WorksheetsŞiir Çalışma Kağıdı – 10. Sınıf
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Aşağıdaki yargılardan hangisi şiir ile ilgili değildir?
İnsanın duygu dünyasına seslenir.
Ahenk ve etkileyicilik ön plandadır.
Düş gücüne ve imgeye dayanır.
Oluştuğu dönemden izler taşımaz.
Çağrışım ve sezgi önemli bir yer tutar.
Aşağıdakilerin hangisi manzumenin özelliklerinden biri değildir?
Sözcükler genellikle mecaz anlamlarıyla kullanılır.
Tarihi bir olay veya hikâye anlatılabilir.
Toplumsal yönü güçlü metinlerdir.
Ölçülü, uyaklı dizelerle yazılan metinlerdir.
Nasihat içeren bir konu işlenebilir.
Biçimsel kurallara uyarak yazılan ve dizelerden oluşan metinlere ---- denir. Bu metinlerin sanatsal değeri taşıyan estetik zevk ve ahenkle bütünleşmiş olanlarına ---- denir. Bu parçadaki boşluklara aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
manzume - nazım
düzyazı - manzume
şiir - manzume
nesir - nazım
nazım - inşa
Aşağıdaki yargılardan hangisinde şiir ve manzumenin farklarıyla ilgili bilgi yanlış yapılmıştır?
Şiir düzyazıya çevrilemez, manzume çevrilebilir.
Şiirde olay anlatımı belirgin değildir, manzumede olay anlatımı belirgindir.
Şiirde anlam tek yönlüdür, manzumede anlam çok yönlüdür.
Şiirde amaç hissettirme ve sezdirme, manzumede amaç anlatma ve göstermedir.
Şiirde bireysel duygular ön plandadır, manzumenin toplumsal yönü güçlüdür.
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi parantez ( ) içindeki terimle uyuşmamaktadır?
Şiirdeki en küçük nazım birimidir. (dize)
Şiirde iki dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir. (beyit)
Şiirde dört dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir. (dörtlük)
Şiirde en az dört dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir. (bent)
Şiirin bütününü oluşturan dizelerin kümeleniş biçimidir. (nazım birimi)
Aşağıdakilerin hangisinde kafiye düzeni ile ilgili yanlışlık yapılmıştır?
Sarmal: abca
Örüşük: aba bcb
Düz: aaaa(b)
Mâni tipi: aaba
Çapraz: abab
"Karac'oğlan dermanım var demim var / Yar yitirdim düşüncem var gamım var” dizeleri için kafiye ve redif özelliği açısından özdeş olan aşağıdakilerden hangisidir?
Senin âşıkların gülmez dediler, / Ağlayıp yaşını silmez dediler
Bir zaman âlem-i ikbâlde sultan olduk, / Cami-i âlem idik şimdi perişan olduk
Bu akşam bilmediğim bir âlem içindeyim, / Ya rüyada bir seyyah ya semavî Çin’deyim
Gönül küsiverse ince kıl gibi, / Seherde açılmış gonca gül gibi
Saksıda incilendi yapraklar senin için, / Söylendi gelmez diye uzaklar senin için…
Aşağıdakilerin hangisi âşık tarzı halk şiiri nazım türlerinden biri değildir?
Güzelleme
Koçaklama
Taşlama
Ağıt
İlahi
Aşağıdakilerden hangisinde bilgi yanlışı yapılmıştır?
Türk şiirinde hece ölçüsü, aruz ölçüsü, serbest ölçü kullanılmıştır.
Dizelerdeki hece sayılarının denkliğine dayanan ölçü hece ölçüsüdür.
Hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde dizelerdeki durma yerlerine durak denir.
Türk şiirinde en eski devirlerden beri kullanılagelen millî ölçü aruz ölçüsüdür.
Dizelerdeki hecelerin açık ve kapalılığına dayanan ölçü aruz ölçüsüdür.
Numaralanmış açıklamaların hangisinde bilgi yanlışlığı yapılmıştır? I. Asonans, dizelerde aynı ünlülerin ahenk sağlayacak şekilde sıkça tekrarlanmasıdır. II. Aliterasyon, dizelerde aynı eklerin ahenk sağlayacak şekilde sıkça tekrarlanmasıdır. III. Nakarat, şiiri oluşturan bölümlerin her birinin sonunda aynen tekrarlanan dizelerdir. IV. Şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri de bazı kelimelerin ve kelime gruplarının tekrarlanmasıdır. V. Ses akışı, şiir okurken seslerin içeriği yansıtılacak şekilde vurgu ve tonlama yapılarak çıkarılmasıdır.
I
II
III
IV
V
Numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
I. Söyleyici; şiirde konuşan, şairin sesini ve söyleyişini emanet ettiği kişi/varlıktır. II. Mahlas, divan şairlerinin şiirlerinde kullandığı takma addır. III. Divan şairleri mahlaslarını genellikle ilk nazım biriminde söyler. IV. Tapşırma; halk şiirinde âşıkların mahlas almalarına, adlarını veya mahlaslarını kullanmalarına verilen addır. V. Halk ozanları, genellikle son dörtlükte adlarını veya mahlaslarını kullanır.
I
II
III
IV
V
“Raks ortasında bir durup oynar, yürür gibi; / Bir baş çevirmesiyle bakar öldürür gibi...” Bu dizelerde aşağıdaki uyak türlerinden hangisi kullanılmıştır?
Yarım
Tam
Zengin
Tunç
Cinaslı
“Bir ineğin vardı suya gitmezdi / Ahırdan çıkmaya dizi tutmazdı / Bu yoksulluk seni hiç unutmazdı / Ne ey oldu gardaş öldün kurtuldun” dizeleri ile ilgili,
I. Hecenin 6+5 kalıbıyla yazılmıştır.
II. Ek hâlinde redif kullanılmıştır.
III. Yarım kafiye kullanılmıştır.
yargılarından hangileri söylenebilir?
Yalnız II
Yalnız III
I ve II
II ve III
I, II ve III
Divan şiirinde ----, ----, ----, ---- beyitlerle kurulan nazım biçimlerindendir. Bu cümledeki boşluklara aşağıdakilerin hangisi getirilemez?
mesnevi
kaside
terkibibent
gazel
müstezat
“Bülbülün aşkıdır dalda öttüğü / Çobanın sütedir koyun güttüğü / Toprağın Hâbil’i kabul ettiği / Şüphesiz yüzünün yumşaklığından” Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Telmih sanatına başvurulmuştur.
Sarma kafiye düzeninde yazılmıştır.
Redife yer verilmiştir.
Yarım kafiye kullanılmıştır.
11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
“Benim yârim bana küsmüş
Zülfünü gerdana düzmüş
Muhabbeti benden kesmiş
Sevilmeyi sevilmeyi
Çağır Karac'oğlan çağır
Taş düştüğü yerde ağır
Yiğit sevdiğinden soğur
Sarılmayı sarılmayı”
Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Birden fazla kafiye çeşidi içerdiği
İçeriğinin koşma ile benzerlik taşıdığı
8’li hece ölçüsü ile kaleme alındığı
Çapraz kafiye düzeniyle yazıldığı
İrsalimesel sanatına yer verildiği
I. “Siz ‘Lim derdiniz’ bana, ‘bir gülümsememe ne verirsin?’ / ‘Canımı’ derdim. / ‘Hayır’ diye itiraz ederdiniz, ‘o zaten benim!’"
II. “Âşık olur kim kılır cânını fedâ cânâne / Meyl-i cânân tîmesün her kim ki kıymaz cânına” Aşağıdakilerin hangisi farklı edebî dönemlerden alınmış bu şiir parçalarının ortak özelliğidir?
Tema
Dil ve üslup
Kafiye düzeni
Nazım birimi
Ölçü
“Kılsa güneş yüzüne nazar kendünden gider / Elbette gün görünse kamer kendünden gider” Bu beyitle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Kelime hâlinde redif kullanılmıştır.
Mübalağa sanatına başvurulmuştur.
Sevgilinin güzelliği övülmüştür.
Bir tabiat olayından söz edilmiştir.
Sevgilinin yüzü aya benzetilmiştir.
“Aşk derdiyile hoşem el çek ilacımdan tabib / Kılma dermân kim helâküm zehri dermânımdadur” Bu beyitte aşağıda tanımları verilmiş edebî sanatlardan hangisinin örneği vardır?
Bir sözü, benzetme amacı gütmeden başka bir sözün yerine kullanma
Gerçek anlamı da düşünülecek bir sözü mecaz anlamıyla kullanma
Anlam bakımından aralarında karşıtlık bulunan kavramları bir arada verme
İnsan dışındaki varlık ve kavramlara insana ait duygu ve davranış özellikleri yükleme
Bir kişiyi veya olayı eleştirmek amacıyla bir sözü, söylenenin tersini kastedecek şekilde kullanma
“Şu karşıki dağda yanar bir ışık / Aldırmış sevdiğin ağlar bir âşık / Bir ceren bakışlı zülfü dolaşık / Sende bir gümânım var Çiçek Dağı” Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Sevgiliden ayrı düşme durumu anlatılmıştır.
Pişmanlık duygusu vurgulanmıştır.
Zengin kafiye kullanılmıştır.
Koşma nazım biçimiyle kaleme alınmıştır.
Sevgili ile ceren arasında benzerlik kurulmuştur.
