WorksheetsЖЕРТАНУ СЕССИЯ 2
Total questions: 149
Worksheet time: 1hrs 15mins
Су айналымындағы негізгі процесс
Булану
Конденсация
Нәтиже
Тұнба
Ағыс
Ең лайлы өзен
Хуанхэ
Ніл
Ганг
Янцзы
Сырдария
Қазақстандағы тектоникалық көлдер
Зайсан, Марқакөл
Балқаш, Алакөл
Сілетітеңіз, Қорғалжын
Шағалалы, Қорғалжын
Байкал, Ыстықкөл
Байкалдағы тұщы судың үлесі
20%
11%
15%
10%
22%
Мұздықтардың қазіргі құрлықтағы үлесі
11%
15%
10%
22%
Суасты жанартаулары әсерінен пайда болатын толқын
Цунами
Тайфун
Ураган
Торнадо
Сел
Дүниежүзілік мұхиттағы ең жоғары тұздылық
41‰
38‰
35‰
40‰
42‰
Тропиктік циклондардың бағыты
Шығыстан батысқа
Солтүстіктен батысқа
Оңтүстіктен солтүстікке
Батыстан шығысқа
Солтүстіктен шығысқа
Тропиктік циклондар қай жерде қалыптасады
Мұхит үстінде
Құрлықта
Түбекте
Аралда
Шөлде
Жер бетіне ең көп түсетін радиация
Тікелей радиация
Шашыранды
Жалпы
Жарық сәулелерінің шағылу қабілеті
Альбедо
Инверсия
Адвекция
Конвекция
Радиация
Су буының қатты күйге айналуы
Сублимация
Конденсация
Булану
Кристалдану
Қатаю
Су буының конденсациялану температурасы
Шық нүктесі
Амплитуда
Конвекция
Балқу
Температура
Ең төмен орналасқан бұлттар
Қабатты бұлттар
Будақ
Шарбы
Қабатты-жауынд
Шарбы-будақ
Тропосфера шамамен неше км
12 км
15 км
20км
8км
10км
Озон қабатының маңызы:
Күннің ультракүлгін сәулесін сіңіреді
Қатты жаңбыр туғызады
Радиацияны арттырады
Күн энергиясын шағылыстырады
Температураны төмендетеді
Атмосфералық қысымның жер шарында таралуы:
Қысым белдеулері арқылы
Циклондармен
Тау тізбектерімен
Мұхиттармен
Суыту аймақтарымен
Тау аңғарынан соғатын жылы жел:
Фен
Бриз
Муссон
Пассат
Бора
Тау етегінен теңізге қарай соғатын салқын жел:
Бора
Фен
Муссон
Пассат
Бриз
Ең ылғалды аймақ:
экваторлық белдеу
субтропик
поляр
тропик
орта белдеу
Құрлықтың мұхитқа суғына еніп жатқан бөлігі
Түбек
Бұғаз
Шығанақ
Мүйіс
Арал
Су массаларының тұздылығы бірдей нүктелерін қосатын сызық
Изогалин
Изотерма
Изобата
Изогипса
Изобар
Мұхиттағы ең жылы ағыс
Гольфстрим
Куросио
Норвег
Бразилия
Канар
Дүниежүзілік мұхиттағы ең тұзды аймақ
Қызыл теңіз
Атлант
Тынық
Үнді
Солтүстік мұзды
Мұздықтың тасымалдаған жыныстарының атауы
морена
нунатак
Трог
креол
глитчер
Жер бетіне жақын орналасқан сулы қабат
Грунт сулары
Еспе сулар
Минералды
Термальды
Жылы
Еспе сулардың таралу тереңдігі
3–30 м
4–40 м
3–50 м
5–60 м
2–25 м
Рифтлік көлдерге мысал
Байкал, Танганьика
Ыстықкөл, Чад
Виктория
Зайсан
Балқаш
Топырақтың басты түрлерін анықтаған ғалым
В.В. Докучаев
Вернадский
Опарин
Зюсс
Ломоносов
Тірі организмдерге дайын органикалық заттармен қоректенетіндер
Консументтер
Продуценттер
Редуценттер
Биогендер
Автотрофтар
Органикалық қалдықтарды ыдыратушылар
Редуценттер
Продуценттер
Консументтер
Хемотрофтар
Гетеротрофтар
Шөлейт зонасының топырағы
Сұр топырақ
Қара
Қызыл
Қара-қоңыр
Күлгін
Дала зонасының топырағы
Қара және каштан
Қара және сұр
Сұр орман
Қызыл
Күлгін
Экзогендік процестердің негізгі көзі
Күн радиациясы
Эолдық
Магмалық
Метаморфтық
Тау жыныстарының бұзылу процесі
Үгілу
Денудация
Аккумуляция
Эрозия
Субдукция
Тау жыныстарының жиналу процесі
Аккумуляция
Үгілу
Денудация
Сублимация
Таулы аймақтардағы жер бедерін түзуші процесс
Денудация
Эолдық
Карстық
Флювилік
Аккумуляция
Литосфералық тақталардың қозғалыс жылдамдығы
2–6 см/жыл
1–3 см/жыл
3–5 см/жыл
5–10 /жыл
7–9 /жыл
Жердің нақты көшірмесі
Глобус
Карта
Сызба
План
Мұхиттық жер қыртысының құрлықтық жер қыртысынан айырмашылығы
Гранит қабаты жоқ
Базальт қабаты бар
Шөгінді қабаты жоқ
Шөгінді қабаты бар
Қайран қабаты бар
Палеоген, неоген, төрттік дәуірлер жататын эра
Кайнозой
Палеозой
Протерозой
Архей
Мезозой
Камчатка түбегіндегі сөнбеген жанартау
Ключи шоқысы
Этна
Везувий
Гекла
Эльбрус
Таулы аймақтың төменгі тегіс бөлігі
Аңғар
Тау жота
Шың
Төбе
Өр
Жердің айналу бағыты
Батыстан шығысқа
Солтүстіктен оңтүстікке
Шығыстан батысқа
Экватордың ұзындығы
40 000 км
42 000 км
38 000 км
50 000 км
36 000 км
Атмосфераның ең тығыз бөлігі
Тропосфера
Стратосфера
Мезосфера
Термосфера
Экзосфера
Күн мен түннің теңелу мезгілдері
Наурыз және қыркүйек
Маусым және желтоқсан
Мамыр және тамыз
Ақпан және шілде
Қаңтар және сәуір
Құрлықтағы ең терең ойыс
Өлі теңіз маңы
Байкал маңы
Арал маңы
Теңіз деңгейі
Каспий маңы
Жердің орташа радиусы
6371 км
6400 км
6000
7000
6800
Жердің географиялық қабығының құрамына кірмейтін қабат
Атмосфераның жоғарғы бөлігі
Литосфера
Биосфера
Гидросфера
Топырақ қабаты
Гидросфераның жалпы көлемі
1,5 млрд км³
1,8 млрд км³
2,5 млрд км³
1,9 млрд км³
2,7 млрд км³
Жер шарының қанша пайызын су алып жатыр
70,8%
60,5%
71,8%
68,9%
65,3%
Мұхиттағы судың орташа тұздылығы
35‰
30‰
40‰
25‰
45‰
Су айналымының негізгі қозғаушы күші
жел
ай
ағыс
жердің тартылысы
Мұздық дегеніміз:
Қатты күйдегі су массасы
Буланған су
Жерасты суы
Минералды су
Тұзды су
Қазақстандағы ең үлкен көл:
Балқаш
Алакөл
Зайсан
Теңіз
Сілетітеңізі
Дүниежүзіндегі ең ірі көл:
Каспий теңізі
Байкал
Виктория
Жоғарғы
Гурон
Өзен торының жиілігі дегеніміз:
Өзен ұзындығының ауданына қатынасы
Өзеннің бағыты
Ағыс жылдамдығы
Тартылыс күші
Су көлемі
Дүние жүзіндегі ең ұзын өзен:
Ніл
Обь
Миссисипи
Янцзы
Амазонка
Атмосфералық қысымның жоғарылау аймағы
Антициклон
Циклон
Фронт
Пассат
Муссон
Тропиктік ауа массаларының қасиеті
Өте құрғақ және ыстық
Суық
Ылғалды
Жылы
Тұрақсыз
Полярлық ауа массаларының қасиеті
Суық және құрғақ
Ыстық және ылғалды
Жылы
Тұрақсыз
Ылғал
Тропосфера мен стратосфера аралығы
Тропопауза
Мезопауза
Ионосфера
Ауысым қабаты
Озон қабаты
Температура төмендеген сайын ауаның тығыздығы
Артады
Төмендейді
Өзгермейді
Тұрақсызданады
Артпайды
Атмосфералық жауын-шашынның түрі
Қар, жаңбыр, бұршақ
Бұлт, тұман, суық
Радиация, инверсия
Жел, циклон
Альбедо
Муссон дегеніміз
Бағытын маусым сайын өзгертетін жел
Тұрақты соғатын жел
Таулы жел
Жергілікті жел
Теңіз желі
Пассат дегеніміз
Тұрақты соғатын жел
Маусымдық жел
Таулы жел
Теңіз жел
Қысқа мерзімді жел
Бриз дегеніміз
Тәулігіне бағытын өзгертетін әлсіз жел
Маусымдық жел
Таулы жел
Мұхиттық жел
Күн радиациясының түрі
Тура, шашыранды, жиынтық
Жарық, бұлт, альбедо
Атмосфералық
Конвективті
Полярлық
Тропосферада температура әрбір 100 м сайын
0,6°C төмендейді
1°C артады
Өзгермейді
0,3°C көтеріледі
1,2°C төмендейді
Конденсация дегеніміз
Бу күйден сұйық күйге айналу
Сұйықтан буға өту
Қатаю
Сублимация
Балқу
Сублимация дегеніміз
Бу мен мұздың тікелей ауысуы
Қатаю
Булану
Балқу
Конденсация
Гидросфераға кірмейтін сулар
Магмалық сулар
Мұхиттар
Жерасты сулары
Жер бедерін қалыптастыратын сыртқы күштер
Экзогендік
Эндогендік
Геотектоникалық
Сейсмикалық
Метаморфтық
Жер бедерін өзгертетін ішкі күштер
Эндогендік
Экзогендік
Золдық
Тектоникалық
Денудациялық
Жердің ішкі құрылыссының қабаттары
Қыртыс, мантия, ядро
Топырақ, литосфера
Мантия, тропосфера
Гидросфера, атмосфера
Биосфера
Жер ядросының температурасы шамамен
5000–6000°C
3000°C
1000°C
8000°C
4000°C
Литосфераның қалыңдығы
5–70 км
20–50 км
100км
10-30км
200км
Жер қыртысының жоғарғы бөлігі
Континенттік қыртыс
Мұхиттық қыртыс
Базальт қабаты
Шөгінді қабат
Гранит қабаты
Тірі организмдердің таралу аймағы
Биосфера
Атмосфера
Литосфера
Гидросфера
Тропосфера
Жердің тіршілік ететін қабығы
Географиялық қабық
Биосфера
Атмосфера
Гидросфера
Литосфера
«Жалпы жертанудың» зерттеу нысаны
Географиялық қабық
Атмосфера
Гидросфера
Литосфера
Биосфера
Географиялық қабықтың басты заңдылығы
ырғақтылық
зоналдылық
азоналдылық
изониялық
Географиялық қабық компоненттері өзара _____ арқылы байланысады
Зат пен энергия айналымы
Тек жылу алмасу
Тек масса ағыны
Тек ылғал айналымы
Тек атмосфералық процестер
Географиядағы танымдық-сипаттамалық кезең күшейген дәуір
Ұлы географиялық ашылуларға дейін
XIX ғасыр
Антиканың соңғы кезеңі
ХХ ғасыр
Орта ғасырдың соңында
География терминін ғылымға енгізген
Эратосфен
Птоломей
Герадот
Аристотель
Страбон
«Ойкумен» ұғымын қолданған антик ғалым
Эратосфен
Герадот
Пифагор
Артемидор
Плиний
Математикалық географияның дамуына зор үлес қосқан
Эратосфен
Птоломей
Герадот
Аристотель
Страбон
«География» атты 17 кітап жазған
Страбон
Геродот
Плиний
Фалес
Демокрит
Жердің шар пішінді екенін тәжірибелік тұрғыдан дәлелдеуге жағдай жасаған кезең
Ұлы географиялық ашылулар
Ерте орта ғасыр
Қайта өрлеу
Антик дәуірі
Жаңа уақыттан кейін
1492 ж. жаңа дүниені ашқан саяхатшы
Х. Колумб
В. да Гама
Ф. Магеллан
Б. Диаш
Дж. Кабот
Дүниежүзін алғаш рет айналып шыққан экспедицияны басқарған
Ф. Магеллан
Дж. Кук
А. Тасман
А. Гумбольдт
М. Фробишер
Африка оңтүстігіндегі Қайырлы Үміт мүйісіне жеткен:
Б. Диаш
Х. Колумб
Дж. Кабот
Ф. Баренц
Г. Гудзон
Австралияны айнала жүзіп, Жаңа Зеландияны сипаттаған:
А. Тасман
Дж. Кук
Колумб
Веспуччи
Баренц
Қазақстан туралы алғашқы толық географиялық сипаттама:
А. И. Левшин
П. П. Семенов-Тянь-Шанский
И. В. Мушкетов
Л. С. Берг
Н. А. Северцов
Тянь-Шаньда биік тау ландшафты мен мұздықтарды алғаш сипаттаған:
П. П. Семенов-Тянь-Шанский
А. Гумбольдт
Н. Северцов
И. Мушкетов
Л. Берг
«Түркістан» еңбегінің авторы (геология + физикалық география):
И. В. Мушкетов
Л. С. Берг
К. Бэр
А. Краснов
Арал теңізін жан жақты зерттеп монография жазған
Л С Берг
И Бутаков
Н Северцов
В Сапожников
А Краснов
Биосфера терминін ғылымға енгізген
Э Зюсс
В. Вернадский
Докучаев
Опарин
Рихтер
Топырақтанудың негізін қалаған, зоналық топырақтарды сипаттаған
В. В. Докучаев
Берг
Опарин
Зюсс
Вернадский
Географиялық қабықтың кеңістіктегі заңдылығы
Зоналдылық
Изостазия
Монотондық
Дискреттілік
Изогипса
Геожүйелердегі зат пен энергия айналымы көрініс беретін негізгі деңгей
Географиялық қабық
Атмосфера
Гидросфера
Литосфера
Биосфера
Жердің өз осінен айналу салдары
Күн түн алмасуы
Маусымдық жылу
Ай фазалары
Прецессия
Апсидалар қозғалысы
Жер орбитасының эллипстік болуы туғызатын құбылыс
Жыл мезгілдерінің ұзақтығының аздап айырмасы
Тәуліктің тең емес болуы
Теңіз деңгейінің өзгерісі
жел белдеулерінің ығысуы
Ай тұтылуы
Экватор жазықтығына еңкею бұрышы
23.5
66.5
15
45
5
Наурыз және қыркүйек айларында байқалатын астрономиялық құбылыс
Күн мен түннің теңелуі
күн тоқырауы
айдың тұтылуы
күннің тұтылуы
перигей
Атмосфераның ең төменгі, ауа райы қалыптасатын қабаты
Тропосфера
Экзосфера
Мезосфера
Стратосфера
Термосфера
Озон максимумы байқалатын қабат
Стратосфера
Тропосфера
Мезосфера
Термосфера
Ионосфера
Ауаның тік бағытта қозғалысы
Конвекция
Адвекция
Инверсия
Турбуленттік
Бриз
Беттің шағылдыру қабілеті
Альбедо
Радиация
Абляция
Инсоляция
Адсорбция
Радиациялық тепе-теңдік көрсеткіші
Радиациялық баланс
Атмосфералық қысым
теңіз деңгейі
Изометриялық градиент
Изобарлық айырма
Атмосфералық қысымды өлшейтін құрал
Барометр
Психрометр
Термометр
Гелиограф
Анемометр
Климат қалыптастырушы басты фактор
Географиялық ендік
Жауын шашын
Құрлық теңіз арақатынасы
ағын су
Топырақ құрамы
Тропиктерде тұрақты соғатын желдер
Пассаттар
Муссондар
Бриздер
Фендер
Боралар
Циклон сипаттамасы
Төмен қысым орталығы, ауа көтеріледі
Жоғары қысым орталығы, ауа төмендейді
Тұрақты желдер
Құрғақ ауа массасы
Суық фронт болмайды
Дүниежүзілік мұхиттың ең терең нүктесі
Мариан шұңғымасы
Пуэрто рико
ЗОнд
Тонга
Кермадек
Дүниежүзілік мұхиттың орташа тұздылығы
35
25
15
45
5
Ең тұзды теңіз аймағы
Қызыл теңіз
Балтық
Баренц
Кар
Охот
Су айналымының негізгі қозғаушысы
Күн энергиясы
Ай тартылысы
Жердің магнит өрісі
сейсмикалық әсері
Радиоактивті ыдырау
Мұздықтардың құрлық бетіне әсер ететін жыныстар жиыны
Морена
Лесс
Дюна
Трог
Туфф
Қатты күйдегі табиғи су массасы
Мұздық
Термаль су
Грунт су
Минеральды су
Құдық су
Өзен торының жиілігі
Өзен ұзындығының алаңға қатынасы
Су жинау алаңының ені
Арна ені
Ағыс жылдамдығы
Судың лайлығы
Литосфералық тақталардың қозғалыс жылдамдығы шамамен
2–6 см/жыл
0,1–0,5 см/жыл
10–20 см/жыл
20–30 см/жыл
50–100 см/жыл
Спрединг не білдіреді
Ажырау шекарасында жаңа қыртыс түзілуі
Тақталардың соқтығысуы
Сүңгіп кіру
Қырқылу
Инверсия
Жер қыртысын түзетін негізгі тау жыныстары тобы
Магмалық, шөгінді, метаморфтық
Құм-балшық
Кристал-аморф
Қатты-сұйық
Органогендік-хемогендік
Үгілу процесінің нәтижесі
Жыныстардың бұзылуы
Магманың көтерілуі
Метаморфизмнің артуы
Карсттың тоқтауы
Абляцияның күшеюі
Денудация дегеніміз
Жер бедерін тоздыру
Жиналу
Жаңа жыныс түзу
Карсттық қуыстар түзу
Эолдық тасымал
Бентос дегеніміз
Теңіз түбі организмдері
Еркін жүзушілер
Планктон
Нектон
Фитопланктон
Биогеоценоздағы органикалық зат өндірушілер
Продуценттер
Консументтер
Редуценттер
Детритофагтар
Паразиттер
Органикалық қалдықтарды минералдайтын
Редуценттер
Продуценттер
Хемосинтездеушілер
Нектон
Географиялық қабықтың тік белдеулік заңдылығы айқын көрінетін орта
Таулы аймақтар
Шөлейттер
Далалар
Теңіз жағалауы
Батпақтар
Зоналдылықтың негізгі себебі
Күн радиациясының ендік бойынша әркелкі түсуі
Жауын-шашынның кездейсоқтығы
Теңіз ағыстарының әсері
Рельефтің араласуы
Антропогендік ықпал
Азоналдықтың басты факторы
Жер бедері (рельеф)
Ендік
Мұхиттық әсер
Климаттық белдеу
Топырақ типі
Қазақстанды ландшафттық-морфологиялық облыстарға бөлген
Л. С. Берг
Краснов
Северцов
Семенов
Мушкетов
Қазақстан жөніндегі «Орынбор топографиясы»
П. И. Рычков
А. Левшин
И. Бутаков
К. Д. Каймулдинова
А. Медеу
Қазақстан табиғатын зерттеуге үлес қосқан қазақ ғалымы
Шоқан Уәлиханов
Қаныш Сәтбаев
Әл-Фараби
Әл-Идриси
Ибн Баттута
Күн тоқыраулары
Маусым, желтоқсан
Наурыз, қыркүйек
Қаңтар, шілде
Сәуір, қазан
Мамыр, қараша
> Құрлықтық қыртыстың ерекшелігі
Гранит қабатының болуы
Гранит қабаты жоқ
Тек базальт
Тек шөгінді
Металдық қабат басым
Мұхиттық қыртыста болмайтын қабат
Гранит қабаты
Базальт
Шөгінді
мохо беті
Магмалық беті
Жер ядросының табиғаты
Кремний магний
Кальций натрий
Сульфат хлорид
Карбонатты масса
Темір никель құймасы
Карст құбылысы дамитын жыныс
Әктастар
Гранит
Габбро
Базальт
Кварцит
Эолдық процестер басым аймақ
Биік тау сілемі
Тундра
Тайга
Батпақ белдеуі
Құмды-шөлді өңір
Изобара нені қосады
БИіктігі бірдей нүктелерді
Температурасы бірдей
Тереңдігі бірдей
қысымы бірдей нүктелерді
Изотерма нені қосады
Температурасы бірдей нүктелерді
Қысымы бірдей нүктелерді
жел бағыттарын
Биіктігі бірдей
Дүниежүзілік мұхитта толысу-қайтуға негізгі әсер ететін
Ай күн тартылысы
Атмосфералық қысым
Жел
Ағы
Цунами — бұл
Субмариндік сілкініс/жанартау тудыратын үлкен толқын
Тропиктік циклон
Жергілікті дауыл
Жел күшеюі
Қара дауыл
Қазақстандағы тектоникалық көлдер жұбы
Зайсан, Марқакөл
Балқаш, Алакөл
Сілетітеңіз, Теңіз
Қорғалжын, Шалқар
Сасықкөл, Қапшағай
Байкал көліндегі тұщы судың дүние жүзі қоры үлесі
20
10
30
15
5
Дала зонасының негізгі топырағы
Қара және қоңыр-каштан
Күлгін
Сұр
Қызыл
Сортаң
