NEW
Font size
Worksheetsфилософия
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
47. Диалектика принципі және оның дамуға қатысы.
Диалектика принципі – философиядағы негізгі қағида, ол заттар мен құбылыстардың өзара байланысы, өзгеруі, қарама-қайшылықтары арқылы дамитынын түсіндіреді.
Диалектика принципі – тек статикалық жағдайларды зерттейтін әдіс.
Диалектика принципі – тек табиғаттағы өзгерістерді түсіндіретін қағида.
Диалектика принципі – қоғамдағы тек әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған әдіс.
45. Адамның моральдық табиғаты мәселесі (Т. Гоббс, Ж. Ж. Руссо), салыстырмалы талдау жасау
Т. Гоббс: Адам табиғаты эгоистік, ал Ж.-Ж. Руссо: адам табиғаты ізгілікке бейім.
Т. Гоббс: Мораль табиғатында бар, ал Ж.-Ж. Руссо: мораль қоғаммен қалыптасады.
Т. Гоббс: Адамдардың табиғи күйі бейбіт, ал Ж.-Ж. Руссо: адамдардың табиғи күйі күрес.
Т. Гоббс: Қатаң заң мен билік қажет, ал Ж.-Ж. Руссо: әлеуметтік теңдік пен әділдік маңызды.
53. Ортағасырлық Батыс Европа философиядағы таным мәселесінің шешілу жолдары және қолданылған әдістері.
Ақыл мен сенімнің үйлесімі – таным мәселесі құдай сенімімен үйлесетін ақыл арқылы шешілуі тиіс деп есептелді.
Схоластикалық дәстүр – философия мен теологияны біріктіру, ақыл арқылы діни догмаларды түсіндіру.
Діни мәтіндерге сүйену – Құран мен Інжіл сияқты қасиетті мәтіндер танымның негізгі көзі ретінде қолданылды.
Философия мен ғылымды бөлу – таным мәселесін тек ғылыми әдістермен шешу.
49. Әлемді философиялық тұрғыдан түсінудің негізгі әдістері.
Диалектикалық әдіс – заттар мен құбылыстардың өзара байланысы, қарама-қайшылықтары және өзгерістер арқылы дамуын зерттейді.
Логикалық әдіс – ойды дәлелділік, жүйелілік және ұқыптылық негізінде талдауға бағытталған.
Гносеологиялық (танымдық) әдіс – адамның таным, білім алу және шындықты түсіну процесін зерттейді.
Сыншыл әдіс – дәстүрлі пікірлер мен догмаларды қате тұжырымдардан ажыратып, шынайылыққа жету тәсілі.
60. Әлеуметтік философияның түсінігі мен негізгі принциптері. Қоғам өмірінің салалары. Қоғамның әлеуметтік құрылымы
Әлеуметтік философия – қоғам, адам және әлеуметтік қатынастардың заңдылықтарын зерттейтін философия саласы.
Әлеуметтік философия тек экономикалық қатынастарды зерттейді.
Әлеуметтік философия – тек мәдениет пен өнерді зерттейтін сала.
Әлеуметтік философия – қоғамның тарихи дамуын елемейтін философия саласы.
57. Жаңа заман философиясының ғылым мен білімнің дамуына әсері. Рационализм мен эмпиризм: сипаттамасы мен ерекшелегі
Рационализм білімнің басты көзі ретінде тәжірибені қарастырады.
Эмпиризм ақыл мен логикалық пайымдауды басты принцип ретінде қабылдайды.
Рационализм мен эмпиризм жаңа заман философиясында таным мен білімнің дамуын жеделдетті.
Жаңа заман философиясы тек тәжірибеге негізделген білімді қолдайды.
50. И. Канттың философиялық-этикалық принциптері. Категориялық императив, парыз және ар-ұждан
Категориялық императив - моральдық іс-әрекет жалпы заң ретінде әрекет етуге лайық болуы керек.
Парыз - адамның әрекеті жеке қызығушылыққа негізделуі қажет.
Ар-ұждан - адамның әрекетін моральдық тұрғыдан бағалайтын сыртқы дауысы.
Категориялық императив - адамның этикалық жауапкершілігінің өлшемі.
46. Абайдың философиялық ойлары және олардың қазақ мәдениеті мен ойлауына әсері.
Абайдың философиясы адамгершілік пен моральға негізделген.
Абай тек әдебиетпен айналысқан.
Абайдың философиясы тек дінмен байланысты.
Абайдың философиясы қазақ мәдениетінде тек өнерге әсер етті.
54. Фрейдтің психоанализіне сипаттама
Психоанализ – адамның психикасын зерттейтін философиялық-психологиялық бағыт, оның негізгі мақсаты – адамның санасыз ойлары мен сезімдерін түсіну.
Психоанализ – адамның тек саналы ойларын зерттейтін бағыт, оның негізгі мақсаты – адамның әлеуметтік мінез-құлқын түсіну.
Психоанализ – адамның эмоцияларын зерттейтін бағыт, оның негізгі мақсаты – адамның психологиялық проблемаларын шешу.
Психоанализ – адамның физикалық денсаулығын зерттейтін бағыт, оның негізгі мақсаты – адамның ауруларын анықтау.
59. Қазіргі философиялық білімнің құрылымы. Онтологияның, гносеология, логиканың, этиканың, эстетиканың, тарих философиясының және т. б. негізгі мәселелері мен мәселелері.
Онтология: Болмыс, заттар мен құбылыстардың бар болуы, құрылымы, табиғаты, заңдылықтары.
Этика: Адамның әрекеті, ізгілік, парыз, жауапкершілік.
Логика: Ойдың дұрыс құрылымы, дәлелділік, пайымдау заңдылықтары.
Эстетика: Сұлулық, өнер, эстетикалық тәжірибе.
55. Конфуцийшілдік, даосизм, легизм ілімдернің сипаттамасы және қазіргі заманмен сабақтастығы
Конфуцийшілдік - адамгершілік, тәртіп, қоғамдағы моральдық нормалар; Даосизм - табиғатпен үйлесім, әрекетсіздік; Легизм - қатаң заңдар мен тәртіп.
Конфуцийшілдік - табиғатпен үйлесім, Даосизм - адамгершілік, Легизм - моральдық нормалар.
Конфуцийшілдік - қатаң заңдар, Даосизм - адам табиғаты, Легизм - экологиялық мәдениет.
Конфуцийшілдік - экологиялық мәдениет, Даосизм - заң үстемдігі, Легизм - адамгершілік.
48. Позитивизмнің негізгі қағидалары және өкілдері.
1. Ғылыми танымға сену, абстрактылы метафизикалық тұжырымдарға сын, қоғам мен табиғатты зерттеуде объективтік, білімнің дәйектілігі мен реттелген жүйелілігі.
2. Тек метафизикалық тұжырымдарға сүйену, ғылыми танымға сенбеу, қоғам мен табиғатты зерттеуде субъективтік, білімнің хаотикалық жүйелілігі.
3. Тек тәжірибеге негізделген, абстрактылы тұжырымдарға сену, қоғам мен табиғатты зерттеуде субъективтік, білімнің дәйектілігі мен реттелген жүйелілігі.
4. Ғылыми танымға сенбеу, тек субъективті тәжірибеге сүйену, қоғам мен табиғатты зерттеуде объективтік, білімнің дәйектілігі мен реттелген жүйелілігі.
44. Жаңа заман философиясының негізгі идеялары
Рационализм – ақыл мен логика арқылы шындыққа жету мүмкіндігіне сенім
Эмпиризм – білім тек тәжірибе мен бақылау арқылы келеді
Адам бостандығы мен жеке құқығы – адам саналы, бостандыққа ие және моральдық жауапкершілікке қабілетті тұлға ретінде қарастырылады
Дәстүрлі догмалар мен сенімдерді қабылдау және сыналмау
43. ХХ ғасыр философиясының негізгі бағыттары, сипаттама беру
Экзистенциализм: Адамның еркіндігі, жауапкершілігі және өмірдің мәнін өз тәжірибесі арқылы анықтау мәселесін зерттейді.
Неопозитивизм: Философиялық мәселелерді ғылыми тілмен және логикалық дәлелмен шешуге бағытталған.
Феноменология: Адамның тұрақты тәжірибесі мен санадағы құбылыстарды зерттейді.
Структурализм: Мәтіндер, тіл, мәдениет арқылы адам танымын және қоғамды талдауға көңіл бөледі.
51. Ортағасырлық араб-мұсылман философиясының негізгі ерекшеліктері, бағыттары
Дін мен философияның үйлесімі, антикалық философиялық дәстүрді игеру, таным мен білімге мән беру, этика мен саясатқа көңіл бөлу
Тек дін мен философияның үйлесімі
Табиғат философиясы, этика және мораль философиясы, таным философиясы
Тек этика мен саясатқа көңіл бөлу
42. Иррационализм. А. Шопенгауэр: жанашырлық адамгершіліктің негізі ретінде (волюнтаризм)
Иррационализм – адам ойлауында және өмірлік әрекетінде ақыл мен логикадан гөрі эмоциялар, ерік, инстинкт сияқты иррационалдық факторлар маңызды деп есептейтін философиялық бағыт.
А. Шопенгауэр – рационализмнің басты өкілі, адамның іс-әрекетінде ақыл негізгі рөл атқарады деп санады.
Жанашырлық пен адамгершілік – Шопенгауэрге сәйкес, шынайы этика тек жеке мүдделерді қорғауда көрініс табады.
Волюнтаризм – әлем мен адам әрекетін тек логикалық ойлау басқаратынын мойындау философиясы.
58. «Өмір философиясы» мәні, негізгі идеялары.Фридрих Ницшенің негізгі идеялары.
Өмір философиясы – адамның өмірін, оның мәнін және мақсаттарын зерттейтін философиялық бағыт.
Өмір философиясы – тек абстрактылы идеяларды зерттейтін бағыт.
Фридрих Ницшенің негізгі идеялары тек дәстүрлі моральды қолдауға бағытталған.
Ницшенің идеалдары – тек материалдық құндылықтарды дамыту.
41. Таным (гносеология) категориясының философиялық мәні және адам танымындағы рөлі
Таным категориясы – адамның дүниені, заттарды, құбылыстарды және шындықты білуі мен түсінуі процесін зерттейтін философиялық ұғым.
Таным адамның тек ақпарат жинау қабілетін дамытады, бірақ оны талдау мен қорытынды жасауға үйретпейді.
Таным философияда тек ғылыми зерттеу тәсілдерін қалыптастырады, бірақ адамның ойлау мәдениетін жетілдірмейді.
Таным категориясы – адамның шындықты тану процесін түсінуге арналған негізгі философиялық құрал, ол таным мен өмірлік тәжірибені үйлестіруге мүмкіндік береді.
Этика қазақ философиялық ойының өзегі ретінде. А. Құнанбаевтың адамгершілік қағидаттары (Қара сөздеріне философиялық талдау)
Этика қазақ философиясында адам мінез-құлқын реттейтін негізгі ілім.
Этика тек жеке адамның моральдық нормаларын зерттейді.
Этика қоғамдағы барлық мәселелерді шешуге арналған.
Этика тек дінмен байланысты философиялық бағыт.
52. Ф. Ницше философиясы: дәстүрлі моральға сын, нигилизм, жаңа моральдың негізі ретінде билікке деген ерік, Асқан адам идеалы
Дәстүрлі христиан моральын адам табиғатына қарсы деп сынау
Нигилизм – өмірдің мәні жоқ деген идея
Асқан адам – дәстүрлі құндылықтарға тәуелсіз тұлға
Билікке деген ерік – адамның негізгі қозғаушы күші
