. Кун

40.

Позитивизмнің дамуы неше кезеңнен тұрады?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

41.

Эмпирикалық зерттеулерді шынайы білімнің жалғыз көзі деп анықтайтын бағыт -

a)

Позитивизм

b)

Рационализм

c)

Неопозитивизм

d)

Феноменология

42.

Философиялық зерттеудің танымдық құндылығын жоққа шығаратын ілім -

a)

Эмпириокритицизм

b)

Позитивизм

c)

Рационализм

d)

Логикалық позитивизм

43.

Логикалық позитивизм өкілдері -

a)

Р. Карнап, М. Шлик, А. Айер

b)

Л. Лакатос, Т. Кун

c)

М. Полани, П. Фейерабенд

d)

Дж. Милль, Э. Авенариус

44.

Конт негізін салған ғылым -

a)

Социология / әлеуметтік физика

b)

Биология

c)

Философия

d)

Психология

45.

О. Конттың интеллектуалдық дамуды 3 кезеңге бөліп қарастырған еңбегі -

a)

Теологиялық, метафизикалық, позитивтік

b)

Эмпирикалық, рационалдық, теориялық

c)

Философиялық, логикалық, синергетикалық

d)

Аграрлық, индустриалдық, постиндустриалдық

46.

«Тәжірибе шындықтың өлшеуші және критерийі» деген тұжырым жасаған –

a)

Дж. Милль / Бэкон

b)

Т. Күн

c)

И. Лакатос

d)

Поппер

47.

Г. Спенсер философиялық жүйесі –

a)

Синтетикалық эволюционизм

b)

Рационализм

c)

Эмпиризм

d)

Неопозитивизм

48.

Спенсердің барлық білім саласын қамтитын философиялық жүйесі –

a)

Жүйелік философия

b)

Логикалық позитивизм

c)

Социология

d)

Эмпирикалық ғылым

49.

Эволюцияны материяның интеграциясы деп түсінетін позитивизм өкілі –

a)

Г. Спенсер

b)

И. Лакатос

c)

Поппер

d)

М. Полани

50.

Спенсердің көзқарасы бойынша қоғам –

a)

Организмге ұқсас

b)

Машинаға ұқсас

c)

Абстрактілі модель

d)

Тек әлеуметтік институт

51.

«Біздің сезімімізден тыс еш нәрсе жоқ, барлық дүние - біздің сезіміміздің нәтижесі» деген қорытынды жасаған бағыт –

a)

Эмпириокритицизм

b)

Рационализм

c)

Позитивизм

d)

Логикалық позитивизм

52.

«Ойлауды үнемдеу» принципінің авторы –

a)

О. Конт

b)

Дж. Милль

c)

Г. Спенсер

d)

Поппер

53.

Неопозитивизм дегеніміз –

a)

Логикалық позитивизмнің дамуы

b)

Эмпиризмнің жаңа бағыты

54.

Логикалық позитивизм пайда болған оқу орны –

a)

Вена университеті

b)

Париж университеті

c)

Оксфорд университеті

d)

Гарвард университеті

55.

«Ғылымды метафизикадан босатуды», ғылым тілін ғылыми емес ойлардан тазартуды мақсат тұтқан үйірме –

a)

Вена кружогы

b)

Эмпириокритицизм

c)

Позитивизм

d)

Рационализм

56.

Философия - ғылым емес және ғылыми бола алмайды деген тұжырым тиесілі –

a)

Позитивизм

b)

Рационализм

c)

Эмпириокритицизм

d)

Логикалық позитивизм

57.

Философияның міндеті – ғылым сөйлемдерінің түсінігі мен анализін жасау деген тұжырым тиесілі –

a)

Логикалық позитивизм

b)

Позитивизм

c)

Рационализм

d)

Неопозитивизм

58.

Философияның нақты пәні – тіл деп айқындаған үйірме атауы –

a)

Вена үйірмесі / Логикалық позитивизм

b)

Эмпириокритицизм

c)

Позитивизм

d)

Синергетика

59.

Ғылыми ақиқат пен оның мәліметтері эмпирикалық тексеру арқылы айқындалады деген әдістемелік принцип –

a)

Эмпирикалық принцип

b)

Рационалдық принцип

c)

Логикалық принцип

d)

Теориялық принцип

60.

Философия мен ғылымның тұжырымдары тәжірибе арқылы, эмпирикалық тексеруден өткенде ғана ақиқат болып саналады деген әдістемелік принцип –

a)

Позитивизм

b)

Рационализм

c)

Эмпириокритицизм

d)

Логикалық позитивизм

61.

Логикалық синтаксис теориясын дамытқан позитивист ғалым –

a)

Р. Карнап

b)

Т. Кун

c)

И. Лакатос

d)

М. Полани

62.

Р. Карнаптың ғылымда жасағаны –

a)

Логикалық құрылым жасау

b)

Ғылым революция теориясын ұсыну

c)

Айқын емес білім ұғымын енгізу

d)

Синергетика негізін салу

63.

Білімнің өсуі зерттеу бағдарламалары арасындағы бәсекелестіктің арқасында орын алады деп тұжырымдаған ғалым –

a)

И. Лакатос

b)

Т. Кун

c)

Поппер

d)

М. Полани

64.

Лакатостың ғылыми зерттеу бағдарламасының элементтері –

a)

Қор, қатты ядро, қорғаныш белдеуі

b)

Теория, парадигма, гипотеза

c)

Эксперимент, бақылау, қорытынды

d)

Логика, дәлел, синтез

65.

Бағдарлама аясында құрылған теорияларды жетілдіру жолдарын, теориялардың қонтрмысалдар мен ауытқуларға бейімделуін анықтайды –

a)

Қор ядросын бейімдеу

b)

Логикалық талдау

c)

Эмпирикалық эксперимент

d)

Парадигмалық өзгерістер

66.

Қажетті әдістемелік амалдарды, теріске шығарушы фактілерді теорияның өзегінен қорғаныш белдеуге алмастыру тәсілдерін көрсетеді –

a)

Қорғаныш белдеуі

b)

Қатты ядро

c)

Бағдарлама элементі

d)

Парадигма

67.

Ғылыми-зерттеуде не нәрседен алшақ болу қажеттігін алдын ала көруге мүмкіндік береді –

a)

Бағдарлама құрылымы

b)

Теориялық талдау

c)

Эмпирикалық бақылау

68.

Ғылыми-зерттеу бағдарламасының басты құндылығы не?

a)

Болжамды өзгерістер мен дамытуға мүмкіндік беру

b)

Логикалық дәлелдер жинау

c)

Парадигмаларды өзгерту

d)

Эмпирикалық бақылау

69.

Поппердің бинарлық қақтығысу идеясын тернарлыққа алмастырған ғалым кім?

a)

Лакатос

b)

Т. Кун

c)

М. Полани

d)

Р. Карнап

70.

Поппер бойынша әлемде неше ақиқат (реалий) бар?

a)

Бір, бірақ толық қол жетпейтін

b)

Бірнеше

c)

Шексіз

d)

Ешбірі

71.

Кез келген дәлелді теріске шығару қалай аталады?

a)

Фальсификация

b)

Эмпирикалық тексеру

c)

Бағдарлама талдау

d)

Парадигма өзгерісі

72.

Поппер бойынша ғылыми танымның бүкіл тарихы не арқылы дамиды?

a)

Қателіктер арқылы прогресс

b)

Парадигмалық тұрақтылық

c)

Логикалық синтез

d)

Теориялық дамудың баяндылығы

73.

«Мен ғылым мен жалған ғылым арасындағы айырмашылықты анықтағым келді...» сөзінің авторы кім?

a)

Поппер

b)

Т. Кун

c)

М. Полани

d)

Р. Карнап

74.

Позитивизмнің үшінші тарихи формасы қалай аталады?

a)

Неопозитивизм / логикалық позитивизм

b)

Эмпиризм

c)

Рационализм

d)

Феноменология

75.

Мах пен Авенариус заттар мен қоршаған ортаны қалай қарастырды?

a)

Сезімге қатысты

b)

Рационалдық тұрғыдан

c)

Логикалық тұрғыдан

d)

Теориялық модельде

76.

«Объективті білім қол жетімсіз, себебі әлем біздің түйсіктеріміздің кешені» тұжырым авторы кім?

a)

Э. Мах

b)

Т. Кун

c)

М. Полани

d)

Поппер

77.

Логикалық позитивизмнің басты мақсаты қандай?

a)

Ғылым тілін тазалау, нақтылау

b)

Теориялық дамуды тездету

c)

Эмпирикалық тәжірибені жоққа шығару

d)

Парадигмаларды өзгерту

78.

Сынау еркіндігін ұстанатын ашық қоғамдағы ашық ғылымды жақтаған ғалым кім?

a)

Поппер

b)

Т. Кун

c)

М. Полани

d)

Р. Карнап

79.

Логикалық позитивистер мүшесі болған үйірме қалай аталады?

a)

Вена кружогы

b)

Эмпирикокритицизм

c)

Позитивизм

d)

Синергетика

80.

Лакатос бойынша ғылыми-зерттеу бағдарламасы қандай элементтерден тұрады?

a)

Қатты ядро + қорғаныш белдеуі + өзгеріс стратегиясы

b)

Теория + гипотеза + эксперимент

c)

Эмпирикалық бақылау + логика + қорытынды

d)

Парадигма + теория + эксперимент

81.

Т. Кунның ең басты еңбегі қалай аталады?

a)

«Ғылым құрылымы»

b)

«Логикалық синтаксис»

c)

«Ақылмен білу»

d)

«Эмпирикокритицизм»

82.

Кун атап өткен ғылымның даму тарихының кезеңдері қандай?

a)

Нормативті ғылым, ғылыми революция, жаңа парадигма

b)

Эмпирикалық, теориялық, практикалық

c)

Логикалық, позитивистік, эмпирикалық

d)

Синергетикалық, теориялық, эксперименттік

83.

Көпшілік тарапынан мойындалған ғылыми жетістік қалай аталады?

a)

Нормативті ғылыми жетістік / консенсус

b)

Теориялық жетістік

c)

Эмпирикалық бақылау

d)

Парадигмалық өзгеріс

84.

Ғылыми ізденіс шеберлігі қалай беріледі?

a)

Айқын емес білім / жеке тәжірибе арқылы беріледі

b)

Теорияны оқып үйрену

c)

Логикалық талдау жасау

d)

Парадигмаларды өзгерту

85.

Айқын емес білімнің және дәстүрдің типтері қандай?

a)

Екі: жеке және дәстүрлі

b)

Үш: эмпирикалық, теориялық, практикалық

c)

Бір: жеке

d)

Төрт: эмпирикалық, теориялық, рационалдық, логикалық

86.

«Эпистемологиялық анархизм» тұжырымдамасының авторы кім?

a)

П. Фейерабенд

b)

М. Полани

c)

Т. Кун

d)

Поппер

87.

Теориялардың өлшемі жоқтығы туралы тезистің жақтаушысы кім?

a)

П. Фейерабенд

b)

И. Лакатос

c)

Т. Кун

d)

Поппер

88.

«Ғалым қандай да бір нормаларға бағынбауы тиіс...» тұжырымдамасының авторы кім?

a)

М. Полани

b)

И. Лакатос

c)

Поппер

d)

Т. Кун

89.

М. Хайдеггер бойынша «тұтыну қажеттіліктерін» қанағаттандырушы сыртқы құрал не?

a)

Құралдық зат

b)

Теориялық модель

c)

Эмпирикалық құрал

d)

Парадигмалық құрылым

90.

Әлеуметтік философияның сиентистік-технократиялық бағытының танымал өкілі кім?

a)

Г. Спенсер

b)

О. Конт

c)

Д. Белл

d)

Поппер

91.

Постиндустриалды қоғамда, Беллдің айтуынша, қоғамдық дамудың түтқасы не?

a)

Ақпарат

b)

Капитал

c)

Еңбек күші

d)

Өндіріс

92.

Адамның нақты әлеуметтік қызметтерді орындауға қабілеттілігі бағаланатын қоғам қандай?

a)

Технократиялық / постиндустриалды

b)

Аграрлық

c)

Индустриалды

d)

Феодалдық

93.

Жасанды интеллект терминін енгізген ғалым кім?

a)

Дж. Маккарти

b)

А. Тьюринг

c)

И. Лакатос

d)

Поппер

94.

Ғылыми зерттеу неден басталады?

a)

Мәселені қоюдан

b)

Теориядан

c)

Парадигмадан

d)

Бақылаудан

95.

Ғылыми зерттеуді жүргізуге түрткі болатын нәрсе не?

a)

Қызығушылық, сұрақ, мәселе

b)

Теориялық талдау

c)

Парадигма өзгерісі

d)

Логикалық синтез

96.

Гипотеза неше сатыдан тұрады?

a)

3 (формулировка, тексеру, бағалау)

b)

2

c)

4

d)

5

97.

Қандай гипотеза ғылыми теорияға айналады?

a)

Эксперимент арқылы расталған

b)

Тек логикалық тұрғыдан дәлелденген

c)

Эмпирикалық бақылауға жатпайтын

d)

Тек болжам ретінде қарастырылған

98.

«Синергетика» терминінің мағынасы –

a)

Құрылымдардың өздігінен ұйымдасуы

b)

Теориялық жүйе

c)

Логикалық талдау

d)

Эмпирикалық бақылау

99.

Әртүрлі жүйелердің өзін-өзі ұйымдастыруының жалпы заңдылықтарын зерттейтін ғылыми бағыт –

a)

Синергетика

b)

Позитивизм

c)

Рационализм

d)

Эмпирикокритицизм

100.

Химия ғылымының негізгі міндеті –

a)

Материяның құрылымын, құрамын, қасиеттерін зерттеу

b)

Социологиялық құбылыстарды зерттеу

c)

Теориялық, философиялық мәселелерді шешу

d)

Эмпирикалық бақылау арқылы теория құру

Similar Resources on Wayground

Қдфи

100 questions

Қдфи

quiz

Worksheet

•

9th - 12th Grade