Worksheetsфилософия
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
29. Қайта өркендеу философиясының ерекшеліктері, бағыттары және оның адам танымына әсері.
Адамды әлемнің орталығы деп қарастыру
Дәстүрлі догма мен шектеулерді қолдау
Адамның танымдық белсенділігін төмендету
Ғылыми ойлауды дамыту
21. Экзистенциализм философиясы.
Экзистенциализм философиясы – адамның өмірін саналы түрде қалыптастыру философиясы, жеке тәжірибені, еркіндік пен жауапкершілікті басты ұстаным етеді.
Экзистенциализм философиясы – адамның өмірін тек сыртқы факторларға байланысты анықтайтын бағыт.
Экзистенциализм философиясы – адамның өмірін тек әлеуметтік нормалар мен дәстүрлер арқылы түсіндіретін философия.
Экзистенциализм философиясы – адамның өмірін тек ғылыми әдістермен зерттейтін бағыт.
34. Әл-Фараби философиясына сипаттама
Әл-Фараби философиясы тек исламдық дәстүрге негізделген.
Әл-Фараби философиясы қоғам мен мемлекет философиясын елемейді.
Әл-Фараби философиясы таным, этика және саясатты біртұтас жүйе ретінде қарастырады.
Әл-Фараби философиясы ғылым мен білімге мән бермейді.
32. орта ғасырда, Қайта өрлеу дәуірінде, Реформация дәуірінде қандай сипаттамалар негізгі болып табылады?
Діни орталықтылық, Адам орталықтылығы, Жеке сенім мен санаға мән беру
Табиғат орталықтылығы, Адамның табиғатқа тәуелділігі, Этикалық жауапкершілік
Схоластика, Гуманизм, Діни реформалар
Діни догма, Адамның шығармашылығы, Моральдық жауапкершілік
39. Болмыс (онтология) категориясының философиялық мәні және адам танымындағы рөлі
Болмыс категориясы – әлемнің, өмірдің, заттардың және олардың қасиеттерінің бар болуын, құрылымын, мәнін зерттейтін философиялық ұғым.
Болмыс категориясы тек адамның әлеуметтік қатынастарын зерттейді.
Болмыс категориясы – тек ғылыми зерттеулердің негізі.
Болмыс категориясы – философияның тек тарихи аспектілерін қарастырады.
35. Жаңа дәуір философиясында табиғат пен қоғамды зерттеудің ерекшеліктері.
Ғылыми әдіске сүйену – философия табиғатты және қоғамды зерттеуде тәжірибе, бақылау, эксперимент және логикаға негізделді.
Табиғат заңдылықтарын тек интуиция арқылы түсіндіру.
Қоғамға бағдарлану – философтар адамның табиғатпен, қоғаммен және мемлекетпен өзара байланысын зерттеді.
Сыншылдық пен прагматизм – дәстүрлі догма мен аңыздан тыс, нақты және дәлелді зерттеу басты мақсат болды.
33. Классикалық неміс философиясының маңызы, философия тарихына әсері.
Адам, қоғам, тарих, құқық және мәдениет мәселелерін жүйелі, диалектикалық тұрғыдан зерттеді.
Классикалық неміс философиясы тек мораль мәселелерін қарастырды.
Георг Вильгельм Фридрих Гегель тек өнер мен әдебиетке әсер етті.
Классикалық неміс философиясы тек саясат мәселелерін зерттеді.
31. Кант философиясындағы таным теориясының мәні және ғылымға ықпалы.
Канттың таным теориясы адам ақылы мен тәжірибесінің шектеулерін анықтайды.
Кант философиясы тек тәжірибеге негізделген ғылыми зерттеулерді қолдайды.
Канттың таным теориясы тек пәндік (phenomena) білімді қамтиды.
Кант философиясы эксперименттік ғылым мен рационалды ойлауды үйлестіреді.
28. Ежелгі Шығыс философиясының негізгі идеялары мен принциптері.
Табиғатпен үйлесім – адам табиғатпен үйлесімді өмір сүруі тиіс; табиғат заңдарын құрметтеу басты қағида.
Құмарлық пен эмоцияны басқару – адам мінез-құлқына бағыну, артық құмарлық пен ашуды шектеу.
Жеке тұлғаның моральдық дамуы – адамгершілік, білім мен даналыққа ұмтылу маңызды.
Табиғатқа қарсы шығу – адам табиғатқа үстемдік етуі тиіс.
37. Экзистенциализм философиясының адам табиғаты мен өмір мәнін түсінуге қосқан үлесі. (М.Хайдеггер, А.Камю, Ж.П.Сартр)
М. Хайдеггер – адамды «бар болу» (Dasein) тұрғысынан зерттеді, адамның өмірдегі уақыттық, өліммен шектелген табиғатын және өзін-өзі танып-білу қажеттілігін көрсетті.
А. Камю – өмірдің мәнсіздігі мен абсурдтығын атап өтіп, адамға өз өмірін саналы түрде қабылдау және өз жолын таңдау керектігін айтты.
Ж.-П. Сартр – адамның табиғаты өз іс-әрекеті арқылы қалыптасатынын, бостандық пен жауапкершіліктің адам өмірінің орталығы екенін дәлелдеді.
Философияның негізгі мақсаты – адамды қоғамның бір бөлігі ретінде зерттеу.
22. Ежелгі Грек философиялық ойының ерекшіліктері, белгілері
Рационалдық көзқарас – табиғат пен қоғамды түсіндіруде мифологиялық түсініктерден гөрі ақыл мен логикаға сүйенеді.
Эстетикалық және моральдық тұрғыдан қарастыру – өмірдің мәні, бақыт, адамгершілік сияқты мәселелерді философиялық тұрғыдан талдау.
Таңдамалы зерттеу – тек табиғат құбылыстарын зерттеу.
Сыншылдық және сұрақ-жауап әдісі – тек тарихи оқиғаларды талдау.
23. Ислам философиясының дамуы, негізгі бағыттары және таным мәселесіндегі рөлі.
Ислам философиясы VII–VIII ғасырларда пайда болды және әл-Фараби, Ибн Сина, Әл-Газали, Ибн Рушд сияқты ойшылдармен дамыды.
Ислам философиясы тек дін мен сенімнің негіздерін зерттейді.
Ислам философиясы тек этика мен мораль мәселелерін қарастырады.
Ислам философиясы тек табиғат заңдылықтарын талдайды.
24. Сократтың философиялық принциптері және қазіргі заман
1. Өзін-өзі тану – адам алдымен өз кемшіліктері мен мүмкіндіктерін білуі керек; «Өзіңді тану» негізгі ұстаным.
2. Моральдық өмірдің маңызы – өмірдің басты мақсаты – адалдық, әділдік және адамгершілік жолында өмір сүру.
3. Диалог және сұрақ-жауап әдісі (сократикалық әдіс) – ойды талдау арқылы шындыққа жету, білімді тексеру әдісі.
4. Білім мен даналыққа ұмтылу – ақиқатқа жету адамның өмірін жақсартудың негізі.
40. Н. Макиавеллидің философиясындағы мораль және этика
Мораль дәстүрлі этикалық нормаларды сақтау міндетті деп есептейді.
Мораль биліктің тиімділігіне бағынады.
Этика мен саясат арасында айырмашылық жоқ.
Макиавеллидің философиясы тек дәстүрлі моральға негізделген.
25. Платон мен Аристотель философиясын салыстыру, негізгі ұқсастықтары мен айырмашылықтары.
Платон идеялар әлемін абсолюттік шындық деп санады, ал Аристотель нақты заттарды басты назарға алды.
Екеуі де тек этика мәселесін зерттеді.
Платон практикалық тәжірибеге, ал Аристотель теориялық бағытқа ерекше мән берді.
Платон мен Аристотель екеуі де білімді тек тәжірибе арқылы алуға болады деп санады.
38. Қазақ философиясында дәстүр мен заманауи ойлардың байланысы.
Қазақ философиясы тек халықтық дәстүрлерге негізделген.
Дәстүр мен заманауи ойлар арасында байланыс жоқ.
Қазақ философиясы ұлттық құндылықтарды сақтап, қазіргі заманның мәселелерін талдау мен шешу құралын қалыптастырады.
Заманауи ойлар дәстүрлі философиялық тұжырымдарды жоққа шығарады.
26. Стоицизм мен эпикуреизмнің адам табиғатына және өмір мәніне көзқарасы.
Стоицизм – адамға қатаң моральдық тәртіп, ақыл мен өзін-өзі бақылауды ұсынады.
Эпикуреизм – адам табиғаты қанағаттану мен рақатқа ұмтылуға бейім, өмірден ләззат алу табиғи құбылыс деп есептеледі.
Стоицизм – бақыт ішкі еркіндік пен рухани кемелдік арқылы келеді.
Эпикуреизм – бақыт қорқыныш пен азаптан арылу, қарапайым өмірді бағалау арқылы келеді.
27. Ойлау мәдениетінің мәні және философиядағы рөлі.
Ойлау мәдениеті – адамның логикалық, сыни, шығармашылық және жүйелі ойлау қабілетін дамыту деңгейі.
Ойлау мәдениеті тек шығармашылық ойлауды дамытуға бағытталған.
Философия ойлау мәдениетін тек тарихи тұрғыдан зерттейді.
Ойлау мәдениеті философияның этикалық мәселелерді шешуге қатысы жоқ.
36. Экзистенциализм философиясындағы адам мәселесі қалай көрініс табады?
Экзистенциализмде адам – өмірдің мәнін өз тәжірибесі арқылы жасайтын, еркіндігі мен жауапкершілігі бар тұлға.
Экзистенциализмде адам – тек сырттан берілген мораль мен танымға сүйенетін субъект.
Экзистенциализмде адам – тек қоғамның нормаларына бағынатын тұлға.
Экзистенциализмде адам – тек материалдық құндылықтарды іздейтін субъект.
30. XVIII ғасырдағы ағартушылық философиясының басты идеялары.
Ақыл мен білімге сену – адам ақыл-парасаты арқылы шындықты табуға қабілетті, ғылым мен білімге мән беру.
Діни догмалар мен дәстүрлі билік құрылымдарын абсолютті түрде қабылдау.
Табиғи құқықтар мен теңдік – адам өміріне, бостандығына және меншігіне құқықтары бар деп санау.
Адамның іс-әрекеті тек дәстүрлі мораль нормаларына сәйкес болуы тиіс.
